Δωδεκάνησα, 79 χρόνια μετά: Αναβίωσε από τον Δήμο Ρόδου, η τελετή έπαρσης της Ελληνικής σημαίας

 

31 Μαρτίου 1947 – 31 Μαρτίου 2026 

Εβδομήντα εννέα χρόνια από την ημέρα που υψώθηκε η Ελληνική σημαία, στα ελεύθερα πια Δωδεκάνησα, οι ιστορικές εκείνες στιγμές αναβίωσαν χθες, σε μια τελετή που διοργάνωσε ο Δήμος Ρόδου αποτίοντας φόρο τιμής στους προγόνους μας και μεταφέροντας το μήνυμα της ιστορικής συνέχειας και της εθνικής υπερηφάνειας στις νεότερες γενιές. 

Η τελετή ξεκίνησε με την προσέλευση των επισήμων στην κεντρική είσοδο του δημαρχείου.  Εκεί έγινε απόδοση Ύμνου από τον Σύλλογο Ιεροψαλτών Ρόδου «Ευάγγελος Μουτάφης», ενώ το Μουσικό Σχολείο Ρόδου ερμήνευσε εμβληματικό Ύμνο που αποδίδεται στην Ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα. 

Σε πομπή, που συνόδευσε η φιλαρμονική του Δήμου Ρόδου,  οι τοπικές αρχές κατευθύνθηκαν προς το βωμό της Πατρίδας. Προπορεύονταν  μέλη του Λυκείου Ελληνίδων Ρόδου και ο Αντώνης Χαλικάκης, απόγονος αγωνιστή του Ιερού Λόχου που κρατούσαν την Ελληνική σημαία, την οποία παρέδωσαν στους στρατονόμους της 95 ΑΔΤΕ  για την τελετή έπαρσης, που πραγματοποιήθηκε σε κλίμα συγκίνησης. 

Ακολούθησε  επιμνημόσυνη δέηση από τον Μητροπολίτη Ρόδου κ. Κύριλλο και κατάθεση στεφάνων από τον διοικητή της 95 ΑΔΤΕ Κωνσταντίνο Αλεξανδρή, τον αντιπεριφερειάρχη Δωδ/σου Χρήστο Μιχαλάκη, τον δήμαρχο Ρόδου Αλέξανδρο Κολιάδη και τον Χρήστο Μαλανδράκη, γιο ενός από τους τελευταίους Ιερολοχίτες και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου από την 95 ΑΔΤΕ. 

Η τελετή ολοκληρώθηκε με συμβολική πορεία από το Μαντράκι προς το Κοιμητήριο, καθώς πριν από 79 χρόνια, μετά την έπαρση της Ελληνικής σημαίας, αρχές και πολίτες κατευθύνθηκαν προς το Κοιμητήριο για να μεταφέρουν στους νεκρούς το μήνυμα ότι τα Δωδ/σα ήταν πια ελληνικά. 

Σε όλη την εκδήλωση, έντονη ήταν η συμμετοχή μελών των παροικιακών συλλόγων όλων των νησιών της Δωδ/σου, των προσκόπων, του Ερυθρού Σταυρού και μαθητών όλων των βαθμίδων. Ξεχωριστή ήταν επίσης η συμμετοχή τμημάτων του Μουσικού Σχολείου Ρόδου, ενώ παρών ήταν και ο γνωστός δικηγόρος Γιάννης Χαρίτος, γιος του τότε δημάρχου Ρόδου, Γαβριήλ Χαρίτου. 

Ακολουθεί φωτορεπορτάζ 

Με πληροφορίες από ertnews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ρόδος: 82χρονη μαθήτρια παρελαύνει και συγκινεί – «Ειρήνη και τίποτε άλλο»

Η κυρία Σοφία ετών 82, μαθήτρια του Εσπερινού ΕΠΑΛ, παρέλασε με υπερηφάνεια 

Μια από τις πιο συγκινητικές εικόνες της φετινής 25ης Μαρτίου έρχεται από τη Ρόδο, όπου η 82χρονη μαθήτρια Σοφία παρέλασε μαζί με τους συμμαθητές της και κέρδισε το θερμό χειροκρότημα του κόσμου, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα ζωής, αξιοπρέπειας και ελπίδας. 

Η κυρία Σοφία, μαθήτρια της πρώτης Λυκείου στο Εσπερινό ΕΠΑΛ Ρόδου, συμμετείχε κανονικά στην παρέλαση της εθνικής επετείου, πλάι σε εκατοντάδες μαθητές από σχολεία του νησιού. 

«Νιώθω μεγάλη τιμή που λαμβάνω μέρος ως μαθήτρια σε αυτή την παρέλαση», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, εκφράζοντας τη συγκίνησή της για τη συμμετοχή της. Όπως είπε, ευχαρίστησε ιδιαίτερα τον διευθυντή του σχολείου που της έδωσε αυτή τη δυνατότητα, ενώ δεν έκρυψε τη συναισθηματική φόρτιση της ημέρας. 

«Εύχομαι σε όλο τον κόσμο υγεία και ηρεμία. Ειρήνη και τίποτε άλλο. Ειδικά αυτές τις μέρες που βιώνουμε πολέμους», ανέφερε χαρακτηριστικά. 

Η υπερηφάνεια του σχολείου και η τελευταία παρέλαση του διευθυντή 

Ιδιαίτερα συγκινημένος εμφανίστηκε και ο διευθυντής του σχολείου, Νίκος Οικονόμος, τονίζοντας ότι το Εσπερινό ΕΠΑΛ, που αποτελείται από ενήλικες μαθητές, κατάφερε να συμμετάσχει συντεταγμένα στην παρέλαση, κάτι που –όπως είπε– ίσως να συμβαίνει για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια. 

