Αυξανόμενη και ανεξέλεγκτη παραβατικότητα σε πολλές παραλίες της Ρόδου καταγράφει το κίνημα Ομπρέλα – Δίκτυο για την προστασία του δημόσιου χώρου που κάνει λόγο για κατασκευή μόνιμων εγκαταστάσεων χωρίς άδεια, υπερβάσεις στις παραχωρήσεις εκτάσεων και εμπορευματοποίηση κάθε τετραγωνικού μέτρου άμμου.
Όπως αναφέρει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το δίκτυο: «To φαινόμενο αυτό δεν πλήττει μόνο συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα, αλλά γεννά και συνθήκες αθεμίτου ανταγωνισμού σε βάρος των επιχειρήσεων που τηρούν την νομιμότητα».
Ενδεικτικές περιπτώσεις
Σε παραλίες με υψηλή επισκεψιμότητα του νησιού:
* Κατασκευάζονται μόνιμες εγκαταστάσεις εστιατόρια, υπαίθρια μπαρ και χώροι παροχής υπηρεσιών χωρίς τις απαιτούμενες άδειες και χωρίς πρόβλεψη στις παραχωρήσεις.
* Εντοπίζεται σημαντική υπέρβαση της μισθωμένης ή παραχωρηθείσας έκτασης. Σε κάποιες περιπτώσεις οι καταλήψεις αγγίζουν ή ξεπερνούν τα 2.000 τμ ,όταν η σύμβαση προβλέπει λίγες εκατοντάδες.
* Δημιουργούνται εμπόδια στην πρόσβαση των πολιτών στις παραλίες, είτε με φυσικά μέτρα (πχ. πέργολες, σειρά επί σειρά ομπρελοκαθίσματα ), είτε έμμεσα, μέσω της εμπορευματοποίησης κάθε τετραγωνικού άμμου.
* Αποφάσεις τοπικών οργάνων για ανάκληση άδειας λειτουργίας ή διακοπή δραστηριότητας παραμένουν ανεφάρμοστες ή καταστρατηγούνται, με τις ίδιες δομές να συνεχίζουν την λειτουργία με άλλο όνομα.
«Ο αιγιαλός και η παραλία αποτελούν κοινόχρηστα αγαθά. Το Σύνταγμα και η νομοθεσία διασφαλίζουν το δικαίωμα όλων των πολιτών στην ελεύθερη πρόσβαση και ακώλυτη χρήση τους. Δεν αποδεχόμαστε να γίνουμε “ξένοι” στον τόπο μας. Τα προβλήματα στο νησί της Ρόδου είναι πολλά, αλλά οι πολίτες της Ρόδου και το Δίκτυο Ομπρέλα θα συνεχίσουν τον αγώνα για την προάσπιση του δημόσιου χώρου και του κοινού συμφέροντος», καταλήγει το κίνημα – δίκτυο ομπρέλα.
Απουσία ελεγκτικών μηχανισμών και τεχνικών επιθεωρήσεων από το παροπλισμένο ΣΕΠΕ στα νησιά ● Τα «γιατί» πίσω από το «ματωμένο» τουριστικό θαύμα ● Εντατικοποίηση, υποστελέχωση του ΣΕΠΕ, τραγική έλλειψη ελεγκτών, πλήρης έλλειψη διαλόγου του υπουργείου με τα συνδικάτα ● Εγκληματικές ευθύνες εργοδοτών και ελεγκτικών μηχανισμών στους 2 πρόσφατους θανάτους σε ξενοδοχεία στη Ρόδο και τη Σαντορίνη.
Mε 51 θανάτους, ρεκόρ τετραετίας, στους χώρους δουλειάς έκλεισε το πρώτο τρίμηνο του 2025 και με ακόμα δύο ξεκίνησε η τουριστική σεζόν, εν μέσω πυρετωδών προετοιμασιών για να ανοίξουν τα καταλύματα εν όψει του Πάσχα και με τις λέξεις να αδυνατούν περιγράψουν τις δραματικές συνθήκες στα σύγχρονα εργασιακά κάτεργα, την ώρα που ανώτατοι αξιωματούχοι και μεγαλοξενοδόχοι εστιάζουν στα εκατομμύρια επισκεψιμότητας και εισπραξιμότητας για τα ξενοδοχεία - 11,5 δισ. μόνο το 2024.
Το φλέγον ζήτημα της ασφάλειας και υγείας στην εργασία γενικότερα και στο «βασίλειο της αυθαιρεσίας» ειδικότερα παραμένει επί της ουσίας αθέατο για την ελληνική κυβέρνηση, που υπόσχεται «πολλές και καλές δουλειές» και κανονιστικά πλαίσια αλλά εξακολουθεί να παίζει με τις ζωές των εργαζομένων, χωρίς προληπτικούς μηχανισμούς, παρότι εκπρόσωποι του κλάδου έχουν σημάνει γενικό συναγερμό για τις ανθρώπινες απώλειες.
Ανάμεσα στα τελευταία θύματα μια μετανάστρια καμαριέρα στην Οία της Σαντορίνης, στην ίδια περιοχή, μια περιοχή με βίλες χτισμένες στα 10 και 15 μέτρα, στην οποία συνάδελφός της έχασε τη ζωή της πέφτοντας από μεγάλο ύψος το 2023. Η 59χρονη από την Αλβανία σκοτώθηκε το περασμένο Σάββατο σε τουριστικό κατάλυμα, όταν ανακλινόμενο κρεβάτι αποκολλήθηκε και της έσπασε τον αυχένα. Η έγκυος κόρη της θα ερχόταν από το εξωτερικό για να κάνουν Πάσχα μαζί. Αντ’ αυτού συγγενείς τους θα συνοδεύσουν σήμερα τη σορό της άτυχης γυναίκας στην ιδιαίτερη πατρίδα της για την ταφή.
Λίγες ώρες αργότερα παλαίμαχος ποδοσφαιριστής συνεθλίβη σε πρέσα πλυντηρίου ξενοδοχείου της Ρόδου, όπου πέρυσι η φωτογραφία του σερβιτόρου να εξυπηρετεί πελάτες μέσα στη θάλασσα είχε προκαλέσει δικαίως οργή. Ο θανών, που εργαζόταν για τα προς το ζην στην ηλικία των 65 ετών, θα κηδευτεί σήμερα στην πρωτεύουσα του νησιού. Συνάδελφοί του και η ΔΑΣ Τουρισμού-Επισιτισμού Ρόδου καλούν το πρωί σε συγκέντρωση στην Επιθεώρηση Εργασίας στη Ρόδο, ενώ τη Δευτέρα διαμαρτυρήθηκαν έξω από το πεντάστερο ξενοδοχείο στο Φαληράκι.
Χθες, δυόμισι μέρες μετά το φρικτό δυστύχημα, αναμενόταν η διενέργεια ελέγχου από κλιμάκιο για την αυτοψία και την καταγραφή με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τυχόν μεταβολές στον τόπο του συμβάντος. Σε άλλες περιπτώσεις τα κλιμάκια φτάνουν μήνες μετά εξαιτίας έλλειψης ελεγκτικών μηχανισμών για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, γιατί ούτε στα δύο νησιά ούτε σε πολλά ακόμα υπάρχει εν έτει 2025 υπηρεσία τεχνικής επιθεώρησης.
Χωρίς ελέγχους
Ολο το Αιγαίο και η δυτική Αττική υπάγονται στην αρμοδιότητα της διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία του ΣΕΠΕ με έδρα τον Πειραιά, με αποτέλεσμα να είναι ανθρωπίνως αδύνατον να γίνουν στοιχειώδεις έλεγχοι και να αφήνονται ανεξέλεγκτοι εργοδότες να κερδοσκοπούν διακινδυνεύοντας τη σωματική και ψυχική ακεραιότητα των εργαζομένων.
«Δύο ελεγκτές στο ΣΕΠΕ Νάξου για 11 νησιά και τρεις στο ΣΕΠΕ Σύρου για τα υπόλοιπα. Υπάρχει ένας τεχνικός ασφαλείας στα 24 νησιά των Κυκλάδων», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο Δημήτρης Καμζέλας από το Συνδικάτο Επισιτισμού Τουρισμού Θήρας κάνοντας λόγο για τέσσερις με πέντε νεκρούς κάθε χρόνο στο νησί. «Εγώ έχω πάει τρεις φορές στο νοσοκομείο. Δεν είναι θέμα ηλικίας, είναι και θέμα αντοχής. Βλέπεις νέα παιδιά να πέφτουν τέζα στους μήνες αιχμής. Αδιανόητη κατάσταση με εργαζόμενους να κουβαλούν βαλίτσες, σεντόνια, δίσκους σε 100 σκαλιά της καλντέρας», λέει και περιγράφει ένα σχεδόν καθολικό φαινόμενο απλήρωτης και ανασφάλιστης εργασίας αυτή την περίοδο, προκειμένου να ανοίξουν οι τουριστικές επιχειρήσεις.
Παρ' όλο που οι λίγοι υπάλληλοι του ΣΕΠΕ θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους, δεν μπορούν να ελέγξουν πάνω από 150.000 επιχειρήσεις, γιατί πολλές φορές δεν υπάρχουν κονδύλια μετακίνησης, επισημαίνει ο Παναγιώτης Εγγλέζος από το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Ρόδου. «Εχουμε φτάσει στο σημείο να κυνηγάμε τα αυτονόητα. Ομως το συγκεκριμένο τμήμα έχει να κάνει με την ανθρώπινη ζωή. Με την έλλειψη τεχνικής επιθεώρησης φεύγεις για μεροκάματο και δεν ξέρεις αν θα γυρίσεις... ».
Tο ΕΚΡ έστειλε χθες στο υπουργείο Εργασίας επιστολή διαμαρτυρίας με τίτλο «Στους πόσους νεκρούς θα συγκινηθεί η κυβέρνηση;», καθιστώντας την υπεύθυνη για τα δυστυχήματα, μετά τις τελευταίες υποσχέσεις τον περασμένο Φεβρουάριο στο αίτημα -που θέτει εδώ και μια δεκαετία- για δημιουργία τμήματος τεχνικής επιθεώρησης σε έναν από τους κορυφαίους προορισμούς της χώρας, δεύτερου σε οικοδομικές άδειες, από τις οποίες 1.500 εν ενεργεία, με περίπου 45.000 εποχικά απασχολούμενους.
Οι αιτίες για τα ατυχήματα και τις κενές θέσεις εργασίας
Η πολιτική επιλογή καρατόμησης του ΣΕΠΕ επί Νέας Δημοκρατίας, η τρομερή εντατικοποίηση εργασίας, οι ατιμώρητες παραβιάσεις εργασιακών δικαιωμάτων και η λάθος καταγραφή νεκρών και τραυματιών εξηγούν γιατί το «τουριστικό θαύμα» χτίζεται πάνω σε εργατικά ατυχήματα, μη καταβολή δεδουλευμένων και υπερωριών και γιατί τα περιστατικά υπερκόπωσης και λιποθυμιών τείνουν να γίνουν καθημερινό φαινόμενο. Οι βαθιές πληγές στον τουρισμό οφείλονται και στη μη περιγραφή αρμοδιοτήτων επαγγέλματος για βασικές ειδικότητες. Χωρίς πλαίσιο εργασίας σερβιτόρος κάνει και τον βοηθό μάγειρα, μάγειρας κάνει και τον οδηγό, καμαριέρα πλένει και σερβίρει, καθαρίστρια μπορεί να επιφορτίζεται με δεκάδες δωμάτια.
