«Έφυγε» ο Μιλτιάδης Λογοθέτης

 

Ο άνθρωπος που κατέγραψε, δίδαξε και υπερασπίστηκε τα Δωδεκάνησα - 

Σε ηλικία 95 ετών έφυγε από τη ζωή ο Μιλτιάδης Λογοθέτης, μια εμβληματική μορφή των γραμμάτων, της έρευνας και της πανεπιστημιακής ζωής της Δωδεκανήσου. Ένας άνθρωπος που συνέδεσε τη διαδρομή του με τη Ρόδο, τη Νίσυρο και ολόκληρο τον νησιωτικό χώρο του Αιγαίου, όχι μόνο ως επιστήμονας και δάσκαλος, αλλά ως ακούραστος καταγραφέας της ιστορικής μνήμης, της οικονομικής ζωής και των θεσμών του τόπου. 

Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης γεννήθηκε το 1930 στο Βρασώβ της Ρουμανίας από γονείς δωδεκανησιακής / νισυριακής καταγωγής και έζησε την πρώτη παιδική ηλικία και τα προσχολικά του χρόνια στην κοσμοπολίτικη παροικία.Το 1936 πήγε για πρώτη φορά σχολείο στο Γερμανικό Σχολείο του Βρασώβ. Όμως ήδη από την επόμενη χρονιά, λόγω θανάτου του πατέρα, η μητέρα του παλιννόστησε με τους δύο γιους της στον τόπο καταγωγής στη Νίσυρο, όπου ο Μιλτιάδης, το 1947 τελείωσε το αρχικά ιταλόφωνο και στη συνέχεια ελληνόφωνο Σχολαρχείο (Ομήρειος Κοινοτική Σχολή Νισύρου) και στη συνέχεια η μητέρα με τους γιους μετακινήθηκαν στη Ρόδο, όπου το 1949 ο Μ.Λ. έλαβε το Απολυτήριο του Βενετοκλείου Γυμνασίου Ρόδου. 

Τόσο στη διάρκεια του σχολείου στη Νίσυρο όσο και στο γυμνάσιο στη Ρόδο, λόγω μηδενικών πόρων της οικογένειας, ο Μιλτιάδης έπρεπε να συμπληρώνει το εισόδημα της οικογένειας με παράλληλη απασχόληση. Είναι οι εποχές όπου η παιδική εργασία είναι καλοδεχούμενη στήριξη της οικογένειας. Η συνεχής εργασία / η συνεχής αναζήτησης εργασίας, οι σπουδές στην Πάντειο, οι μεταπτυχιακές σπουδές, οι επιμορφώσεις, η διδακτορική διατριβή, η ζωή στην αρχικά ιταλοκρατούμενη Ρόδο, στην ελληνική Αθήνα και στην ελληνική Ρόδο μετά την ενσωμάτωση είναι τα παράλληλα σύμπαντα μέσα στα οποία έζησε, σπούδασε, εργάστηκε ο Μιλτιάδης Λογοθέτης. 

Από νωρίς, η ενασχόλησή του προσανατολίστηκε και εδραιώθηκε σε θέματα και θεσμούς που αφορούν την οικονομική ανάπτυξη της Ρόδου, μέσω της βαριάς της βιομηχανίας, τον τουρισμό. Η διδακτορική του διατριβή αφορά τον τουρισμό στη Δωδεκάνησο και είναι η πρώτη διδακτορική στην Ελλάδα στο θέμα αυτό. Οι εργασιακές του εμπειρίες αποκτήθηκαν σε διευθυντικές θέσεις, θέσεις συμβούλου, αλλά και εκπαιδευτικές θέσεις με διδασκαλία σε σχολές διαφόρων επιπέδων και τύπων, όπως και στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.Παράλληλα, ο Μιλτιάδης Λογοθέτης κτίζει συστηματικά το αρχείο του σχετικά με οικονομικές δραστηριότητες της Δωδεκανήσου, της Ρόδου, του τόπου καταγωγής του και γράφει, γράφει, γράφει. 

Τα κείμενά του, σε αυτόνομες εκδόσεις ή σε συλλογικούς τόμους καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα με θέματα σχετικά με την οικονομία του τόπου, ειδικότερα με τον τουρισμό, αλλά και με την ιστορία του.Eπιλεκτικά παρατίθενται τα εξής:Η Ομήρειος Κοινοτική Σχολή Μανδρακίου Νισύρου στα χρόνια της δουλείας (1909-1945), 2007Οι κοινοτικοί θεσμοί στα Δωδεκάνησα κατά την περίοδο της δουλείας 1522-1945, (υπό έκδοση)Ο Δωδεκανησιακός Τύπος (1848-2008) – Συμβολή στη νεότερη και σύγχρονη ιστορία της Δωδεκανήσου, τόμος Α΄ (Ρόδος), τόμος Β΄ (Λοιπά Δωδεκάνησα), τόμος Γ΄ (Διασπορά), 2010, Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (2012) και Βραβείο Μοσκόβη του Δήμου Αθηναίων (2011)Το Χρονικό μίας οικογένειας (2012)Τα έργα 1, 2, 3, 4 (και ιδιαίτερα το τρίτομο έργο αρ. 3) αντλούν από το αρχείο του Μιλτιάδη Λογοθέτη και από την έρευνά του σε άλλα δημόσια και ιδιωτικά αρχεία και φωτίζουν πλευρές και θεσμούς του τόπου (π.χ. ο τύπος στη Δωδεκάνησο και στη διασπορά), προσφέρονται δε για περεταίρω έρευνα. 

Αξίζει να σταθούμε στο έργο αρ. 4 (Το Χρονικό μίας οικογένειας). Το έργο αυτό περιγράφει μέσα σε πολύ σαφή ιστορικά, κοινωνικά, πολιτισμικά, γεωγραφικά, γλωσσικά πλαίσια τις κινήσεις των μελών της οικογένειας Λογοθέτη (τρεις γενεές) από τη γενέτειρα, που είναι η μικροσκοπική και περίκλειστη Νίσυρος, στη Μικρά Ασία, στην Κωνσταντινούπολη, στην Οδησσό, στη Ρουμανία (Βαρσώβ) και πάλι πίσω στη Νίσυρο, στη Ρόδο, στην Αθήνα. Την κοινωνική οργάνωση των νησιών στο τέλος του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα, τις οικονομικές και γεωκτημονικές δραστηριότητες στην μικρασιατική ακτή, τις πολλές γλώσσες που απάρτιζαν το γλωσσικό ρεπερτόριο των συνεχώς μετακινούμενων νησιωτών, τα σχολικά συστήματα, την εκκλησία ως πόλο κοινωνικής συσπείρωσης, τη ζωή στον τόπο σου, όταν αυτός αλλάζει χέρια. 

Για το έργο αρ. 3, ο Μιλτιάδης Λογοθέτης τιμήθηκε εις διπλούν: Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών (2012) και Βραβείο Μοσκόβη του Δήμου Αθηναίων (2011)Γενικά ο Μιλτιάδης Λογοθέτης είναι χορτασμένος από διακρίσεις τόσο από θεσμούς του κύρους της Ακαδημίας Αθηνών όσο και από μικρότερους φορείς.Η εμπλοκή του Μιλτιάδη Λογοθέτη στην διεκδίκηση ίδρυσης πανεπιστημιακών τμημάτων στη Ρόδο ήρθε φυσικώ τω τρόπω.Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης, στις καλές εποχές της τουριστικής ανάπτυξης της Ρόδου διέβλεψε ότι η οικονομική ανάπτυξη της Ρόδου δεν αρκεί. Χρειαζόταν, και μάλιστα επειγόντως, ανάπτυξη της μορφωτικής υποδομής / θωράκισης του τόπου. Η στήριξη του στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ώστε αυτό να ιδρυθεί και η έγνοια του για την ανάπτυξή του είναι συνεχής και ειλικρινής. 

Με πληροφορίες από τη Ροδιακή. 

Διαβάστε ακόμα: Το Βιβλίο για το “Τουριστικό κύκλωμα” πανελλήνιου ενδιαφέροντος εκδόθηκε στη Ρόδο (Video) => https://rodorama.blogspot.com/2024/02/video.html

Διαβάστε Περισσότερα »

«Αντισταθείτε σ’ αυτόν που χαιρετάει απ’ την εξέδρα ώρες ατέλειωτες»

Ο Μιχάλης Κατσαρός έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα το 1998 

«Αν μπορούσατε να αλλάξετε κάτι στον εαυτό σας, τι θα ήταν αυτό;» 

«Τις κάλτσες μου» 

Αυτή ήταν η απάντηση που έδωσε ο Μιχάλης Κατσαρός σε ερώτηση του ερωτηματολογίου του Προυστ για το περιοδικό «01» τον Ιανουάριο του 1994, αποδεικνύοντας ότι ο ποιητής δεν είναι κάποιος που ίπταται πάνω από την κοινωνία αλλά αποτελεί οργανικό μέλος της, με χιούμορ και αυτοσαρκασμό. Η έμπνευση ερχόταν για εκείνον μέσα από τη συνάφεια του κόσμου ενώ σιχαινόταν τη «σεπτή» ησυχία του ποιητή. Θεωρούσε ότι η ποίηση προκύπτει μόνο όταν εκείνος που γράφει ξεβολεύεται. 

Ο Μιχάλης Κατσαρός που έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 21 Νοεμβρίου 1998, ήταν από τις πιο ξεχωριστές φωνές της μεταπολεμικής ελληνικής λογοτεχνίας. Στην ποίησή του συνδυάζει το επαναστατικό πάθος με μια βαθιά υπαρξιακή ανησυχία. Πυρήνας του έργου του είναι η άρνηση κάθε μορφής εξουσίας και η αδιάκοπη προτροπή για αντίσταση. Η εμβληματική προσταγή «Αντισταθείτε» από τη συλλογή «Κατά Σαδδουκαίων» δεν αφορά μόνο την πολιτική πραγματικότητα της εποχής του, αλλά λειτουργεί διαχρονικά ως πρόσκληση στην πνευματική εγρήγορση και στην ηθική αυτονομία. Η στάση του απέναντι στην κοινωνική και ιδεολογική χειραγώγηση, ακόμη και σε κύκλους όπου θεωρητικά ανήκε, δείχνει το βαθιά αντιεξουσιαστικό πνεύμα που διατρέχει ολόκληρο το έργο του. 

Ο Κατσαρός απορρίπτει τον παραδοσιακό στίχο και προτιμά τον ελεύθερο, σχεδόν προφητικό λόγο. Τα ποιήματά του συχνά θυμίζουν προκηρύξεις ή ιερούς μονόλογους, εμπλουτισμένα με επαναλήψεις, προστακτικές και καθημερινές εκφράσεις που αποκτούν ιδιαίτερη δύναμη μέσα στο ποιητικό του σύμπαν. Παρά την καταγγελτική διάθεση, η ποίησή του δεν χάνει τον λυρισμό και τη μουσικότητά της (ο ίδιος συνέθετε μουσική). 

«Δεν υπάρχει καμία πραγματικότητα για τον Μιχάλη Κατσαρό. Καταστρέφει τον θετικισμό με τον πιο ωραίο τρόπο. Δημιουργεί μια δική του πραγματικότητα, δημιουργεί δικά του όρια Ιστορίας» λέει ο ποιητής Γιώργος Κακουλίδης στο αφιέρωμα που έκανε στον Κατσαρό το Παρασκήνιο το 1998. Στην ίδια εκπομπή ο ποιητής Γιώργος Μαρκόπουλος χαρακτηρίζει τη γραφή του Κατσαρού τρυφερά μεσσιανική και κηρυγματική που «δείχνει τη μοναξιά του σπαραγμένου ανθρώπου, του άστεγου ανθρώπου που δεν έχει στηρίγματα εκεί που οι άλλοι του προτείνουν στηρίγματα».  