Παράλληλα, σημείωσε ότι πρόκειται για την τελευταία φορά που συνοδεύει το σχολείο σε παρέλαση, καθώς σε λίγους μήνες συνταξιοδοτείται.

«Θέλω να ευχαριστήσω όλους τους μαθητές που γνώρισα όλα αυτά τα χρόνια – περισσότερους από 8.000 – και να εκφράσω τον θαυμασμό μου για την κυρία Σοφία, που στα 82 της χρόνια συμμετέχει σε αυτή τη σημαντική στιγμή», ανέφερε. 

naftemporiki.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Από τη Wall Street στην Καισαριανή - Του Κώστα Βαξεβάνη

Η ελευθερία του ανθρώπου δεν είναι μόνο αξία, αλλά πρέπει να παράγει και αξίες 

Οι φωτογραφίες με τους «ορθοστατούντες και ορθοβαδίζοντες» κομμουνιστές της Καισαριανής δεν αποτυπώνουν τίποτα το ανατριχιαστικό. ∆εν έχουν αίμα, δεν έχουν νεκρά σώματα, δεν έχουν βία. Ακόμη και η βία που υπονοείται όταν σε μια φωτογραφία φαίνονται άνθρωποι μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιστορική καταγραφή, η οποία έρχεται μάλιστα στο φως σε μια εποχή που είμαστε εξοικειωμένοι με τη βία. 

Τι είναι αυτό στις συγκεκριμένες φωτογραφίες που συνήγειρε και συγκλόνισε ανθρώπους μέσα κι έξω από την Ελλάδα; 

Ο θάνατος είναι οριακή κατάσταση και τελικό στάδιο της ζωής. Οταν ένας άνθρωπος φτάνει στον θάνατο βίαια, γνωρίζοντας μάλιστα με ακρίβεια το ραντεβού μαζί του, ότι σε λίγο δεν θα υπάρχει, τότε τα πράγματα δεν κρίνονται μόνο βιολογικά. Η ηθική υπόσταση και η αξιοπρέπεια του μελλοθάνατου είναι τελευταία του συνειδητή ζωτική ένδειξη. Το πώς προσέρχεται κάποιος στον θάνατο που του επιβάλλουν φανερώνει και ποιος είναι και πώς έζησε. Αν ο θάνατος είναι σκληρός, ο επιβεβλημένος και προγραμματισμένος γίνεται σκληρό μέτρο της ανθρώπινης αξίας. 

∆εν είναι η αποτύπωση των φρικτών ιστορικών στιγμών λοιπόν που συγκλονίζει. Είναι τα βλέμματα, αυτά τα βλέμματα που κοιτάνε τον φακό. Ξέρουν ποιο είναι το τέλος, αλλά δεν το αντιμετωπίζουν ως τέλος. Είναι σαν να κοιτάνε εσένα, 82 χρόνια μετά, και να ρωτάνε «εσύ τι έκανες;» κι όχι αν και πόσο τους λυπάσαι. 

Οι παλιές φωτογραφίες του 1944 δεν είναι απλώς και μόνο οι συγκλονιστικές φωτογραφίες ηρώων που σπανίζουν έτσι κι αλλιώς στην Ιστορία. Είναι το μέλλον που ανανεώνεται μέσα από τα απλά ανθρώπινα υλικά. Τον άνθρωπο που αξιολογεί όσα αξίζουν και θέλει να προσφέρει. Οι κουρελήδες που πάνε για εκτέλεση και περπατάνε προς τον θάνατο όρθιοι. Κι εσύ φοβάσαι μη βρέξει την ώρα που πας να πιεις καφέ. 

Στη μορφή τους δεν διακρίνεις κάποια υλικά προδιαγεγραμμένης σπουδαιότητας ούτε την υπόσχεση της αντοχής. ∆ιακρίνεις τον απλό άνθρωπο που πιστεύει πως τη ζωή την ορίζουν οι άνθρωποι και έχουν την ευθύνη της. 

Οι «200» επιστρέφουν για να πάρουν το αίμα τους πίσω. ∆εν πρόκειται για κάποια εκδίκηση, αλλά για αιματοδοσία της αλήθειας. Στην Ελλάδα την Ιστορία δεν την έγραψαν οι νικητές, αλλά οι προδότες και συνεργάτες των Γερμανών. Τους εκτελεσμένους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής παρέδωσαν στους Γερμανούς κατακτητές οι Ελληνες που τους είχαν φυλακισμένους στην Ακροναυπλία για τις ιδέες τους. Οι μαυραγορίτες της Κατοχής και οι δωσίλογοι έγιναν το επίσημο κράτος μετά τον πόλεμο. Τους απορρόφησε ο συμμαχικός αντικομμουνισμός και, για να δικαιολογήσει την ανήθικη νέα συνεργασία, τους έκανε κατ’ απονομή «πατριώτες» . Οσοι απελευθέρωσαν την Ελλάδα βαφτίστηκαν ανθέλληνες και συνέχισαν να φυλακίζονται και να εκτελούνται. Τα πρόσωπα των 200, με τη λεβεντιά, το θάρρος, την αξιοπρέπεια, είναι τα πρόσωπα της πραγματικής ιστορίας που άλλαξαν και κακοποίησαν. Τα βλέμματα που μέσα τους δεν βλέπεις σκοτάδι θανάτου αλλά φως είναι η νίκη των ηττημένων και προδομένων. Την ιστορία  την έκρυψαν, αλλά αυτά τα πρόσωπα δεν κρύβονται, λένε αυθόρμητα την αλήθεια. 

