Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, Ιουλίου 20, 2026

Κύπρος: εξακολουθώ να μην ξεχνώ.

52 χρόνια μετά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο παραμένει αναγκαίο να μην ξεχνούμε 


Ο απόηχος της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο παραμένει μία από τις πρώτες αναμνήσεις μου. 

Το ίδιο το σοκ της είδησης, η Επιστράτευση, οι διαδηλώσεις μετά την πτώση της Χούντας, οι εικόνες από τους πρόσφυγες, η αγωνία για τους αγνοουμένους. 

Δεν ήταν απλώς το ίδιο το σοκ από μια βάναυση παραβίαση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου, την παράνομη κατοχή μεγάλου μέρους ενός κυρίαρχου κράτους, την ανοχή εάν όχι συνενοχή της «διεθνούς κοινότητας», συμπεριλαμβανομένων των άλλων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. 

Ήταν και η ίδια η οργή, διάχυτη σε όλη την κοινωνία, για την ευθύνη που είχε και η ελληνική πλευρά, πρώτα από όλα η Χούντα με την επιλογή της να προχωρήσει στο πραξικόπημα σε βάρος του δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπου Μακάριου, που έδωσε το πρόσχημα στην Τουρκία να προχωρήσει στην εισβολή. Στον Ατίλλα 1 και λίγες εβδομάδες μετά – την ώρα που υποτίθεται ότι είχαν ξεκινήσει ειρηνευτικές συνομιλίες – στον Αττίλα 2 που παγίωσε τη διχοτόμηση του νησιού. 

Με αποτέλεσμα 52 χρόνια τώρα, ένα κυρίαρχο κράτος, μέλος του ΟΗΕ, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να εξακολουθεί να είναι διαιρεμένο και ένα μέρος του να είναι υπό κατοχή. 

Και βέβαια 52 χρόνια μερικά διδάγματα παραμένουν. Το πρώτο είναι ότι το 1974, όπως και με τη Μικρασιατική Καταστροφή ο ελληνισμός πλήρωσε ακριβά την πατριδοκαπηλία. Την πλήρωσε με εθνικές τραγωδίες. Το άλλο είναι ότι σε πείσμα μιας ψευδαίσθησης ασφάλειας, σε αυτή τη μεριά της Μεσογείου υπάρχουν πραγματικές απειλές για την εθνική ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. 

52 χρόνια μετά ίσως η φόρτιση να μην είναι η ίδια. Σε τελική ανάλυση και η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατία κατάφερε να προχωρήσει. Έχει πετύχει πολλά και την ίδια ώρα τα προβλήματά της δεν σχετίζονται όλα με την εισβολή. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι το Κυπριακό έχει πάψει να είναι μια ανοιχτή πληγή. 

Αυτό εξηγεί και γιατί πρέπει να αντισταθούμε στην αμνησία. Πρέπει να αντισταθούμε στο να ξεχάσουμε. Πρέπει να αντισταθούμε στο να αποδεχτούμε τα πράγματα όπως έχουν. 

Και αυτό σημαίνει ότι πρέπει διαρκώς να υπενθυμίζουμε ότι σε σχέση με το Κυπριακό δεν έχουμε να κάνουμε με μια διαμάχη ανάμεσα σε δύο κοινότητες, ούτε γενικά με μια «ελληνοτουρκική διαφορά». Ο πυρήνας του προβλήματος είναι η παράνομη εισβολή και κατοχή εδάφους κυρίαρχης χώρας. 

Το άλλο που πρέπει να υπενθυμίζουμε είναι ότι οποιαδήποτε «λύση» του Κυπριακού που καταλήγει στη διχοτόμηση – π.χ. οι ιδέες για λύση «δύο κρατών» – θα αποτελεί αναδρομική δικαίωση της εισβολής και της παραβίασης του διεθνούς δικαίου από την Τουρκία. Η λύση δεν μπορεί παρά να είναι αυτή μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, με ενιαία διεθνή παρουσία. Και με πραγματική συμφιλίωση ανάμεσα στις δύο κοινότητες – γιατί εγκλήματα έγιναν και από τις δύο πλευρές. 

Και το τρίτο είναι ότι το Κυπριακό δεν μπορεί να είναι υποσημείωση της ελληνικής διπλωματίας. Οφείλει να είναι αναπόσπαστο στοιχείο κάθε διαπραγμάτευσης στην Ευρώπη και στο ΝΑΤΟ. Προφανώς με τον πρώτο λόγο να τον έχει η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας αλλά και με την ελληνική πλευρά πλήρως ενεργοποιημένη. Με ορίζοντα τη λύση και σε τελική ανάλυση τις βάσεις για πραγματική αναβάθμιση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. 

Σε τελική ανάλυση, ό,τι ξεχνάμε από την ιστορία, αργά ή γρήγορα θα το ξαναζήσουμε. Και η πατρίδα μας δεν έχει ανάγκη από άλλες τραγωδίες. 

Πάνω από όλα, το να μην ξεχάσουμε το χρωστάμε σε όσες και όσους εκείνο το καλοκαίρι σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν, ξεριζώθηκαν, σε όλες και όλους που έζησαν με το όνειρο να ξαναδούν την πατρίδα τους ενωμένη. 


Πηγή: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος / in.gr

Σάββατο, Νοεμβρίου 22, 2025

«Αντισταθείτε σ’ αυτόν που χαιρετάει απ’ την εξέδρα ώρες ατέλειωτες»

Ο Μιχάλης Κατσαρός έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα το 1998 


«Αν μπορούσατε να αλλάξετε κάτι στον εαυτό σας, τι θα ήταν αυτό;» 

«Τις κάλτσες μου» 

Αυτή ήταν η απάντηση που έδωσε ο Μιχάλης Κατσαρός σε ερώτηση του ερωτηματολογίου του Προυστ για το περιοδικό «01» τον Ιανουάριο του 1994, αποδεικνύοντας ότι ο ποιητής δεν είναι κάποιος που ίπταται πάνω από την κοινωνία αλλά αποτελεί οργανικό μέλος της, με χιούμορ και αυτοσαρκασμό. Η έμπνευση ερχόταν για εκείνον μέσα από τη συνάφεια του κόσμου ενώ σιχαινόταν τη «σεπτή» ησυχία του ποιητή. Θεωρούσε ότι η ποίηση προκύπτει μόνο όταν εκείνος που γράφει ξεβολεύεται. 

Ο Μιχάλης Κατσαρός που έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 21 Νοεμβρίου 1998, ήταν από τις πιο ξεχωριστές φωνές της μεταπολεμικής ελληνικής λογοτεχνίας. Στην ποίησή του συνδυάζει το επαναστατικό πάθος με μια βαθιά υπαρξιακή ανησυχία. Πυρήνας του έργου του είναι η άρνηση κάθε μορφής εξουσίας και η αδιάκοπη προτροπή για αντίσταση. Η εμβληματική προσταγή «Αντισταθείτε» από τη συλλογή «Κατά Σαδδουκαίων» δεν αφορά μόνο την πολιτική πραγματικότητα της εποχής του, αλλά λειτουργεί διαχρονικά ως πρόσκληση στην πνευματική εγρήγορση και στην ηθική αυτονομία. Η στάση του απέναντι στην κοινωνική και ιδεολογική χειραγώγηση, ακόμη και σε κύκλους όπου θεωρητικά ανήκε, δείχνει το βαθιά αντιεξουσιαστικό πνεύμα που διατρέχει ολόκληρο το έργο του. 

Ο Κατσαρός απορρίπτει τον παραδοσιακό στίχο και προτιμά τον ελεύθερο, σχεδόν προφητικό λόγο. Τα ποιήματά του συχνά θυμίζουν προκηρύξεις ή ιερούς μονόλογους, εμπλουτισμένα με επαναλήψεις, προστακτικές και καθημερινές εκφράσεις που αποκτούν ιδιαίτερη δύναμη μέσα στο ποιητικό του σύμπαν. Παρά την καταγγελτική διάθεση, η ποίησή του δεν χάνει τον λυρισμό και τη μουσικότητά της (ο ίδιος συνέθετε μουσική). 

«Δεν υπάρχει καμία πραγματικότητα για τον Μιχάλη Κατσαρό. Καταστρέφει τον θετικισμό με τον πιο ωραίο τρόπο. Δημιουργεί μια δική του πραγματικότητα, δημιουργεί δικά του όρια Ιστορίας» λέει ο ποιητής Γιώργος Κακουλίδης στο αφιέρωμα που έκανε στον Κατσαρό το Παρασκήνιο το 1998. Στην ίδια εκπομπή ο ποιητής Γιώργος Μαρκόπουλος χαρακτηρίζει τη γραφή του Κατσαρού τρυφερά μεσσιανική και κηρυγματική που «δείχνει τη μοναξιά του σπαραγμένου ανθρώπου, του άστεγου ανθρώπου που δεν έχει στηρίγματα εκεί που οι άλλοι του προτείνουν στηρίγματα».  

Η συλλογή «Κατά Σαδδουκαίων» εκδόθηκε το 1953 με χρηματοδότηση του Βαγγέλη Πολυδούρη, αδελφού της Μαρίας Πολυδούρη, με τον οποίο ο Κατσαρός υπηρετούσε στην αεροπορία. Σε αυτή περιλαμβάνονται ποιήματα που γράφτηκαν μεταξύ του 1950 και του 1953, μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και κοινωνικής κρίσης, αμέσως μετά τον Εμφύλιο. Οι Σαδδουκαίοι του τίτλου συμβολίζουν όσους διαχρονικά κατέχουν ή διαχειρίζονται την εξουσία, σε πολιτικό, ιδεολογικό, θρησκευτικό ή ηθικό επίπεδο και εν τέλει τον ίδιο μας τον εαυτό, καθώς ζητούμενο είναι πρωτίστως η εσωτερική απελευθέρωση. Ποιήματα από το «Κατά Σαδδουκαίων» μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη με τον οποίο ο Κατσαρός συναντήθηκε για πρώτη φορά στη Μάχη του Δεκέμβρη το 1944. 

Από αυτή τη συλλογή προέρχεται «Η διαθήκη μου», που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 1950 στην εφημερίδα «Δημοκρατικός τύπος» του Τάκη Σοφιανόπουλου, ο οποίος πολιτευόταν με το Αγροτικό Κόμμα που συνεργαζόταν με το ΚΚΕ. Οι υπεύθυνοι της εφημερίδας φοβούμενοι τον νόμο 509 λογόκριναν το ποίημα αφαιρώντας αρκετούς στίχους. Ο Κατσαρός επανήλθε με την επόμενη εβδομάδα στέλνοντας το «Υστερόγραφο».