Η συλλογή «Κατά Σαδδουκαίων» εκδόθηκε το 1953 με χρηματοδότηση του Βαγγέλη Πολυδούρη, αδελφού της Μαρίας Πολυδούρη, με τον οποίο ο Κατσαρός υπηρετούσε στην αεροπορία. Σε αυτή περιλαμβάνονται ποιήματα που γράφτηκαν μεταξύ του 1950 και του 1953, μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και κοινωνικής κρίσης, αμέσως μετά τον Εμφύλιο. Οι Σαδδουκαίοι του τίτλου συμβολίζουν όσους διαχρονικά κατέχουν ή διαχειρίζονται την εξουσία, σε πολιτικό, ιδεολογικό, θρησκευτικό ή ηθικό επίπεδο και εν τέλει τον ίδιο μας τον εαυτό, καθώς ζητούμενο είναι πρωτίστως η εσωτερική απελευθέρωση. Ποιήματα από το «Κατά Σαδδουκαίων» μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη με τον οποίο ο Κατσαρός συναντήθηκε για πρώτη φορά στη Μάχη του Δεκέμβρη το 1944. 

Από αυτή τη συλλογή προέρχεται «Η διαθήκη μου», που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 1950 στην εφημερίδα «Δημοκρατικός τύπος» του Τάκη Σοφιανόπουλου, ο οποίος πολιτευόταν με το Αγροτικό Κόμμα που συνεργαζόταν με το ΚΚΕ. Οι υπεύθυνοι της εφημερίδας φοβούμενοι τον νόμο 509 λογόκριναν το ποίημα αφαιρώντας αρκετούς στίχους. Ο Κατσαρός επανήλθε με την επόμενη εβδομάδα στέλνοντας το «Υστερόγραφο».

Η διαθήκη μου 

Αντισταθείτε

σ’ αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι

και λέει: καλά είμαι εδώ

Αντισταθείτε σ’ αυτόν που γύρισε πάλι στο σπίτι

και λέει: Δόξα σοι ο Θεός

Αντισταθείτε

στον περσικό τάπητα των πoλυκατοικιών

στον κοντό άνθρωπο του γραφείου

στην εταιρεία εισαγωγαί- εξαγωγαί

στην κρατική εκπαίδευση

στο φόρο

σε μένα ακόμα που σας ιστορώ

Αντισταθείτε

σ’ αυτόν που χαιρετάει απ’ την εξέδρα ώρες

ατέλειωτες τις παρελάσεις

σ’ αυτή την άγονη κυρία που μοιράζει

έντυπα αγίων λίβανον και σμύρναν

σε μένα ακόμα που σας ιστορώ

Αντισταθείτε πάλι σ’ όλους αυτούς που λέγονται

μεγάλοι

στον πρόεδρο του Εφετείου αντισταθείτε

στις μουσικές τα τούμπανα και τις παράτες

σ’ όλα τ’ ανώτερα συνέδρια που φλυαρούνε

πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι

σ’ όλους που γράφουν λόγους για την εποχή

δίπλα στη χειμωνιάτικη θερμάστρα

στις κολακείες τις ευχές τις τόσες υποκλίσεις

από γραφιάδες και δειλούς για το σοφό

αρχηγό τους.

Αντισταθείτε στις υπηρεσίες των αλλοδαπών

και διαβατηρίων

στις φοβερές σημαίες των κρατών και τη

διπλωματία

στα εργοστάσια πολεμικών υλών

σ’ αυτούς που λένε λυρισμό τα ωραία λόγια

στα θούρια

στα γλυκερά τραγούδια με τους θρήνους

στους θεατές

στον άνεμο

σ’ όλους τους αδιάφορους και τους σοφούς

στους άλλους που κάνουνε το φίλο σας

ως και σε μένα, σε μένα ακόμα που σας ιστορώ

αντισταθείτε

Τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την

Ελευθερία

Υστερόγραφο

Η διαθήκη μου πριν διαβαστεί -καθώς διαβάστηκε-

ήταν ένα ζεστό άλογο ακέραιο.

Πριν διαβαστεί

όχι οι κληρονόμοι που περίμεναν

αλλά σφετεριστές καταπατήσαν τα χωράφια.

Η διαθήκη μου για σένα και για σε

χρόνια καταχωνιάστηκε στα χρονοντούλαπα

από γραφιάδες, πονηρούς συμβολαιογράφους.

Αλλάξανε φράσεις σημαντικές

ώρες σκυμμένοι πάνω της με τρόμο.

Εξαφανίσανε τα μέρη με τους ποταμούς

τη νέα βουή στα δάση

τον άνεμο τον σκότωσαν

–Τώρα καταλαβαίνω πια τι έχασα.

Ποιός είναι αυτός που πνίγει.

Και συ λοιπόν στέκεσαι έτσι βουβός με τόσες παραιτήσεις

από φωνή

από τροφή

από άλογο

από σπίτι.

Στέκεις απαίσια βουβός σαν πεθαμένος:

Ελευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν. 

Εμυ Ντούρου - 

Από το documentonews.gr

 

Διαβάστε Περισσότερα »

Με μια μεγάλη αγκαλιά η Ρόδος τίμησε το έργο και την προσφορά του Βάσου Μηναΐδη (Photos)

Με υπερηφάνεια, χαρά, τιμή και συγκίνηση η Δωδεκάνησος «υποκλίθηκε» το απόγευμα της Κυριακής 5 Σεπτεμβρίου 2025 στο έργο, την προσφορά και τη διαχρονική συμβολή του Βάσου Μηναΐδη, εκφράζοντας έτσι το ελάχιστο «ευχαριστώ» στον άνθρωπο κι επιχειρηματία που επί τόσες δεκαετίες, προσέφερε στον τόπο μας, ως πρωτοπόρος του τουρισμού και ως θεματοφύλακας των συμφερόντων του νομού μας. 

Η εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στο συνεδριακό κέντρο του ξενοδοχείου Apollo Blue στο Φαληράκι, συγκέντρωσε πλήθος κόσμου, από πολιτικούς, ακαδημαϊκούς, επαγγελματίες του τουρισμού και προσωπικότητες του δημόσιου βίου, αναδεικνύοντας την προσωπικότητα του Βάσου Μηναΐδη και τη συνεισφορά του στον τουριστικό κλάδο. Όλοι μίλησαν με θερμά και συγκινητικά λόγια, και όλοι έκαναν σημαντικές αναφορές στη σύζυγό του κα Λη Μηναϊδη!  

Η βιογραφία του κ. Μηναΐδη, πρώην επιτίμου προέδρου της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ), αποτυπώνει την ιστορία του ελληνικού τουρισμού και της Δωδεκανήσου, και συγκεκριμένα την ενσωμάτωσή της στην Ελλάδα. 

Στην ομιλία του, ο ίδιος τόνισε: «Η σημαντικότερη στιγμή του βιβλίου είναι η Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου», ενώ κλείνοντας πρόσθεσε: «Πρέπει να μάθουμε να διεκδικούμε σαν Δωδεκανήσιοι». 

Το έργο, το οποίο φωτίζει τις σπουδαιότερες στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, αναφέρεται στην ιταλική κατοχή, την απελευθέρωση και την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου, ενώ παράλληλα αναλύει την πορεία του τουριστικού τομέα και την ανάπτυξη των ξενοδοχείων στην περιοχή. 

Στη βιογραφία του Βάσου Μηναΐδη, πέρα από την προσωπική του διαδρομή, φιγουράρουν και μεγάλες προσωπικότητες της πολιτικής, όπως και άγνωστοι ήρωες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στις σημαντικές αυτές εξελίξεις. 

Για το βιβλίο μίλησαν η Μαρία Ευθυμίου, ιστορικός και ομότιμη καθηγήτρια του ΕΚΠΑ, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, πρώην Ευρωπαίος επίτροπος, η Ελευθερία Φτακλάκη, πολιτικός επιστήμων και διεθνολόγος, καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας. Η συζήτηση συντονίστηκε από τον δημοσιογράφο Νεκτάριο Καλογήρου, με αποσπάσματα του βιβλίου να διαβάζει η Μαρία Μανιώτη. 

Η εκδήλωση αυτή υπήρξε όχι μόνο μια αναφορά στην προσωπική ιστορία του συγγραφέα, αλλά και μια αναγνώριση του αποτυπώματός του στον ελληνικό τουρισμό και τις κοινωνικές δομές της Ρόδου και της Δωδεκανήσου. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Λη Μηναΐδη, σύζυγο του Βάσου Μηναΐδη, η οποία χαρακτηρίστηκε από όλους τους ομιλητές «πρέσβειρα της Ρόδου». 

Χαιρετισμό απέστειλε ο Γιώργος Χατζημάρκος, περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, ο οποίος δεν μπορούσε να παραβρεθεί στην εκδήλωση λόγω προσωπικών λόγων. Στο μήνυμά του ανέφερε:

«Αγαπητέ Βάσο,

Σε ευχαριστώ θερμά για την τιμητική πρόσκληση στην παρουσίαση της βιογραφίας σου. Δυστυχώς, προσωπικοί λόγοι δεν μου επιτρέπουν να είμαι κοντά σου αυτή τη σημαντική μέρα.

Η δική σου πορεία δεν είναι απλώς στιγμές ιστορίας – είναι η ίδια η ιστορία του τουρισμού και της φιλοξενίας της Ρόδου. Η παρουσία σου στον χώρο της φιλοξενίας υπήρξε φάρος δημιουργικότητας και ήθους, και η Ρόδος δεν θα ήταν η ίδια χωρίς τη δική σου συμβολή.

Συγχαρητήρια για την καταγραφή μιας ζωής γεμάτης δράση και προσφορά, και εύχομαι η έκδοση αυτή να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τις επόμενες γενιές.»

Με το βιβλίο να προορίζεται για φιλανθρωπικό σκοπό, καθώς το σύνολο των εσόδων από τις πωλήσεις του θα διατεθεί στη Δωδεκανησιακή Μέλισσα και στον Παγκαρπαθιακό Σύλλογο Ρόδου, η εκδήλωση απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη συναισθηματική βαρύτητα. Αξίζει να σημειωθεί ότι το «παρών» έδωσαν πλήθος ξενοδόχων και εκπρόσωποι από όλους τους συλλόγους των Καρπαθίων. 

Στην εκδήλωση που διοργανώθηκε στη Ρόδο, παρευρέθηκαν πλήθος πολιτικών, τοπικών αρχόντων και εκπροσώπων του επιχειρηματικού κόσμου. Οι βουλευτές Δωδεκανήσου Γιάννης Παππάς, Μάνος Κόνσολας, Γιώργος Νικητιάδης, Βασίλειος Υψηλάντης και Μίκα Ιατρίδη, καθώς και ο δήμαρχος Ρόδου Αλέξανδρος Κολιάδης, τίμησαν την εκδήλωση με την παρουσία τους.