Παρότι εγγονός ενός από αυτούς τους μετέπειτα εκτελεσμένους, θα αποφύγω την καταγραφή των επιχειρημάτων για την ιστορική αξία των φωτογραφιών και τους συμβολισμούς σε σχέση με τον αγώνα εκείνης της εποχής. Υπάρχει ένας συμβολισμός, σύγχρονος και πολύ σημαντικός. 

Οι φωτογραφίες αποκαλύφθηκαν σήμερα σε μια κοινωνία που φοβάται να ζήσει όπως ονειρεύεται, που φοβάται να προσφέρει, που φοβάται να της προσφέρουν, που φοβάται για να φοβάται και φοβάται μη φοβηθεί. Που δεν θέλει να πονέσει, που αρνείται τη συλλογική της φύση, πιστεύοντας ότι έτσι φτιάχνει την προσωπική ασφάλεια και ευτυχία. Στην κοινωνία που θεωρεί ότι αδικία είναι το πέναλτι που δεν σφύριξε υπέρ της ομάδας ο διαιτητής και όχι η αδυναμία της να ζήσει. Που τραβάει σέλφι και καταναλώνει λάικ για ν’ ανέβει στην ιεραρχία της ναρκισσιστικής αυταρέσκειας. Στην κοινωνία όπου το «μαζί» έχει καταλήξει το άθροισμα κάποιας ψευτοευθύνης: να κάνουμε μαζί γιόγκα, μαζί να αυτοβελτιωθούμε, να κλάψουμε ή να ρίξουμε τις ευθύνες στους άλλους μέσα από την εικονική διαδρομή στα «παιδικά τραύματα» και στην πηχτή ανοησία. 

Στην κοινωνία αυτή οι φωτογραφίες φέρνουν, με το συναισθηματικό βάρος και τον ισχυρό συμβολισμό, μια άλλη θεώρηση. Η ελευθερία, η ελεύθερη βούληση, τα πράγματα για τα οποία δίνει μάχη ο άνθρωπος πρέπει να έχουν ένα αξιακό φορτίο. Ελευθερία δεν είναι ο «ετσιθελισμός» του καθενός και το «δικαίωμα» δεν υπερασπίζεται έναν αόριστο και εγωιστικό προσωπικό χώρο. Επιπλέον η ευτυχία και ο πόνος του καθενός δεν διαχωρίζονται κατά το δοκούν και δημιουργούνται μέσα στο κοινωνικό σύνολο. ∆εν είναι αποτελέσματα ενδοσκόπησης και μοναχικής πορείας. Αν δεν βελτιωθεί η κοινωνία, ο άνθρωπος θα παραμένει μέσα στο νέφος της προσωπικής αυταπάτης και η συνεχής, πραγματική δυστυχία του θα είναι το κυνήγι της ευτυχίας που δεν φτάνει. 

Γύρω από τον άνθρωπο-οπαδό της κατά φαντασίαν ευτυχίας έχει δημιουργηθεί το πλαίσιο της ολοκληρωτικής του εκμετάλλευσης. ∆εν εκμεταλλεύονται μόνο την εργασία του, αλλά το σύνολο της ύπαρξής του και τα συναισθήματά του. Ο ανεκπλήρωτος και αδικαίωτος άνθρωπος προσφεύγει στην προσωπική ερμηνεία και ενοχή, θεωρώντας ότι λύση είναι η αυτοβελτίωση. Ακόμη και η λύση της αυτοβελτίωσης δεν είναι παρά εμπόριο και καταναλωτική παγίδα. Το σύστημα τρέφεται, γεννά αυταπάτες σε ενοχικούς ανθρώπους, οι οποίοι αναζητούν τη λύση όχι στη συλλογική λειτουργία, αλλά στα άδυτα της ψυχής και στο «τραύμα». Ο φαύλος κύκλος καταλήγει στον εξαντλημένο και απογοητευμένο άνθρωπο. 

Η ελευθερία του ανθρώπου δεν είναι μόνο αξία, αλλά πρέπει να παράγει και αξίες. Η ευτυχία δεν είναι αυθύπαρκτη και εύκολη βεβαιότητα, ένα δικαίωμα που παράγει η αυθαίρετη θέληση. Εναλλάσσεται με τον πόνο και παράγεται από την προσπάθεια. ∆εν υπάρχει ευτυχία απόκοσμη και αποκοινωνικοποιημένη. 

Ο έμπορος ναρκωτικών είναι ικανοποιημένος όταν πουλάει ναρκωτικά, ο παιδόφιλος όταν βιάζει παιδάκια και ο απατεώνας όταν εξαπατά τους άλλους. Η ικανοποίηση περνάει από τα κοινωνικά φίλτρα, αλλά τελικώς έχει πραγματική υπόσταση όταν ανταποκρίνεται σε αξίες που υπηρετούν τον άνθρωπο. Οι επιστήμονες που θαυμάζουμε, οι ήρωες που λατρεύουμε, οι άνθρωποι που αγαπάμε μετριούνται με την προσφορά τους στους άλλους και σε εμάς, όχι πάντως στον εαυτό τους. 