Οπως αναφέρουν από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό-Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ) στην «Εφ.Συν.», αν δεν εξασφαλιστούν οι κλαδικές συμβάσεις εργασίας, το επίδομα ανεργίας για όλους τους χειμερινούς μήνες, οι κενές θέσεις εργασίας θα αυξηθούν περίπου στις 80.000. «Σε λίγο καιρό θα είμαστε στη δυσάρεστη θέση να μην παρέχουμε καλές υπηρεσίες στους επισκέπτες και να θιγεί πραγματικά ο κλάδος», σημειώνουν.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας των Συλλόγων Εργαζομένων στις Τεχνικές Επιχειρήσεις (ΟΣΕΤΕΕ), Ανδρέας Στοϊμενίδης, τονίζει την έλλειψη πολιτικής προτεραιοποίσης και κοινωνικού διαλόγου εκθέτοντας την κυβέρνηση, γιατί αποκλείει την εργατική πλευρά και συζητά μόνο με αυτήν των εργοδοτών για δύο μείζονα θέματα, όπως είναι η αναθεώρηση του κώδικα για την Υγεία και Ασφάλεια και οι ρυθμίσεις για τη θερμική καταπόνηση.
«Οι πληροφορίες για τις νομοθετικές προτεραιότητες λένε ότι θα είναι όχι προς την κατεύθυνση της προστασίας των εργαζομένων, αλλά σε μια παγκόσμια πρωτοτυπία, προς τη μεταφορά των ευθυνών των κακών εργοδοτών προς τους τεχνικούς ασφαλείας, τους ιατρούς εργασίας και τους εργαζόμενους. Σύμφωνα με αυτές, θα διευκολύνονται οι κακοί εργοδότες ιδιαίτερα του τουριστικού και του κατασκευαστικού κλάδου, γεγονός που θα καταστήσει ακόμα πιο επικίνδυνους και ανθυγιεινούς τους χώρους εργασίας», δήλωσε σχολιάζοντας ότι τα δύο νέα δυστυχήματα αναδεικνύουν την ελλιπή συντήρηση στα μηχανήματα και στον εξοπλισμό δωματίων.
● Θετική εξέλιξη αποτελεί η προχθεσινή ομόφωνη γνωμοδότηση του Ανώτατου Συμβουλίου Εργασίας υπέρ της επέκτασης και της υποχρεωτικότητας της υφιστάμενης ΣΣΕ Ξενοδοχοϋπάλληλων, ανάμεσα στην ΠΟΕΤ και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων. Σύμφωνα με την ΠΟΕΤ, η εισήγηση σημαίνει πως οι 10.550 ξενοδοχειακές επιχειρήσεις με περίπου 140.000 εργαζόμενους θα έχουν ίδιες υποχρεώσεις και δικαιώματα, ενώ αναμένεται να υπογραφεί από την υπουργό Εργασίας, Νίκη Κεραμέως...
Η ΔΥΠΑ δίνει τη δυνατότητα διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε εργοδότη και εργαζόμενο για τον μισθό και το ωράριο και έτσι καταλήγουν σε συμφωνία μέσω ατομικής σύμβασης -
Από τον περασμένο Μάιο, όταν ξεκινούσε η τουριστική περίοδος, η Ομοσπονδία Εργαζομένων σε Τουρισμό και Επισιτισμό είχε καταγγείλει ότι οι νέες προσλήψεις ενόψει της σεζόν, προκειμένου να καλυφθούν 80.000 κενές θέσεις εργασίας, είχαν ως προϋπόθεση την παράκαμψη της πρόσφατης κλαδικής συλλογικής σύμβασης. Στα μέσα του Ιουνίου διαπιστώνεται ότι οι προσλήψεις μέσω της πλατφόρμας JOBmatch της ΔΥΠΑ ακυρώνουν στην πράξη τη συλλογική σύμβαση, καθώς οι νεοπροσληφθέντες υποχρεώνονται σε χαμηλότερους μισθούς και σε αυξημένες ώρες εργασίας σε σχέση με τα προβλεπόμενα της κλαδικής σύμβασης. Με απλά λόγια, το υπουργείο Εργασίας υπονομεύει ανοιχτά την κλαδική σύμβαση με όχημα τη ΔΥΠΑ και τη σχετική πλατφόρμα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρούνται και έμμεσες απολύσεις (οικειοθελείς αποχωρήσεις) εργαζομένων που αμείβονται με βάση την κλαδική σύμβαση, οι οποίοι αντικαθίστανται με προσληφθέντες μέσω της πλατφόρμας JOBmatch της ΔΥΠΑ.
Ατομική σύμβαση
Πώς συμβαίνει αυτό; Η πλατφόρμα JOBmatch της ΔΥΠΑ δίνει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε εργοδότη και εργαζόμενο όσον αφορά τον μισθό και το ωράριο, καταλήγοντας με τον τρόπο αυτό σε συμφωνία ατομικής σύμβασης εργασίας που δεν λαμβάνει υπόψη τους όρους αμοιβής και τις θεσμικές προβλέψεις της κλαδικής σύμβασης. Μάλιστα, σύμφωνα με καταγγελίες που φτάνουν στην Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Τουρισμό και στο Επισιτισμό, οι αμοιβές για τις προσλήψεις μέσω της πλατφόρμας και της ηλεκτρονικής διαπραγμάτευσης πέφτουν ακόμα και στα 700 ευρώ για 10ωρη έως 14ωρη εργασία την ημέρα. Δηλαδή δεν τηρούνται το πενθήμερο και το κατώφλι της αμοιβής που προβλέπει η κλαδική σύμβαση, ενώ, επιπλέον, σε αρκετές περιπτώσεις τα ένσημα του εργαζόμενου περιορίζονται κάτω από την πίεση του εργοδότη μόλις στα 100.
Να σημειώσουμε ότι μέχρι σήμερα στην πλατφόρμα έχουν ήδη εγγραφεί 1.920 επιχειρήσεις και 10.317 πολίτες, 4.683 (45%) εκ των οποίων είναι άνεργοι, ενώ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί 14.114 matches (αντιστοιχίσεις) ανάμεσα σε επιχειρήσεις και υποψηφίους και έχουν ολοκληρωθεί 5.297 συνεντεύξεις χωρίς καμία διαμεσολάβηση.
Αποσύρετε την πλατφόρμα
Η ΠΟΕΕΤ καλεί το υπουργείο Εργασίας να επαναφέρει την απονομή του εφάπαξ στην 20ετία, να χορηγήσει το επίδομα μητρότητας και στις εποχικά εργαζόμενες και να στελεχώσει επιτέλους τον ΣΕΠΕ ώστε να εποπτεύεται η εφαρμογή των ΚΣΣΕ.
«Κυβέρνηση και ΔΥΠΑ αποφάσισαν να παρέμβουν στους όρους αμοιβής και εργασίας του τουρισμού και του επισιτισμού, οι οποίοι έχουν ρυθμιστεί με κλαδικές συλλογικές συμβάσεις που είναι εν ισχύ και έχουν κηρυχθεί και γενικώς υποχρεωτικές από το υπουργείο Εργασίας. Η πλατφόρμα με την ονομασία JOBmatch που ενεργοποίησε η ΔΥΠΑ δίνει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε εργοδότη και εργαζόμενο όσον αφορά τον μισθό και το ωράριο και έτσι να καταλήγουν σε συμφωνία μέσω ατομικής σύμβασης, παρακάμπτοντας τη συλλογική σύμβαση, τους θεσμικούς όρους και τα επιδόματα» σημειώνει η Ομοσπονδία, καλώντας το υπουργείο Εργασίας «να αποσύρει την εν λόγω πλατφόρμα κι αν θέλει επιτέλους να λύσει το πρόβλημα με την έλλειψη προσωπικού, να υιοθετήσει τις προτάσεις μας για επαναφορά της χρονικής ισχύος του ταμείου ανεργίας στα προ Μνημονίων επίπεδα».
Γιατί αποχωρούν οι εποχικοί εργαζόμενοι
Στη μεθοδική αποψίλωση του τουρισμού και της εστίασης από εργαζόμενους και επαγγελματίες αναφέρθηκε, μιλώντας στον ρ/σ 105,5 Στο Κόκκινο, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζόμενων στον Επισιτισμό-Τουρισμό Γιώργος Χότζογλου.
«Έχουμε μπει σε μία τουριστική σεζόν πολλά υποσχόμενη, τα μηνύματα δείχνουν πολύ καλές επισκεψιμότητες και πληρότητες. Ωστόσο για άλλη μια χρονιά έχουμε 80.000 κενές θέσεις εργασίας, εκτοξεύοντας την εντατικοποίηση της δουλειάς, την παραβατικότητα, την καταπάτηση των κλαδικών συμβάσεων εργασίας και της εργασιακής νομοθεσίας.
Ο Γ. Χότζογλου ανέφερε ότι ακόμα και εργοδότες που σέβονται την υπογραφή τους και θέλουν να εφαρμόζουν την νομοθεσία και τις συλλογικές συμβάσεις έρχονται σε δύσκολη θέση λόγω της έλλειψης προσωπικού, ενώ τόνισε καταλήγοντας: «Το ωράριο αυτή τη στιγμή ειδικά στα ξενοδοχεία είναι από 13 ώρες την ημέρα και πάνω χωρίς ρεπό. Ο μέσος μισθός είναι 1.200-1.300 ευρώ μεικτά (950-1.015 ευρώ καθαρά), έχουμε χάσει το 40% της αγοραστικής αξίας του μισθού λόγω της ακρίβειας και του πληθωρισμού. Το επίδομα ανεργίας παραμένει στους τρεις μήνες αντί για τους πέντε και αυτός είναι ο κύριος λόγος αποχώρησης μεγάλου μέρους των εργαζομένων από την εποχική εργασία.
Το «φάντασμα» της «έλλειψης εργαζομένων» πλανάται πλέον πάνω από τους περισσότερους βασικούς κλάδους της οικονομίας: γεωργία, κατασκευές, τουρισμός-εστίαση, λιανικό εμπόριο-σουπερμάρκετ. Και όχι μόνο της ελληνικής αλλά όλων των χωρών του αναπτυγμένου κόσμου.