Η διαθήκη μου 

Αντισταθείτε

σ’ αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι

και λέει: καλά είμαι εδώ

Αντισταθείτε σ’ αυτόν που γύρισε πάλι στο σπίτι

και λέει: Δόξα σοι ο Θεός

Αντισταθείτε

στον περσικό τάπητα των πoλυκατοικιών

στον κοντό άνθρωπο του γραφείου

στην εταιρεία εισαγωγαί- εξαγωγαί

στην κρατική εκπαίδευση

στο φόρο

σε μένα ακόμα που σας ιστορώ

Αντισταθείτε

σ’ αυτόν που χαιρετάει απ’ την εξέδρα ώρες

ατέλειωτες τις παρελάσεις

σ’ αυτή την άγονη κυρία που μοιράζει

έντυπα αγίων λίβανον και σμύρναν

σε μένα ακόμα που σας ιστορώ

Αντισταθείτε πάλι σ’ όλους αυτούς που λέγονται

μεγάλοι

στον πρόεδρο του Εφετείου αντισταθείτε

στις μουσικές τα τούμπανα και τις παράτες

σ’ όλα τ’ ανώτερα συνέδρια που φλυαρούνε

πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι

σ’ όλους που γράφουν λόγους για την εποχή

δίπλα στη χειμωνιάτικη θερμάστρα

στις κολακείες τις ευχές τις τόσες υποκλίσεις

από γραφιάδες και δειλούς για το σοφό

αρχηγό τους.

Αντισταθείτε στις υπηρεσίες των αλλοδαπών

και διαβατηρίων

στις φοβερές σημαίες των κρατών και τη

διπλωματία

στα εργοστάσια πολεμικών υλών

σ’ αυτούς που λένε λυρισμό τα ωραία λόγια

στα θούρια

στα γλυκερά τραγούδια με τους θρήνους

στους θεατές

στον άνεμο

σ’ όλους τους αδιάφορους και τους σοφούς

στους άλλους που κάνουνε το φίλο σας

ως και σε μένα, σε μένα ακόμα που σας ιστορώ

αντισταθείτε

Τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την

Ελευθερία

Υστερόγραφο

Η διαθήκη μου πριν διαβαστεί -καθώς διαβάστηκε-

ήταν ένα ζεστό άλογο ακέραιο.

Πριν διαβαστεί

όχι οι κληρονόμοι που περίμεναν

αλλά σφετεριστές καταπατήσαν τα χωράφια.

Η διαθήκη μου για σένα και για σε

χρόνια καταχωνιάστηκε στα χρονοντούλαπα

από γραφιάδες, πονηρούς συμβολαιογράφους.

Αλλάξανε φράσεις σημαντικές

ώρες σκυμμένοι πάνω της με τρόμο.

Εξαφανίσανε τα μέρη με τους ποταμούς

τη νέα βουή στα δάση

τον άνεμο τον σκότωσαν

–Τώρα καταλαβαίνω πια τι έχασα.

Ποιός είναι αυτός που πνίγει.

Και συ λοιπόν στέκεσαι έτσι βουβός με τόσες παραιτήσεις

από φωνή

από τροφή

από άλογο

από σπίτι.

Στέκεις απαίσια βουβός σαν πεθαμένος:

Ελευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν. 

Εμυ Ντούρου - 

Από το documentonews.gr

 

Παρασκευή, Αυγούστου 15, 2025

15 Αυγούστου 1940: Ο τορπιλισμός της «Έλλης»

Ανήμερα της εορτής της Παναγίας το 1940, το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο» τορπιλίζει και βυθίζει στο λιμάνι της Τήνου το ελληνικό καταδρομικό «Έλλη»... 


Τον Αύγουστο του 1940 ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος κόντευε να συμπληρώσει ένα χρόνο. Η Ελλάδα, την οποία κυβερνούσε δικτατορικά ο Ιωάννης Μεταξάς, μπορεί να τηρούσε ουδέτερη στάση, αλλά ήταν εμφανές ότι βρισκόταν στο πλευρό της Αγγλίας, που εκείνη την περίοδο δοκιμαζόταν σοβαρά από τις αεροπορικές επιθέσεις της «Λουφτβάφε». Η φασιστική Ιταλία, σύμμαχος της ναζιστικής Γερμανίας, με τον ισχυρό στόλο της διεκδικούσε την πρωτοκαθεδρία στις θάλασσες της Μεσογείου από τη Μεγάλη Βρετανία. 

Η διαταγή για τον τορπιλισμό της «Έλλης», ενός ελαφρού καταδρομικού πλοίου («ευδρόμου» με την ορολογία του μεσοπολέμου), δόθηκε από την ιταλό διοικητή των Δωδεκανήσων Τσέζαρε Μαρία Ντε Βέκι, ηγετικό στέλεχος του Φασιστικού Κόμματος της Ιταλίας και πρέπει να ήταν σε γνώση του Ιταλού δικτάτορα Μπενίτο Μουσολίνι. Το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο» με διοικητή τον υποπλοίαρχο Τζουζέπε Αϊκάρντι ξεκίνησε από τη ναυτική βάση στο Παρθένι της Λέρου το βράδυ της 14ης Αυγούστου, με αποστολή να πλήξει εχθρικά πλοία στην Τήνο, τη Σύρο και στη συνέχεια να αποκλείσει τη Διώρυγα της Κορίνθου. 

Τις πρωινές ώρες της 15ης Αυγούστου το ιταλικό υποβρύχιο βρέθηκε έξω από το λιμάνι της Τήνου «εν καταδύσει», με σκοπό να τορπιλίσει τα επιβατικά πλοία «Έλση» και «Έσπερος», που μετέφεραν προσκυνητές, αλλά οι Ιταλοί τα θεωρούσαν οπλιταγωγά και συνεπώς εχθρικά. Από το περισκόπιο ο Αϊκάρντι είδε να καταφθάνει στο λιμάνι ένα πολεμικό και δεν άφησε την ευκαιρία να πάει χαμένη, όπως δήλωσε μετά τον πόλεμο. Επρόκειτο για το καταδρομικό «Έλλη», που κατέπλεε στην Τήνο για τις εορταστικές εκδηλώσεις της Μεγαλόχαρης. 


Στις 8.25 π.μ., λίγη ώρα πριν από τη λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας κι ενώ στην παραλία υπήρχε πολύς κόσμος, το «Ντελφίνο» έπληξε με τρεις τορπίλες το ελληνικό πολεμικό πλοίο. Η μία μόνο τορπίλη βρήκε στόχο, αλλά έπληξε καίρια το ελληνικό πλοίο στο μηχανοστάσιο και τις δεξαμενές πετρελαίου. Μία ώρα αργότερα, το «Έλλη» βυθίστηκε, παρά τις προσπάθειες του πληρώματος να το κρατήσουν στον αφρό. Οι άλλες δύο τορπίλες αστόχησαν και εξερράγησαν στην προκυμαία. Από την επίθεση του «Ντελφίνο» σκοτώθηκαν ένας υπαξιωματικός και οκτώ ναύτες του «Έλλη», ενώ οι τραυματίες ανήλθαν στους 24. Μία γυναίκα, που βρισκόταν στην παραλία, πέθανε από καρδιακή προσβολή μετά την έκρηξη της δεύτερη τορπίλης στην προκυμαία. 

Μετά την εκτέλεση της αποστολής του, το «Ντελφίνο» απομακρύνθηκε χωρίς να γίνει γνωστή η ταυτότητά του. Μετά από λίγες ώρες κατέπλευσε στη Σύρο, αλλά αναχώρησε αμέσως άπρακτο, καθώς δεν υπήρχε κανένα πλοίο στο λιμάνι του νησιού. Το «Ντελφίνο» επέστρεψε εσπευσμένως στη Λέρο με διαταγή των ιταλικών αρχών, ακυρώνοντας την αποστολή του στην Κόρινθο. Η επιχείρηση δεν φαίνεται να ήταν σε γνώση των πολιτικών αρχών της Ρώμης (πλην ίσως του Μουσολίνι). Ο υπουργός Εξωτερικών, Γκαλεάτσο Τσιάνο, έγραψε στα απομνημονεύματά του ότι η βύθιση του ελληνικού πλοίου οφείλεται στη θρασύτητα του Ντε Βέκι. 

Η έρευνα που διενήργησαν δύτες του Πολεμικού Ναυτικού, έδειξε ότι η τορπίλες ήταν ιταλικές και επομένως η επίθεση έγινε από ιταλικό υποβρύχιο. Η κυβέρνηση Μεταξά τήρησε απόλυτα μυστικό το πόρισμα της έρευνας, για να μην προκαλέσει την Ιταλία και διαταράξει την ουδετερότητα της Ελλάδας. Τελικά, δημοσιοποιήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1940, δύο ημέρες μετά την ιταλική επίθεση εναντίον της Ελλάδας. Παρά ταύτα, από την πρώτη στιγμή η ελληνική κοινή γνώμη δεν είχε καμία αμφιβολία για την εθνικότητα του υποβρυχίου.

Το 1950, στο πλαίσιο των πολεμικών επανορθώσεων, η Ιταλία παραχώρησε στην Ελλάδα το ελαφρύ καταδρομικό «Ευγένιος της Σαβοίας» (Eugenio Di Savoia), το οποίο μετονομάστηκε σε «Έλλη» τον Ιούνιο του 1951 και ύψωσε την ελληνική σημαία. Στα μέσα της δεκαετίας του ‘50 το ναυάγιο του «Έλλη» ανελκύστηκε τμηματικά και πουλήθηκε για παλιοσίδερα (σκραπ). Το 1985 Έλληνες δύτες ανακάλυψαν στο βυθό της Τήνου τα απομεινάρια της ιταλικής τορπίλης που βύθισε το «Έλλη». Το εύρημα εκτίθεται στο Ναυτικό Μουσείο Πειραιά.


Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/810



















Τετάρτη, Μαΐου 07, 2025

8 Μαΐου 1945. Ελευθερώνεται η Σύμη μετά από 600 χρόνια σκλαβιάς


 

Απελευθέρωση της Σύμης: Στις 8 Μαΐου 1945 ολοκληρώνεται στη Σύμη το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου και ταυτόχρονα σημαδεύεται η αρχή του τέλους για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου ύστερα από σκλαβιά 600 και πλέον χρόνων. Βέβαια, είχε προηγηθεί η κατάρρευση της Γερμανίας και του φασιστικού καθεστώτος της Ιταλίας, η αυτοκτονία του Χίτλερ και η επικράτηση των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη. 

Η παράδοση των Γερμανών έγινε στις 8 Μάη 1945, την ίδια μέρα που έπεφτε και το Βερολίνο στα χέρια του Κόκκινου Στρατού. Τη μέρα αυτή, ο Γερμανός διοικητής Βάγκνερ συνομολογούσε με τον Άγγλο στρατηγό Μόφατ, στη Σύμη, την παράδοση των γερμανικών στρατευμάτων της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. 

Η ελευθερία, όμως, δεν ήρθε και ένας νέος καταχτητής, οι Άγγλοι, ήρθε να διαδεχτεί τους προηγούμενους. Ένα χρόνο μετά την αποχώρηση των Γερμανών, στην πρώτη επέτειο της παράδοσής τους, στις η 1946, δύο Συμιακοί, στελέχη του ΕΜΠΑ, ο Ελευθέριος Διακογιάννης και ο Φανούριος Χατζηστρατής, προβαίνοντας σε μια πράξη αντίστασης, κατεβάζουν από τον ιστό τους, στη Σύμη, τις δύο τεράστιες σημαίες των ΗΠΑ και της Αγγλίας, σύμβολα της νέας κατοχής και στη θέση τους βάζουν την ελληνική σημαία. 