Μεταξύ των τοπικών αξιωματούχων που παραβρέθηκαν ήταν ο Γιώργος Τόππος, αντιδήμαρχος Πολιτισμού και Τουρισμού, ο Χρήστος Μιχαλάκης, αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Νοτίου Αιγαίου και πρόεδρος της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου, καθώς και ο Γιάννης Χατζής, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ).

Αξιοσημείωτη ήταν η παρουσία του Ιωάννη Πάππου, προέδρου του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, καθώς και του Ηλία Κωτιάδη, πρώην προέδρου του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν επίσης ο Γιώργος Ματσίγκος, πρόεδρος του Συλλόγου Διευθυντών Ξενοδοχείων Δωδεκανήσου, ο Γιάννης Παπαβασιλείου, πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου, και άλλοι σημαντικοί τοπικοί παράγοντες.

Από τον πολιτικό κόσμο, την εκδήλωση τίμησαν και οι πρώην περιφερειάρχες Νοτίου Αιγαίου Γιάννης Μαχαιρίδης, καθώς και οι πρώην δήμαρχοι Ρόδου Αντώνης Καμπουράκης, Γιώργος Γιαννόπουλος, Σάββας Καραγιάννης και Στάθης Κουσουρνάς.

Αξιοσημείωτη ήταν και η παρουσία του Μανώλη Μαρκόπουλου, επίτιμου προξένου Τσεχίας και πρώην προέδρου της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου (ΕΞΡ), του Αντώνη Γιαννικουρή, γενικού γραμματέα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΥΔΑΠ, καθώς και άλλων σημαντικών στελεχών του επιχειρηματικού και πολιτικού κόσμου, όπως ο Μάκης Φωκάς, πρώην αντιπρόεδρος της ΠΟΞ, και ο Μιλτιάδης Λογοθέτης, πρώην επιστημονικός σύμβουλος της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν επίσης οι Γιάννης Ρέτσος, πρώην πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Γρηγόρης Τάσιος, πρώην πρόεδρος της ΠΟΞ και πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής, καθώς και ο Σπύρος Γαλιατσάτος, πρώην αντιπρόεδρος της ΠΟΞ και αντιπεριφερειάρχης Ιονίων Νήσων. Παρούσα ήταν και η Τόνια Μωροπούλου.

Η εκδήλωση αποτέλεσε σημαντικό γεγονός για τη Ρόδο και τα Δωδεκάνησα, με την παρουσία των κορυφαίων εκπροσώπων του πολιτικού, τουριστικού και επιχειρηματικού κόσμου της περιοχής.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το έργο του Βάσου Μηναΐδη, πέρα από το αναλυτικό ιστορικό του, καταγράφει την ενωτική του πορεία στον τουριστικό τομέα, την προσπάθεια συνεργασίας όλων των φορέων και την απόφαση να προάγεται το κοινό καλό για την ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού.

Η εκδήλωση αποτέλεσε μια σημαντική στιγμή για τη Ρόδο και την Ελλάδα, αναδεικνύοντας την αξία του βιβλίου «Στιγμές Ιστορίας» ως ένα έργο που συνδέει το παρελθόν με το παρόν, καταγράφοντας τις πιο κρίσιμες στιγμές της ιστορίας της Δωδεκανήσου και της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας. 

Πηγή: rodiaki.gr

https://www.rodiaki.gr/article/536667/me-mia-megalh-agkalia-h-rodos-timhse-to-ergo-kai-thn-prosfora-toy-basoy-mhnaidh

Διαβάστε Περισσότερα »

Bιβλίο – βιογραφία του Βάσου Μηναΐδη | "Γεννήθηκα Καρπάθιος, μεγάλωσα Ροδίτης και ζω Δωδεκανήσιος"

Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2025, στις 18:00 (προσέλευση από 17:30), στο συνεδριακό κέντρο του ξενοδοχείου Apollo Blue. 

Γεγονότα από την ιταλική κατοχή, τον πόλεμο, την απελευθέρωση και την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα, αλλά και πολύτιμες μαρτυρίες για την αντίσταση των Δωδεκανησίων, περιλαμβάνονται στο νέο βιβλίο – βιογραφία του Βάσου Μηναΐδη, επιτίμου προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων και της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου. 

Το έργο, με τίτλο «Στιγμές Ιστορίας», ξετυλίγει τη ζωή του συγγραφέα από τα παιδικά του χρόνια στην Κάρπαθο και τη μαθητεία στη Ρόδο, μέχρι τις σπουδές στην Αθήνα και την πολυετή διαδρομή του στον ελληνικό τουρισμό. Η αφήγηση αγγίζει τα πρώτα ξενοδοχειακά βήματα στη Ρόδο, την απαρχή του συνδικαλισμού στον κλάδο τη δεκαετία του ’60, καθώς και το πολιτικό και οικονομικό παρασκήνιο που επηρέασε την ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος. 

Τον συντονισμό θα έχει ο δημοσιογράφος και βιογράφος του κ. Μηναΐδη, Νεκτάριος Καλογήρου, ενώ αποσπάσματα θα διαβάσει η Μαρία Μανιώτη. Μετά την εκδήλωση θα ακολουθήσει κοκτέιλ στη ροτόντα του ξενοδοχείου. 

η ιστορικός και ομότιμη καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Μαρία Ευθυμίου,

ο πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος και υπουργός Δημήτρης Αβραμόπουλος,

η πολιτικός επιστήμων και διεθνολόγος Ελευθερία Φτακλάκη,

καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας Βάσος Μηναΐδης. 

Η έκδοση κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «για τη φύση», με την οικογένεια Μηναΐδη να ανακοινώνει ότι όλα τα έσοδα από την πώλησή του θα διατεθούν για την ενίσχυση των κοινωφελών σκοπών της «Δωδεκανησιακής Μέλισσας» και του «Παγκαρπαθιακού Συλλόγου Ρόδου». 

Ο Βάσος Μηναΐδης σημειώνει χαρακτηριστικά στο οπισθόφυλλο:

«…Γεννήθηκα Καρπάθιος, μεγάλωσα Ροδίτης και ζω Δωδεκανήσιος. 

Έζησα την ιταλοκρατούμενη, τη γερμανοκρατούμενη και στη συνέχεια την απελευθερωμένη Κάρπαθο, την ελεύθερη Ρόδο, την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου, την μετά τον εμφύλιο πόλεμο Ελλάδα, την Αθήνα των ξεχασμένων προσωπικοτήτων, την ανάπτυξη του τουρισμού και την μετατροπή της φιλοξενίας σε μέσο που γεφύρωσε τη διαιρεμένη Ευρώπη. Γνώρισα από κοντά ιστορικούς πολιτικούς σε ασύλληπτα ανθρώπινες στιγμές και απλούς ανθρώπους σε πράξεις που έγραψαν ιστορία. 

Για όλα αυτά· τα γεγονότα, τον μόχθο, τις συγκυρίες, τους αγώνες, τις επιτυχίες και τις ανατροπές, για τα γνωστά και τα άγνωστα πρόσωπα, κρίνω ότι έφτασε η κατάλληλη στιγμή για να μιλήσω και να τα πω όπως ακριβώς τα έζησα».

Βάσος Μηναΐδης.

 Η εκδήλωση είναι ανοικτή στο κοινό.  

Πηγή: tornosnews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Το Βιβλίο για το “Τουριστικό κύκλωμα” πανελλήνιου ενδιαφέροντος εκδόθηκε στη Ρόδο (Video)

Το νέο βιβλίο του Μιλτιάδη Λογοθέτη «Το Τουριστικό Κύκλωμα», συν-παρουσίασαν  το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου, η Επιστημονική Ομάδα Τουρισμού, η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου & ο Σύλλογος Διευθυντών Ξενοδοχείων Ρόδου, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου Γ.Β.ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ .Παρέστησαν  επιχειρηματίες του τουρισμού, του εμπορικού κλάδου, φοιτητές, μελετητές του τουρισμού και πλήθος κόσμου.  

΄Όπως δήλωσε στην ΕΡΤ Ν.Αιγαίου ο κ. Λογοθέτης « πρόκειται για το απαύγασμα όλης της διαδρομής που έχω διανύσει επί περίπου 60 χρόνια ασχολούμενος με τον τουρισμό. Ο συγγραφέας, πολυγραφότατος, ενεργός πολίτης, ιστορικός, είναι ο πρώτος που ανάφερε την έννοια της αειφόρου τουριστικής ανάπτυξης στα μέσα της δεκαετίας του ’50. Σπούδασε πολιτικές και οικονομικές επιστήμες και ειδικεύθηκε με μεταπτυχιακές σπουδές στην περιφερειακή ανάπτυξη, στην έρευνα αγοράς και στην οικονομία και το δίκαιο του τουρισμού. Έγινε διδάκτωρ της τουριστικής πολιτικής και δίδαξε στο μεταπτυχιακό τμήμα Διοίκησης Τουριστικών Επιχειρήσεων του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου και στις Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης και Ξεναγών της Ρόδου. Σταδιοδρόμησε ως διευθυντής του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου (Ρόδος), το οποίο διεύθυνε πάνω από 30 χρόνια και στη συνέχεια ως σύμβουλος της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου για πολλά χρόνια. Έχει γράψει δεκάδες βιβλία οικονομικού, τουριστικού και ιστορικού περιεχομένου, μερικά από τα οποία έχουν βραβευθεί από την Ακαδημία Αθηνών, την Εθνική Τράπεζα, την Εμπορική Τράπεζα και από επιστημονικά ιδρύματα. 

*

Επιχειρώντας, μιλώντας στην ΕΡΤ.Ν.Αιγαίου, έναν απολογισμό των αποτελεσμάτων της πολύχρονής έρευνάς του σε θέματα τουρισμού και τουριστικής οικονομίας, ο Μιλτιάδης Λογοθέτης υπογράμμισε πως πάνω σε δικές του προτάσεις βασίστηκε το τουριστικό τμήμα του επιμελητηρίου Δωδεκανήσου το 1963, η ίδρυση του ΠΡΟΤΟΥΡ και το Ινστιτούτο Τουριστικών και Ξενοδοχειακών Ερευνών. « Θέλω με αυτό μου το έργο να κλείσω τον κύκλο από εκεί που άρχισα το 1961 με το βιβλίο μου «ο τουρισμός της Ρόδου» βραβευμένο από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία και το εξέδωσε.

Το άρτι εκδοθέν βιβλίο του Μιλτιάδη Λογοθέτη «Το τουριστικό κύκλωμα» αποτελεί μια συνοπτική παρουσίαση του τουριστικού φαινομένου σε όλες τις εκφάνσεις του τουριστικού κυκλώματος. Μεταξύ άλλων στις 230 σελίδες του, αναλύει την τουριστική αγορά σε όλες τις πτυχές, γεωγραφική, οικονομική, μορφολογική, ποιοτική, την τουριστική ζήτηση, με αναφορά στα χαρακτηριστικά της και στους παράγοντες που την επηρεάζουν, θετικούς και αρνητικούς. Παράλληλα μελετά το τουριστικό marketing στις επιμέρους λειτουργίες του, τις έρευνες αγοράς, τη διαμόρφωση του τουριστικού προϊόντος, την τιμολογιακή πολιτική, την προώθηση των πωλήσεων, τη διαφήμιση, τις δημόσιες σχέσεις, τα όργανα του τουριστικού marketing και περιλαμβάνει ενδεικτικά περιπτώσεις (case studies) τουριστικών ερευνών. 