Οπως κι αν απλώνεται μπροστά μας η ζωή με τους σύγχρονους συμβολισμούς της, κανένας στο μέλλον δεν θα εκτιμά τον χρηματιστή της Wall Street, τον Ιλον Μασκ ή τον Τζεφ Μπέζος. Θα εκτιμάμε περισσότερο τον άγνωστο πολίτη που έπεσε στη θάλασσα για να σώσει ένα παιδάκι που πνιγόταν. Και τους 200 της Καισαριανής. Τη θυσία και την προσφορά, την αξία και την αυταπάρνηση. Με αυτή την έννοια, η Ιστορία εκδικείται. 

Κώστας Βαξεβάνης / koutipandoras.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Τα νέα Πολυτεχνεία

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν έφοδος στον ουρανό. 

Η γενιά του Πολυτεχνείου είναι ακόμη μαζί μας. Το τανκς που έριξε την πύλη δεν την έχει λιώσει. Παραμένει ανυπάκουη, συντροφική, ατίθαση. «Αντιδραστική» στις καθεστωτικές επιλογές, στις αγκυλώσεις κομμάτων και κοινωνικών ομάδων. Βγαίνουν μπροστά, δεν φοβούνται· τι άλλο να φοβηθούν πια όταν η κάννη του τεθωρακισμένου κοίταζε τις ζωές τους. 

Από πολύ καιρό έχει ξεκινήσει η επιχείρηση απαξίωσης και συκοφάντησης της «γενιάς του Πολυτεχνείου». Βολεμένοι, έπιασαν κρατικά, κομματικά και κυβερνητικά πόστα. Αυτό ήθελαν να πιστέψουμε. Πράγματι κάποιοι «δημοφιλείς» εξαργύρωσαν τη δράση τους, αλλά είναι κάποιοι μετρημένοι στα δάχτυλα. Μια ολόκληρη γενιά δεν είναι πέντε-δέκα πολιτικάντηδες που σαν τις σβούρες αλλάζουν θέση, άποψη και κομματική τοποθέτηση. Influencer υπήρχαν πάντα και εξαργύρωναν τον ρόλο τους. Χιλιάδες αυτής της γενιάς κυκλοφορούν στην κοινωνία με ψηλά το κεφάλι. Πάντα θα υπάρχει το άσπρο – μαύρο, αλλά θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι το μαύρο πλημμύρισε τις ζωές μας. 

Απώτερη επιδίωξη των συκοφαντών είναι η εξουδετέρωση της κριτικής σκέψης, κάθε αντίδρασης. Βασικός στόχος είναι η υποταγή. Φαίνεται άλλωστε στη μιθριδατοποίηση της κοινωνίας. Επιλέγουν τη ΝΔ για να μη χάσουν το όποιο επίδομα επιβίωσης τους άφησε για να μην αφανιστούν. Και για όποιον αντιδράσει έχει αστυνομία, όπως τότε στο Πολυτεχνείο. Καταρρακώθηκε προχθές το Σύνταγμα με την καταδίκη για ένα πανό σε δημόσιο χώρο. Κι αν κάτι πάει στραβά, η κυβερνητική λύση είναι αστυνομία: πανεπιστημίων, σιδηροδρόμων, δικαστηρίων, μουσείων κ.λπ. 

Σήμερα δεν ζούμε σε εποχές Πολυτεχνείου, αλλά είναι δύσκολα, όπως έλεγε ένας φίλος που ήταν εκεί τον Νοέμβρη του ’73. Δεν βάζουμε στο ζύγι τις περιόδους. Είναι πιο «ύπουλη» η σημερινή εποχή. Φακελώματα υπάρχουν ακόμη με ό,τι γράφεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (ομάδα προπαγάνδας). Πανεπιστημιακοί εκδικούνται ένα σύνθημα στον τοίχο για την Παλαιστίνη ή επιτίθενται σε οτιδήποτε θυμίζει συνδικαλισμό και ελεύθερη έκφραση. 

Η εποχή μας θέλει λύσεις Πολυτεχνείου. Απλά αντίσταση; Ανυπακοή. Η δημιουργία, η καινοτομία έρχεται μέσα από την αμφισβήτηση. Ποιος αμφισβητεί το σύστημα εξουσίας και αστυνομοκρατίας σήμερα; Γράφοντας και χαιρετίζοντας νίκες άλλων χωρίς να αντιλαμβάνεσαι τα μηνύματα της κοινωνίας, απομονωμένος σε χρυσά κλουβιά κολάκων και επιχειρηματιών; 

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν έφοδος στον ουρανό. Το καταπιεστικό σκηνικό της χούντας δεν μπορούσε να αντέξει άλλο. Το σκοτάδι είχε επιβληθεί με υποσχέσεις. Δόθηκαν ρουσφέτια, έγιναν τακτοποιήσεις αλλά η ακρίβεια έτρωγε τον μισθό και αυξήσεις δεν δίνονταν. Έρχονταν «επενδυτές» και έτρωγαν οι ντόπιοι μεσάζοντες («Λαμόγια στο χακί», το βιβλίο του φίλου Διονύση Ελευθεράτου, είναι κατατοπιστικό). Έφτιαχναν και οράματα μάσας («Τάμα του Έθνους») και έφαγαν δισεκατομμύρια όπως κάνουν τώρα οι γαλάζιες ακρίδες των ιδιωτικοποιήσεων, των συμβούλων και των απευθείας αναθέσεων. 