Στις 31 Μάρτη 1947 στη Ρόδο, οι Άγγλοι παραδίδουν τα νησιά στον Έλληνα ναύαρχο Ιωαννίδη, ο οποίος εγκαταστάθηκε σαν στρατιωτικός διοικητής. Η μέρα αυτή είναι και η πραγματική ημερομηνία της ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα, όμως επίσημα έχει καθιερωθεί αυτή της 7ης Μάρτη 1948, όταν ένα χρόνο μετά την αποχώρηση των Άγγλων έγινε ο επίσημος εορτασμός.

Δείτε σε ζωντανή μετάδοση την ανάλυση των γεγονότων στη Σύμη στις 8 Μαΐου 1945, από τον Αρχιμανδρίτη της Ιεράς Μητροπόλεως Ρόδου, Αθανάσιο Μισσό. Προπαππούς και ο παππούς του Αρχιμανδρίτη, Λευτέρης Τσατταλιός και ο γιος του Λεωνίδας αποτελούσαν μέρος του σημαντικού κατασκοπευτικού κλιμακίου στη Μονή του Πανορμίτη. 

Μια σύντομη αναφορά για τα γεγονότα στη Σύμη στις 8 Μαΐου 1945

Ύστερα από συνεννοήσεις με τους ‘Άγγλους, ο Γερμανός διοικητής του Ανατολικού Αιγαίου Όττο Βάγκενερ φτάνει στη Σύμη με μια τορπιλάκατο.

Στο λιμάνι του αποδίδονται οι ανάλογες τιμές και ο Γερμανός στρατηγός με γρήγορο βήμα κατευθύνεται στο σπίτι του Καμψώπουλου, όπου τον περιμένουν ‘Άγγλοι και Γάλλοι αξιωματικοί και οι Έλληνες Ιερολοχίτες.

Εκεί ο Άγγλος ταξίαρχος Τζέιμς Μόφφατ λέει στο Γερμανό στρατηγό:

-Δέχεστε να υπογράψετε την παράδοση των στρατευμάτων σας;

Με αργή και βραχνή φωνή αμετανόητος ο Βάγκενερ απαντά:

-Εκτελώ διαταγές. Εάν είχα το δικαίωμα ποτέ δεν θα υπέγραφα!

Έσκυψε και χωρίς άλλη κουβέντα υπέγραψε. Ο υπασπιστής του ήταν έτοιμος να δακρύσει.

Τον κοίταξε μ΄ένα βλέμμα βλοσυρό και έσπευσε να παραδώσει το περίστροφο του στον Άγγλο ταξίαρχο.

«Το τρόπαιο αυτό ανήκει στον Ιερό Λόχο», απαντά ο Μόφφατ.

Τότε ο Γερμανός απαντά με ένα ξερό «για» (ναι) και παραδίδει το περίστροφο στον παριστάμενο διοικητή του Ιερού Λόχου συνταγματάρχη Χριστόδουλο Τσιγάντε.

Η τελετή κράτησε λίγα μόνο λεπτά και αμέσως μετά ο Γερμανός στρατηγός επιβιβάστηκε στην τορπιλάκατο και αναχώρησε με κατεύθυνση τη Ρόδο για να ετοιμάσει την παράδοση του νησιού την επόμενη μέρα στις συμμαχικές δυνάμεις.

Γιατί, όμως, επελέγη η Σύμη για να γίνει η παράδοση των γερμανικών στρατευμάτων;

Οι λόγοι είναι πολλοί, αλλά ο κυριότερος είναι γιατί η Σύμη -και λόγω της γεωγραφικής της θέσης- διαδραμάτισε ένα σημαντικό ρόλο στον απελευθερωτικό αγώνα.

Οι κάτοικοί της, ανώνυμοι και επώνυμοι, με κάθε τρόπο -ακόμη και θυσιάζοντας τη ζωή τους- ιδιαίτερα όταν το νησί ήταν υπό ξενική κατοχή, προσέφεραν πολύτιμες βοήθειες στους συμμάχους.

Στη Σύμη λειτούργησαν σημαντικά κατασκοπευτικά κλιμάκια με κορυφαίο αυτό στη Μονή του Πανορμίτη με τον ηγούμενο Χρύσανθο Μαρουλάκη, τον Μυκονιάτη στρατιωτικό Φλώρο Ζουγανέλη και τον Μιχάλη Λάμπρου τους οποίους εκτέλεσαν οι Ιταλοί κατά τη μεταφορά τους από το μοναστήρι στο Γυαλό.

Είναι απαραίτητο να μνημονεύσουμε τα ονόματα ορισμένων (από τους πολλούς) Συμιακών που αποτελούσαν το κατασκοπευτικό κλιμάκιο, όπως ο Φώτης Κατσουράκης, ο Νικόλας Τσατταλιός (με το παρατσούκλι Γιαταγάνας) και ο γιος του Λευτέρης, ο Λευτέρης Τσατταλιός και ο γιος του Λεωνίδας, (προπαππούς και ο παππούς του Αρχιμανδρίτη της Ιεράς Μητροπόλεως Ρόδου, Αθανασίου Μισσού, όπου και το βαπτιστικό του όνομα είναι του παππού του, Λεωνίδας), ο Γιώργος Μυλωνάκης, ο Λουκάς Ξανθός, ο Σταύρος Σμυρνάκης, ο Κώστας Κατσιμπρής, ο Αντώνης Αγγελίδης και ο Ανδρέας Μοσχόβης.

Οι δύο τελευταίοι ήταν δάσκαλοι και εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς τον Μάρτιο του 1944. Στα διάφορα κλιμάκια μετείχαν ακόμη πολλοί βοσκοί, ψαράδες και γυναίκες, όπως οι Κατίνα και Ειρήνη Κατσουράκη και οι Ζαφείρα και ‘Άννα Ξανθού.

Έγγραφα των βρετανικών υπηρεσιών αναφέρουν ότι ο Λευτέρης Τσατταλιός ήταν άνθρωπος του Άγγλου πρόξενου Νόελ Ρίης στη Σύμη όπου εμφανίζεται μεν ως συνεργάτης των ιταλικών μυστικών υπηρεσιών, ενώ στην πραγματικότητα αποσπά πολύτιμες πληροφορίες από τους Ιταλούς που διαβιβάζονται στη Σμύρνη, όπου βρίσκεται το αρχηγείο του Νόελ Ρίης.

Ακόμη στη Σύμη-σύμφωνα με τους Βρετανούς-πληροφορίες συγκεντρώνουν, εκτός από τον Λευτέρη Τσατταλιό, συγκεντρώνουν και οι Σωτήρης Βογιατζής, Κώστας Πάχος γιος του φωτογράφου Φιλήρατου Πάχου και κάποιος Πατάκας. Στις 27 Σεπτεμβρίου 1944 το βράδυ μια ομάδα Άγγλων κομάντος με Έλληνες Ιερολοχίτες με διοικητή τον ταγματάρχη Τζοκ Λαπράικ πλησιάζει στο λιμάνι της Σύμης.

Με ένα αναδιπλούμενο κανό ο λοχαγός Άντερ Λάσσεν και μέσα σε ένα καταιγισμό πυρών κατορθώνει να φτάσει στην προκυμαία και μαζί με τους άνδρες του εξουδετερώνουν τη φρουρά και απελευθερώνουν το νησί.Και το μοναδικό πρόβλημα των Άγγλων, όπως υπογραμμίζεται σε σχετικές αναφορές- είναι το αίτημα των κατοίκων να εκτελεστούν οι 140 Ιταλοί αιχμάλωτοι !..

Το βέβαιο είναι ότι οι Συμιακοί έτρεφαν μεγάλο θυμό και οργή για τους Ιταλούς επειδή εκτέλεσαν τον ηγούμενο της Μονής του Πανορμίτη Χρύσανθο Μαρουλάκη και τους άλλους δύο πατριώτες.

Το αίτημα δεν έγινε αποδεκτό και ο ταγματάρχης Λαπράικ μετέτρεψε τη Σύμη σε ισχυρή βάση εξόρμησης των καταδρομέων, των ιερολοχιτών και των ομάδων αναγνώρισης που καταφθάνουν στα Δωδεκάνησα.Από τη Σύμη ξεκινούσαν πολλές επιχειρήσεις των συμμαχικών δυνάμεων στο Αιγαίο, ενώ ταυτόχρονα καταφθάνουν στο νησί πολλοί φυγάδες από άλλα νησιά -κυρίως από τη Ρόδο- που εξακολουθούσαν να είναι υπό την κατοχή των Γερμανών.

Με τη συνδρομή των Συμιακών, πολλοί φυγάδες προωθούνται στα απέναντι τουρκικά παράλια (Απλοθέκα) και από εκεί στη Μέση Ανατολή για να καταταγούν στις Ένοπλες Δυνάμεις. Παράλληλα, τα γερμανικά στούκας απογειώνονται από το αεροδρόμιο της Ρόδου και βομβαρδίζουν ανηλεώς τη Σύμη, προκαλώντας πολλά θύματα και ανυπολόγιστες καταστροφές. 

Η παραχώρηση της Δωδεκανήσου

Ταυτόχρονα στη διεθνή σκακιέρα έχει φουντώσει ένα έντονο παρασκήνιο για την τύχη της Δωδεκανήσου. Οι τρεις ηγέτες (Τσώρτσιλ, Ρούσβελτ και Στάλιν) συζητούν στις συναντήσεις τους για τη συμμετοχή της Τουρκίας στον πόλεμο και ως αντάλλαγμα θα έπαιρναν τα Δωδεκάνησα! Κυρίως ο Τσώρτσιλ στις αρχικές του τοποθετήσεις δεν ήταν αρνητικός σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Όμως, στη Βρετανία υπήρχαν και αντίθετες φωνές, όπως του υπουργού Εξωτερικών λόρδου Χάλιφαξ, ο οποίος μεταξύ άλλων, σε αναφορά του στο Φόρειν Όφφις, έγραφε και τα εξής:

«Οφείλω να σας προειδοποιήσω ότι η Ένωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα αποτελεί ήδη μιαν από τις πολεμικές κραυγές στον ελληνικό στρατό. Στρατεύματα αναχωρούν από την Αθήνα για το μέτωπο φωνάζοντας: 

Και στα Δωδεκάνησα και στα Δωδεκάνησα.

Έγιναν διαδηλώσεις Δωδεκανησίων στη Θεσσαλονίκη, την Κρήτη και αλλού, όπως και στην Αθήνα.»

Περιττό να τονίσω ότι ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών αναφερόταν στο Σύνταγμα Δωδεκανησίων Εθελοντών, του οποίου διοικητής ήταν ο Συμιακός αξιωματικός Μάρκος Κλαδάκης, o «Διγενής της Σύμης», όπως ονομάστηκε. Το δωδεκανησιακό ζήτημα απετέλεσε αντικείμενο πολλών συζητήσεων και το μοναδικό «κίνητρο» των Συμμάχων για να μπει η Τουρκία στον πόλεμο.

Ο Τσώρτσιλ άρχισε να κάμπτεται ιδιαίτερα ύστερα από μια αναφορά του Άντονυ ‘Ηντεν, η οποία μεταξύ άλλων έγραφε και τα εξής:«Θα ήμουν ιδιαίτερα απρόθυμος να προσφέρω τη Ρόδο στους Τούρκους ή οποιοδήποτε άλλο τμήμα των Δωδεκανήσων. Από παράδοση και συναισθηματικά, τα νησιά αυτά είναι ελληνικά.