Σύνταξη Αριστείδης Μιαούλης

www.ertnews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ρόδος: "Το Τουριστικό Κύκλωμα" του Μιλτιάδη Λογοθέτη - Παρουσίαση του βιβλίου

Το βιβλίο του Μιλτιάδη Λογοθέτη «Το Τουριστικό Κύκλωμα»,  συν-παρουσιάζουν το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου, η Επιστημονική Ομάδα Τουρισμού, η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου & ο Σύλλογος Διευθυντών Ξενοδοχείων Ρόδου, την Τετάρτη 14 Φεβρουαρίου 2024 και ώρα 18.00 στην αίθουσα συνεδριάσεων Γ.Β.ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου. 

Η ενδιαφέρουσα εκδήλωση είναι ανοικτή για το κοινό και απευθύνεται σε επιχειρηματίες του τουρισμού, του εμπορικού κλάδου, σε φοιτητές, μελετητές του τουρισμού αλλά και σε κάθε έναν και κάθε μία που ενδιαφέρεται να γνωρίσει ένα σημαντικό τομέα της σύγχρονης οικονομίας.

Εξήντα χρόνια μετά τη συγγραφή του πρώτου του βιβλίου για τον τουρισμό και αφού μεσολάβησαν αρκετά άλλα συγγράμματα που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα γνωστικών αντικειμένων και πεδίων, ο διδάκτωρ οικονομολόγος με καταγωγή από τη Νίσυρο, ολοκληρώνει τον κύκλο των διατριβών του με αντικείμενο τον τουρισμό, με το παρόν βιβλίο. Η διδακτορική του διατριβή με θέμα τον τουρισμό στη Δωδεκάνησο ήταν η πρώτη διδακτορική στην Ελλάδα στο θέμα αυτό. 

Σήμερα, «Το Τουριστικό Κύκλωμα» αποτελεί το απαύγασμα μακρόχρονης εμπειρίας στην μελέτη των τουριστικών πραγμάτων από διάφορες θέσεις επιστημονικής και επαγγελματικής ευθύνης, ως διοικητικό στέλεχος, ερευνητής, μελετητής, σύμβουλος και δάσκαλος. 

Σύντομο βιογραφικό:

Πολυγραφότατος, ενεργός πολίτης, ιστορικός, είναι ο πρώτος που ανάφερε την έννοια της αειφόρου τουριστικής ανάπτυξης στα μέσα του ’50. Ο Μιλτιάδης Λογοθέτης σπούδασε πολιτικές και οικονομικές επιστήμες και ειδικεύθηκε με μεταπτυχιακές σπουδές στην περιφερειακή ανάπτυξη, στην έρευνα αγοράς και στην οικονομία και το δίκαιο του τουρισμού.

Έγινε διδάκτωρ της τουριστικής πολιτικής και δίδαξε στο μεταπτυχιακό τμήμα Διοίκησης Τουριστικών Επιχειρήσεων του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου και στις Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης και Ξεναγών της Ρόδου. Σταδιοδρόμησε ως διευθυντής του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου (Ρόδος), το οποίο διεύθυνε πάνω από 30 χρόνια και στη συνέχεια ως σύμβουλος της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου για πολλά χρόνια.

Έχει γράψει δεκάδες βιβλία οικονομικού, τουριστικού και ιστορικού περιεχομένου, μερικά από τα οποία έχουν βραβευθεί από την Ακαδημία Αθηνών, την Εθνική Τράπεζα, την Εμπορική Τράπεζα και από επιστημονικά ιδρύματα. 

(www.tornosnews.gr)

Διαβάστε Περισσότερα »

Παρουσίαση του νέου βιβλίου του Μιλτιάδη Λογοθέτη

Το Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου του ΔΟΠΑΡ σε συνεργασία με τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου και το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Δήμου Ρόδου παρουσιάζουν το βιβλίο του καταξιωμένου οικονομολόγου και συγγραφέα κ. Μιλτιάδη Λογοθέτη «ΡΟΔΟΣ κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές μεταλλαγές από την ύστερη Τουρκοκρατία μέχρι σήμερα», την Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2023 και ώρα 19:00 στην αίθουσα της Νέας Πτέρυγας του Νεστορίδειου Μελάθρου (οδός  Ι. & Π. Νεστορίδη - τμήμα οδού Κω). 

Ομιλητές της βραδιάς είναι:  ο ερευνητής και συγγραφέας κ. Κώστας Σκανδαλίδης, 

ο πολιτικός μηχανικός ερευνητής και συγγραφέας κ. Νίκος Φαρμακίδης, 

ο νομικός, ερευνητής της ιστορίας και της παράδοσης κ. Μανόλης Μακρής,

και ο κ. Μιλτιάδης Λογοθέτης. 

Την παρουσίαση συντονίζει το στέλεχος του ΔΚΣΜΡ, Μαρία Σπανού. 

Το βιβλίο καλύπτει την περίοδο που αρχίζει περί τα μέσα του 19ου αιώνα και ταυτίζεται με τις μεταρρυθμίσεις του Οθωμανικού Κράτους (Τανζιμάτ) και τη βαθμιαία συρρίκνωση του και φτάνει μέχρι τις μέρες μας. Πρόκειται για την περίοδο που συμβατικά λόγω αυτών των γεγονότων, αποτέλεσε το πέρασμα από μια πρότερη ιστορική διαδρομή σε μία ύστερη, αυτή που οι ιστορικοί των τουρκοκρατούμενων ελληνικών περιοχών χαρακτήρισαν ύστερη Τουρκοκρατία. Το βιβλίο περιλαμβάνει τις μεταβολές που σημειώθηκαν στις επιμέρους ιστορικές περιόδους της Ρόδου (Τουρκοκρατία, Ιταλοκρατία, Γερμανική Κατοχή, Αγγλική Διοίκηση και Ελεύθερος Ελληνικός Βίος), τις οποίες εντάσσει και αναλύει σε έξι βασικές ενότητες: 

α. Οι δημογραφικές εξελίξεις διαχρονικά, 

β. Η διοίκηση, αυτοδιοίκηση και κοινοβουλευτισμός, 

γ. Οι οικονομικές εξελίξεις διαχρονικά, 

δ. Οι κοινωνικές υπηρεσίες, παιδεία, υγεία, κοινωνική πρόνοια και ασφάλιση, 

ε. Η ενασχόληση με τις επιστήμες και τα γράμματα 

και στ. Τα πολιτιστικά στη διαδρομή του χρόνου. 

Παρά την πληθώρα στοιχείων, αριθμών και ονομάτων, το βιβλίο χαρακτηρίζεται από ανθρωποκεντρισμό, με την έννοια ότι δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη συμβολή του ανθρώπινου παράγοντα στις εξελίξεις διαχρονικά.   

ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟΔΟΥ

ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ ΡΟΔΟΥ

Διαβάστε Περισσότερα »

Οι οκτώ Έλληνες ναυτικοί που ταξίδεψαν με τον Μαγγελάνο - Από Ρόδο, Χίο, Ναύπλιο, Κέρκυρα (Video)

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Εστία το νέο βιβλίο του ελληνιστή Πέδρο Ολάγια με τίτλο «Έλληνες ναυτικοί στον Πρώτο Περίπλου της Γης» που αναφέρεται στην άγνωστη ιστορία των Ελλήνων ναυτικών που συμμετείχαν στο πλήρωμα των πλοίων με τα οποία ο Μαγγελάνος επιχείρησε πριν από 500 χρόνια τον μακρινό και ταραχώδη πρώτο γύρο του κόσμου.

Λίγοι Ισπανοί –και, επίσης λίγοι Έλληνες– γνωρίζουν ότι στο μοναδικό πλοίο που ύστερα από τρία χρόνια κατάφερε να επιστρέψει από την παράτολμη επιχείρηση κάποιοι από τους επιζήσαντες ήταν Έλληνες. Ανάμεσά τους και ο πλοηγός που το έφερε πίσω στο λιμάνι και που τεκμηρίωσε την πρωτόγνωρη ρότα του.

Πρόκειται για μια δίγλωσση έκδοση (Ελληνικά και Ισπανικά) η οποία περιλαμβάνει το κείμενο της διάλεξης που ο Ισπανός ελληνιστής και συγγραφέας Πέδρο Ολάγια εκφώνησε στα ελληνικά στο ιστορικό «Κατάλυμα της Ισπανίας» των Ιωαννιτών Ιπποτών στη Ρόδο, με αφορμή τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου προς τιμήν των Ελλήνων ναυτικών που έλαβαν μέρος στον Πρώτου Περίπλου της Γης. Η διάλεξη έγινε κατ’ ανάθεση της της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Ελλάδα και του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας και βασίστηκε στις έρευνες των ιστορικών Ιωάννη Χασιώτη, Χουάν Χιλ και Ίνιγκο Άλμπο.

Ο Πέδρο Ολάγια (Αστούριας, Ισπανία, 1966) είναι συγγραφέας, ελληνιστής, καθηγητής, μεταφραστής και κινηματογραφιστής. Τα λογοτεχνικά και οπτικοακουστικά του έργα μελετούν και προβάλλουν τον ελληνικό πολιτισμό. Διακρίνονται για το έντονο προσωπικό ιδίωμα του δημιουργού, το οποίο συνδυάζεται με λογοτεχνικά, επιστημονικά και εικαστικά στοιχεία. Για το σύνολο του έργου του και για τη συνεισφορά του στην προώθηση του ελληνικού πολιτισμού έχει αναγορευτεί Πρεσβευτής του Ελληνισμού από το ελληνικό κράτος, Ιππότης του Τάγματος της Αξίας του Πολίτη από το ισπανικό κράτος και Associate Member του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Harvard University. Έχει τιμηθεί και με άλλες σημαντικές διακρίσεις.

Οι Ελληνες που ταξίδεψαν με τον Μαγγελάνο

Στις 20 Σεπτεμβρίου του 1519 πέντε πλοία αναχωρούσαν από το ισπανικό λιμάνι του Σανλουκάρ ντε Μπαραμέδα για το πιο σαγηνευτικό ταξίδι στην ιστορία του σύγχρονου κόσμου. Ο πορτογάλος θαλασσοπόρος Φερδινάνδος Μαγγελάνος ξεκινούσε, για λογαριασμό της Ισπανίας, μια φιλόδοξη αποστολή με σκοπό την ανακάλυψη ενός σύντομου δρόμου προς τα Νησιά των Μπαχαρικών, μαζί με 240 ριψοκίνδυνους ναυτικούς: ελάχιστοι γνωρίζουν ότι ανάμεσά τους, σε εκείνη τη θρυλική περιπέτεια που θα μετατρεπόταν τελικά στον πρώτο περίπλου της Γης, υπήρχαν και οκτώ Ελληνες.

Και ότι ο καπετάνιος του «Βικτόρια», του μοναδικού πλοίου που κατόρθωσε να επιστρέψει από την παράτολμη επιχείρηση, ήταν Ελληνας. Το «ημερολόγιο καταστρώματος» που κρατούσε εκείνος ο Χιώτης πλοηγός, ο Φρανθίσκο Αλμπο, αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα έγγραφα στην ιστορία της ναυσιπλοΐας, καθώς τεκμηριώνει τη ρότα του ταξιδιού, τα άγνωστα μέρη που συνάντησαν, τις πρωτόγνωρες περιπέτειες που έζησαν, πριν γίνουν τελικά οι πρώτοι άνθρωποι που κατόρθωσαν να διασχίσουν όλους τους μεσημβρινούς της Γης.