Μια χούφτα φοιτητές εξέφρασε τη συσσωρευμένη οργή όλης της κοινωνίας. Γι’ αυτό σκλήρυνε η χούντα με τον Ιωαννίδη, έφτασε όμως σε αδιέξοδο παροχών και λύσεων και έπεσε σαν ώριμο φρούτο με την τραγωδία της Κύπρου που ενορχήστρωσε. Τι ζήτησαν οι φοιτητές και το αγκάλιασαν οι γύρω δρόμοι, οι γύρω συνοικίες, δέθηκε με τα Μέγαρα, με τον Ξυλούρη, με τους περισσότερους που έβλεπαν λίγους (π.χ. αφορολόγητο σε εφοπλιστές) να περνούν ζωή και κότα; Απλά λόγια: ψωμί (για δουλειά και αγοραστική δύναμη), παιδεία (συμπόρευση με τις αναπτυγμένες χώρες, ενίσχυση του πνευματικού κεφαλαίου και αξιοποίησή του στην παραγωγή), ελευθερία (οραματικό στοιχείο για να λειτουργήσουν αποτελεσματικά τα δύο προηγούμενα αιτήματα). Ένα σύνθημα σαν μανιφέστο χιλιάδων σελίδων. Συμπύκνωση του κοινωνικού συμβολαίου της μεταπολίτευσης στην καθημερινότητα. 

Τι κάνουν τώρα τα κόμματα; Φτιάχνουν μανιφέστα με τη μοναδική τους αλήθεια που δεν συναντά τη μοναδική αλήθεια ενός άλλου. Τακτικισμός. Σαφώς και εκφράζουν διαφορετικά κοινωνικά συμφέροντα – αναμενόμενο. Λείπει όμως ο ενοποιητικός κρίκος – φυσικά δεν μπορεί να είναι ένας μεσσίας, ένας «άριστος» της Αριστεράς.

Στη Γαλλία, στήθηκε ένα εκλογικό μέτωπο που κέρδισε τη Λεπέν αλλά έχασε από τον Μακρόν της ολιγαρχίας που έπαιξε (αναμενόμενα) ύπουλα. Στη Γερμανία το παραδοσιακό SPD της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας εξαϋλώνεται διότι βαδίζει όλο δεξιότερα, αλλά το Die Linke βρήκε σφυγμό ακούγοντας τη βάση. Στο Νεπάλ, στη Μαδαγασκάρη, στις Φιλιππίνες και στο Μεξικό βγήκαν στους δρόμους απαιτώντας κάτι καλύτερο για τη ζωή τους.

Στις ΗΠΑ τα πράγματα φαίνεται να είναι καλύτερα και να μοιάζει να επιβεβαιώνεται (;) ο μπαρμπα-Κάρολος για τις αναπτυγμένες χώρες. Η ανεκτή διαβίωση του Μαμντάνι έγινε επαναστατικό σύνθημα (κομμουνιστή τον αποκάλεσε ο Τραμπ) στη Νέα Υόρκη συμπυκνώνοντας τα αιτήματα των πολλών σε καθημερινότητα με συγκρουσιακή ρητορική. Το ίδιο πέτυχε πρόσφατα και στο Σιάτλ η Κέιτι Γουίλσον.

Πώς το πέτυχαν, κυρίως ο Ζοχράν Μαμντάνι; Ας τον αφουγκραστούμε κι ας θυμηθούμε τι είχε γίνει στο Πολυτεχνείο (σε πολύ γενικές γραμμές): «Νέοι ήρθαν να ενισχύσουν το κίνημά μας επειδή πιστεύουν ότι μπορούμε να έχουμε έναν καλύτερο κόσμο από τον σημερινό. Καταλαβαίνουν ότι η κρίση του κόστους ζωής δεν είναι αναπόφευκτη, μπορούμε και πρέπει να εκπληρώσουμε μια ατζέντα ανεκτικότερης διαβίωσης που θα επιτρέψει στους νεοϋορκέζους να αναπνεύσουν ξανά με ευκολία».

Στην ελληνική πραγματικότητα βγαίνουν εύκολα από τα σεντούκια του κράτους δισεκατομμύρια για τανκς, αεροπλάνα, βαπόρια και όπλα, ενισχύεται ο πρωθυπουργός της διαφθοράς στην Ουκρανία και αν απαιτήσουμε μείωση ΦΠΑ ή τιμής ρεύματος (ούτε καν αύξηση μισθού) θα μας πουν ότι δεν υπάρχουν λεφτόδεντρα. Και σε ρόλο Κάλχα ο Δένδιας άρχισε να μας προετοιμάζει για φέρετρα με ελληνική ή ευρωπαϊκή σημαία. Είστε έτοιμοι για πόλεμο; Ο Δένδιας και οι λοιποί εκπρόσωποι της ελληνικής και ευρωπαϊκής ολιγαρχίας είναι έτοιμοι και έρχονται να μας πείσουν για «θυσίες». Αδιανόητο κι αυτό όπως και η καταδίκη για ένα πανό χωρίς προκλητικό σύνθημα και βίαιες συγκρούσεις. Φτάνει, ως εδώ! Το όραμα του Πολυτεχνείου να φωτίσει όλη την Ελλάδα.

Θανάσης Καραμπάτσος 

Πηγή: documentonews.gr

https://www.documentonews.gr/article/ta-nea-polytechneia/

Διαβάστε Περισσότερα »

"Δια την επιβολήν του Νόμου "...