Η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού αποτελείται από Έλληνες και σχεδόν με απόλυτη βεβαιότητα αυτοί θα τάσσονταν υπέρ της ένωσης με την Ελλάδα.Από τότε που η Ελλάδα μπήκε τον πόλεμο το 1940, διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις μας κατέστησαν σαφή τη σημασία που αποδίδουν στην ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων και είναι βέβαιο ότι τούτο αντανακλά τις απόψεις ολόκληρου του ελληνικού λαού.»

Η επιστολή του Ηντεν σε κάθε σελίδα της, φέρει χειρόγραφη την λέξη «συμφωνώ» και την μονογραφή του Τσώρτσιλ.

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΥΜΙΑΚΩΝ

Πέρα απ΄όλα αυτά στις δύσκολες μέρες που πέρασε η Ρόδος –κυρίως την περίοδο του 1944- με τη γερμανική κατοχή πολλοί Συμιακοί βοήθησαν για να αντιμετωπιστούν πολλά προβλήματα.

Και όταν οι κάτοικοι της Ρόδου πέθαιναν από την πείνα, ο Συμιακός γιατρός (και μετέπειτα δήμαρχος Ρόδου) Μιχαήλ Πετρίδης ανέλαβε την πρωτοβουλία να φροντίσει ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός να φέρει τρόφιμα στο νησί.Έτσι μαζί με τον ιερέα Παπαναστάση Κυριατσούλη αναχώρησε με καΐκι από τη Ρόδο στις απέναντι τουρκικές ακτές και στη συνέχεια μπόρεσαν –ύστερα από ένα περιπετειώδες ταξίδι-να φτάσουν μέχρι την Αίγυπτο και να ζητήσουν τη βοήθεια από τον Ερυθρό Σταυρό.

Παράλληλα, από τη Ρόδο οι εκπρόσωποι των τριών εκκλησιών, δηλαδή των Ορθοδόξων, των Καθολικών και των Μουσουλμάνων αποφασίστηκε να μεταβούν στη Σύμη (που είχε ελευθερωθεί από τις συμμαχικές δυνάμεις και τους ιερολοχίτες) για να συναντήσουν τους εκπροσώπους του Ερυθρού Σταυρού για να φροντίσουν να τους στείλουν τρόφιμα.

Τους Ορθόδοξους εκπροσωπούσε ο πρωτοσύγκελος Απόστολος Παπαϊωάννου και οι τρεις ιερωμένοι πήγαν στη Σύμη με μια μεγάλη βάρκα με τα πανιά με καπετάνιο τον Συμιακό Νίκο Χατζηνικήτα.

Οι αποστολές αυτές πέτυχαν και ο Ερυθρός Σταυρός έστειλε τρόφιμα στους λιμοκτονούντες κατοίκους της Ρόδου και έτσι σώθηκαν πολλοί άνθρωποι.

Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει και στον Συμιακό Σωτήρη Αγαπητίδη, ο οποίος μετείχε στην ελληνική αντιπροσωπεία στο Συνέδριο Ειρήνης το 1946 στο Παρίσι και ήταν αυτός που αντέκρουσε επιτυχώς τις παράλογες αιτιάσεις των Ιταλών για τη Δωδεκάνησο και έτσι δόθηκαν οι πολεμικές αποζημιώσεις. 

Σήμερα 80 χρόνια μετά την 8η Μαΐου 1945, τιμούμε τους αγώνες των Ελλήνων στρατιωτών και των στρατιωτών των συμμαχικών δυνάμεων για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου.

Τιμούμε τους μαχητές του Ιερού Λόχου για τους αγώνες που έδωσαν σε όλα τα νησιά μας.

Τιμούμε όλους τους Δωδεκανήσιους που για 600 και πλέον χρόνια κράτησαν ψηλά το λάβαρο της ελληνικότητας των νησιών μας.

Τιμούμε τους Συμιακούς και τις Συμιακές που στάθηκαν πρωτοπόροι στους εθνικούς αγώνες και έδειξαν ένα απαράμιλλο θάρρος και αποφασιστικότητα διατηρώντας άσβεστο το πάθος τους για την Ελλάδα και την Ορθοδοξία. 


Η νέα κατοχή

Ήταν τότε Μάης του 1945, που ολόκληρος ο δωδεκανησιακός λαός χαιρέτισε την αποχώρηση των Γερμανών και τον ερχομό των Άγγλων.

Γρήγορα όμως, οι δίκαιες ελπίδες του λαού μας διαψεύστηκαν από τη σκληρή πραγματικότητα. Κρατήθηκε σε ισχύ και εφαρμόστηκε σκληρά η ιταλική φασιστική νομοθεσία. Οι προκηρύξεις της βρετανικής στρατιωτικής διοίκησης συμπλήρωναν το φασιστικό νόμο, όπου τον έβρισκαν ελλιπή. Οι Ιταλοί έμειναν στις θέσεις τους. Υποστηρίχθηκαν οι δοσίλογοι. Καμία προσπάθεια για οικονομική ανασυγκρότηση. Ξεπούλημα του πλούτου του τόπου.

Με την καινούρια κατοχή, ο λαός μας διαπίστωσε πως και το ζήτημα της ένωσης δεν ήταν λυμένο. Μάλιστα, όλο και πιο έντονα αποκαλύπτονταν προσπάθειες των Άγγλων για αυτονόμηση της Δωδεκανήσου. Μπήκε έτσι το ζήτημα ίδρυσης μιας παλλαϊκής οργάνωσης, που θα ενσάρκωνε τις καλύτερες ελληνικές παραδόσεις της Δωδεκανήσου. Έτσι γεννήθηκε, στα τέλη του 1945 με αρχές του 1946, το ΕΜΠΑ με σκοπούς:

* Να συνενώσει, να οργανώσει και να καθοδηγήσει τον δωδεκανησιακό λαό για την άμεση και οριστική ένωσή του με τη μητέρα Ελλάδα.

* Να εξασφαλίσει, κάτω από την αγγλική κατοχή, τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.

* Να καλυτερεύσει το βιοτικό επίπεδο και να ανεβάσει το εκπολιτιστικό επίπεδο του λαού.

Με τέτοιο περιεχόμενο εθνικο-πατριωτικό κάλεσε όλους τους Δωδεκανήσιους να μπουν στην οργάνωση, ανεξάρτητα από τις πολιτικές τους πεποιθήσεις και γρήγορα δένονται οργανωτικά τα νησιά, οι πόλεις και τα χωριά. Κυκλοφορούν προκηρύξεις, που ξεσκέπαζαν τις ενέργειες εις βάρος της εθνικής υπόστασης του λαού και του ψωμιού του. Με συνθήματα και κινητοποιήσεις, πέτυχε να καλυτερεύσει τον επισιτισμό του. Κυκλοφορεί την παράνομη εφημερίδα “ΕΝΩΣΗ”, που αγαπήθηκε και διαβαζόταν πλατιά, γιατί ήταν το μοναδικό φύλλο που έβγαινε στα νησιά χωρίς εγγλέζικη λογοκρισία και σάλπιζε την ένωση με τη μητέρα Ελλάδα.

Το ΕΜΠΑ δούλεψε με όλες του τις δυνάμεις για τη σωματειακή οργάνωση του λαού και παρά την αντίδραση των Αγγλων πέτυχε την αναγνώριση απ’ αυτούς πολλών εργατικών και επαγγελματικών σωματείων. Γι’ αυτή τη δράση, το ΕΜΠΑ δέχτηκε πολλές φορές τα χτυπήματα των Αγγλων καταχτητών και τη συγκεντρωμένη προσπάθεια για τη διάλυσή του, σύλληψη των στελεχών του κλπ. 


8 Μαΐου 1945 : 80 χρόνια από την υπογραφή της παράδοσης των Γερμανών στα Δωδεκάνησα, που έγινε στη Σύμη !


Στην 1η φωτ. ο Στρατηγός Wagner, διοικητής των Γερμανικών δυνάμεων στα Δωδεκάνησα, φθάνει στη Σύμη με το Hms Kimberley και παραδίδεται στον Αντισυνταγματάρχη Bains και τον Ταχματάρχη Watson (2η φωτ) 


korinthia.net.gr




Κυριακή, Νοεμβρίου 17, 2024

Η απαγγελία του Γιάννη Ρίτσου στην πρώτη επέτειο του γιορτασμού της εξέγερσης του Πολυτεχνείου (Video)


Το παρακάτω βίντεο χαρακτηρίζει ανατριχιαστική την απαγγελία που κάνει ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος στην πρώτη συγκέντρωση που έγινε για τον γιορτασμό της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. 




*

Παρασκευή, Σεπτεμβρίου 20, 2024

Ρόδος: 80 χρόνια από την εκτέλεση του Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη - Ανακοίνωση του δημάρχου


 

Έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα και την ελευθερία των νησιών μας - 

Συμπληρώνονται 80 χρόνια από την εκτέλεση από τους Γερμανούς των δύο Δωδεκανησίων πατριωτών Γιώργου Κωσταρίδη και Μιχάλη Βρούχου, οι οποίοι εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς. 

Οι οικογένειές τους τέλεσαν σήμερα Παρασκευή 20 Σεπτεμβρίου 2024 στο παλαιό νεκροταφείο του Αγίου Δημητρίου, τρισάγιο στον τάφο των δύο ηρώων. 

Σημειώνεται ότι, συνήθως το τρισάγιο γινόταν στο ηρώο που βρίσκεται στο ύψωμα του Μπελ Πάσο στο σημείο ακριβώς όπου εκτελέστηκαν στις 20 Σεπτεμβρίου 1944 οι δύο πατριώτες, αλλά τα τελευταία χρόνια αποφασίστηκε να γίνει στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, όπου έχουν ταφεί σε κοινό τάφο ο Γιώργος Κωσταρίδης και ο Μιχάλης Βρούχος.

«Η εκτέλεση των δύο Ροδιτών έγινε στις 20 Σεπτεμβρίου 1944, αφού προηγήθηκε μια δίκη με συνοπτικές διαδικασίες δύο μέρες νωρίτερα, από το Στρατοδικείο της Μεραρχίας Εφόδου «Ρόδος» που καταδίκασε σε θάνατο τον Βρούχο και τον Κωσταρίδη (μαζί με τρεις Ιταλούς) «εν ονόματι του γερμανικού λαού» με την κατηγορία «της συνδρομής προς την υπηρεσία πληροφοριών του εχθρού».

Οι δύο Ροδίτες είχαν ενταχθεί στις υπηρεσίες του κατασκοπευτικού κλιμακίου της Ρόδου που μετέφερε πληροφορίες στις συμμαχικές δυνάμεις για τις κινήσεις των Γερμανών και των Ιταλών στη Ρόδο και τα άλλα νησιά.