Στις χώρες της ευρωζώνης το ποσοστό ανεργίας είναι σε ιστορικά χαμηλά – μήπως λοιπόν ζούμε στην ευτυχή συγκυρία της… πλήρους απασχόλησης και γι’ αυτό έχουμε έλλειψη εργαζομένων; Στην Ελλάδα το ποσοστό ανεργίας είναι αρκετά υψηλό ώστε να μην υφίσταται καν ένα τέτοιο ερώτημα. Μήπως λοιπόν στην Ελλάδα, τη χώρα-μέλος που χαρακτηρίζεται από τον συνδυασμό πολύ υψηλών ποσοστών στους δείκτες κοινωνικής δυστυχίας και πολύ χαμηλού εισοδήματος, οι πολίτες της δεν χρειάζονται πλέον τον μισθό;
Στην αναζήτηση των αιτίων της «έλλειψης προσωπικού» έχουν προταθεί κοινωνιολογικού χαρακτήρα ερμηνείες, όπως η δημογραφική κρίση. Δεν μπορούμε όμως να ερμηνεύσουμε ένα πρόβλημα μέσω ενός άλλου, ιδιαίτερα όταν αμφότερα προκαλούνται από ίδιες ή παραπλήσιες αιτίες.
Το χαμηλό εισόδημα, οι «ευέλικτες» εργασιακές σχέσεις, η τραγική υποβάθμιση του κοινωνικού κράτους ευθύνονται εξίσου για τη δημογραφική κρίση αλλά και για την απροθυμία των εργαζομένων να εργαστούν σε συνθήκες εργασιακής γαλέρας. Η πυρηνική οικογένεια της εποχής μας, ακόμη περισσότερο η μονογονεϊκή, τα ζευγάρια που συγκατοικούν εκτός γάμου, αλλά και οι singles ζουν την τυραννία του πλέον ώριμου, δηλαδή του πλέον ακραίου νεοφιλελευθερισμού: πρέπει να δουλεύουν περισσότερο, συχνότατα με «σπαστά» ωράρια, για μικρότερο εισόδημα.
Μη διατεθειμένοι να θίξουν τα «κεκτημένα» των χαμηλών μισθών και της εργασιακής ζούγκλας, οι εργοδοτικές ενώσεις από πολλούς κλάδους ζητούν επίμονα από την κυβέρνηση να κάνει εισαγωγή μεταναστευτικής εργατικής δύναμης. Αυτό όμως προσκρούει σε πολιτικό «κόφτη»: στον ανταγωνισμό με άλλες χώρες της ευρωζώνης για τα κίνητρα προσέλκυσης μεταναστών εργαζομένων η Ελλάδα υστερεί έναντι όλων των άλλων, μηδέ της Ιταλίας εξαιρουμένης!
Η Ελλάδα, με συμπεριφορά εργασιακής «γαλέρας» προς τα μέσα και προς τα έξω, δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα της έλλειψης εργαζομένων, ακόμη και με ανεργία πάνω από 10%. Θα χρειαστούν μάλλον μερικά χρόνια ακόμη μέχρι να πεισθούν η πολιτεία και οι εργοδότες ότι οι εργαζόμενοι δεν είναι διατεθειμένοι να ζήσουν σαν σκλάβοι τον 21ο αιώνα...
Με ένα εκρηκτικό ρεπορτάζ η βρετανική ιστοσελίδα αναδεικνύει την εργοδοτική αυθαιρεσία και τις συνθήκες-κόλασης κάτω από τις οποίες δουλεύουν οι εργαζόμενοι εν μέσω καύσωνα, ενώ καταγγέλλουν ότι η κυβέρνηση δεν έχει πρόθεση να τους βοηθήσει.
Την ημέρα που ο υπουργός Εργασίας αποφάσισε να ανακοινώσει την πρόθεσή του να θεσμοθετήσει τη 16ωρη ημερήσια εργασίακαι μετάτο... πήρε πίσω, η ιστοσελίδα του Guardian έχει σε κεντρική θέση αναλυτικό ρεπορτάζ για τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι εν μέσω καύσωνα.
Το ρεπορτάζ με τίτλο «”Ήταν μια κόλαση, αλλά ο ιδιοκτήτης είπε ότι πρέπει να δουλέψω”: Πεθαίνοντας από τη ζέστη στην Ελλάδα» φιλοξενεί μαρτυρίες εργαζομένων σε τουριστικές περιοχές της χώρας σε μια περίοδο εκρηκτική με πολύ υψηλές θερμοκρασίας και ανεξέλεγκτες πυρκαγιές που έκαναν την ατμόσφαιρα ακόμη πιο αποπνικτική.
Γράφει ο Guardian: Το κύμα καύσωνα έχει δημιουργήσει μια νέα ανισότητα, άνθρωποι που δεν έχουν άλλη επιλογή από το να δουλέψουν σε εξωτερικούς χώρους σε αβάστακτες συνθήκες καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στην εργασία και τη φυσική τους επιβίωση. Στην κορύφωση του καύσωνα, στις 20 Ιουλίου, ένας 46χρονος που διένειμε τρόφιμα με το ποδήλατό του πέθανε από θερμοπληξία στην Εύβοια. Το περασμένο καλοκαίρι περισσότεροι από 600.000 άνθρωποι πέθαναν εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών.
Η Ρούσεβα Ζορμίτσε εργάζεται ως νοσοκόμα στο Κουλούρειο Νοσοκομείο της Ύδρας εδώ και 22 χρόνια. «Έρχονται με συμπτώματα όπως ζαλάδα, πονοκέφαλος και εμετός. Κυρίως άνθρωποι που ήταν σε βάρκες ή έξω στον ήλιο όλη τη μέρα. Η ζέστη είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για ανθρώπους που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή που ρίχνει την πίεση τους επειδή αυτά τα φάρμακα είναι διουρητικά. Συνήθως είναι τουρίστες γιατί οι Έλληνες ξέρουν τι να κάνουν. Αλλά εάν εργάζονται στον τουρισμό ακόμη και οι μαθημένοι είναι ευάλωτοι. Ιδιαίτερα οι ψήστες που κάθονται μπροστά στη φωτιά όλη την ημέρα, αλλά και οι εργαζόμενοι σε παραλίες. Τι να κάνουν;» σημειώνει.
Προσθέτει ακόμη «η κυβέρνηση πέρασε νόμο γα να σταματήσει την εργασία σε εξωτερικούς χώρους εν μέσω καύσωνα, όμως όλοι θέλουν λεφτά. Εάν εργάζεσαι στον ιδιωτικό τομέα κανένας δεν προστατεύεται, αυτή είναι η αλήθεια».
Όταν τους ρωτούν τη γνώμη τους μέσω των αφεντικών τους οι εργαζόμενοι σε beach bar και ξαπλώστρες θα υποστηρίξουν ότι ο καιρός είναι πιο ζεστός, αλλά μπορούν να ανταπεξέλθουν παρότι είναι χωρίς νερό και σκιά.
Σε ένα διάσημο ξενοδοχείο που ξένοι τουρίστες απολαμβάνουν την Πελοπόννησο από τις ξαπλώστρες τους, ένας 43χρονος εργαζόμενος είναι αποκαλυπτικός, μιλώντας, όμως, υπό το καθεστώς της ανωνυμίας. «Την περασμένη εβδομάδα ήταν κόλαση. Πληρωνόμαστε 5 ευρώ την ώρα και εργαζόμαστε 11 με 12 ώρες την ημέρα χωρίς ρεπό. Πέρυσι αρρώστησα από τον ήλιο, έπαθα ηλίαση, όπως και ο συνάδελφός μου στην άλλη πλευρά της παραλίας. Μετά ήρθε ο ιδιοκτήτης με μερικά Gatorade και μας είπε “δυστυχώς πρέπει να δουλέψετε”» δηλώνει και προσθέτει «έχω ακόμη πονοκεφάλους και κράμπες στο στομάχι, αλλά κανένας δεν νοιάζεται. Η κυβέρνηση δεν μας βοηθάει, είναι πολύ ακροδεξιοί. Προσλαμβάνουν μόνο αστυνομικούς, ούτε τους πυροσβέστες που χρειαζόμαστε. Οι πυροσβέστες μας είπαν ότι η χώρα θα καεί και τώρα καίγεται».
Ο Guardian σημειώνει «φέτος το καλοκαίρι, παρά την μεγάλη κατακραυγή και κριτική για την αποτυχία του να υιοθετήσει πολιτικές που θα αντιμετωπίζουν καταστροφές που σχετίζονται με τις υψηλές θερμοκρασίας, το δεξιό κόμμα της Νέας Δημοκρατίας υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη κέρδισε με μεγάλη διαφορά τις εκλογές. Ελλάδα υπό τον Μητσοτάκη, όπως και όλες οι ευρωπαϊκές χώρες, έχουν κατηγορηθεί ότι καθυστερούν στις προσπάθειες ανάσχεσης των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης και οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι θα εξελιχθεί σε οικονομική και υγειονομική κρίση, ιδιαίτερα για την τουριστική βιομηχανία».
«Οι τουρίστες που επισκέπτονται την Ελλάδα δεν περιμένουν τέτοια καταστροφή σε Ρόδο, Κρήτη και Κέρκυρα. Η Ρόδος, ιδιαίτερα, ήταν κάτι που ο ελληνικός τουρισμός δεν μπορεί να αντέξει να συμβεί ξανά. Εάν συμβεί άλλη μια ή δύο φορές αυτό θα είναι το τέλος για τον ελληνικό τουρισμό. Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι ο καιρός, αλλά η αναποτελεσματικότητα του ελληνικού κράτους και της δημόσιας διοίκησης» σχολιάζει ο Δημήτρης Γιαννόπουλος, οικονομικός συντάκτης και πρώην εκπρόσωπος του Γιάνη Βαρουφάκη όταν ήταν υπουργός Οικονομικών.
Στη Μύλο, ένα δημοφιλές σουβλατζίδικο κοντά στο λιμάνι είναι υποστελεχωμένο και ο 42χρονος ψήστης Ιχάμπ από την Αίγυπτο δουλεύει για έκτη σεζόν στο νησί. Στις 6.30 το απόγευμα, έχει 36 βαθμούς και η ζέστη από την ψησταριά ανεβάζει τη θερμοκρασία κατά δέκα βαθμούς, ενώ δεν υπάρχει κλιματισμός.
«Είμαι εδώ για έξι μήνες και δεν παίρνω ρεπό. Αυτή είναι η τουριστική σεζόν στην Ελλάδα, δεν ξεκουράζεσαι. Δουλεύω 13 ώρες τη μέρα και δεν έχω φάει από το πρωί. Μόνο χυμό, καφέ και νερό. Δεν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να εργαστούν εδώ. Ένα τέτοιο μέρος χρειάζεται τρεις και τέσσερις ανθρώπους και είμαστε μόνο δύο» λέει στον Guardian.
Ο Ιχάμπ δούλευε κάποτε στις χώρες του Κόλπου, όπου οι θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 43 βαθμούς και αναφέρει ότι εκεί το σύστημα απαγορεύει σε όλους να εργάζονται σε ανοικτούς χώρους από τις 12.30 έως τις 3 το μεσημέρι.
«Δουλεύει περίφημα, αλλά η Ελλάδα δεν είναι έτοιμη για ένα τέτοιο σύστημα. Δεν είμαι ευχαριστημένος εδώ πια. Την περασμένη εβδομάδα ο φίλος μου έπαθε εγκεφαλικό ενώ δούλευε σε άλλο σουβλατζίδικο» καταγγέλλει.