 Σκίτσο του Γιάννη Δερμεντζόγλου από το tvxs 

Διαβάστε Περισσότερα »

8 Μαΐου 1945. Ελευθερώνεται η Σύμη μετά από 600 χρόνια σκλαβιάς

 

Απελευθέρωση της Σύμης: Στις 8 Μαΐου 1945 ολοκληρώνεται στη Σύμη το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου και ταυτόχρονα σημαδεύεται η αρχή του τέλους για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου ύστερα από σκλαβιά 600 και πλέον χρόνων. Βέβαια, είχε προηγηθεί η κατάρρευση της Γερμανίας και του φασιστικού καθεστώτος της Ιταλίας, η αυτοκτονία του Χίτλερ και η επικράτηση των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη. 

Η παράδοση των Γερμανών έγινε στις 8 Μάη 1945, την ίδια μέρα που έπεφτε και το Βερολίνο στα χέρια του Κόκκινου Στρατού. Τη μέρα αυτή, ο Γερμανός διοικητής Βάγκνερ συνομολογούσε με τον Άγγλο στρατηγό Μόφατ, στη Σύμη, την παράδοση των γερμανικών στρατευμάτων της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. 

Η ελευθερία, όμως, δεν ήρθε και ένας νέος καταχτητής, οι Άγγλοι, ήρθε να διαδεχτεί τους προηγούμενους. Ένα χρόνο μετά την αποχώρηση των Γερμανών, στην πρώτη επέτειο της παράδοσής τους, στις η 1946, δύο Συμιακοί, στελέχη του ΕΜΠΑ, ο Ελευθέριος Διακογιάννης και ο Φανούριος Χατζηστρατής, προβαίνοντας σε μια πράξη αντίστασης, κατεβάζουν από τον ιστό τους, στη Σύμη, τις δύο τεράστιες σημαίες των ΗΠΑ και της Αγγλίας, σύμβολα της νέας κατοχής και στη θέση τους βάζουν την ελληνική σημαία. 

Στις 31 Μάρτη 1947 στη Ρόδο, οι Άγγλοι παραδίδουν τα νησιά στον Έλληνα ναύαρχο Ιωαννίδη, ο οποίος εγκαταστάθηκε σαν στρατιωτικός διοικητής. Η μέρα αυτή είναι και η πραγματική ημερομηνία της ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα, όμως επίσημα έχει καθιερωθεί αυτή της 7ης Μάρτη 1948, όταν ένα χρόνο μετά την αποχώρηση των Άγγλων έγινε ο επίσημος εορτασμός.

Δείτε σε ζωντανή μετάδοση την ανάλυση των γεγονότων στη Σύμη στις 8 Μαΐου 1945, από τον Αρχιμανδρίτη της Ιεράς Μητροπόλεως Ρόδου, Αθανάσιο Μισσό. Προπαππούς και ο παππούς του Αρχιμανδρίτη, Λευτέρης Τσατταλιός και ο γιος του Λεωνίδας αποτελούσαν μέρος του σημαντικού κατασκοπευτικού κλιμακίου στη Μονή του Πανορμίτη. 

Μια σύντομη αναφορά για τα γεγονότα στη Σύμη στις 8 Μαΐου 1945

Ύστερα από συνεννοήσεις με τους ‘Άγγλους, ο Γερμανός διοικητής του Ανατολικού Αιγαίου Όττο Βάγκενερ φτάνει στη Σύμη με μια τορπιλάκατο.

Στο λιμάνι του αποδίδονται οι ανάλογες τιμές και ο Γερμανός στρατηγός με γρήγορο βήμα κατευθύνεται στο σπίτι του Καμψώπουλου, όπου τον περιμένουν ‘Άγγλοι και Γάλλοι αξιωματικοί και οι Έλληνες Ιερολοχίτες.

Εκεί ο Άγγλος ταξίαρχος Τζέιμς Μόφφατ λέει στο Γερμανό στρατηγό:

-Δέχεστε να υπογράψετε την παράδοση των στρατευμάτων σας;

Με αργή και βραχνή φωνή αμετανόητος ο Βάγκενερ απαντά:

-Εκτελώ διαταγές. Εάν είχα το δικαίωμα ποτέ δεν θα υπέγραφα!

Έσκυψε και χωρίς άλλη κουβέντα υπέγραψε. Ο υπασπιστής του ήταν έτοιμος να δακρύσει.

Τον κοίταξε μ΄ένα βλέμμα βλοσυρό και έσπευσε να παραδώσει το περίστροφο του στον Άγγλο ταξίαρχο.

«Το τρόπαιο αυτό ανήκει στον Ιερό Λόχο», απαντά ο Μόφφατ.

Τότε ο Γερμανός απαντά με ένα ξερό «για» (ναι) και παραδίδει το περίστροφο στον παριστάμενο διοικητή του Ιερού Λόχου συνταγματάρχη Χριστόδουλο Τσιγάντε.

Η τελετή κράτησε λίγα μόνο λεπτά και αμέσως μετά ο Γερμανός στρατηγός επιβιβάστηκε στην τορπιλάκατο και αναχώρησε με κατεύθυνση τη Ρόδο για να ετοιμάσει την παράδοση του νησιού την επόμενη μέρα στις συμμαχικές δυνάμεις.

Γιατί, όμως, επελέγη η Σύμη για να γίνει η παράδοση των γερμανικών στρατευμάτων;

Οι λόγοι είναι πολλοί, αλλά ο κυριότερος είναι γιατί η Σύμη -και λόγω της γεωγραφικής της θέσης- διαδραμάτισε ένα σημαντικό ρόλο στον απελευθερωτικό αγώνα.