Οι δύο Ροδίτες σε συνεργασία και με πολλούς άλλους συμπολίτες μας συγκέντρωναν πάντοτε πολύτιμες πληροφορίες για τις κινήσεις των Γερμανών, ο δε Βρούχος που ήταν άριστος ραδιοτεχνίτης δεν δίσταζε να πηγαίνει ακόμη και στο Λημέρι της Μονολίθου για να επισκευάσει τον ασύρματο του κατασκοπευτικού κλιμακίου όταν πάθαινε βλάβη, η δε σύλληψή του από τους Γερμανούς έγινε όταν επέστρεφε από μια τέτοια αποστολή !..

Ο Βρούχος και ο Κωσταρίδης είχαν αναπτύξει ένα ισχυρό δίκτυο πληροφοριοδοτών μέσα στις εχθρικές γραμμές και με μεγάλο κίνδυνο της ζωής τους κατόρθωναν να ενημερώνουν το κατασκοπευτικό κλιμάκιο που βρισκόταν στο Λημέρι της Μονολίθου.

Η δράση των δύο Ροδιτών ήταν ιδιαιτέρως χρήσιμη για τις συμμαχικές δυνάμεις, αλλά οι Γερμανοί –φυσικά με τη συνδρομή καταδοτών- κατόρθωσαν να τους εντοπίσουν και να τους συλλάβουν.

Στις πολύωρες ανακρίσεις τους, σε καμιά περίπτωση δεν λύγισαν, ούτε κατέδωσαν τους συνεργάτες τους. Είναι πάντως χαρακτηριστικό, ότι στους δύο πατριώτες, όταν το κατασκοπευτικό κλιμάκιο αντιλήφθηκε ότι στένευε γύρω τους ο γερμανικός κλοιός, τους πρότεινε να τους φυγαδεύσει στη Μέση Ανατολή, αλλά αυτοί αρνήθηκαν.


Ανακοίνωση του δημάρχου Ρόδου για την επέτειο 80 χρόνων από την εκτέλεση των ηρώων Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη 

Ανακοίνωση εξέδωσε ο δήμαρχος Ρόδου, Αλέξανδρος Κολιάδης, για την επέτειο συμπλήρωσης 80 χρόνων από την εκτέλεση των ηρώων Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής με αφορμή και το τρισάγιο που πραγματοποιείται σήμερα στο παλαιό νεκροταφείο του Αγίου Δημητρίου.

Ειδικότερα, στην ανακοίνωση αναφέρονται τα εξής:

“Σήμερα, με βαθιά συγκίνηση και σεβασμό, τιμούμε τη μνήμη των ηρώων μας, Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη, που πριν από 80 χρόνια εκτελέστηκαν από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής, πληρώνοντας με τη ζωή τους την πίστη τους στην ελευθερία και την πατρίδα.

Η Ρόδος δεν ξεχνά τους ήρωες της. Η μνήμη τους παραμένει ζωντανή στις καρδιές μας και αποτελεί φάρο θάρρους και αφοσίωσης για τις επόμενες γενιές.

Οι δυο αυτοί πατριώτες, μέσα από την αντιστασιακή τους δράση, απέδειξαν ότι το θάρρος και η αυταπάρνηση είναι ιδανικά άφθαρτα, που καθοδηγούν τους ανθρώπους σε στιγμές κρίσιμες.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η μνήμη τους μάς καλεί να σταθούμε ενωμένοι και να συνεχίσουμε τον αγώνα για Δικαιοσύνη, Ειρήνη και Ελευθερία.”

(Με πληροφορίες από τη Ροδιακή)



Τρίτη, Σεπτεμβρίου 03, 2024

Η Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου


 

Πολιτικοστρατιωτικό κίνημα, που εκδηλώθηκε στην Αθήνα στις 3 Σεπτεμβρίου 1843, με σκοπό την παραχώρηση Συντάγματος από τον Όθωνα. Μέχρι τότε, ο βασιλιάς κυβερνούσε ως απόλυτος μονάρχης, χωρίς να λογοδοτεί στους υπηκόους του («ελέω θεού μοναρχία»). 

Στις αρχές του 1843 είχαν ωριμάσει οι συνθήκες για την εισαγωγή του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος στη χώρα μας, το οποίο προϋπέθετε την ύπαρξη Συντάγματος. Ήταν ένα αίτημα που είχε τεθεί από τα φιλελεύθερα στοιχεία του Αγγλικού και Γαλλικού Κόμματος ήδη από την εποχή του Καποδίστρια. Σύνταγμα ζητούσαν και οι παραγκωνισμένοι από τον Όθωνα πρόκριτοι και αγωνιστές του '21, που ανήκαν κυρίως στο Ρωσικό Κόμμα και ήθελαν μέσω των κοινοβουλευτικών διαδικασιών να ακουστεί και πάλι η φωνή τους. Η ιδέα του Συντάγματος έθελγε και τις λαϊκές μάζες, που είχαν μεν μια θολή εικόνα για το τι αυτό αντιπροσώπευε, αλλά πίστευαν ότι ήταν το αναγκαίο μέσο για να λυθούν τα οξυμένα προβλήματά τους.

Την ίδια εποχή, η Ελλάδα βρισκόταν υπό τη δαμόκλειο σπάθη των πιστωτών της. Από την αρχή του χρόνου αδυνατούσε να εκπληρώσει τις δανειακές της υποχρεώσεις και οι πιστωτές τής επέβαλαν μια δυσβάστακτη οικονομική συμφωνία («μνημόνιο» θα λέγαμε σήμερα), που περιλάμβανε μείωση των κρατικών δαπανών, περικοπές μισθών και απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων, αθρόες αποστρατεύσεις αξιωματικών (όχι όμως και των Βαυαρών) και κλείσιμο πρεσβειών. Έτσι, διευρύνθηκε σημαντικά ο κύκλος των δυσαρεστημένων με το καθεστώς. Ο Όθωνας φαινόταν να μην ελέγχει την κατάσταση.

Το κίνημα της 3ης Σεπτεμβρίου ήταν προϊόν συνωμοσίας τριών ανθρώπων: του κεφαλλονίτη αγωνιστή και διπλωμάτη Ανδρέα Μεταξά (Ρωσικό Κόμμα), που έφερε τον τίτλο του Κόμη, του αιγιώτη αγωνιστή Ανδρέα Λόντου (Αγγλικό Κόμμα) και του στρατηγού Ιωάννη Μακρυγιάννη (Γαλλικό Κόμμα). Αργότερα, μυήθηκαν και στρατιωτικοί, όπως ο συνταγματάρχης του Ιππικού Δημήτριος Καλλέργης, τον οποίο οι συνωμότες πέτυχαν να μεταθέσουν από το Ναύπλιο στην Αθήνα. Οι αρχές είχαν πληροφορίες για επικείμενο στασιαστικό κίνημα, πήραν κάποια μέτρα, τα οποία όμως αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά.

Εξ αυτού του λόγου το κίνημα επισπεύσθηκε και εκδηλώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 (αντί της 25ης Μαρτίου 1844, όπως ήταν αρχικά προγραμματισμένο). Η Φρουρά των Αθηνών, που στρατοπέδευε στο Μοναστηράκι, στασίασε και με αρχηγό τον Δημήτριο Καλλέργη παρατάχθηκε στην πλατεία έμπροσθεν των Ανακτόρων (κτίριο της σημερινής Βουλής), η οποία θα μετονομασθεί εξ αφορμής του γεγονότος αυτού σε Πλατεία Συντάγματος. Την ίδια ώρα, πλήθος κόσμου με επικεφαλής τον Ιωάννη Μακρυγιάννη κατέφθασε μπροστά από τα ανάκτορα, αλαλάζοντας «Ζήτω το Σύνταγμα».

Ο Όθων εκείνο το βράδυ δεν είχε κοιμηθεί, παρά τη συνήθειά του, και εργαζόταν στο γραφείο του. Ένας αξιωματικός των κινηματιών εισήλθε στα ανάκτορα και του ανακοίνωσε την επανάσταση του στρατού. Ο βασιλιάς απέστειλε προς τους επαναστάτες τον Υπουργό των Στρατιωτικών για να πληροφορηθεί και επισήμως τα αιτήματά τους, αλλά αυτοί τον συνέλαβαν και τον έθεσαν υπό περιορισμό. Πάντως, η βασίλισσα Αμαλία είχε φροντίσει προηγουμένως να ανακοινώσει στον σύζυγό της ότι οι επαναστάτες ζητούσαν Σύνταγμα και πολιτικές ελευθερίες. Τον συμβούλευσε, μάλιστα, να κάνει δεκτά τα αιτήματά τους.

Τότε, ο βασιλιάς αναγκάσθηκε να εμφανισθεί από ένα παράθυρο των Ανακτόρων (το τέταρτο δεξιά των Προπυλαίων της Βουλής, πάνω από το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη) και να ανοίξει διάλογο με τον έφιππο Καλλέργη, ο οποίος του εξήγησε ότι λαός και στρατός απαιτούν την άμεση σύγκληση Εθνοσυνέλευσης για την κατάρτιση Συντάγματος. Ο βασιλιάς προσπάθησε να κερδίσει χρόνο και υποσχέθηκε την εκπλήρωση του αιτήματος την επομένη. Ο Καλλέργης ήταν ανένδοτος και ζήτησε την άμεση αποδοχή του αιτήματος, ενώ αξίωσε ακόμη την παραίτηση της κυβέρνησης και τον σχηματισμό κυβέρνησης που θα απολάμβανε την εμπιστοσύνης του λαού και την αποπομπή των Βαυαρών από τη δημόσια διοίκηση, εκτός των αποδεδειγμένα φιλελλήνων.

Ο Όθωνας αποσύρθηκε στο γραφείο του και ζήτησε να συναντηθεί με τους ξένους πρεσβευτές για διαβουλεύσεις. Όμως, αυτοί εμποδίστηκαν να εισέλθουν στο παλάτι από τον Καλλέργη, μία τολμηρή κίνηση που έκρινε την κατάσταση. Ο Όθωνας αντιλήφθηκε ότι ήταν πλήρως απομονωμένος και προς στιγμήν σκέφθηκε να παραιτηθεί. Τελικά, αναγκάστηκε να αποδεχθεί τα αιτήματα των επαναστατών και τα ξημερώματα της ίδιας ημέρας υπέγραψε τα αναγκαία διατάγματα για τη σύγκληση Εθνοσυνελεύσεως.

Στη συνέχεια διόρισε πρωθυπουργό τον αρχηγό του Ρωσικού Κόμματος, Ανδρέα Μεταξά, ενώ επίλεκτα μέλη του κινήματος τον πλαισίωσαν στα βασικά υπουργεία (Ανδρέας Λόντος στο Στρατιωτικών, Κωνσταντίνος Κανάρης στο Ναυτικών, Ρήγας Παλαμήδης στο Εσωτερικών και Δρόσος Μανσόλας στο Οικονομικών). Το κίνημα, που ήταν αναίμακτο, έληξε και τυπικά γύρω στις 3 το μεσημέρι, όταν το συγκεντρωμένο πλήθος διαλύθηκε και οι στρατιώτες επέστρεψαν στη βάση τους στο Μοναστηράκι.