Ο Guardian συνομίλησε και με τον Ανδρέα Μάλλη, 57χρονου επαγγελματία του τουρισμού που έχει τη δική του βάρκα στη Μύλο για να κάνει βαρκάδες σε τουρίστες Ο κ. Μάλλης εξηγεί: Όταν γυρνάω σπίτι, μετά τα μεσάνυχτα, είναι τόσο ζεστά που δεν έχω την ενέργεια ούτε να πλύνω τα πιάτα. Το μόνο που κάνω είναι να πάω στην εκκλησία, να φάω λίγο και να κοιμηθώ, αλλά όχι δεν θα σκεφτόμουν ποτέ να κάτσι σπίτι. Εάν το κάνω αυτό, θα πρέπει να πουλήσω το σκάφος».
Περισσότερα σχετικά θέματα από την www.efsyn.gr => ΕΔΩ
Μια ανοιχτή επιστολή προς τους "Δημογέροντες" της Ρόδου.
Τα παλιά χρόνια υπήρχε στη Ρόδο η "Ροδιακή Λέσχη". Την αποτελούσαν τα πλέον επίλεκτα μέλη της Ροδιακής κοινωνίας. Όλα τα γνωστά ονόματα των "παλιών" οικογενειών της Ρόδου που άτυπα αποτελούσαν και την δημογεροντία του νησιού τους. Η δε "φωνή" τους αποτελούσε το "δέον γενέσθαι" για όλα τα ζητήματα που αφορούσαν την εξέλιξη της τοπικής κοινωνίας.
Διάβασα χθες στα ΜΜΕ για την αιφνίδια απόφαση του Δήμου Ρόδου να προχωρήσει την προσεχή Δευτέρα σε δημοπρασία για την μίσθωση της παραλίας που βρίσκεται ακριβώς μπροστά από το ξενοδοχείο των Ρόδων. Προκειμένου να τοποθετηθούν -και εκεί-, ομπρέλες και "χλιδατα ανάκλιντρα" για λουόμενους της πόλης. Όπως ακριβώς έγινε και με την αντίστοιχη παραλία που βρίσκεται ανάμεσα σε Casino και το Νορ. Εκεί που για να πας εσύ ο "ιθαγενής" της Ρόδου προκειμένου να κάνεις το μπάνιο σου, θα πρέπει να πλήρωσης τουλάχιστον 50 ευρώ. Προσωπικά δεν γνωρίζω πόσοι είναι αυτοί οι "φραγκατοι" του νησιού που μπορούν σήμερα να δίνουν για ξαπλώστρα αυτό το ποσό. Και αν κάποιοι μπορούν και εύχομαι αυτοί να είναι χιλιάδες, πόσο αισχροκέρδεια αυτό αποτελεί για όλους τους άλλους, τους οικονομικά αδύναμους, που νιώθουν ότι βρίσκονται στο περιθώριο της κοινωνίας. Που νιώθουν να μην μπορούν να απολαύσουν ακόμα και το μπάνιο που για δεκαετίες ο κάθε Ροδίτης κυρίως της πόλης μπορούσε να κάνει εκεί.
Δημογέροντες" της Ρόδου, το κάλεσμα μου αυτό σήμερα το απευθύνω σε όλους εσάς. Ναι εσάς που η τοπική" κοινωνία μας σας "τίμησε" με την ψήφο της προκειμένου να την υπηρετήσετε σε πολιτικές θέσεις και αξιώματα, εσάς τους άλλους που είστε οι καταξιωμένοι "επιστήμονες" κάθε ένας στην επιστήμη του, αλλά και σε εσάς τους επιτυχημένους επιχειρηματίες που η τύχη και η ικανότητα σας σας ευνόησαν να επιτύχετε. Όλους εσάς που αποτελείτε τους "επώνυμους" του νησιού μας και άτυπα, αποτελείτε την σημερινή "Ροδιακή Λέσχη" που υπήρχε στο παρελθόν.
Θέλω λοιπόν φίλοι και συμπατριώτες μου να σας ρωτήσω αν μπορούμε όλοι σήμερα να μένουμε απαθείς, αν θα ανεχθούμε ή Όχι να μείνει έστω και ένα τμήμα αυτής της παραλίας της Ρόδου σε όλους εμάς, στα παιδιά και τα εγγόνια μας. Ένα τμήμα παραλίας που να μπορούμε να πάμε για να κολυμπήσουμε ως "κοινοί θνητοί" στρώνοντας την πετσέτα μας δίχως αυτό το μπάνιο να μας κοστίζει 50 ευρώ. Θα συστρατευτείτε και εσείς μαζί μας υψώνοντας την φωνή Σας προκειμένου να πούμε σε όλους αυτούς που βλέπουν την κοινωνία μας ως την παχιά αγελάδα -που δυστυχώς στέρεψε από γάλα- αρκετά μέχρι εδώ η Όχι;
Η τοπική κοινωνία της Ρόδου δικαιούται να έχει και αυτή μια δική της παραλία. Καί η μόνη που πλέον έχει απομείνει ελεύθερη πριν καταληφθεί και αυτή αύριο μέσα από τον πλειστηριασμό από το Casino και τους συνεργάτες του, είναι αυτή μπροστά από το ξενοδοχείο των Ρόδον.
Τολμήσετε το φίλοι μου πριν είναι αργά. Άλλωστε αυτό όλοι το οφείλουμε στα παιδιά μας και στο τόπο μας.
Η φωτογραφία με τον σερβιτόρο μέχρι το λαιμό σχεδόν μέσα στη θάλασσα να προσπαθεί να σερβίρει πελάτες που λιάζονται σε πλωτές κατασκευές βρίθει συνειρμών, σκέψεων και μηνυμάτων.
Το πρώτο επίπεδο των εντυπώσεων είναι αναμφίβολα αυτό που σχολιάστηκε περισσότερο. Είναι νόμιμο να σερβίρονται πελάτες, όχι στον φυσικό χώρο που καταλαμβάνει μια επιχείρηση εστίασης, αλλά σε πλωτές κατασκευές μέσα στη θάλασσα, με τις οποίες επέκτεινε παράνομα ο επιχειρηματίας τις δραστηριότητές του;
Η απάντηση δεν ήρθε από την κυβέρνηση, η οποία δεν είδε τίποτε παράνομο στην υπόθεση του μπιτσόμπαρου στη Ρόδο, αλλά από δημοσιογραφική έρευνα. Η οποία αποκάλυψε ότι το συγκεκριμένο μαγαζί με τις πλωτές κατασκευές κρίθηκε παράνομο και έκλεισε από το 2016.
Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι η παράνομη επιχείρηση άνοιξε ξανά το 2020, με ό,τι συνειρμούς μπορεί να προκαλεί αυτή η πραγματικότητα για κυβερνητικές ευθύνες.
Το παράνομο της επέκτασης των δραστηριοτήτων της συγκεκριμένης επιχείρησης μέσα στη θάλασσα κλείνει και τη δευτερογενή συζήτηση, αυτή για το πόσο ηθικό είναι να αναγκάζονται οι σερβιτόροι να εργάζονται μέσα στο νερό. Κάτω από προφανείς απάνθρωπες συνθήκες, αλλά και με κινδύνους για την υγεία τους, καθώς στερούνται την αυτονόητη για κάθε εργαζόμενο προϋπόθεση να εργάζεται σε ασφαλές για την υγεία και τη ζωή του περιβάλλον.
Η κυβέρνηση, βέβαια, πρόβαλε επικοινωνιακά το γεγονός ότι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι απάντησαν ότι δεν έχουν κανένα πρόβλημα και ότι δεν έχουν εξαναγκαστεί να εργάζονται σε τέτοιες συνθήκες. Και όλοι σκεφτήκαμε: «Ας τολμούσαν να κάνουν αλλιώς…»
Το πρώτο και προφανές μήνυμα που εκπέμπει η φωτογραφία με τον σερβιτόρο, είναι αυτό της απουσίας ελέγχων από πλευράς κράτους για την τήρηση της νομιμότητας στις τουριστικές επιχειρήσεις.
Πως μια επιχείρηση που κρίθηκε παράνομη και έκλεισε επειδή παραβίαζε βασικούς κανόνες λειτουργίας της, ξανάνοιξε κάτω από τη μύτη των αρχών;
Και πως επί τρία χρόνια δεν υπέστη κανέναν έλεγχο, ώστε να διαπιστωθεί η παράνομη λειτουργία της;
Το δεύτερο μήνυμα της φωτογραφίας είναι αυτό του έμμεσου εξαναγκασμού, λόγω ανάγκης επιβίωσης των εργαζομένων, να αποδέχονται εργασιακές συνθήκες που δεν σέβονται ούτε τους στοιχειώδεις κανονισμούς ασφάλειας και υγιεινής που πρέπει να πληρούνται στον τουρισμό.
Τόσος κόσμος περνούσε από το συγκεκριμένο μαγαζί και έβλεπε το μαρτύριο των σερβιτόρων, αλλά χρειάστηκε μια φωτογραφία στο διαδίκτυο για να γίνουν οι σχετικές έρευνες…
Το τρίτο μήνυμα της φωτογραφίας που σχετίζεται με τις προηγούμενες παρατηρήσεις είναι η άθλια διεθνής εικόνα της Ελλάδας το καλοκαίρι.
Αυτή την εικόνα της αναρχίας, της παρανομίας, της απουσίας κρατικών ελέγχων και της εργασιακής ζούγκλας θέλουμε να στείλουμε, μέσω του τουρισμού, στον υπόλοιπο κόσμο;
Και είμαστε βέβαιοι ότι αυτή η εικόνα είναι κολακευτική, αλλά και γοητευτική για τη χώρα μας;
Αυτή είναι η διαφήμιση της τουριστικής Ελλάδας; Μια απέραντη αρπαχτή χωρίς κανόνες και χωρίς δικαιώματα για τους εργαζόμενους;
Έτσι θα έρθουν να… ζήσουν το όνειρό τους στην Ελλάδα, όπως τους προσκαλούσε λίγα χρόνια πριν ο πρωθυπουργός, οι κάτοικοι του υπόλοιπου πλανήτη;
Και δεν είναι μόνο ζήτημα εικόνας. Είναι και ζήτημα ουσίας.
Διότι αν η Ελλάδα καταπατά τους νόμους και τους κανόνες που η ίδια βάζει για τη λειτουργία των τουριστικών της επιχειρήσεων, τότε γιατί να μην κάνει το ίδιο και σε βάρος της ασφάλειας και της υγείας των τουριστών;
Ήδη θα ταξιδεύει στον κόσμο η είδηση ότι κάθε μέρα σχεδόν πεθαίνει στα νησιά και τις παραλίες μας και ένας άνθρωπος αβοήθητος.
Άλλοτε επειδή το ΕΚΑΒ δεν φρόντισε να ανανεώσει το προσωπικό και το στόλο των ασθενοφόρων του για να εκτελεί επιτυχώς διακομιδές ασθενών και άλλοτε επειδή δεν αρκούν οι γιατροί, οι νοσηλευτές, οι εξοπλισμοί και οι υποδομές στα περιφερειακά νοσοκομεία και ιατρεία για να αντέξουν την αυξημένη ζήτηση του καλοκαιριού.