Οι κάτοικοί της, ανώνυμοι και επώνυμοι, με κάθε τρόπο -ακόμη και θυσιάζοντας τη ζωή τους- ιδιαίτερα όταν το νησί ήταν υπό ξενική κατοχή, προσέφεραν πολύτιμες βοήθειες στους συμμάχους.

Στη Σύμη λειτούργησαν σημαντικά κατασκοπευτικά κλιμάκια με κορυφαίο αυτό στη Μονή του Πανορμίτη με τον ηγούμενο Χρύσανθο Μαρουλάκη, τον Μυκονιάτη στρατιωτικό Φλώρο Ζουγανέλη και τον Μιχάλη Λάμπρου τους οποίους εκτέλεσαν οι Ιταλοί κατά τη μεταφορά τους από το μοναστήρι στο Γυαλό.

Είναι απαραίτητο να μνημονεύσουμε τα ονόματα ορισμένων (από τους πολλούς) Συμιακών που αποτελούσαν το κατασκοπευτικό κλιμάκιο, όπως ο Φώτης Κατσουράκης, ο Νικόλας Τσατταλιός (με το παρατσούκλι Γιαταγάνας) και ο γιος του Λευτέρης, ο Λευτέρης Τσατταλιός και ο γιος του Λεωνίδας, (προπαππούς και ο παππούς του Αρχιμανδρίτη της Ιεράς Μητροπόλεως Ρόδου, Αθανασίου Μισσού, όπου και το βαπτιστικό του όνομα είναι του παππού του, Λεωνίδας), ο Γιώργος Μυλωνάκης, ο Λουκάς Ξανθός, ο Σταύρος Σμυρνάκης, ο Κώστας Κατσιμπρής, ο Αντώνης Αγγελίδης και ο Ανδρέας Μοσχόβης.

Οι δύο τελευταίοι ήταν δάσκαλοι και εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς τον Μάρτιο του 1944. Στα διάφορα κλιμάκια μετείχαν ακόμη πολλοί βοσκοί, ψαράδες και γυναίκες, όπως οι Κατίνα και Ειρήνη Κατσουράκη και οι Ζαφείρα και ‘Άννα Ξανθού.

Έγγραφα των βρετανικών υπηρεσιών αναφέρουν ότι ο Λευτέρης Τσατταλιός ήταν άνθρωπος του Άγγλου πρόξενου Νόελ Ρίης στη Σύμη όπου εμφανίζεται μεν ως συνεργάτης των ιταλικών μυστικών υπηρεσιών, ενώ στην πραγματικότητα αποσπά πολύτιμες πληροφορίες από τους Ιταλούς που διαβιβάζονται στη Σμύρνη, όπου βρίσκεται το αρχηγείο του Νόελ Ρίης.

Ακόμη στη Σύμη-σύμφωνα με τους Βρετανούς-πληροφορίες συγκεντρώνουν, εκτός από τον Λευτέρη Τσατταλιό, συγκεντρώνουν και οι Σωτήρης Βογιατζής, Κώστας Πάχος γιος του φωτογράφου Φιλήρατου Πάχου και κάποιος Πατάκας. Στις 27 Σεπτεμβρίου 1944 το βράδυ μια ομάδα Άγγλων κομάντος με Έλληνες Ιερολοχίτες με διοικητή τον ταγματάρχη Τζοκ Λαπράικ πλησιάζει στο λιμάνι της Σύμης.

Με ένα αναδιπλούμενο κανό ο λοχαγός Άντερ Λάσσεν και μέσα σε ένα καταιγισμό πυρών κατορθώνει να φτάσει στην προκυμαία και μαζί με τους άνδρες του εξουδετερώνουν τη φρουρά και απελευθερώνουν το νησί.Και το μοναδικό πρόβλημα των Άγγλων, όπως υπογραμμίζεται σε σχετικές αναφορές- είναι το αίτημα των κατοίκων να εκτελεστούν οι 140 Ιταλοί αιχμάλωτοι !..

Το βέβαιο είναι ότι οι Συμιακοί έτρεφαν μεγάλο θυμό και οργή για τους Ιταλούς επειδή εκτέλεσαν τον ηγούμενο της Μονής του Πανορμίτη Χρύσανθο Μαρουλάκη και τους άλλους δύο πατριώτες.

Το αίτημα δεν έγινε αποδεκτό και ο ταγματάρχης Λαπράικ μετέτρεψε τη Σύμη σε ισχυρή βάση εξόρμησης των καταδρομέων, των ιερολοχιτών και των ομάδων αναγνώρισης που καταφθάνουν στα Δωδεκάνησα.Από τη Σύμη ξεκινούσαν πολλές επιχειρήσεις των συμμαχικών δυνάμεων στο Αιγαίο, ενώ ταυτόχρονα καταφθάνουν στο νησί πολλοί φυγάδες από άλλα νησιά -κυρίως από τη Ρόδο- που εξακολουθούσαν να είναι υπό την κατοχή των Γερμανών.

Με τη συνδρομή των Συμιακών, πολλοί φυγάδες προωθούνται στα απέναντι τουρκικά παράλια (Απλοθέκα) και από εκεί στη Μέση Ανατολή για να καταταγούν στις Ένοπλες Δυνάμεις. Παράλληλα, τα γερμανικά στούκας απογειώνονται από το αεροδρόμιο της Ρόδου και βομβαρδίζουν ανηλεώς τη Σύμη, προκαλώντας πολλά θύματα και ανυπολόγιστες καταστροφές. 