Σύμφωνα με τα συμφωνηθέντα, στα τέλη Οκτωβρίου του 1843 θα διεξαχθούν οι πρώτες εκλογές στην Ελλάδα. Η Βουλή που θα προκύψει, συνέρχεται στις 8 Νοεμβρίου με πρόεδρο τον υπέργηρο Πανούτσο Νοταρά και αποφασίζει να λάβει το όνομα «Η της Γ' Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις». Κύριο έργο είναι η σύνταξη του Συντάγματος, το οποίο ψηφίστηκε στις 18 Μαρτίου 1844 και αποτέλεσε τη βάση για όλα τα επόμενα.

Στην εικόνα: Ο έφιππος Δ. Καλλέργης ενώπιον των ανακτόρων (Συλλογή Λ. Ευταξία)

Πηγή: www.sansimera.gr







© SanSimera.gr




Τετάρτη, Μαΐου 01, 2024

Εργατική Πρωτομαγιά: Πότε έγινε ο πρώτος επεισοδιακός εορτασμός στην Ελλάδα* Τα πρώτα αιτήματα και η σύνδεση με τον «Επιτάφιο» του Ρίτσου (Videos)


 


Ήταν πριν από 131 χρόνια όταν τιμήθηκε για πρώτη φορά η Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα. Από τότε έχει συνδεθεί με την ιστορία της χώρας και με τους αγώνες της, όχι μόνο για την υπεράσπιση των εργατικών δικαιωμάτων αλλά και της ίδιας της ελευθερίας και της αποτίναξης του ξένου ζυγού. 

Εκείνος ο πρώτος εορτασμός πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το 1893 με πρωτοβουλία του Σταύρου Καλλέργη, επικεφαλής του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου. Ανάμεσα στα αιτήματα των διαδηλωτών ήταν η καθιέρωση του 8ωρου, αλλά και της Κυριακής σε μέρα αργίας, καθώς και η απονομή σύνταξης στα θύματα των εργατικών ατυχημάτων. 

Ακόμη και εκείνος ο πρώτος εορτασμός ήταν επεισοδιακός. Ο Καλλέργης επέδωσε ψήφισμα στη Βουλή, αλλά η κωλυσιεργία του προέδρου του Σώματος να το αναγνώσει προκάλεσε την έντονη διαμαρτυρία του με αποτέλεσμα, αφού οι στρατιώτες της φρουράς τον χτύπησαν με τα κοντάκια τους, να συλληφθεί για διατάραξη της συνεδρίασης και να φυλακιστεί για δέκα μέρες στις φυλακές του Παλαιού Στρατώνα. 

*

Η Εργατική Πρωτομαγιά γιορτάστηκε σχεδόν κάθε χρόνο τα χρόνια που ακολούθησαν. Το 1936 «πνίγηκε» στο αίμα, όταν στις κινητοποιήσεις των καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη έχασαν τη ζωή τους δώδεκα άνθρωποι από την επέμβαση των δυνάμεων της τάξης. Ο θρήνος μιας μητέρας για τον νεκρό της γιο, τον 25χρονο Τάσο Τούση, στη διασταύρωση των οδών Βενιζέλου και Εγνατίας, ενέπνευσε τον Γιάννη Ρίτσο για τη συγγραφή του ποιητικού του έργου «Ο Επιτάφιος».

Οκτώ χρόνια αργότερα, η Πρωτομαγιά θα συνδεόταν με ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ναζιστικής θηριωδίας. Στις 27 Απριλίου του 1944 αντάρτες της ΕΛΑΣ θα στήσουν ενέδρα στον δρόμο Μολάων – Σπάρτης, στη Λακωνία, και θα σκοτώσουν τον γερμανό στρατιωτικό διοικητή της Πελοποννήσου, στρατηγό Φραντς Κρεχ, και τρεις άνδρες της συνοδείας του. Σε αντίποινα, οι ναζί αποφάσισαν «την εκτέλεση 200 κομουνιστών, καθώς και την εκτέλεση όλων των ανδρών που θα συλλαμβάνονται μεταξύ Μολάων και Σπάρτης». 

*

Παρά τις προσπάθειες των ανταρτών, αλλά και του αρχιεπίσκοπου Δαμασκηνού, οι 200 θα εκτελεστούν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου του 1944, ενώ οι εκτελεσθέντες στη Λακωνία ξεπέρασαν τους εκατό.

Στα ταραγμένα μεταπολεμικά χρόνια η πρώτη ανοικτή συγκέντρωση θα πραγματοποιηθεί στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Στη μετεμφυλιακή Ελλάδα οι πρωτομαγιάτικες εκδηλώσεις πραγματοποιούνται κυρίως σε κλειστούς χώρους λόγω των περιορισμών που επιβάλλονται στις δημόσιες συναθροίσεις.

Την Πρωτομαγιά του 1967 δεν πραγματοποιείται καμία εκδήλωση καθώς λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 21 Απριλίου, έχει επιβληθεί η χούντα των συνταγματαρχών. Από το επόμενο έτος, το δικτατορικό καθεστώς καθιερώνει την Πρωτομαγιά ως αργία.

Η πρώτη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση της Μεταπολίτευσης, το 1975, πραγματοποιείται στην πλατεία Κοτζιά και χαρακτηρίζεται από μαζικότητα. Από τον επόμενο χρόνο η συγκέντρωση της Πρωτομαγιάς θα φιλοξενείται στο Πεδίο του Άρεως μπροστά από το κτίριο της ΓΣΕΕ.


Στην φωτο: Στιγμιότυπο από την πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση των εργαζομένων στην πλατεία Αριστοτέλους, 1998

Πηγή: hellasjournal.com

Τετάρτη, Μαρτίου 06, 2024

Η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα


 

Η τουρκοκρατία, η ιταλοκρατία και οι αγώνες για την απελευθέρωση 


Τα Δωδεκάνησα ή Δωδεκάνησος, το σύμπλεγμα των νησιών και νησίδων ανάμεσα στη Σάμο, την Κρήτη και τα μικρασιατικά παράλια, παρέμειναν μέχρι το 1948 εκτός της ελληνικής επικράτειας, παρότι διαχρονικά η μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού τους ήταν Έλληνες. 

Χαρακτηριστικό είναι ότι το 1912 ο πληθυσμός τους ήταν 143.482 και από αυτούς οι 131.332 ήταν Έλληνες. 

Κολοσσός του Ήλιου, γκραβούρα του Μάρτεν φαν Χέενσκερκ (16ος αι.) (wiki commons) 

Στην πραγματικότητα και παρά την ονομασία πρόκειται για σύμπλεγμα από 15 νησιά  (Αγαθονήσι, Αστυπάλαια, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Κάσος, Καστελλόριζο, Κως, Λειψοί, Λέρος, Νίσυρος, Πάτμος, Ρόδος, Σύμη, Τήλος, και Χάλκη) και 93 μικρότερες νησίδες. 

Μετά την κατάκτηση της Ρόδου το 1522, τα δυο μεγαλύτερα νησιά της Ρόδου και της Κω περιήλθαν υπό άμεση οθωμανική διοίκηση, ενώ τα υπόλοιπα, απολάμβαναν ευρείας αυτοδιοίκησης και φορολογικών προνομίων.

Με την έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του 1821, τα Δωδεκάνησα επαναστάτησαν, αλλά το 1830 επιστράφηκαν μαζί με τη Σάμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, με αντάλλαγμα την Εύβοια, η οποία ενσωματώθηκε στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. 

Τα Δωδεκάνησα στη Χάρτα του Ρήγα (wiki commons)  


Κατά την Κρητική Επανάσταση του 1867, ξεσηκώθηκαν οι Κάσιοι, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Μετά από πολλές περιπέτειες, τόσο στρατιωτικές όσο και διπλωματικές, παρέμειναν υπό την οθωμανική κυριαρχία, μέχρι την έναρξη του Ιταλοτουρκικού Πολέμου, το 1911. Οι Ιταλοί αποβιβάσθηκαν στην Αστυπάλαια, τη Ρόδο και άλλα νησιά το 1912.

Μετά το 1869, καθώς η Οθωμανική Αυτοκρατορία προσπαθούσε να εκσυγχρονιστεί και να υιοθετήσει ένα πιο ομοιόμορφο και συγκεντρωτικό διοικητικό μηχανισμό, τα προνόμια άρχισαν να περιορίζονται, και καταργήθηκαν πλήρως μετά την επικράτηση των Νεότουρκων το 1909. 

Το 1912, τα περισσότερα νησιά καταλήφθηκαν από την Ιταλία στα πλαίσια του Ιταλοτουρκικού Πολέμου, εκτός από το Καστελλόριζο, που περιήλθε υπό ιταλική κυριαρχία μόλις το 1921, και την Ικαρία, που με την έκρηξη του Α' Βαλκανικού Πολέμου ενώθηκε με την Ελλάδα. 

Τον Μάιο του 1914 καθώς οι διωγμοί στα απέναντι μικρασιατικά παράλια είχαν ενταθεί ενάντια στο ελληνικό στοιχείο, πολλοί Μικρασιάτες κατέφυγαν στα Δωδεκάνησα. Τους τελευταίους μήνες του 1918, μετά τη λήξη του Α΄ παγκοσμίου πολέμου για την Τουρκία, άρχισε η παλιννόστηση των προσφύγων στην Μικρά Ασία. Συγκεκριμένα με τη ανακωχή του Μούδρου (1918) και την αποβίβαση του Ελληνικού στρατού στη Σμύρνη (1919) αρκετοί πρόσφυγες που είχαν παραμείνει στα Δωδεκάνησα επέστρεψαν στη Μικρά Ασία αλλά προσωρινά όπως αποδείχθηκε. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, πολλές οικογένειες Μικρασιατών εγκαταστάθηκαν πλέον οριστικά στα Δωδεκάνησα

Μέχρι το 1920, ο όρος «Δωδεκάνησος» είχε επικρατήσει για να δηλώνει τα ιταλοκρατούμενα νησιά στο σύνολό τους, πράγμα που αναγνωρίστηκε και από τους Ιταλούς με τον διορισμό του πρώτου μη στρατιωτικού κυβερνήτη, κόμη Κάρλο Σένι, ως «Αντιβασιλέα της Δωδεκανήσου» (Reggente del Dodecaneso) στις 7 Αυγούστου 1920. 

Κατά την περίοδο της ιταλοκρατίας στα Δωδεκάνησα και ειδικά κατά την φασιστική περίοδο η Ιταλία έλαβε αυστηρά μέτρα κατά της ελληνικής παιδείας, διώκοντας όσους υποστήριζαν την ενσωμάτωση στην Ελλάδα.  Τον Ιούλιο του 1937 και στη συνέχεια το 1939 (διάταγμα 163/30.6.1939) ο Ντε Βέκι, Υπουργός Παιδείας και Τετράρχης του Φασισμού (Quadrumviro), επέβαλε αυστηρές διατάξεις. Καταργήθηκαν όλα τα ελληνικά έντυπα και η ελληνική γλώσσα έγινε μάθημα προαιρετικό που διδασκόταν χωρίς βιβλία ως την τρίτη τάξη του πενταετούς δημοτικού σχολείου. Διδάσκοντες και διδασκόμενοι υποχρεώνονταν να μιλούν μόνο ιταλικά, με την απειλή αυστηρών κυρώσεων. Πολλοί δάσκαλοι της μέσης και της δημοτικής εκπαίδευσης απολύθηκαν και έφυγαν από τη Ρόδο ενώ ήλθαν Ιταλοί δάσκαλοι από την Ιταλία. Πολλά παιδιά προτίμησαν να μην πηγαίνουν καθόλου στο σχολείο παρά να μάθουν ιταλικά. Τότε ο Μητροπολίτης Ρόδου Απόστολος εκμεταλλευόμενος ένα «παράθυρο» του διατάγματος που επέτρεπε την θρησκευτική κατήχηση, οργάνωσε κρυφά σχολεία που λειτουργούσαν υπό τον μανδύα των κατηχητικών. 