Η ανάπτυξη του τουρισμού στηρίζεται στην καλή οργάνωση των υπηρεσιών της χώρας. Αυτή είναι που θα στείλει ένα θετικό μήνυμα διεθνώς και που θα δώσει κίνητρο για να προτιμηθούμε ανάμεσα στα υπόλοιπα μεσογειακά κράτη.
Και διαπιστώνεται ότι οι υπεύθυνοι κάνουν ό,τι μπορούν για να αμαυρώσουν αυτή την εικόνα και να υπονομεύσουν τον τουρισμό.
Κι εδώ έρχεται το τέταρτο και σημαντικότερο μήνυμα της φωτογραφίας με τον σερβιτόρο μέσα στο νερό μέχρι το λαιμό να προσπαθεί να εξυπηρετήσει μια παράνομη πλωτή επέκταση της επιχείρησης στην οποία εργάζεται.
Το γεγονός ότι από τη μια η κυβέρνηση διαφημίζει ότι θα φέρει νέες και καλοπληρωμένες δουλειές στις υπηρεσίες των επιχειρήσεων τουρισμού και από την άλλη κάνει ό,τι μπορεί για να υπονομεύσει την τουριστική δραστηριότητα, γεννά το ερώτημα που διατυπώνεται σταθερά σε όλες τις μονοκαλλιέργειες.
Υπάρχει planB αν πέσει έξω ο τουρισμός;
Ως γνωστό οι υπηρεσίες τουρισμού είναι ένας κλάδος ευπαθής και ευαίσθητος, καθώς η ανάπτυξή του εξαρτάται από χίλους δυο ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες. Που έχουν να κάνουν πρώτα με την ίδια την εικόνα της χώρας, η οποία διεθνώς πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο.
Άλλοτε είναι η καταπάτηση των κανόνων της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, με τις παρακολουθήσεις της ΕΥΠ, την κατάργηση του πλουραλισμού και της ελευθεροτυπίας στα ΜΜΕ, αλλά και τις επαναπροωθήσεις στο Αιγαίο των προσφύγων και των μεταναστών.
Άλλοτε είναι η μη επένδυση στο ΕΣΥ με τους υπερβάλλοντες θανάτους από την πανδημία και με το στρατό και τους πυροσβέστες που μέσα στο κατακαλόκαιρο θα στελεχώνουν στο εξής τις υπηρεσίες υγείας.
Άλλοτε είναι η υπερβάλλουσα στη χώρα μας ακρίβεια παντού, ο αυταρχισμός στα πανεπιστήμια και στις πλατείες και η μη τιμωρία των ενόχων του δυστυχήματος των Τεμπών και του ναυαγίου της Πύλου.
Και άλλοτε είναι οι αρπαχτές, οι μεσαιωνικές εργασιακές συνθήκες, η απουσία ελέγχων και οι εκτός νομιμότητας δραστηριότητες στον τουρισμό.
Και βέβαια πλέον αυτών είναι και οι συχνές στη χώρα μας και την περιοχή μας φυσικές καταστροφές, όπως οι δασικές πυρκαγιές, οι πλημμύρες και οι σεισμοί που αποθαρρύνουν την προσέλκυση τουριστικής κίνησης όταν συμβαίνουν τα καλοκαίρια.
Σε μια χώρα που κάποτε ήταν παραγωγός σπάνιας ποιότητας και γι’ αυτό και περιζήτητων διεθνώς αγροτικών προϊόντων και ειδών διατροφής, που σήμερα αναγκάζεται να εισάγει από το εξωτερικό, σε μια χώρα που γέννησε την ιστορία και τον πολιτισμό και που σήμερα καταστρέφει τα μνημεία της, σε μια χώρα που η υψηλή εκπαίδευση, η ευφυία και η επινοητικότητα των κατοίκων της την έκαναν κάποτε γνωστή για την πνευματική παραγωγή της στις επιστήμες και τον πολιτισμό και που σήμερα συρρικνώνει τη δημόσια εκπαίδευσή της για να ανοίξει χώρο για την ιδιωτική, έχει μείνει, αλήθεια, τίποτε όρθιο τα τελευταία χρόνια, εκτός από τις «καλές και καλοπληρωμένες» δουλειές στις υπηρεσίες του τουρισμού;
Που κι αυτές όμως βουλιάζουν σιγά σιγά, μαζί με τους σερβιτόρους των πλωτών μπιτσόμπαρων…
Καθημερινά αποκαλύπτεται το «τουριστικό θαύμα» και η ανάπτυξη που προπαγανδίζει το σύστημα Μητσοτάκη. Στις πλάτες, φυσικά, των εργαζομένων που βρίσκονται αντιμέτωποι με συνθήκες εργασιακής ζούγκλας, όπως παράνομες ρήτρες, απειλές και εξαναγκασμό σε εργασία.
Οι πρόσφατες καταγγελίες ξενοδοχοϋπαλλήλων στην Κρήτη έριξαν λίγο παραπάνω φως στην κατάσταση που επικρατεί για τους εποχικούς εργαζόμενους με την κατάσταση να καλύπτει τόσο τον τουρισμό όσο και τον κλάδο του επισιτισμού.
Ο εργατολόγος Γιάννης Καρούζος, μιλώντας στον ΑΝΤ1, περιέγραψε με μελανά χρώματα τα όσα συμβαίνουν κάνοντας λόγο για παράνομες ρήτρες που επιβάλλουν οι εργοδότες μέσω υπογραφής ατομικής σύμβασης.
Με τη διαδεδομένη αυτή πρακτική εποχικοί εργαζόμενοι, ουσιαστικά, αιχμαλωτίζονται στις εργασίες με αμοιβές κατώτερες των περιστάσεων, αλλά και κακές συνθήκες εργασίας και διαβίωσης.
Στις συμβάσεις αυτές υπάρχουν ρήτρες απορρήτου ή εμπιστευτικότητας, ενώ η πρακτική δεν εφαρμόζεται μόνο στα ξενοδοχεία.
«Δεν το κάνουν μόνο στα ξενοδοχεία, το κάνουν και στα εστιατόρια. Εμφανίζουν τη ρήτρα ως "εκπαίδευση", του μάγειρα, της καμαριέρας, του σερβιτόρου. Και δήθεν, τα "δίδακτρα" κόστισαν 5.000 ευρώ. Και αν φύγει κάποιος νωρίτερα θα πρέπει να τα επιστρέψει. Αν μάλιστα ο εργαζόμενος κρίνει ότι αμείβεται χαμηλά και πάει σε ανταγωνιστή εργοδότη γιατί του προσφέρει καλύτερες αποδοχές και συνθήκες, τότε μπορεί να του ζητηθεί να πληρώσει ως 10.000 ευρώ, σύμφωνα με άλλη ρήτρα. Είναι ρήτρες που αποθαρρύνουν την κινητικότητα των εργαζόμενων, είναι παράνομες και άκυρες» σημειώνει χαρακτηριστικά.
Σε πρόσφατη ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο κ. Καρούζος είχε επισημάνει «ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να προειδοποιεί τον εργοδότη όταν παραιτείται, σε εύλογο χρονικό διάστημα που από τη νομοθεσία προβλέπεται να είναι ο μισός χρόνος από τους μήνες που δικαιούται κάποιος ως αποζημίωση απόλυσης και εφόσον έχει συμπληρώσει 12 μήνες προϋπηρεσίας. Στον επισιτισμό και τον τουρισμό, που κάποιος πάει να δουλέψει για 6-7 μήνες, δεν είναι δυνατόν να υπογράφει ρήτρες που να προβλέπουν προειδοποίηση του εργοδότη 3 μήνες πριν. Δηλαδή, ένας που δουλεύει 7 μήνες, 3 μήνες πριν θα πρέπει να έχει προειδοποιήσει, αν π.χ. ο μισθός δεν είναι σωστός, αν δεν έχει σωστές συνθήκες διαβίωσης; Όχι. Οι ρήτρες αυτές είναι άκυρες, κανένας δεν μπορεί να δεσμεύσει τον εργαζόμενο να καταβάλει αυτά τα ποσά στον εργοδότη. Θα πρέπει το υπουργείο Εργασίας να ελέγξει αυτές τις ρήτρες ως καταχρηστικές».
«Στην Κρήτη μαθαίνω ότι "παίχτηκε" και μια άλλη ρήτρα. Κάποιος, αν αποκαλύπτει τον μισθό του σε άλλη, ανταγωνιστική μονάδα, αυτός να οφείλει 10.000 ευρώ γιατί δήθεν παραβιάζει την πολιτική απορρήτου της εταιρείας ή την υποχρέωση εχεμύθιας του εργαζόμενου έναντι του εργοδότη. Όλα αυτά είναι αστεία, δεν υπάρχει καμιά νομική δέσμευση και καμία κύρωση στον εργαζόμενο για τέτοιες ρήτρες. Οι ρήτρες αυτές είναι παράνομες», κατέληξε.
Βάσει νόμου όλες οι παραλίες της
Ελλάδος (των 16.000 χιλιομέτρων ακτογραμμής) είναι κοινόχρηστος χώρος
και είναι δημόσιο αγαθό που πρέπει να μπορείς να απολαμβάνεις δωρεάν.
Και μπορείς να το απολαμβάνεις -δωρεάν.
Αυτήν την στιγμή, το πιθανότερο είναι να είσαι σε κάποια παραλία και να απολαμβάνεις τον ήλιο και τη θάλασσα,
με την ξαπλώστρα να έχει 'πάρει' ήδη το αποτύπωμα σου. Κάνε ένα κόπο
και ανασηκώσου και δες τι υπάρχει γύρω σου. Τώρα συνέχισε να διαβάζεις.
Βάσει νόμου απαγορεύεται η τοποθέτηση ηχητικών συστημάτων, σε δημόσιο χώρο. Απαγορεύεται και η λειτουργία beach bar, καθώς “η φύση τους δεν συνάδει με τον κοινόχρηστο χαρακτήρα των αιγιαλών και παραλιών” -όπως αναφέρεται στο νόμο.
Υπάρχει ναυαγοσώστης; Και αν υπάρχει, είναι σε
απόσταση 30 μέτρων από τον αιγιαλό; Υπάρχουν εν τω μεταξύ, ζαρντινιέρες,
δάπεδα, ξύλινα περιγράγματα ή μόνιμες κατασκευές στο χώρο; Ή μηχανήματα καθαρισμού;
Όλα αυτά είναι παράνομα.
Κατά πάσα πιθανότητα εκεί όπου είσαι γίνεται και κατάχρηση του
εμβαδού του χώρου που αναγράφεται στην άδεια απλής χρήσης ή/και δεν
τηρούνται οι απαιτούμενες αποστάσεις μεταξύ όμορων επιχειρήσεων.
Τι είναι νόμιμο; Το δικαίωμα σου να πηγαίνεις σε όποια παραλία θες και να την απολαμβάνεις, δωρεάν.
ΥΠΑΡΞΗ ΠΟΛΥΝΟΜΙΑΣ
Θα συνεχίσω με τη βοήθεια της Προέδρου του Συλλόγου Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ),
Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, η οποία είχε την ευγενή καλοσύνη να σχολιάσει
όσα γίνονται, αλλά και να δώσει κατευθυντήριες οδηγίες για τo ρεπορτάζ
του Magazine που αποδεικνύει ότι για το Κράτος ο αιγιαλός και η παραλία
δεν αντιμετωπίζονται ως δημόσιο αγαθό και περιβαλλοντικός πόρος, αλλά
-κυρίως- ως οικονομικός πόρος.