Ο Μαγγελάνος σκοτώθηκε από ιθαγενείς στρατιώτες στις Φιλιππίνες, όμως δεκαοκτώ άνδρες επέστρεψαν ζωντανοί – ανάμεσά τους πέντε Έλληνες. Τη μνήμη τους τίμησαν 500 χρόνια αργότερα , η ισπανική πρεσβεία και το Ινστιτούτο Θερβάντες εκδίδοντας μεταφρασμένο σε τρεις γλώσσες το «ημερολόγιο καταστρώματος» του έλληνα πλοηγού και φτιάχνοντας ένα μνημείο στη Ρόδο.

 

 

Από Ρόδο, Χίο, Ναύπλιο, Κέρκυρα

«Στον κατάλογο ναυτιλλομένων που φυλάσσεται στα Αρχεία της Σεβίλλης εγγράφονται εννέα ελληνικά ονόματα. Οι Μιγκέλ ντε Ρόδας, Φελίπε ντε Ρόδας, Μιγκέλ Σάντσεθ ντε Ρόδας από τη Ρόδο, Φρανθίσκο Αλμπο, Σιμόν ντε Αξιο, Αντόνιο ντε Αξιο από τη Χίο, Νικολάο Γριέγο, Χουάν Γριέγο από το Ναύπλιο και Ματέο ντε Γκόρφο από την Κέρκυρα. Τελικά επιβιβάστηκαν οκτώ», λέει ο συγγραφέας Πέδρο Ολάγια. «Ο Φρανθίσκο Αλμπο, ο οποίος επέστρεψε το “Βικτόρια” στη Σεβίλλη, ήταν πολύ σημαντικός. Ηταν ο ένας από τους δύο ανθρώπους που παρουσιάστηκαν με τον Χουάν Σεμπαστιάν Ελκάνο, επικεφαλής της αποστολής μετά τον Μαγγελάνο, στον αυτοκράτορα Κάρολο ώστε να τον πληροφορήσουν για την επιτυχία του ταξιδιού και για τις περιπέτειες τριών ετών».

Από τους Έλληνες του Μαγγελάνου διακρίθηκε επίσης ο Μιγκέλ ντε Ρόδας που ανακηρύχθηκε Ιππότης του Τάγματος του Αγίου Ιακώβου και Μέγας Πιλότος της Αυτού Μεγαλειότητος, αναλαμβάνοντας τη μυστική χαρτογραφία του βασιλιά και την ευθύνη της διοργάνωσης των επόμενων αποστολών στον Νέο Κόσμο.

«Ο Μιγκέλ ντε Ρόδας ξαναταξίδεψε στη Γη του Πυρός με καπετάνιο τον Σεμπαστιάνο Καμπότο, με τον οποίο διαφώνησε στην πορεία. Ο Καμπότο τον εξόρισε σε κάποιο νησί του Ρίο ντε λα Πλάτα και εκείνος προσπαθώντας να δραπετεύσει με ένα μονόξυλο πνίγηκε. Επίσης ο Γριέγο κι ένας ακόμη Έλληνας έμειναν για πάντα με τους ιθαγενείς στο Βόρνεο» λέει ο Ολάγια.

«Η συμβολή των Ελλήνων στις εξερευνητικές αποστολές εκείνης της εποχής είναι σημαντική», προσθέτει ο ίδιος. «Παράλληλα με την αναγέννηση που γνώρισαν οι θετικές επιστήμες υπήρξε και μια ναυτική αναγέννηση με την εκ νέου ανακάλυψη ναυτικών γνώσεων όχι μόνο από την κλασική και αλεξανδρινή παράδοση των Ελλήνων, αλλά και από παλαιότερους χρόνους, όπως η εποχή των Μινωιτών. Από τον 13ο αιώνα, που οι Λατίνοι σμίγουν με τους Έλληνες, αρχίζει να επωάζεται με νέο, πιο δυναμικό τρόπο αυτή η ναυτική αναγέννηση που επέτρεψε τις μεγάλες εξερευνήσεις».

Ναυτική ταυτότητα

Το γεγονός επιβεβαιώνει και ο καθηγητής στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου Σπύρος Συρόπουλος: «Η συμμετοχή και η επιβίωση Ελλήνων στην αποστολή του Μαγγελάνου δεν εκπλήσσουν. Ειδικά για τη Ρόδο, επισφραγίζουν τη ναυτική ταυτότητα του νησιού, που καταγράφεται ήδη από την αρχαϊκή εποχή στην “Ιλιάδα” του Ομήρου. Συνυφασμένη με τη ναυτοσύνη, είχε εκπληκτικό εμπορικό στόλο, ήταν οικονομικό κέντρο λόγω της κομβικής θέσης της και γι’ αυτό μεγάλες θαλάσσιες δυνάμεις – Ισπανοί και Πορτογάλοι – επέλεξαν ναύτες από το νησί».

 

Mε πληροφορίες από  Εκδόσεις Εστία μέσω ertnews.gr, Φούλη Ζαβιτσάνου, tanea.gr, Kατερίνα Ροββά

 

hellasjournal.com

Διαβάστε Περισσότερα »

«Πάνω στα κύματα σφυρηλατήθηκε η νοημοσύνη του ανθρώπου»

 

 

Απόσπασμα από το βιβλίο «Η Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση. 

«Οι βιολόγοι απέδειξαν πως η ζωή γεννήθηκε στο αρμυρό νερό, για να ξεστρατίσει αργότερα στη στεριά. Το ίδιο και οι κοινωνιολόγοι επιμένουν ότι ο χερσαίος άνθρωπος έγινε αμφίβιος και χίμηξε στην θάλασσα, να βρει τον πολιτισμό.

Πως ό,τι ωραίο και ανώτερο κερδίσαμε, η θάλασσα μας το ‘δωσε - Ο μεγάλος τούτος δρόμος της πανανθρώπινης επικοινωνίας, που μας ανοίγει τις πύλες της γνώσης. Πάνω στα κύματα της δεν κυκλοφορεί μονάχα ο υλικός, μα κι ο ηθικός πλούτος της γης.

Ο ναύτης, στα μακρινά λιμάνια, μαζί με τη σερμαγιά, εμπορεύεται και τις ιδέες του Γυρνώντας στην πατρίδα, δεν φέρνει μόνο το καράβι του φορτωμένο πραμάτειες ζωτικές, αλλά και το μυαλό του γεμάτο νοήματα ενός άλλου κόσμου.

Πάνω στα κύματα σφυρηλατήθηκε η νοημοσύνη του ανθρώπου». 

 

koutipandoras.gr 

 

Διαβάστε Περισσότερα »

200 χρόνια από τον αφορισμό της Επανάστασης: Η Μαύρη Βίβλος του 1821

 

Ο ρόλος της ανώτατης ιεραρχίας της Εκκλησίας την προεπαναστατική και επαναστατική περίοδο, μέσα από ντοκουμέντα της εποχής. Ο επιμελητής της έκδοσης, Δωδεκανήσιος, Μηνάς Παπαγεωργίου, μιλά στο NEWS 24/7.

 

Η Μαύρη Βίβλος του 1821 εκδίδεται σχεδόν ταυτόχρονα με μια ιστορική επέτειο που αποτελεί ζήτημα - "ταμπού" για πολλούς.  

Η νέα μελέτη της σειράς "Lux Orbis" περιλαμβάνει πατριαρχικά κείμενα της περιόδου 1798-1828, που δίνουν το περίγραμμα της αρνητικής στάσης της ανώτατης ιεραρχίας της Εκκλησίας απέναντι στην Επανάσταση και έρχεται να "συναντήσει" χρονικά την επέτειο συμπλήρωσης 200 χρόνων από τον αφορισμό των Ελλήνων Επαναστατών και της Φιλικής Εταιρείας, από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, Γρηγόριο Ε'.

Μαζί με τους επίσημους εορτασμούς για τα 200 χρόνια από την επίσημη έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, ένα από τα ζητήματα που έχουν "πέσει" άλλωστε στο τραπέζι του δημοσίου διαλόγου, είναι και ο ρόλος που τήρησε η Εκκλησία στα προεπαναστατικά χρόνια και μέχρι τη σύσταση του πρώτου, ανεξάρτητου ελληνικού Κράτους.

Με αφορμή την έκδοση της μελέτης, από τη σειρά βιβλίων Lux Orbis των εκδόσεων iWrite, ο δημοσιογράφος και διευθυντής της σειράς, Μηνάς Παπαγεωργίου, μιλά στο NEWS 24/7 για το βιβλίο, αλλά και για τις σκοτεινές πττυχές των διεργασιών πριν την έναρξη του Αγώνα αλλά και κατά τη διάρκειά του. Τον πρόλογο του έργου υπογράφει ο ακαδημαϊκός Θάνος Βερέμης.

Παρακάτω αναλύουμε μεταξύ άλλων το αν αποκαταστάθηκε τελικά ο αφορισμός του Γρηγορίου Ε', γιατί δεν μαθαίνουμε την ιστορία της εξόντωσης των Κλεφτών από κοτζαμπάσηδες της Πελοποννήσου, αλλά και το πώς δημιουργήθηκε το αυτοκέφαλο της ελλαδικής εκκλησίας υπό τη "σκιά" του Αγαθάγγελου.

Σήμερα (σ.σ 23 Μαρτίου) συμπληρώνονται 200 χρόνια από τον αφορισμό της Επανάστασης εκ μέρους του πατριάρχη Γρηγόριου Ε'. Θεωρείτε ότι οι Έλληνες έχουν γνωρίζουν πολλά για την υπόθεση αυτή;

Πράγματι πρόκειται για μία επέτειο που θα προβληθεί ελάχιστα στη δημόσια σφαίρα της χώρας μας και το γεγονός αυτό τιμά ακόμα περισσότερο το NEWS 24/7 που επιχειρεί να το αναδείξει, στο πλαίσιο της πολύπλευρης ενημέρωσης των συμπολιτών μας. Δυστυχώς η πλειοψηφία των συμπολιτών μας αγνοεί τον ξεκάθαρο αρνητικό ρόλο που διαδραμάτισε η ανώτατη ηγεσία της Εκκλησίας στην προετοιμασία της Επανάστασης, αλλά και κατά τη διάρκειά της. Δεν θεωρώ ότι κάτι τέτοιο σχετίζεται με το γεγονός ότι οι περισσότεροι Έλληνες είναι χριστιανοί ορθόδοξοι. Η κοινωνία μας έχει προοδεύσει αρκετά τις τελευταίες δεκαετίες και είναι πλέον σε θέση να διαχωρίζει τα “πιστεύω” της από τον ρόλο των εκκλησιαστικών παραγόντων (τρανό παράδειγμα οι θέσεις υπέρ του Διαχωρισμού Κράτους Εκκλησίας που δεδομένα ασπάζεται η πλειοψηφία των Ελλήνων στις μέρες μας, το προβάδισμα που έχουν πάρει οι πολιτικοί γάμοι έναντι των θρησκευτικών κ.ο.κ).