Σε ένα τραγικό «παιχνίδι» της Ιστορίας, ο Αλέξανδρος Διάκος που γεννήθηκε στην τουρκοκρατούμενη Χάλκη της Δωδεκανήσου το 1911 και μεγάλωσε στην ιταλοκρατούμενη  Ρόδο, ήταν ο πρώτος Έλληνας αξιωματικός ο οποίος έπεσε στο πεδίο της μάχης κατά την ιταλική επίθεση στην Ελλάδα. 

Ο Αλέξανδρος Διάκος, ο πρώτος Έλληνας αξιωματικός που έπεσε στο πεδίο της μάχης το 1940 

Η ιταλική κυριαρχία διήρκεσε μέχρι το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, οπότε και πέρασαν στην Ελληνική δικαιοδοσία το 1946. Στις 27/6/1946 συγκεκριμένα το Συμβούλιο των Υπουργών των Εξωτερικών των τεσσάρων Δυνάμεων στο Παρίσι, αποφασίζει να περιέλθουν τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα. Πρόκειται για απόφαση-σταθμό στην πορεία του δωδεκανησιακού λαού προς την ένωσή του με τη μητέρα Ελλάδα. 

Η ανακοίνωση για την ένωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα σε εφημερίδα της εποχής


Στις 10/2/1947 υπογράφεται στο Παρίσι συνθήκη ειρήνης μεταξύ των συμμάχων και των συνασπισμένων Δυνάμεων (και Ελλάδας) και της Ιταλίας, σύμφωνα με την οποία η τελευταία εκχωρεί στην Ελλάδα με πλήρη κυριαρχία τα νησιά της Δωδεκανήσου και τις παρακείμενες νησίδες.

Στις 31 Μαρτίου 1947 ο Βρετανός διοικητής των συμμαχικών Δυνάμεων Κατοχής Δωδεκανήσου ταξίαρχος Α.Σ. Πάρκερ, παραδίδει τη Στρατιωτική Βρετανική Διοίκηση στον αντιναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη. Αρχίζει η μεταβατική περίοδος της Ελληνικής Στρατιωτικής Διοίκησης Δωδεκανήσου. 

"Η Δωδεκάνησος Γίνεται Ελλάς": Πρωτοσέλιδο εφημερίδας της εποχής 


Στις 9/1/1948 με το άρθρο 1 του Νόμου υπ' αριθμ. 518 "Περί προσαρτήσεως της Δωδεκανήσου εις την Ελλάδα της Δ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων ορίζεται ότι: "Αι νήσοι της Δωδεκανήσου Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως και Καστελλόριζον, ως και αι παρακείμεναι νησίδες, είναι προσηρτημέναι εις το Ελληνικόν Κράτος από της 28 Οκτωβρίου 1947". Με τον νόμο αυτό, που αποτελεί τη ληξιαρχική πράξη της ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου στη μητέρα Ελλάδα, τερματίζεται το μεταβατικό στάδιο της ελληνικής στρατιωτικής διοίκησης. Η 7η Μαρτίου 1948 ορίζεται ως ημέρα της πανηγυρικής τυπικής ενσωμάτωσης. 

Η παράδοση της Ρόδου στον Έλληνα στρατιωτικό διοικητή σε κλίμα ενθουσιασμού 

Η επίσημη τελετή της ενσωμάτωσης έγινε στις 7/3/1948 στη Ρόδο μέσα σε πανηγυρικό κλίμα. Το 1955 η Δωδεκάνησος έγινε νομός με πρωτεύουσα τη Ρόδο. 

Η παρέλαση των Ευζώνων στη Ρόδο για την Ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων



Πηγή: Πληροφορίες από τη wikipedia, φωτογραφίες κοινό κτήμα wikipedia, Ευρωκίνηση

Συντακτική Ομάδα STAR.GR 

Παρασκευή, Δεκεμβρίου 22, 2023

Χειμερινό Ηλιοστάσιο: Η επίσημη έναρξη του χειμώνα – Πότε είναι η μεγαλύτερη νύχτα του 2023






Λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα πραγματοποιείται το Χειμερινό Ηλιοστάσιο 2023 και συγκεκριμένα την Παρασκευή 22 Δεκεμβρίου. Η έλευσή του σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του φετινού χειμώνα, καθώς κατά τη διάρκειά του καταγράφεται η μεγαλύτερη νύχτα του έτους.

Σύμφωνα με το «Time and Date», την Παρασκευή η διάρκεια της ημέρας στην Ελλάδα θα είναι μόλις 9 ώρες, 31 λεπτά και 43 δευτερόλεπτα, κάτι που σημαίνει πως η διάρκεια της νύχτας θα ξεπερνά τις 14 ώρες. Ειδικότερα, η ανατολή του ηλίου θα σημειωθεί στις 7:37 το πρωί και η δύση στις 17:09 το απόγευμα. 

Αντίστροφα, στο νότιο ημισφαίριο ξεκινά το καλοκαίρι, με τη διάρκεια της ημέρας να βρίσκεται στο αποκορύφωμά της.

Επιστήμονες αναφέρουν ότι όταν ο Ήλιος περάσει το χειμερινό ηλιοστάσιο, αρχίζει και πάλι να ανεβαίνει όλο και πιο ψηλά στον ουρανό, με αποτέλεσμα η ημέρα να αναλαμβάνει σταδιακά τα ηνία στο 24ωρο μέχρι στην εαρινή ισημερία κατά τη διάρκεια της οποίας το φως και το σκοτάδι έχουν σχεδόν ίση διάρκεια.

Τι σημαίνει ετυμολογικά

Ετυμολογικά, το «ηλιοστάσιο» προέρχεται από τις λέξεις «ήλιος» και «στέκομαι» ή «στάση». Κοντά στο χειμερινό ηλιοστάσιο (λίγες ημέρες πριν ή μετά) ο Ήλιος φαίνεται να επιβραδύνει τη φαινομενική κίνησή του προς τα νότια. Την ημέρα του ηλιοστασίου αυτή η κίνηση μηδενίζεται και στην συνέχεια αντιστρέφεται.

Γιατί το Χειμερινό Ηλιοστάσιο είναι κινητό

Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο δεν συμβαίνει κάθε χρόνο στην ίδια ημερομηνία, αλλά «πέφτει» μεταξύ 20 και 23 Δεκεμβρίου. Οι πιθανότερες ημερομηνίες είναι η 21η και η 22α Δεκεμβρίου. Αυτό οφείλεται στο Γρηγοριανό Ημερολόγιο.

Την εποχή του Χριστού το χειμερινό ηλιοστάσιο συνέβαινε στις 25 Δεκεμβρίου. Αργότερα, όμως, άρχισε να πέφτει νωρίτερα, καθώς αντικαταστάθηκε το παλαιότερο Ιουλιανό Ημερολόγιο, που είχε εισάγει ο Ιούλιος Καίσαρ από το 44 π.Χ. και το οποίο είχε θεσπίσει το χειμερινό ηλιοστάσιο στις 25 Δεκεμβρίου, με το «πρόβλημα» όμως να εστιάζεται στο γεγονός ότι έχανε μία ημέρα κάθε 128 χρόνια. Το 1582 ο Πάπας Γρηγόριος ΙΓ’ εισήγαγε ένα νέο ημερολόγιο, που πήρε το όνομά του (Γρηγοριανό) και το οποίο χάνει μόνο μία ημέρα στα 4.000 χρόνια.

Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα συνηθιζόταν την ημέρα που έπεφτε το Χειμερινό Ηλιοστάσιο να τοποθετείται στο αναμμένο τζάκι ένα μεγάλο ξύλο, που ονομαζόταν μαμμή ή μπάμπω.

Επίσης, στην ελληνική παράδοση υπάρχει η φράση «Μετά του Αγίου Σπυρίδωνα (σ.σ. 12 Δεκεμβρίου) μεγαλώνει η ημέρα σπυρί – σπυρί», θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να προαναγγείλουν το Χειμερινό Ηλιοστάσιο που ακολουθεί περίπου 10 ημέρες μετά τη συγκεκριμένη γιορτή.


www.documentonews.gr

Παρασκευή, Δεκεμβρίου 01, 2023

Το Πορτρέτο του Δεκεμβρίου




Ο Δεκέμβριος είναι ο δωδέκατος μήνας και τελευταίος του Γρηγοριανού Ημερολογίου, με διάρκεια 31 ημερών. Η ονομασία του ετυμολογείται από τη λατινική λέξη December, η οποία προέρχεται από το αριθμητικό decem (δέκα), επειδή στο αρχαίο δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο ο Δεκέμβριος ήταν ο δέκατος κατά σειρά μήνας. 

Στη συνέχεια, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, το ρωμαϊκό ημερολόγιο έγινε δωδεκάμηνο. Ο Δεκέμβριος μετακινήθηκε στη δωδέκατη θέση, αλλά διατήρησε την παλιά του ονομασία, παρότι τον 2ο αιώνα μ.Χ. ο ρωμαίος αυτοκράτορας Κόμμοδος θέλησε να τη μετονομάσει σε Αμαζόνιο, προς τιμήν της σύζυγό του Βρουτίας, που ήταν όμορφη σαν Αμαζόνα. 


Στην αρχαία Αθήνα ο Δεκέμβριος ισοδυναμούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Μαιμακτηριώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Ποσειδεώνα, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στον θεό Ποσειδώνα. Οι κυρίαρχες γιορτές ήταν τα Πομπαία και τα Βραυρώνια. 

Στο λαϊκό καλεντάρι ο Δεκέμβριος ονομάζεται Ασπρομηνάς και Χιονιάς για το πυκνό του χιόνι. 

Πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη



Οι Ρωμαίοι είχαν δύο σημαντικές γιορτές τον Δεκέμβριο: 

*Τα «Σατουρνάλια», προς τιμή του θεού Σατούρνους (ο Κρόνος των Ελλήνων), ήταν γιορτή χαράς και ξενιασιάς, όπου εκτός από τις καθιερωμένες θυσίες, κυρίαρχη θέση είχαν η ανταλλαγή δώρων και τα τυχερά παιγνίδια. Διαρκούσαν από τις 17 έως τις 23 Δεκεμβρίου. 
*Ακολουθούσαν στις 25 Δεκεμβρίου τα Βρουμάλια, γιορτή του χειμερινού ηλιοστασίου, όπου τιμούσαν τον Ήλιο, που ως θεότητα του φωτός ταυτιζόταν με τον Μίθρα των Περσών. Και στις δύο γιορτές θυσίαζαν χοίρους, τους οποίους στη συνέχεια κατανάλωναν. 