Το πρώτο πράγμα που είπε ήταν ότι “ιστορικά ο αιγιαλός
αντιμετωπίζεται δυστυχώς κυρίως ως οικονομικός πόρος, που υποστηρίζει
τον τουρισμό και η σχετική νομοθεσία προέρχεται χαρακτηριστικά από το
Υπουργείο Οικονομικών”.
Η ακτογραμμή της Ελλάδας
υπερβαίνει τα 16.000 χιλιόμετρα και προφανώς είναι το πόστερ του
τουριστικού προϊόντος που διαθέτουμε. Είναι και το πλεονέκτημα μας
έναντι του ανταγωνισμού -που υπερτερεί σε υποδομές. Για την ιστορία “στο Νόμο 2344/1940 της δεκαετίας του '40, ορίστηκε για πρώτη φορά τι σημαίνει αιγιαλός”.
Πώς ορίστηκε;
"Ο αιγιαλός, ήτοι η περιστοιχούσα την θάλασσαν χερσαία
ζώνη, η βρεχόμενη από τις μέγιστες πλην συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων,
είναι κτήμα κοινόχρηστο, ανήκει ως τοιούτον εις το Δημόσιον και
προστατεύεται και διαχειρίζεται υπ' αυτού."
“Ο ίδιος νόμος αναθεωρήθηκε και εκσυγχρονίστηκε το 2001" λέει η Αυγερινού-Κολώνια,"καθόριζε
επιτρεπόμενες χρήσεις, έργα και εγκαταστάσεις στον αιγιαλό και την
παραλία και σήμερα εξακολουθούμε να τον εφαρμόζουμε, με νεότερες
παρεμβάσεις.
Πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι υπάρχει πολυνομία,
πάνω στο θέμα. Συχνά προκύπτουν νομοθεσίες για τον παράκτιο χώρο και
πολλές διατάξεις που αφορούν στον αιγιαλό και στην παραλία. Όπως για
παράδειγμα στο νόμο για το Ελληνικό και όταν καθορίστηκε η αιγιαλίτιδα
στο Ιόνιο -θέμα που ήταν ανοιχτό με την Ιταλία”.
Υπάρχει ωστόσο, κάτι που δεν μπορεί να αλλάξει. “Ο αιγιαλός και η
παραλία είναι δημόσιο αγαθό. Ο κάθε πολίτης πρέπει να μπορεί να έχει
πρόσβαση. Βάσει ωστόσο, των τελευταίων διατάξεων (με την έννοια του κατ'
επείγοντος εξαιτίας της πανδημίας) το ποσοστό της παραλίας που
παραχωρείται -με μίσθωση- αυξάνεται, οι τιμές 'πέφτουν' και παράλληλα,
μειώνεται ο ελεύθερος χώρος".
Ποια είναι η διαφορά του αιγιαλού από την παραλία
Αν γράψεις στο Google τη λέξη 'αιγιαλός' και αναζητήσεις ειδήσεις, θα
βρεις ουκ ολίγα άρθρα. Η συντριπτική πλειοψηφία αυτών αφορά νέες
διατάξεις για τη χρήση αιγιαλού -και παραλίας. Καμία καταχώριση δεν
είναι υπέρ αυτών που υπερασπιζόταν ο πρώτος σχετικός νόμος που
δημιουργήθηκε ποτέ: η προστασία του οικοσυστήματος και η χρήση ως
δημόσιο αγαθό.
Ας δούμε πώς προσδιορίζονται από τον νόμο κάποιες βασικές έννοιες.
Αιγιαλός είναι η ζώνη της ξηράς, που βρέχεται από τη
θάλασσα από τις μεγαλύτερες και συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων της.
Είναι ουσιώδες στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος της Ελλάδας.
Παραλία είναι η ζώνη ξηράς που προστίθεται στον
αιγιαλό, καθορίζεται σε πλάτος μέχρι και πενήντα (50) μέτρα από την
οριογραμμή του αιγιαλού -προς εξυπηρέτηση της επικοινωνίας της ξηράς με
τη θάλασσα και αντίστροφα.
Θα μου επιτρέπεις να σου μιλήσω και για τον παλιό αιγιαλό
(ζώνη ξηράς από τη μετακίνηση της ακτογραμμής προς τη θάλασσα -με
φυσικές προσχώσεις ή νόμιμα τεχνικά έργα), καθώς ανήκει στην ιδιωτική
περιουσία του Δημοσίου και είναι ιδιόχρηστο δημόσιο ακίνητο.
Ο Νόμος 2971-2001 “περί αιγιαλού και παραλίας” κάνει ξεκάθαρο
ότι ο αιγιαλός και η παραλία είναι κοινόχρηστα πράγματα και ανήκουν στη
δημόσια κτήση.
Προορίζονται για την άμεση εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού, είναι δυνατή η
παραχώρηση χρήσης, χωρίς όμως, να αναιρείται η κοινή χρήση. Επίσης, δεν
επιτρέπεται αποκλειστική χρήση.
Με μια εξαίρεση: όταν πρόκειται για “λόγους δημοσίου συμφέροντος”.
Το Δημόσιο έχει την υποχρέωση να προστατεύει το οικοσύστημα αυτών των ζωνών, που όπως αναφέρεται έχουν ως κύριο προορισμό την ελεύθερη και ακώλυτηπρόσβαση προς αυτές.
Τι γίνεται αλλού (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) που δεν γίνεται εδώ
Ρώτησα την κυρία Αυγερινού-Κολώνια πώς συμπεριφέρονται άλλες χώρες στις παραλίες και τον αιγιαλό τους. Εξήγησε πως “στην
Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία εφαρμόζεται πολεοδομικός και
χωροταξικός σχεδιασμός και πολύ σοβαρή αντιμετώπιση αυτών. Ο αιγιαλός
και η παραλία δεν είναι απλά ένας τρόπος να βγάζουν χρήματα. Σε πολύ
τουριστικές περιοχές υπάρχουν ειδικά σχέδια και προγράμματα που
εφαρμόζονται κατά γράμμα”.
Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα “έχουμε περιοχές με παγκόσμιο
ενδιαφέρον, που αφήνουν το αποτύπωμά τους στην ιστορία της ανθρωπότητας,
για τις οποίες δεν υπάρχει σχέδιο διαχείρισης.
Αυτήν τη στιγμή, υπάρχουν εθνικά Ειδικά Χωρικά Πλαίσια (για τον
τουρισμό, τους ορυκτούς πόρους ,τη βιομηχανία, τις ανανεώσιμες πηγές
ενέργειας) που δεν έχουν θεσμοθετηθεί. Επίσης σε ό,τι αφορά στα
πολυαναμενόμενα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια που προκηρύχθηκαν το
Σεπτέμβριο του 2021 και ως ένα βαθμό θα μπορούσαν να αντιμετωπίζουν τα
θέματα χρήσεων στον παράκτιο χώρο, δεν έχουν ανατεθεί και δεν έχουν
υπογραφεί συμβάσεις έως τώρα.
Την περασμένη εβδομάδα συζητήθηκε στη Βουλή και ψηφίστηκε ο Νόμος
για την αδειοδότηση που αφορά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, χωρίς
να έχει θεσμοθετηθεί το σχετικό Ειδικό Χωρικο Πλαίσιο (Χωροταξικό), στη
βάση του οποίου θα έπρεπε να γίνονται οι χωροθετήσεις τους”.
Δηλαδή, ψηφίστηκε νόμος για αδειοδότηση, χωρίς να υπάρχει
έτοιμο ένα πλάνο που να επιτρέπει να γνωρίζουν οι καθ' ύλην αρμόδιοι το
πού μπορούν να τοποθετηθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας -ώστε να μην προκαλέσουν προβλήματα στο οικοσύστημα ή να μην βρουν εκπλήξεις στο υπέδαφος.
Πρόσφατα, η Κυβέρνηση συγκρότησε το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας.
Προς το παρόν δεν υπάρχει κάποια σχετική είδηση (που να λύνει κάποιο
από τα άπειρα προβλήματα που έχει να διαχειριστεί και μας αφορούν όλους)
να σου μεταφέρω. Ας ελπίσουμε πως δεν θα δημιουργήθηκε, μόνο για να
δημιουργηθεί.
Τι σημαίνει 'παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας'
Στο νόμο αναφέρεται ότι η παραχώρηση απλής χρήσης γίνεται
αποκλειστικά για την άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους
λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού (πχ λειτουργία αναψυκτηρίου, εκμίσθωση θαλασσίων μέσων αναψυχής, ξαπλωστρών, ομπρελών, τραπεζοκαθισμάτων κλπ).
Αναφέρεται πως απαγορεύεται η χρήση ζαρντινιερων, δαπέδων, ξύλινων
περιφραγμάτων και σταθερών μεγάλων τεντών και ότι πάντα βασική
προϋπόθεση είναι να εξασφαλίζεται η ελεύθερη διέλευση του κοινού. Πάμε
στο γράμμα του νόμου.
"Η απλή χρήση είναι κάθε χρήση που δεν παραβιάζει τον
προορισμό του αιγιαλού και της παραλίας, ως κοινόχρηστων αγαθών και δεν
αλλοιώνει τη φυσική μορφολογία και τα βιοτικά στοιχεία. Η παραχώρηση
απλής χρήσης, γίνεται έναντι ανταλλάγματος -με απόφαση του Υπουργού
Οικονομικών και κατόπιν δημοπρασίας, εκτός και αν συντρέχει λόγος
έκτακτης ανάγκης. Όπως φέτος.
Τα beach bars απαγορεύονται, ωστόσο επιτρέπονται οι τροχήλατες ή αυτοκινούμενες καντίνες που
είναι 'εφοδιασμένες με σκοπό να εξυπηρετήσουν αποκλειστικά και μόνο
περαστικούς, λουόμενους και γενικά τα άτομα που επισκέπτονται αυτούς
τους χώρους -με υπαίθρια τρόφιμα και ποτά-, εφόσον
έχει άδεια λειτουργίας,
δεν είναι μεγαλύτερο των 15 τετραγωνικών μέτρων,
απέχει τουλάχιστον 100 μέτρα από εγκατεστημένες επιχειρήσεις,
δεν έχει τραπεζοκαθίσματα και
δεν έχει ηχητικά συστήματα και δεν παράγει στάθμη θορύβου άνω των
50 ντεσιμπέλ -σε όποιο σημείο των 15 τετραγωνικών μέτρων. Προφανώς δεν
μπορεί να έχει προβολείς “ή άλλο έντονο φωτισμό”.
Η ανάπτυξη ομπρελών, ξαπλωστρών και θαλάσσιων μέσων αναψυχής μπορεί να καλύπτει έως το 60% του
παραχωρημένου χώρου και να εξασφαλίζει την ελεύθερη πρόσβαση του
κοινού, κάθετα και παράλληλα προς τη θάλασσα. Επίσης, πρέπει να υπάρχει
ελεύθερη ζώνη από την ακτογραμμή, πλάτους τουλάχιστον πέντε μέτρων.