Θεωρώ ότι η ανύπαρκτη ή διαστρεβλωμένη εικόνα που έχουν οι Έλληνες για τον ρόλο της ηγεσίας της Εκκλησίας το '21 οφείλεται στην εγκαθίδρυση πολλών σχετικών μύθων στο πέρασμα του χρόνου, στις λανθασμένες πληροφορίες των σχολικών εγχειριδίων (και έχουν κυκλοφορήσει αρκετές σχετικές μελέτες την τελευταία δεκαετία), στην ατολμία αρκετών ακαδημαϊκών να προβάλλουν το συγκεκριμένο θέμα στη δημόσια σφαίρα, αλλά και στη δυσκολία να εντοπιστούν και να αναδειχθούν τα πρωτότυπα κείμενα εκείνης της εποχής, πολλά από οποία, μέχρι σήμερα, βρίσκονται καταχωνιασμένα σε σπάνιες ή εξαντλημένες εκδόσεις. Το τελευταίο φροντίζουμε τα τελευταία χρόνια να το... διορθώσουμε μέσω της εκδοτικής σειράς Lux Orbis.

Εάν εν τέλει ο αφορισμός ήταν αποτέλεσμα πιέσεων, η Πατρική Διδασκαλία (1798) και η πατριαρχική εγκύκλιος του αφορισμού της Επανάστασης (1821), ποιον σκοπό εξυπηρετούσαν και πόσο φιλελληνικά κείμενα μπορούν να χαρακτηριστούν;

Να ξεκινήσουμε από τα βασικά. Σαφέστατα και τα δύο αποτελούν αμιγώς αντεθνικά και αντεπαναστατικά κείμενα. Και δεν είναι τα μόνα αυτής της κατηγορίας που εκδίδει το πατριαρχείο εκείνη την περίοδο.

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα που αξίζει να σχολιαστεί. Την Πατρική Διδασκαλία και τον αφορισμό της Επανάστασης του '21 τις χωρίζουν 23 ολόκληρα χρόνια. Είτε, λοιπόν, οι έννοιες της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας είναι ξένα σώματα για τις θέσεις της ανώτατης Ηγεσίας της Εκκλησίας εκείνη την περίοδο, είτε η αντεπαναστατική της δράση αποτελεί προϊόν πιέσεων που δέχτηκε το πατριαρχείο από τους Οθωμανούς, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο και το αυτό. Τα κείμενα αυτά, που γράφονται μάλιστα σε βάθος χρόνου (αυτό είναι άλλωστε το σημείο κλειδί – να διαπιστώσει κανείς τη διαχρονική στάση του πατριαρχείου απέναντι στην Επανάσταση, αποφεύγοντας να ερμηνεύσει τα γεγονότα μέσα από το στενό πρίσμα των όσων διαδραματίζονται τον Μάρτιο του 1821), αποτελούν τον αδιάψευστο μάρτυρα που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Δεν είναι κακό να υπάρξει μία έστω και ετεροχρονισμένη παραδοχή της στάσης αυτής εκ μέρους της Εκκλησίας.

Γιατί η ιστορία που μαθαίνουμε, έχει αποσιωπήσει τον αφορισμό των Κλεφτών και την εξόντωσή τους με τη συνδρομή της ελληνικής Εκκλησίας;

Επειδή πρόκειται για μία ιστορία που το συλλογικό ασυνείδητο επιλέγει να τοποθετήσει στη σκιά της ιστορίας. Πώς άλλωστε να χωνέψει κανείς πώς μαζί με τους Οθωμανούς, εκατοντάδες Κλέφτες κυνηγήθηκαν και θανατώθηκαν με τη συνδρομή κοτζαμπάσηδων και απλών ανθρώπων της Πελοποννήσου; Οι τελευταίοι, φυσικά, έδρασαν κάτω από τον φόβο και τον τρόμο που τους προκάλεσε ο αφορισμός των Κλεφτών -αλλά και όσων τους παρείχαν βοήθεια- από τον πατριάρχη Καλλίνικο Ε'.

Άλλωστε ο αφορισμός υπήρξε μία ευρύτατα διαδεδομένη πρακτική της εποχής, εκ μέρους της Εκκλησίας, ώστε να τηρεί την έννομη τάξη των Οθωμανών στους πληθυσμούς του ελλαδικού χώρου.

Η στάση του Αγαθάγγελου και η απόπειρα πρόκλησης Εμφυλίου, προκάλεσε με τη σειρά της και έναν εμφύλιο και εντός των κόλπων του ελληνικού Κλήρου της εποχής;

Βρισκόμαστε στα 1828. Το νεοελληνικό κράτος έχει σχηματιστεί (δεν έχει ακόμα αναγνωριστεί επισήμων), με κυβερνήτη του τον Ιωάννη Καποδίστρια. Ο πατριάρχης Αγαθάγγελος αποστέλλει εγκύκλιο προς τους Έλληνες, ζητώντας τους να επιστρέψουν στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Συμπεριλαμβάνει, μάλιστα, στην επιστολή του και τους όρους του ίδιου του Σουλτάνου για τον σκοπό αυτόν, ενώ παράλληλα στέλνει στην Πελοπόννησο τρεις μητροπολίτες ώστε να επηρεάσουν το ποίμνιο προς αυτή την κατεύθυνση. Το προηγούμενο προκαλεί την έντονη αντίδραση του ίδιου του Καποδίστρια που ξεκαθαρίζει στον Αγαθάγγελο πώς αρκετό αίμα χύθηκε για να επιστρέψουν οι Έλληνες στην πρότερη κατάσταση.

Γεγονότα σαν κι αυτά συνετέλεσαν σε μεγάλο βαθμό στη δημιουργία του αυτοκέφαλου της ελλαδικής εκκλησίας, ενδεχομένως του μοναδικού διαφωτιστικού προτάγματος που πήρε σάρκα και οστά στα μετεπαναστατικά χρόνια. Ήταν αδύνατο το διαχρονικά τουρκόφωνο πατριαρχείο Κων/πόλεως να αναμειγνύεται συνεχώς στα εσωτερικά του νέου ελληνικού -πλέον- κράτους. 

 

Ποια θα ήταν η ιστορική σημασία της άρσης του αφορισμού, 200 χρόνια μετά τη διατύπωσή του; Πόσο ευσταθεί το επιχείρημα της ελληνικής Εκκλησίας που πλέον αφορισμός δεν υφίσταται;

Στα τέλη του Ιανουαρίου το ΚΕΠΕΚ (Κίνηση Ελλήνων Πολιτών για την Εκκοσμίκευση του Κράτους) ζήτησε με ανοιχτή επιστολή προς το πατριαρχείο Κων/πόλεως αλλά και την Εκκλησία της Ελλάδος, την άρση του αφορισμού της Επανάστασης από το 1821.

Το γεγονός αυτό φρονώ πώς θα είχε τεράστια συμβολική όσο και ουσιαστική σημασία, μιας και θα μείωνε σε σημαντικό βαθμό τις σχετικές λεκτικές διαμάχες συμπολιτών μας, που λόγω της φετινής επετείου έχουν ενταθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, εντός και εκτός διαδικτύου.

Η εμπλοκή της Εκκλησίας της Ελλάδος σε αυτή τη διαδικασία είναι απολύτως αναγκαία. 200 χρόνια πριν, οι αρχιερείς των σημερινών δομών της αποτελούσαν μέρος του σώματος του πατριαρχείου, ενώ στις μέρες μας οι εκπρόσωποί της επικαλούνται πατριάρχες και άλλους αρχιερείς εκτός των διοικητικών της δικαιοδοσιών για να υπερτονίσουν τον υποτιθέμενο σημαντικό ρόλο τους κατά τη διάρκεια του Αγώνα. Η Εκκλησία της Ελλάδος δεν μπορεί να έχει μία ιστορία αλά καρτ. Ο αφορισμός της Επανάστασης την βαραίνει εξίσου με την υιοθέτηση του -υποτίθεται- σωτήριου (!) ρόλου του Γρηγορίου Ε' κατά την προετοιμασία του ξεσηκωμού.

Άλλωστε υπάρχει και προηγούμενο, μιας και 16 χρόνια πριν, το 2005, εκπρόσωπος της ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, σε συνεννόηση με τον πατριάρχη Βαρθολομαίο, μεσολάβησε για την άρση αφορισμού που έλαβε χώρα 200 χρόνια νωρίτερα. Όμως περισσότερα για αυτήν την πραγματικά ενδιαφέρουσα υπόθεση, στην απάντηση του ΚΕΠΕΚ προς το Γραφείο επί των Αιρέσεων της μητρόπολης Πειραιά, που θα έρθει σε λίγες ημέρες μέσω του NEWS 24/7.

Κατά την άποψή σας, ποια θα ήταν η "μαγιά" του ελληνικού Αγώνα, αν είχαν επικρατήσει οι θέσεις του Ευγένιου Βούλγαρη; Θα μιλούσαμε ίσως και για μια "διαφορετική" σύγχρονη ελληνική Εκκλησία;

Σίγουρα θα είχε παρατηρηθεί ένας εκσυγχρονισμός της Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας, μιας και το πνεύμα του Διαφωτισμού θα άγγιζε περισσότερο τις θεολογικές και πολιτικές της θέσεις. Παρόλα αυτά δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι διαχρονικά η Εκκλησία αποτελεί έναν υπερεθνικό οργανισμό. Δεν είναι, δηλαδή, τυχαίος ακόμα και σε λεκτικό επίπεδο, ο πόλεμος των ιδεών που αφορά στην εγκαθίδρυση του όρου Έθνος ως αντικαταστάτη του Γένους (μια λέξη με ξεκάθαρη θρησκευτική χροιά). Ούτε είναι τυχαίος ο προσεταιριστικός χαρακτήρας της εκάστοτε ηγεσίας της Εκκλησίας σε σχέση με κάθε κατακτητή ή πολιτικό διαχειριστή αυτού του τόπου διαχρονικά. Πρόκειται για έναν οργανισμό που εν πολλοίς ενδιαφέρεται πέρα και πάνω από όλα για τη δική του επιβίωση, στεκόμενος πάνω από έννοιες όπως εθνισμός, πατρίδα κτλ.

Ποια η σημασία της έκδοσης του βιβλίου "Η Μαύρη Βίβλος του 1821", από τη σειρά Lux Orbis των εκδ. iWrite;

Πρόκειται για μία επετειακή και δίχως αμφιβολία συλλεκτική έκδοση, στην οποία συγκεντρώνονται για πρώτη φορά τα περισσότερα από τα αντεπαναστικά κείμενα του πατριαρχείου και μάλιστα σε ένα βάθος χρόνου 30 ολόκληρων ετών (1798-1828). Το γεγονός αυτό βοηθά τον αναγνώστη να αντιληφθεί την “μεγάλη εικόνα” της στάσης της ανώτατης (το τονίζω αυτό) ηγεσίας της Εκκλησίας απέναντι στην ελληνική Επανάσταση. Νομίζω ύστερα από την ανάγνωση αυτών των κειμένων δεν δικαιολογούνται παρερμηνείες πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Ο πρόλογος του βιβλίου από τον καταξιωμένο ακαδημαϊκό, κ. Θάνο Βερέμη, προσθέτει επιπλέον αξία και κύρος στην έκδοση.