Οι παγανιστικές αυτές γιορτές ήταν αρκετά δημοφιλείς και επέζησαν έως το 12ο αιώνα, παρά τις απαγορεύσεις, κληροδοτώντας σε μας τις δοξασίες και τους θρύλους για τους καλικάντζαρους και τα άλλα δαιμόνια. Η Χριστιανική Εκκλησία προσπάθησε να επωφεληθεί από τη δημοφιλία των δύο αυτών εορτών και να τις καταπολεμήσει ως ειδωλολατρικές, τοποθετώντας τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με μία θεωρία. Η άλλη θεωρία στηρίζεται σε ημερολογιακούς υπολογισμούς για να απαντήσει στο ερώτημα πώς επιλέχθηκε η 25η Δεκεμβρίου ως ημέρα εορτασμού των Χριστουγέννων. 

Εκτός από τα Χριστούγεννα, που κυριαρχούν τον Δεκέμβριο, με τα θρησκευτικά και κοσμικά τους συμφραζόμενα, ξεχωριστή θέση έχουν από θρησκευτικής πλευράς και τα λεγόμενα Νικολοβάρβαρα, που περιλαμβάνουν τις εορτές της Αγίας Βαρβάρας (4 Δεκεμβρίου), Αγίου Σάββα (5 Δεκεμβρίου) και Αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου). 


Πηγή: www.sansimera.gr


Τετάρτη, Νοεμβρίου 08, 2023

Σύμη: Το νησί των Δωδεκανήσων που θυμίζει την Ιταλική Ριβιέρα (Photos)




Η Σύμη ανήκει στα ωραιότερα νησιά όλου του Αιγαίου, αλλά και στα πιο εντυπωσιακά ανάμεσα στα Δωδεκάνησα, όπου και ανήκει, ευρισκόμενη 12 μίλια βορειοδυτικά της Ρόδου: η ομορφιά της φέρνει στον νου τοπία γνώριμα από την Ιταλική Ριβιέρα. 

Αυτό που την κάνει τόσο ιδιαίτερη είναι το μοναδικό της αρχιτεκτονικό σύνολο των 2.500 πολύχρωμων νεοκλασικών σπιτιών, χάρη στα οποία έγινε από τους πρώτους οικισμούς στην Ελλάδα που χαρακτηρίστηκαν διατηρητέοι. Πρόκειται για μια πανέμορφη εικόνα, βγαλμένη θα έλεγες από σκηνικό ταινίας του Μαρτσέλλο Μαστρογιάννι. 

Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της βοήθησε τη Σύμη να μείνει αλώβητη στα χρόνια της οικιστικής λαίλαπας που συμβάδισε με την τουριστική ανάπτυξη των νησιών του Αιγαίου: για πολύ καιρό παρέμεινε μάλλον άγνωστη, όντας προορισμός για πιο ψαγμένους επισκέπτες –είτε από χώρες της Ευρώπης, είτε Έλληνες, οι οποίοι έφταναν ως προσκυνητές στο μοναστήρι του Πανορμίτη. Τελευταία, όμως, την έχει ανακαλύψει ένα διεθνές, σοφιστικέ κοινό. 

Στον Γιαλό και στο Χωριό

Το λιμάνι του νησιού, ο Γιαλός –όπως και η Χώρα (ή Χωριό, όπως τη λένε)– είναι κουρνιασμένο σε έναν κλειστό, απάνεμο κόλπο. Και απλώνεται σε δύο «αγκαλιές», με τα μπλε, ροζ και πράσινα νεοκλασικά να βρίσκονται το ένα δίπλα στο άλλο, χτισμένα σε αμφιθεατρική διάταξη. Όλα είναι κεραμόσκεπα, με αετώματα μα και με φινιστρίνια (ναυτικός λαός γαρ οι Συμιώτες), δημιουργώντας ένα μοναδικό παιχνίδι χρωμάτων. 


Σήμα κατατεθέν του Γιαλού είναι το Ρολόι του 1881 και το κτήριο της αστυνομίας, αμφότερα δείγματα της ιταλοκρατίας στο νησί, η οποία κράτησε ως το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Από το λιμάνι ανεβαίνεις στη Χώρα μέσω της λιθόστρωτης Καλής Στράτας, με τα 500 σκαλοπάτια και τα πολλά σημεία με εξαιρετική θέα. Έτσι κι αλλιώς, βέβαια, όπου κι αν κοιτάξεις η Σύμη μοιάζει με ζωγραφιά. Στη Χώρα, τώρα, θα σταθείτε σίγουρα στα αρχοντικά Χατζηαγαπητού – Χατζηιωάννου και Φαρμακίδη, όπου στεγάζεται και το Αρχαιολογικό-Λαογραφικό Μουσείο.

Η Σύμη δεν διαθέτει ιδιαίτερο οδικό δίκτυο, έχει όμως πολύ καλές παραλίες, στις οποίες θα φτάσετε είτε με καΐκι, είτε με αυτοκίνητο, είτε με τα πόδια. Αξίζει λοιπόν να πάρετε κάποιο καραβάκι και να κάνετε τον γύρο του νησιού, όπως αξίζει και μια επίσκεψη στο εντυπωσιακό μοναστήρι του Πανορμίτη. Εδώ, σημειωτέον, έρχονται να προσκυνήσουν και πολλοί Τούρκοι. 


Παραλίες

Από τις ομορφότερες και τις πιο κοντινές στο λιμάνι είναι ο Άγιος Νικόλαος, με κρυστάλλινα νερά και βοτσαλάκι. Βατός δρόμος μέχρι την παραλία Πέδι κι από εκεί καραβάκι ή μονοπάτι για να φτάσετε. Θα βρείτε αλμυρίκια, ομπρέλες, το γραφικό ξωκλήσι του αγίου κι ένα όμορφο ταβερνάκι.

Η ωραιότερη παραλία της Σύμης είναι αυτή του Άη-Γιώργη του Δυσάλωνα, με καταγάλανα νερά κι έναν εντυπωσιακό βράχο να την προστατεύει, δημιουργώντας ωραία σκιά μετά το μεσημέρι. Προσβάσιμη μόνο δια θαλάσσης, άρα θέλει να έχετε όλα τα χρειαζούμενα.

Εύκολα προσβάσιμη, αντιθέτως, είναι η Μαραθούντα στην άλλη πλευρά του νησιού. Με χοντρό βοτσαλάκι, άρα καλό είναι να έχετε παπούτσια θαλάσσης. Θα βρείτε κι εδώ ταβερνάκι και ομπρέλες. Αξιόλογες παραλίες με καθαρά νερά έχουν και τα νησάκια Σεσκλιά και Νύμος, στα οποία θα φθάσετε μετά από ένα χαλαρό ταξιδάκι με καΐκι.

Αν αποζητάτε ησυχία και απομόνωση θα κατευθυνθείτε προς το Τολί. Υπάρχει δρόμος 8 χιλιομέτρων από το λιμάνι, σχετικά καλός, εκτός από το τελευταίο κομμάτι του, που έχει λίγο χωματόδρομο. Βότσαλο, γαλαζοπράσινα νερά και μια ταβέρνα με ομπρέλες.

Πολλούς φίλους έχει τέλος και η Νανού, στην οποία η πρόσβαση είναι εφικτή μονάχα με καραβάκι. Κι εδώ θα βρείτε χοντρό βότσαλο, ταβερνάκι και ομπρέλες, αλλά και υπέροχα νερά, τα οποία βαθαίνουν απότομα.


Τι να κάνετε αν βρεθείτε στη Σύμη

Όπως ειπώθηκε και πιο πάνω, αξίζει να επισκεφθείτε το ιστορικό μοναστήρι του Πανορμίτη. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό οικοδόμημα του 15ου αιώνα, χτισμένο στην άκρη ενός όρμου, μέσα σε μεγάλη έκταση με κυπαρίσσια και πεύκα. Είναι αφιερωμένο στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, διαθέτει δε και δύο μουσεία, ένα εκκλησιαστικής τέχνης κι ένα λαογραφικό, καθώς και βιβλιοθήκη, αλλά και κελιά για τη φιλοξενία των προσκυνητών που έρχονται εδώ.

Σίγουρα βέβαια θα περάσετε και από το Κάστρο στο Χωριό, απ’ όπου θα απολαύσετε και εντυπωσιακή θέα. Εκεί, πέρα από τα ερείπια του οχυρού των Ιωαννιτών ιπποτών της Ρόδου, θα δείτε και την Παναγιά του Κάστρου με την εικόνα της Δευτέρας Παρουσίας που φιλοτέχνησε ο διακεκριμένος μεταβυζαντινός αγιογράφος Γεώργιος Κλόντζας, αλλά και το δημοτικό ιατρείο, όπου φυλάσσονται τα αντικείμενα του παλιού φαρμακείου.


Το Αρχαιολογικό-Λαογραφικό Μουσείο στεγάζεται, όπως είπαμε, σε μια νεοκλασική οικία της Χώρας. Ξεχωρίζει η αναπαράσταση παλιού συμιακού σπιτιού, οι τοπικές φορεσιές, αλλά και η αρχαιολογική συλλογή με τα ευρήματα των ανασκαφών στο νησί. Σε ένα άλλο νεοκλασικό σπίτι στη Σκάλα, όπου παλιότερα ήταν ο ταρσανάς του νησιού, βρίσκεται σήμερα το Ναυτικό Μουσείο, με ειδικό τμήμα εκθεμάτων αφιερωμένο στους σφουγγαράδες.

Στην τοποθεσία Μύλοι θα δείτε το λεγόμενο «Ποντικόκαστρο» –έναν προϊστορικό τύμβο– καθώς και ανεμόμυλους, όπου κάποτε άλεθαν σιτηρά. Σήμερα ορισμένοι από αυτούς χρησιμοποιούνται ως κατοικίες. Αξιοθέατο, βέβαια, είναι και τα πολύχρωμα σοκάκια τα οποία θα συναντήσετε παίρνοντας την Καλή Στράτα, με το μάτι να χάνεται σε έντονες αποχρώσεις του λουλακί, της ώχρας και του κεραμιδί.


Για να γνωρίσει κανείς το νησί με τα πόδια η καλύτερη πεζοπορική διαδρομή είναι από τη Χώρα στον Πανορμίτη. Θα συναντήσετε αρκετά σημεία με πράσινο για ξεκούραση, πολλές εκκλησιές, αλλά και το μοναστήρι του Μεγάλου Σωτήρη. Από εκεί αξίζει να κάνετε μια παράκαμψη, η οποία θα σας οδηγήσει στην περιοχή Κουρκουνιώτη, μέσα από ένα ειδυλλιακό δάσος με κυπαρίσσια. Σε αυτήν θα δείτε αναστηλωμένα 11 παραδοσιακά, πέτρινα πατητήρια.

Απαραίτητος κρίνεται πάντως και ο γύρος του νησιού με καΐκι, καθώς υπάρχουν μέρη που δεν θα μπορέσετε να τα δείτε διαφορετικά. Όλο το παιχνίδι της νυχτερινής ζωής της Σύμης, τέλος, παίζεται στον Γιαλό, δίπλα στη θάλασσα. Είναι εκεί μα και στην Άνω Χώρα όπου θα βρείτε τα καλύτερα μπαρ. 

Πηγή: www.travel.gr

- Φωτοφραφίες ΝΙΚΟΣ ΜΑΟΥΝΗΣ






Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More