Για αιγιαλό και παραλία που έχει ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000, η κάλυψη δεν μπορεί να υπερβαίνει το 30% του παραχωρούμενου χώρου -εφόσον δεν επηρεάζονται οι στόχοι διατήρησης για το προστατευτέο αντικείμενο.
Το ανώτατο όριο μίσθωσης μιας παραλίας είναι 50% της έκτασης της και έως 100% σε περίπτωση ξενοδοχείων επάνω στον αιγιαλό. Το ανώτατο όριο σε εμβαδόν είναι 500 τμ.
Ο περιορισμός διαγράφεται“για ξενοδοχεία και σύνθετα τουριστικά καταλύματα, που δραστηριοποιούνται σε χώρο όμορο του κοινοχρήστου και λειτουργούν νόμιμα”.
ΠΟΛΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΕ ΜΙΑ ΠΑΡΑΛΙΑ
“Εάν στον ίδιο αιγιαλό υπάρχουν περισσότερες παραχωρήσεις για την
εκμίσθωση ομπρελών και καθισμάτων, πρέπει το 50% του συνολικού εμβαδού
της παραλίας που θα μείνει ελεύθερο να είναι ισοκατανεμημένο σε όλο το
μήκος του αιγιαλού -ώστε οι ανεξάρτητοι λουόμενοι να έχουν πρόσβαση στην
παραλία από αρκετά σημεία και όχι μόνο από ένα".
Οι όμορες επιχειρήσεις στον αιγιαλό πρέπει να αφήνουν ελεύθερη ζώνη τουλάχιστον δύο (2) μέτρων εκατέρωθεν των ορίων τους”. Η έκταση της ελεύθερης ζώνης προσμετράται στο εμβαδόν παραχώρησης.
Δεν παραχωρείται η χρήση του αιγιαλού, για
ομπρέλες, ξαπλώστρες, τραπεζοκαθίσματα και τροχήλατες καντίνες, όταν το
μήκος ή πλάτος αυτού είναι μικρότερο των πέντε (5) μέτρων ή όταν το
συνολικό εμβαδόν του αιγιαλού είναι μικρότερο των εκατό πενήντα (150)
τετραγωνικών μέτρων -εκτός από τις περιπτώσεις που υπάρχουν σε ισχύ
άδειες λειτουργίας επιχείρησης και μέχρι τη λήξη τους”.
ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟΥ 2020
Το 2020 απλοποιήθηκε (με διάταξη) η απλή παραχώρηση, με κοινή
υπουργική απόφαση που υπέγραψαν ο Υπουργός Εσωτερικών Τάκης
Θεοδωρικάκος, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης
και ο Υφυπουργός Οικονομικών, Απόστολος Βεσυρόπουλος. Στην απόφαση
προβλεπόταν η προσκόμιση μόνο των απαραίτητων δικαιολογητικών,
προκειμένου να υπογραφούν και να προχωρήσουν γρήγορα οι συμβάσεις
παραχώρησης για την εκμετάλλευση παραλιών. “Κίνηση που κρίθηκε
επιβεβλημένη, λόγω των συνθηκών έκτακτης ανάγκης που έχουν δημιουργηθεί
εξαιτίας της πανδημίας του κορονοϊού”, είπε η κυβέρνηση.
Με την ίδια πρόφαση, φέτος έγινε ακόμα πιο εύκολη -για τους
δικαιούχους- η απλή παραχώρηση -εις βάρος των πολιτών που θέλουν να
απολαύσουν δωρεάν το φυσικό αγαθό.
Τι συνέβη;
Μια από τις πιο πρόσφατες διατάξεις (στο νόμο 4916-2022 του Εκσυγχρονισμού του πλαισίου λειτουργίας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, για τον αιγιαλό και την παραλία αναφέρει ότι “μέχρι
τις 31.10.2022, στα ενοικιαζόμενα επιπλωμένα δωμάτια –διαμερίσματα που
είναι όμορα προς τον αιγιαλό και την παραλία και τα οποία λειτουργούν
νόμιμα-, μπορεί να παραχωρείται με αντάλλαγμα η απλή χρήση αιγιαλού,
παραλίας, χωρίς δημοπρασία”.
Τι χρεώνει το Κράτος σε όσους μισθώνουν παραλίες
Οι Δήμοι που παραχωρούν τους αιγιαλούς και τις παραλίες κρατούν το
μεγαλύτερο ποσοστό της μίσθωσης, με το μικρότερο να πηγαίνει στο κράτος.
Φέτος αποδίδεται κατά 70% στο Δήμο και 30% στο κράτος. Αυτή η σχέση έχει και υποχρεώσεις. Όπως;
Οι Δήμοι οφείλουν να φροντίζουν τις παραλίες και ν' αναρτούν στην ιστοσελίδα τους τα στοιχεία κάθε παραχώρησης.
Μια 'βόλτα' στη Διαύγεια με 'έβγαλε' στα πιο πρόσφατα συμφωνητικά μίσθωσης αιγιαλού που αναρτήθηκαν.
Είχε ήδη γίνει γνωστό πως φέτος το τίμημα θα ήταν μειωμένο κατά 65%, “λόγω της πανδημίας και έκτακτων συνθηκών”. Πέρυσι ήταν στο 60% και πρόπερσι στο 40%. Οι αλλαγές βέβαια, δεν περιορίστηκαν στα χρήματα των μισθώσεων.
Η πιο πρόσφατη ανάρτηση είχε να κάνει με δικαίωμα απλής χρήσης του κοινόχρηστου χώρου αιγιαλού ή παραλίας "με
απευθείας ανάθεση κατόπιν της αιτήσεως με αρ. Πρωτ. 12630/07-04-2022
στην παραλία ΓΟΥΒΙΩΝ θέση “έμπροσθεν όμορης επιχείρησης ΥΠΑΙΘΡΙΟ ΜΠΑΡ”
της Δημοτικής Ενότητας Κερκυραίων για την τοποθέτηση ξαπλωστρών,
ομπρελών”.
Για την παραχώρηση έως τις 31/12 του 2022 το μίσθωμα ανέρχεται στα 2048,59 ευρώ -για το συνολικό εμβαδό 262.64 τμ.
Κάθε τετραγωνικό (για τοποθέτηση ξαπλωστρών και ομπρελών) κοστίζει 12 ευρώ -μετά τη μείωση του 35% για το 2022.
Σε αντίστοιχη συμφωνία στο Μαραθώνα, το αντάλλαγμα 'για απλή χρήση
αιγιαλού, για την τοποθέτηση ομπρελών-ξαπλωστρών, έκτασης εμβαδού 180.75
τετραγωνικών μέτρων' έως τις 31/12, το αντάλλαγμα ανέρχεται στα 25 ευρώ
ανά τετραγωνικό μέτρο (συνολικά στα 4.518,75 ευρώ).
Ας δούμε και ένα παράδειγμα εκμίσθωσης χώρου, για απλή χρήση αιγιαλού που αφορούσε τοποθέτηση θαλάσσιων μέσων αναψυχής.
Έγινε σε παραλία της Κατερίνης. Στα επίσημα έγγραφα αναφέρεται πως “σκοπός
της σύμβασης αυτής είναι η εκμίσθωση για απλή χρήση του αιγιαλού
εμβαδού 30 τ.μ., στην ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ...
σύμφωνα με το επικυρωμένο τοπογραφικού διάγραμμα του Δήμου Κατερίνης για
την τοποθέτηση Θαλάσσιων μέσων αναψυχής (Φ22)”.
Η διάρκεια της μίσθωσης άρχισε από την υπογραφή της έως τις 31/12 του 20222.
Το μίσθωμα -σύμφωνα με τη δημοπρασία- ορίστηκε στο ποσό των 360 ευρώ, για ολόκληρη τη διάρκεια της σύμβασης. Τονίστηκε ότι “κατ’
εξαίρεση για το έτος 2022, το ύψος του καταβαλλόμενου ανταλλάγματος
καθορίζεται σε ποσοστό 65% του υπολογισθέντος ανταλλάγματος, σύμφωνα με
τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις του άρθρου 75 παρ. 3 της αριθ. ΝΟΜΟΥ ΥΠ
ΑΡΙΘΜ 4916/2022 (ΦΕΚ 65/Α΄/28/03/2022) ήτοι (360,00€ x 65%) = 234,00€.
Το μίσθωμα επιβαρύνεται με τέλη χαρτοσήμου 3% (4.91 ευρώ) και ΟΓΑ
χαρτοσήμου 20% (0.98 ευρώ), τα οποία βαρύνουν το μισθωτή”. Άρα το
συνολικό ποσό έγινε 169,69 ευρώ.
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ: "Κανείς δεν μπορεί να είναι ποτέ 100% νόμιμος"
Υποχρεώσεις έχουν και όσοι μισθώνουν αιγιαλό και παραλία για απλή
χρήση. Οφείλουν να μεριμνούν για τον καθημερινό καθαρισμό των
κοινοχρήστων χώρων, την αισθητική του χώρου της ακτής και του
περιβάλλοντος χώρου, καθώς και για τη λήψη μέτρων για την ασφάλεια των
λουόμενωνων και των διερχομένων στον παραχωρούμενο χώρο.
“Για χρόνια, μας 'χρέωναν' με πρόστιμα γιατί ο ναυαγοσώστης δεν
ήταν σε απόσταση 30 μέτρων από την ακτή -πράγμα που αναφέρει ο νόμος. Η
παραλία μας είναι 20 μέτρα. Άρα θα έπρεπε να τον βάλουμε στο δρόμο
-χωρίς να έχει δυνατότητα για άμεση επέμβαση ή ορατότητα” λέει στο Magazine ο Ν., επιχειρηματίας που ανήκει σε ομάδα, η οποία διαχειρίζεται παραλία της Αττικής.
Εξήγησε ότι θα ήθελε να διαλύσει το μύθο της ιδιωτικής παραλία “αφού
όλες είναι ελεύθερες και ανήκουν στο κράτος που τις διαθέτει σε
δικαιούχους -επί μισθώσει. Όλες υπόκεινται στην Επιτροπή Ελέγχου Ακτών
(την πλειοψηφία την έχουν οι δήμοι), η οποία τσεκάρει τις τιμές και ό,τι
άλλο τις αφορά".
"Ιδιωτικές παραλίες υπάρχουν, αλλά είναι παράνομες -καθώς βάσει νόμου
όλες οι παραλίες είναι κοινόχρηστος χώρος. Προέκυψαν από καταπάτηση και
αδιαφορία των αρχών, ως προς τους ελέγχους, για χρόνια.
"Όσοι μισθώνουμε προσφέρουμε παροχές και από αυτές προκύπτει το αντίτιμο.
Έχουμε πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, σε ντους και άλλες
υπηρεσίες, ενώ φροντίζουμε για την αναμόρφωση, την αναβάθμιση και την
προστατευμένη παραλία. Οφείλουμε να περιχαρακώνουμε και να περιφρουρούμε
περισσότερο την παραλία, όπως εξυπηρετούμε όποιον μας επιλέγει για τις
υπηρεσίες μας.