Πέρα από όσα έχουμε ήδη πει, τι άλλο θα συναντήσουν οι αναγνώστες στη συλλογή κειμένων του νέου αυτού βιβλίου;

Θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν μία ξεκάθαρη εικόνα για τις αντεπαναστατικές θέσεις του -υποτίθεται εθνομάρτυρα!- Γρηγορίου Ε' στο πέρασμα του χρόνου: α) Την εγκύκλιο που στέλνει στους Επτανήσιους ώστε να αγνοήσουν τα επαναστατικά κελεύσματα των “άθεων” Γάλλων επιστρέφοντας στην αγκαλιά του Σουλτάνου (1798), β) Την αποστολή του επισκόπου Τρίκκης Παΐσιου στην Πελοπόννησο με σκοπό των κατευνασμό των επαναστατικών διαθέσεων των ντόπιων πληθυσμών (1798), γ) Την επιστολή προς τον μητροπολίτη Σμύρνης, στην οποία του ζητείται η συγκέντρωση όλων των φυλλαδίων του Ρήγα Φεραίου με σκοπό να σταλούν προς καύση στην Κωνσταντινούπολη (1798). Επίσης θα έχουν τη δυνατότητα να διαβάσουν το αφοριστικό επιτίμιο προς την Μπουμπουλίνα παραμονές της Επανάστασης, καθώς επίσης και την απόπειρα του Γρηγορίου να επιβάλλει ιερά εξέταση στην Πόλη, ελέγχοντας τη βιβλιοπαραγωγή της ελληνικής διασποράς, πραγματοποιώντας επίθεση στην έλευση της διδασκαλίας των Φυσικών Επιστημών στις ελληνικές σχολές. Σε αυτήν την τελευταία εγκύκλιο, μάλιστα, ο πατριάρχης επιτίθεται και στους ραγιάδες της εποχής του, που ξεκινούσαν να δίνουν μαζικά στα παιδιά τους (αρχαία) ελληνικά ονόματα, αντί χριστιανικών...

Η περιγραφή του βιβλιου:

"Η υποτιθέμενη θετική συμβολή της ανώτατης ιεραρχίας της Εκκλησίας στην Επανάσταση του 1821, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ιδεολογικές λαθροχειρίες της νεότερης ελληνικής Ιστορίας.

Διακόσια χρόνια αργότερα, η μελέτη των πρωτότυπων πηγών, των αφοριστικών εγκυκλίων και της αντεπαναστατικής δράσης του πατριαρχείου, δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.

Το βιβλίο αυτό περιλαμβάνει μία χρήσιμη συλλογή τέτοιων κειμένων, που δημοσιεύτηκαν κατά το χρονικό διάστημα 1798-1828. Η ανίχνευση των εν λόγω ιστορικών τεκμηρίων αποτελεί μέχρι και σήμερα μία εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, απαιτώντας σε κάποιες περιπτώσεις την κοπιώδη αναζήτηση σπάνιων ή εξαντλημένων εκδόσεων.

Στη "Μαύρη Βίβλο του 1821" θα διαβάσετε:

• τα κείμενα του αφορισμού της Επανάστασης από το πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως
• τους λόγους για τους οποίους η περιβόητη άρση του αφορισμού αποτελεί έναν εκκλησιαστικό μύθο
• το πώς ο Γρηγόριος Ε ́προσπάθησε να κατευνάσει τις επαναστατικές διαθέσεις Επτανησίων και Πελοποννησίων στα τέλη του 18ου αιώνα, διατάζοντας, παράλληλα, την καύση κειμένων του Ρήγα Φεραίου
• τους λόγους για τους οποίους ο αφορισμός των Κλεφτών από τον πατριάρχη Καλλίνικο Ε ́ επηρέασε αρνητικά την Επανάσταση του ’21.
• τις εγκυκλίους μέσω των οποίων ο Γρηγόριος Ε ́ αποπειράθηκε να ελέγξει την ελληνική βιβλιοπαραγωγή, εξαπολύοντας επίθεση στις Φυσικές Επιστήμες
• το αφοριστικό επιτίμιο που επιβλήθηκε στην Μπουμπουλίνα, λίγους μήνες πριν τον ξεσηκωμό των Ελλήνων
• τα κείμενα του πατριάρχη Ευγένιου Β ́, που στόχο είχαν να εκφοβίσουν τους Έλληνες, αμέσως μετά το ξέσπασμα της Επανάστασης
• τον τρόπο με τον οποίο ο πατριάρχης Αγαθάγγελος επιχείρησε να προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο στην Ελλάδα του Ιωάννη Καποδίστρια".

Κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από τη σειρά Lux Orbis των εκδόσεων iWrite.

 

Πηγή: news247.gr 

 

 

 

Διαβάστε Περισσότερα »

Υπήρχε τελικά "ελληνορθόδοξη Ιερά Εξέταση" στα χρόνια πριν από το 1821;

 

Πώς υποδέχθηκαν οι συντηρητικοί εκκλησιαστικοί κύκλοι της εποχής την είσοδο των Φυσικών Επιστηµών στα προγράµµατα διδασκαλίας; Ποια ήταν η στάση της Εκκλησίας απέναντι στους Έλληνες Διαφωτιστές; Το "Ηλιοκεντρικό Σύστημα και ζωή στο Διάστημα το 1821", έχει τις απαντήσεις.

 

Το ζήτημα του Διαφωτισμού στα προεπαναστατικά χρόνια αποτελεί ένα δυναμικό πεδίο έρευνας που προσπαθεί να φωτίσει τις πιο σκοτεινές πτυχές μιας πνευματικής αφύπνισης που έμεινε "λειψή", στα χρόνια πριν το 1821.

Την ώρα που ως κράτος ετοιμαζόμαστε για τους εορτασμούς των 200 ετών από την Επανάσταση, βρίσκουμε σήμερα μια μεγάλη ευκαιρία να εξετάσουμε το τι έγινε και τι δεν έγινε με τον "ελληνικό Διαφωτισμό". Στο επίκεντρο της συζήτησης, τίθεται αυτομάτως η διαμάχη που είχαν οι Έλληνες Διαφωτιστές με τους Χριστιανούς λόγιους της εποχής. Αυτό ακριβώς πραγματεύεται το νέο βιβλίο του Καρπάθιου Μηνά Παπαγεωργίου, που φέρει τον χαρακτηριστικό τίτλο, "Ηλιοκεντρικό Σύστημα και ζωή στο Διάστημα το 1821".

Ένα από τα ζητήματα που εξετάζονται είναι και οι διενέξεις αναφορικά µε την ορθότητα του Ηλιοκεντρικού Συστήµατος, ενώ επιχειρείται να απαντηθεί το πώς οι συντηρητικοί κύκλοι της εποχής υποδέχθηκαν την είσοδο των Φυσικών Επιστηµών στα νέα -τότε- προγράµµατα διδασκαλίας των Σχολών.

Η μελέτη του Μηνά Παπαγεωργίου φέρνει στην επιφάνεια τις άγνωστες πτυχές της "Ορθόδοξης Ιεράς Εξέτασης" που έδρασε στην Κωνσταντινούπολη, παραμονές της Επανάστασης.

"Τα κείμενα των Ελλήνων Διαφωτιστών, επώνυμα και ανώνυμα, έχουν επιτελέσει σε σημαντικό βαθμό –όχι ολοκληρωτικά– τον σκοπό τους. Τόσο ως προς τις νέες ράγες στις οποίες έχουν βάλει την ελληνική παιδεία, αλλά και ως προς τη συμφιλίωση των συμπατριωτών τους με τις έννοιες της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας και της απαλλαγής από κάθε μορφής τυραννία.

Στον αντίποδα, η ανώτατη ιεραρχία της Εκκλησίας βρίσκεται, πλέον, με την πλάτη στον τοίχο. Όχι μόνον γνωρίζει, ως ένας υπερεθνικός οργανισμός, ότι τα προνόμιά της κινδυνεύουν να χαθούν, αλλά τρέμει μπροστά στην οργή της Πύλης, που αντιλαμβάνεται με μεγάλη ανησυχία ότι οι ιδέες των άπιστων Γάλλων έχουν τελικά επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό την ιδιοσυγκρασία των ραγιάδων", αναφέρει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας στο βιβλίο.

"...το 1820, το πατριαρχείο επιθυμεί μέσω ενός οργανωμένου σχεδίου να ελέγξει συνολικά την ελληνική βιβλιοπαραγωγή. Αυτό αποπειράται να το πετύχει μέσω της συνολικής αναδιοργάνωσης του πατριαρχικού τυπογραφείου στην Κωνσταντινούπολη και της ανάληψης δράσης προς αυτή την κατεύθυνση από τον θεωρό του, ηγούμενο Ιλαρίωνα Σιναΐτη (1765-1838), μετέπειτα μητροπολίτη Τυρνόβου... Το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς, το πατριαρχείο εκδίδει εγκύκλιο που απευθύνεται "τοις απανταχού ευρισκομένοις ομογενέσιν όσοι της του Γένους δόξης και ωφελείας ζηλωταί τυγχάνουσιν". Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, το εν λόγω φυλλάδιο έμεινε στην ιστορία με την ονομασία "Απανταχούσα", αναφέρει σε άλλο σημείο.

Γιατί όμως η προετοιμασία του μεγάλου Ξεσηκωμού έβρισκε μπροστά της τόσο έντονες θρησκευτικές αγκυλώσεις και εμπόδια από παράγοντες που θα έπρεπε να λογίζονται ως "σύμμαχοι" στον Αγώνα; Ο όρος "ελληνορθόδοξη Ιερά Εξέταση" είναι υπερβολικός; Και ποια είναι τα βαθύτερα αίτια εναντίωσης του Κλήρου ως προς το Ηλιοκεντρικό Σύστημα;

Ο Μηνάς Παπαγεωργίου απαντά στο News 24/7.

1. Μέσα από την έρευνά σας φωτίζονται πολλές άγνωστες πτυχές της προεπαναστατικής ελληνικής ιστορίας. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε εντέλει να μιλάμε για μια "ελληνορθόδοξη Ιερά Εξέταση" ή αν κάτι τέτοιο φαντάζει υπερβολή.

Ο όρος εδώ δεν χρησιμοποιείται καθ' υπερβολήν, μιας και αποτελεί φράση που χρησιμοποιούν οι ίδιοι οι Διαφωτιστές σε περιοδικά και κείμενά τους, παραμονές της Επανάστασης. Ιδιαίτερα την περίοδο 1819-1821, στην Κωνσταντινούπολη παρατηρούμε φαινόμενα απόπειρας ελέγχου της βιβλιοπαραγωγής των Ελλήνων της διασποράς, λογοκρισία διαφωτιστικών έργων σε βιβλιοπωλεία της Πόλης, καύσεις βιβλίων στην αυλή του πατριαρχείου, σχέδια απαγωγής Ελλήνων Διαφωτιστών από το εξωτερικό, με σκοπό την παράδοσή τους στους Οθωμανούς και κυκλοφορίες εγκυκλίων που αντιτίθενται στην είσοδο των Φυσικών Επιστημών στις ελληνικές σχολές ή απαγορεύουν την ονοματοδοσία (αρχαίων) ελληνικών ονομάτων στους ελληνοπαίδες.Τα προηγούμενα συντελούν στη διαμόρφωση μιας εκρητικής κατάστασης στους πνευματικούς κύκλους εκείνης της εποχής. Αναφερόμαστε σε γεγονότα που λαμβάνουν χώρα, παράλληλα με τις πολεμικές προετοιμασίες του Αγώνα.

2. Δεν είναι κάπως παράδοξο το γεγονός ότι πολλοί Έλληνες Διαφωτιστές της εποχής ήταν άνθρωποι με θεολογικές σπουδές; Πώς το εξηγείτε;

Καθόλου παράξενο. Για τους περισσότερους λόγιους της εποχής, που δεν είχαν τη δυνατότητα για απευθείας σπουδές στο εξωτερικό (ή στην σατανική Δύση όπως την χαρακτήριζαν οι Κολλυβάδες), το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα περνούσε αναγκαστικά μέσα από τα φίλτρα εκκλησιαστικών σχολών, με συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών και έφεση στα μαθήματα της Θεολογίας και της Γραμματικής.Όσοι είχαν τη δυνατότητα να μεταβούν σε ξένα εκπαιδευτικά ιδρύματα μετά την αποφοίτησή τους, έρχονταν θέλοντας και μη σε επαφή με τα Φώτα. Οι περισσότεροι από αυτούς επέστρεφαν πίσω προσπαθώντας να μεταλαμπαδεύσουν τις γνώσεις τους, ερχόμενοι σε επαφή με το τοπικό συντηρητικό κατεστημένο. Πρόκειται για ένα κλασικό μοτίβο που συνταντάμε στα προεπαναστατικά χρόνια.

3. Στο εξώφυλλο του βιβλίου σας αναφέρεστε σε σύγκρουση μεταξύ "Ελλήνων Διαφωτιστών" και "Χριστιανών Λογίων". Για ποιον λόγο κάνετε εναν τέτοιο διαχωρισμό; Δεν υπήρξαν όλοι οι Έλληνες διανοητές της εποχής Χριστιανοί;

Αν όχι όλοι, σίγουρα οι περισσότεροι. Ο διαχωρισμός γίνεται για να καταστεί σαφές στον αναγνώστη ποιοι ήταν εκείνοι που επέτρεψαν στις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις να υπερκαλύψουν τα επιστημονικά δεδομένα και ποιοι αποφάσισαν να σκεφτούν περισσότερο "ελληνικά", διαχωρίζοντας τα θεολογικά κείμενα από τα αποτελέσματα της επιστημονικής παρατήρησης εκείνης της εποχής, στηλιτεύοντας συν τοις άλλοις την έντονη παρεμβατικότητα των αρχιερέων στα εκπαιδευτικά προγράμματα των Σχολών εκείνης της εποχής.

Μιλώντας περί... "ελληνικότητας", αξίζει να αναφερθεί ότι αρκετοί χριστιανοί λόγιοι και κληρικοί της περιόδου, ακολουθώντας τις επιταγές των βυζαντινών προκατόχων τους, απευθύνονται στο κοινό τους ως χριστιανοί, εκφράζοντας παράλληλα την απέχθειά τους στον όρο "Έλληνας". Όμως το τελευταίο αποτελεί μια άλλη μεγάλη -εξίσου ενδιαφέρουσα- συζήτηση, που αγγίζει θέματα σχετιζόμενα με τη διαμόρφωση της νεοελληνικής ταυτότητας.

4. Μιλήσατε στο έργο σας για την εναντίωση του Κλήρου ως προς το Ηλιοκεντρικό Σύστημα. Ποια όμως ήταν τα βαθύτερα αίτια; Εκτιμάτε πως προεπαναστατικά η Εκκλησία ήθελε τη συνέχιση της υποδούλωσης των Ελλήνων ή ήθελε μεν την απλευθέρωση αλλά με όρους που θα τη διατηρούσαν στην πνευματική ηγεσία;

Τα βαθύτερα αίτια της εναντίωσης εκκλησιαστικών παραγόντων απέναντι στο Ηλιοκεντρικό Σύστημα είναι σαφώς θεολογικά. Σχετίζονται άμεσα με συγκεκριμένα χωρία της Βίβλου που στέκονται υπέρ του Γεωκεντρικού Συστήματος, ενώ φυσικά δεν πρέπει να παραβλέπουμε την ίδια τη θέση του ίδιου του ανθρώπου στον Κόσμο, από τη στιγμή που μέσω της Ηλιοκεντρικής θεώρησης εξοβελίζεται από το κέντρο του Σύμπαντος. Αναφορικά με τη θέση της Εκκλησίας σε σχέση με την υποδούλωση των Ελλήνων, αυτή αποτιμάται μέσα από τα έγγραφα και τις εγκυκλίους της Ηγεσίας της, όχι μόνο παραμονές της Επανάστασης, αλλά και κατά πολύ νωρίτερα. Π.χ στα 1798 η εγκύκλιος του Γρηγορίου του Ε' προς τους Επτανήσιους κατακεραυνώνει τους θιασώτες της Γαλλικής Επανάστασης, του Διαφωτισμού και των μηνυμάτων περί Ελευθερίας και Ανεξαρτησίας. Τα ίδια ακριβώς υποστηρίζει και η Πατρική Διδασκαλία που γράφτηκε το ίδιο έτος. Ακόμα και οι ίδιες οι Φυσικές Επιστήμες, θεωρήθηκαν φορείς άθεων ιδεών που θα μπορούσαν να εμφυσήσουν στους Ρωμιούς αισθήματα απελευθέρωσης από τον Οθωμανικό ζυγό.

Τα τελευταία χρόνια πριν την Επανάσταση καταγράφονται ο αφορισμός του Αγώνα και των Φιλικών, οι λίβελλοι εκκλησιαστικών παραγόντων όπως του Αθανασίου Πάριου και του Ιλαρίωνα Σιναΐτη (με τις ευλογίες του πατριάρχη), καθώς επίσης και μια σειρά από σφοδρά αντικληρικά κείμενα που καταδεικνύουν την αντίδραση των Διαφωτιστών απέναντι στην αντεπαναστατική θέση της Ηγεσίας της Εκκλησίας. Μέχρι και διαγωνισμός για τον αρνητικό ρόλο των αρχιερέων προκηρύσσεται από το περιοδικό Μέλισσα στο Παρίσι (ένας διαγωνισμός που προσφάτως αναβίωσε ενόψει του 2021 με πρωτοβουλία του ΚΕΠΕΚ). Όμως ακόμα και μετά τη συγκρότηση του πρώτου ελληνικού κράτους, στα 1828, μετά την έλευση του Καποδίστρια, ο πατριάρχης Αγαθάγγελος αποπειράται δόλια (μέσω της αποστολής τριών μητροπολιτών που σαρώνουν την Πελοπόννησο για να εξεγείρουν το ποίμνιο) να πείσει για την επανένωση των Ελλήνων με την Οθωμανική αυτοκρατία, συμπεριλαμβάνοντας μάλιστα στην επιστολή του προς τον Καποδίστρια τους σχετικούς όρους του ίδιου του Σουλτάνου!

Η απάντηση στο ερώτημά σας μπορεί να δοθεί μόνο μέσα από την ορθή κρίση των διαθέσιμων γεγονότων. Κατά την προσωπική μου γνώμη δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για το γεγονός ότι η Ανώτατη ιεραρχία της Εκκλησίας, ως ένας υπερεθνικός οργανισμός, αποπειράται εδώ και αιώνες να διαφυλάξει τα συμφέροντά της και μόνον, ανεξάρτητα από την όποια πολιτική ηγεσία ή εχθρό έχει απέναντί της. Το τι έγινε ορισμένες δεκαετίες μετά την Επανάσταση (απαραίτητες για να ξεχαστεί η στάση της) και εγκαθιδρύθηκαν οι περίφημοι εθνικοί μύθοι, είναι μία άλλη μεγάλη συζήτηση.

5. Μήπως είναι σήμερα μια σπουδαία ευκαιρία να επανασυστήσουμε στο κοινό τους Έλληνες Διαφωτιστές όπως ο Μοισιόδακας με αφορμή το 2021 και τους εορτασμούς του; Πώς κρίνετε τις προθέσεις της επιτροπής βάσει των όσων έχουμε δει ως τώρα;

Το 2021 είναι (ή καλύτερα θα ήταν, έτσι όπως διαφαίνεται) μια πολύ καλή ευκαιρία όχι μόνο για πανηγυρικούς εορτασμούς εν όψει της συμπλήρωσης 200 ετών από την κήρυξη της Επανάστασης, αλλά και για ουσιαστικό αναστοχασμό επάνω στις συνθήκες και τα γεγονότα της εποχής. Θα μπορούσε να καταστεί μια πρώτης τάξεως αφορμή για την περαιτέρω διεύρυνση των γνώσεων των νεοελλήνων πάνω σε ιστορικά θέματα, ακόμη και για την κατάρριψη ή έστω υποβάθμιση επιβλαβών εθνικών μύθων που έχουν ζημιώσει ποικιλοτρόπως τόσο την ιδιοσυγκρασία των πολιτών εδώ και πολλές δεκαετίες, όσο και τη λειτουργία του ίδιου του ελληνικού κράτους, κυρίως στον τομέα της Παιδείας.

Η επαφή του ελληνικού πολιτικού συστήματος με τις αξίες του Διαφωτισμού είναι κατ' ουσίαν ανύπαρκτη

Η επαφή των σύγχρονων Ελλήνων με τις επιταγές του νεοελληνικού αλλά και του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού θα ήταν μία ιδανική συνθήκη, θεωρώ όμως ότι απέχουμε πολύ από κάτι τέτοιο. Η επαφή του ελληνικού πολιτικού συστήματος με τα ιδανικά και τις αξίες του Διαφωτισμού δυστυχώς είναι κατ' ουσίαν ανύπαρκτη. Αναφορικά με την Επιτροπή, δεν αμφισβητώ τις προθέσεις της. Αποπειράθηκαν να ανοίξουν ιστορικά ζητήματα, πλην όμως υποχώρησαν γρήγορα κάτω από πιέσεις ή αντιδράσεις που προκλήθηκαν. Δυστυχώς τέτοιου είδους πρωτοβουλίες απαιτούν περισσότερη τόλμη και αποφασιστικότητα, λαμβάνοντας υπόψιν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας μας δεν είναι οικονομικό, πολιτικό ή κοινωνικό, παρά βαθιά πολιτισμικό. Πώς το έλεγε ο σοφός στωικός Μάρκος Αυρήλιος; "Οι άνθρωποι έγιναν ο ένας για τον άλλον. Ή βελτίωσέ τους, λοιπόν, ή υπόμεινέ τους".

6. Που αποτυπώθηκαν τα δεινά της διαφωτιστικής έλλειψης στον Έλληνα της μετεπαναστατικής περιόδου, από τη σύσταση του ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα;

Κυριολεκτικά σε κάθε μορφή του δημόσιου βίου. Το γεγονός ότι ο Διαφωτισμός πέρασε αλλά δεν... άγγιξε αυτόν τον τόπο, προκάλεσε και εξακολουθεί να προκαλεί μέχρι σήμερα ολέθριες συνέπειες που ξεκινούν από την ίδια την ιδιοσυγκρασία των Ελλήνων πολιτών, μέχρι τη δομή, την οργάνωση και τη στοχοθεσία του κράτους μας, με προεξέχοντα προβληματικό τομέα να είναι δίχως αμφιβολία η Παιδεία.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στη χώρα μας δεν υπάρχει ούτε ένας κομματικός οργανισμός που να έλκει τις ιδεολογικές του καταβολές και αξίες από τον Ορθό Λόγο και τον Διαφωτισμό, παρά το γεγονός ότι υπάρχει πεδίον δόξης λαμπρό ώστε να αναζητήσει κανείς μια τέτοιου είδους ιδεολογική αφετηρία, προσαρμοσμένη φυσικά στις σύγχρονες συνθήκες. Και το τελευταίο θεωρώ ότι είναι το λιγότερο τρομακτικό για τη μελλοντική μας πορεία ως Έθνος.

Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε εδώ

Χρήστος Δεμέτης

 

Πηγή: news247.gr - 01 Νοεμβρίου 2020

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διαβάστε Περισσότερα »