Φυσικά και πρέπει να υπάρχει value for money. Αναγνωρίζω πως
είναι πολλές οι περιπτώσεις που δεν το τιμούν και έτσι δημιουργούνται τα
προβλήματα”.
Ο Ν. λέει πως δεδομένα βάσει όσων αναφέρει ο νόμος δεν υπάρχει περίπτωση να είναι ποτέ κάποιος 100% νόμιμος. “Άρα
το θέμα είναι πόσο δοκιμάζει κάποιος τα όρια. Αν με ρωτάς, η μεγαλύτερη
ανάγκη είναι να σεβόμαστε το περιβάλλον, να μη ρίχνουμε μπετά, να
κόβουμε δέντρα και γενικά να μην αλλοιώνουμε τη φύση”.
"Τα beach bars στα παραθαλάσσια μέρη που υπάρχουν, υπάρχει συμφωνία
κυρίων με τους Δήμους, με την προϋπόθεση οι επιχειρηματίες να έχουν
ανοιχτή πρόσβαση για όσους δεν θέλουν τις υπηρεσίες τους. Δεν γίνεται να
έρχονται τουρίστες από όλον τον κόσμο και να θέτουμε το εμπόδιο της
απόστασης στην εξυπηρέτηση τους, δηλώνει στο Magazine ο επιχειρηματίας.
Ως προς το παράνομο όλων όσων πληρώνουν για την απλή χρήση, ο Ν. έδωσε ένα ακόμα παράδειγμα.
“Βάσει νόμου, δεν μπορούμε να βάλουμε στις παραλίες μηχανές
καθαρισμού. Ο μόνος νομικός τρόπος για να γίνει αυτή η δουλειά, είναι με
τα χέρια και με φτυάρια. Κάτι που είναι πρακτικά αδύνατο”. Όπως αδύνατο είναι να υπάρχουν 100 μέτρα ελεύθερα μετά κάθε μίσθωση. “Δηλαδή γίνεται όταν είσαι σε παραλία της Νότιας Κρήτης. Στην Αττική είναι ανέφικτο”.
Τον ρώτησα για τα beach bars. Ενημέρωσε ότι “στα
παραθαλάσσια μέρη που υπάρχουν, υπάρχει συμφωνία κυρίων με τους Δήμους,
με την προϋπόθεση οι επιχειρηματίες να έχουν ανοιχτή πρόσβαση για όσους
δεν θέλουν τις υπηρεσίες τους. Δεν γίνεται να έρχονται τουρίστες από όλον τον κόσμο και να θέτουμε το εμπόδιο της απόστασης στην εξυπηρέτηση τους".
Θα αναρωτιέσαι γιατί δεν αλλάζει ο νόμος, ώστε να προσαρμοστεί στις
ανάγκες -αφού ούτως ή άλλως η πλειοψηφία θα παρανομήσει. Θα σου πω ότι
είναι μια καλή ερώτηση.
Όπως είπε “θεωρητικά και ιδεολογικά λένε πως δεν μπορούν όλες οι
παραλίες να είναι οργανωμένες. Με το ίδιο σκεπτικό δεν μπορούν όλες να
είναι ανοργάνωτες και δη όταν είσαι σε χώρα με βασικό 'βιοηχανικό'
προϊόν τον τουρισμό. Όσοι μισθώνουμε παραλίες απευθυνόμαστε σε όσους
θέλουν τις συγκεκριμένες παροχές. Ναι, είναι δικαίωμα η ελεύθερη
παραλία, όπως είναι και η ασφάλεια, η περίθαλψη και όσα πληρώνουμε για
να μπορούμε να προσφέρουμε.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως οι δημότες μπορούν να εισέρχονται
δωρεάν στις παραλίες της περιοχής τους, κάτι που διεκδικεί ως κόρη
οφθαλμού κάθε δήμαρχος. Πρόκειται για κοινωνική παροχή
που είναι πολύ σημαντική. Ο βασικός αστικός ιστός της περιοχής έχει
δωρεάν πρόσβαση και στις παροχές.
Αν με ρωτάς, θα σου πω ότι κατ' εμέ το κριτήριο θα έπρεπε να
είναι διαφορετικό. Θα προτιμούσα να υπάρχει εισοδηματικό κριτήριο, για
να εξυπηρετούνται περισσότεροι που έχουν ανάγκη την ελεύθερη πρόσβαση
και χρήση των παροχών”.
Στη συγκεκριμένη παραλία το σετ (ξαπλώστρα, ομπρέλα) κοστίζει 1 ευρώ
για τους δημότες, 2 για τους μη δημότες τις καθημερινές και 4 το
σαββατοκύριακο. “Την ίδια ώρα, έχουμε γίνει και κομμάτι της
κοινότητας. Οι πολίτες μας ξέρουν και τους ξέρουμε. Έχουμε χειμερινούς
κολυμβητές -τους έχουμε δημιουργήσει και ειδικό χώρο-, όπως και
συνεργαζόμαστε με σύλλογο για παιδιά με κινητικά προβλήματα.
Καταλήγοντας, θα ήθελα να πω σε όσους μας κατηγορούν όλους για
'τρελές τιμές' πως όλα είναι θέμα επιλογής. Επίσης, όταν έρχεται κάποιος
μόνο το σαββατοκύριακο και βλέπει τόσο κόσμο, ενδεχομένως να
διαμορφώνει λάθος εντύπωση. Ας έλθει μια καθημερινή ή μια μέρα με
συννεφιά -που για εμάς δεν αλλάζει κάτι.
Πριν τον κορονοϊό είχαμε την μόλυνση στην περιοχή, τώρα τις
τσούχτρες και το σχόλιο σε όλα αυτά είναι 'επιχειρηματίες είστε, βρείτε
τη λύση'. Θα ήταν χρήσιμο να θυμούνται όλοι πως επωμιζόμαστε τα πάντα,
πολλούς διαφορετικούς παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη σεζόν”.
Το νομοσχέδιο "διακωμώδηση του Συντάγματος”
Το 2018 ενσωματώθηκε η κοινοτική οδηγία για το θαλάσσιο σχεδιασμό. Όπως λέει η κυρία Αυγερινού-Κολώνια, “η
πάγια θέση του ΣΕΠΟΧ είναι ότι ο σχεδιασμός του θαλάσσιου χώρου πρέπει
να συνδέεται με τον παράκτιο χώρο. Αυτό δυστυχώς δεν φαίνεται μέχρι
στιγμής να διασφαλίζεται από την προτεινόμενη Εθνική Στρατηγική για το
Θαλάσσιο χώρο που συζητείται τις μέρες αυτές από το νεοσύστατο Εθνικό
Συμβούλιο Χωροταξίας”.
"Δεν είναι δυνατόν ό,τι συμβαίνει στην παραλία να μην έχει σχέση με τη θάλασσα.
Οι επιχειρηματίες θέλουν ελεύθερη την παραλία για να επενδύσουν
σε αυτήν και εμείς είχαμε ζητήσει να ανασταλεί αυτό από το Υπουργείο
Οικονομικών. Τώρα, με το πρόσχημα της πανδημίας θα δείτε στις τελευταίες
αποφάσεις πως αυτό γενικεύεται”.
Για ποιο πράγμα μιλάει η κυρία Αυγερινού-Κολώνια; Τον περασμένο
Σεπτέμβριο του 2021, ο προσανατολισμός του Κράτους ήταν να προωθήσει
ρυθμίσεις για τη χρήση αιγιαλού και παραλίας σε ιδιώτες.
Πώς; Μέσω ρυθμίσεων (για τον αιγιαλό και τα αυθαίρετα κτίσματα) που
εμφανίζονταν στο νομοσχέδιο για τις στρατηγικές επενδύσεις -και έδιναν
εκτεταμένα δικαιώματα χρήσης του αιγιαλού σε ιδιώτες, νομιμοποιώντας την
απαγόρευση της πρόσβασης στις παραλίες για το κοινό.
Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης που συγκροτείται από δικαστές του Συμβουλίου Επικρατείας και ασχολείται με τα νομικά της πολεοδομίας και της χωροταξίας είχε κάνει παρέμβαση
στη δημόσια διαβούλευση επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης
για να επισημάνει πως “το προτεινόμενο νομοσχέδιο δίνει τη χαριστική
βολή στη μακροχρόνια κακοποίηση των ακτών της χώρας.
"Ο νομοθέτης δηλώνει, απερίφραστα πλέον, ότι ο αιγιαλός, η
παραλία και η θάλασσα παύουν να είναι οικοσυστήματα και κοινόχρηστα
δημόσια αγαθά. Tα μετατρέπει σε ιδιωτικό οικόπεδο, διατιθέμενο στην
αγορά για κάθε χρήση.
“H ειδική και κατά παρέκκλιση διαδικασία περιβαλλοντικής
αδειοδότησης που θεσπίζει το επίμαχο νομοσχέδιο αποτελεί διακωμώδηση του
Συντάγματος, της ενωσιακής νομοθεσίας και της πάγιας νομολογίας του
Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ).
Από δω και πέρα η παράκτια ζώνη αντιμετωπίζεται ως το ελκυστικό
αντάλλαγμα που προσφέρεται στους επίδοξους επενδυτές, στρατηγικούς και
μη, προκειμένου να τους δελεάσει.
Μπορούν να την μπαζώσουν, να δημιουργήσουν προσχώσεις, ακόμα και
νησιά, να την αποκλείσουν από κάθε πρόσβαση, να την οικοδομήσουν και
γενικά να τη μεταχειριστούν με όποιο τρόπο έχει φανταστεί το επενδυτικό
τους σχέδιο.
Και επιπλέον δεν χρειάζεται να ανησυχούν για όρους και απαγορεύσεις.
Όσο για την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στις ακτές και τη
θάλασσα, το άρθρο 5 του νομοσχεδίου είναι σαφές. Αν ενοχλείται ο
επενδυτής, η καθ’ οιονδήποτε τρόπο χρήση από τρίτους απαγορεύεται.
Oι επίμαχες ρυθμίσεις έρχονται σε σύγκρουση
με την επιστήμη (παράκτια γεωλογία, ιζηματολογία, γεωλογική ωκεανογραφία),
το Σύνταγμα (άρθρο 24),
την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης,
τη διεθνής και ενωσιακή νομοθεσία (αρχές Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης [Integrated Coastal Zone Management],
τις αρχές της Θαλάσσιας Στρατηγικής [Marine Strategy] και του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού [Maritime Spatial Planning],
τη Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της Μεσογείου,
το Πρωτόκολλο για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Παράκτιων
Ζωνών της Μεσογείου, κυρωθέν με την απόφαση του Συμβουλίου Ε.Ε.
4/12/2008 κ.λπ.) Και
την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας”.
Πολλές διαφορετικές οργανώσεις είχαν ζητήσει να αποσυρθεί το νομοσχέδιο και οι εμπνευστές του να ζητήσουν συγγνώμη. Τι έγινε;
Μπορείτε να διαβάστε το άρθρο 5 του Νόμου 4864 που δημοσιεύτηκεστις 2/12 του 2021 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Δευτέρα, Αυγούστου 11, 2025