Η παραχώρηση της Δωδεκανήσου

Ταυτόχρονα στη διεθνή σκακιέρα έχει φουντώσει ένα έντονο παρασκήνιο για την τύχη της Δωδεκανήσου. Οι τρεις ηγέτες (Τσώρτσιλ, Ρούσβελτ και Στάλιν) συζητούν στις συναντήσεις τους για τη συμμετοχή της Τουρκίας στον πόλεμο και ως αντάλλαγμα θα έπαιρναν τα Δωδεκάνησα! Κυρίως ο Τσώρτσιλ στις αρχικές του τοποθετήσεις δεν ήταν αρνητικός σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Όμως, στη Βρετανία υπήρχαν και αντίθετες φωνές, όπως του υπουργού Εξωτερικών λόρδου Χάλιφαξ, ο οποίος μεταξύ άλλων, σε αναφορά του στο Φόρειν Όφφις, έγραφε και τα εξής:

«Οφείλω να σας προειδοποιήσω ότι η Ένωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα αποτελεί ήδη μιαν από τις πολεμικές κραυγές στον ελληνικό στρατό. Στρατεύματα αναχωρούν από την Αθήνα για το μέτωπο φωνάζοντας: 

Και στα Δωδεκάνησα και στα Δωδεκάνησα.

Έγιναν διαδηλώσεις Δωδεκανησίων στη Θεσσαλονίκη, την Κρήτη και αλλού, όπως και στην Αθήνα.»

Περιττό να τονίσω ότι ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών αναφερόταν στο Σύνταγμα Δωδεκανησίων Εθελοντών, του οποίου διοικητής ήταν ο Συμιακός αξιωματικός Μάρκος Κλαδάκης, o «Διγενής της Σύμης», όπως ονομάστηκε. Το δωδεκανησιακό ζήτημα απετέλεσε αντικείμενο πολλών συζητήσεων και το μοναδικό «κίνητρο» των Συμμάχων για να μπει η Τουρκία στον πόλεμο.

Ο Τσώρτσιλ άρχισε να κάμπτεται ιδιαίτερα ύστερα από μια αναφορά του Άντονυ ‘Ηντεν, η οποία μεταξύ άλλων έγραφε και τα εξής:«Θα ήμουν ιδιαίτερα απρόθυμος να προσφέρω τη Ρόδο στους Τούρκους ή οποιοδήποτε άλλο τμήμα των Δωδεκανήσων. Από παράδοση και συναισθηματικά, τα νησιά αυτά είναι ελληνικά.

Η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού αποτελείται από Έλληνες και σχεδόν με απόλυτη βεβαιότητα αυτοί θα τάσσονταν υπέρ της ένωσης με την Ελλάδα.Από τότε που η Ελλάδα μπήκε τον πόλεμο το 1940, διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις μας κατέστησαν σαφή τη σημασία που αποδίδουν στην ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων και είναι βέβαιο ότι τούτο αντανακλά τις απόψεις ολόκληρου του ελληνικού λαού.»

Η επιστολή του Ηντεν σε κάθε σελίδα της, φέρει χειρόγραφη την λέξη «συμφωνώ» και την μονογραφή του Τσώρτσιλ.

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΥΜΙΑΚΩΝ

Πέρα απ΄όλα αυτά στις δύσκολες μέρες που πέρασε η Ρόδος –κυρίως την περίοδο του 1944- με τη γερμανική κατοχή πολλοί Συμιακοί βοήθησαν για να αντιμετωπιστούν πολλά προβλήματα.

Και όταν οι κάτοικοι της Ρόδου πέθαιναν από την πείνα, ο Συμιακός γιατρός (και μετέπειτα δήμαρχος Ρόδου) Μιχαήλ Πετρίδης ανέλαβε την πρωτοβουλία να φροντίσει ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός να φέρει τρόφιμα στο νησί.Έτσι μαζί με τον ιερέα Παπαναστάση Κυριατσούλη αναχώρησε με καΐκι από τη Ρόδο στις απέναντι τουρκικές ακτές και στη συνέχεια μπόρεσαν –ύστερα από ένα περιπετειώδες ταξίδι-να φτάσουν μέχρι την Αίγυπτο και να ζητήσουν τη βοήθεια από τον Ερυθρό Σταυρό.

Παράλληλα, από τη Ρόδο οι εκπρόσωποι των τριών εκκλησιών, δηλαδή των Ορθοδόξων, των Καθολικών και των Μουσουλμάνων αποφασίστηκε να μεταβούν στη Σύμη (που είχε ελευθερωθεί από τις συμμαχικές δυνάμεις και τους ιερολοχίτες) για να συναντήσουν τους εκπροσώπους του Ερυθρού Σταυρού για να φροντίσουν να τους στείλουν τρόφιμα.

Τους Ορθόδοξους εκπροσωπούσε ο πρωτοσύγκελος Απόστολος Παπαϊωάννου και οι τρεις ιερωμένοι πήγαν στη Σύμη με μια μεγάλη βάρκα με τα πανιά με καπετάνιο τον Συμιακό Νίκο Χατζηνικήτα.

Οι αποστολές αυτές πέτυχαν και ο Ερυθρός Σταυρός έστειλε τρόφιμα στους λιμοκτονούντες κατοίκους της Ρόδου και έτσι σώθηκαν πολλοί άνθρωποι.

Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει και στον Συμιακό Σωτήρη Αγαπητίδη, ο οποίος μετείχε στην ελληνική αντιπροσωπεία στο Συνέδριο Ειρήνης το 1946 στο Παρίσι και ήταν αυτός που αντέκρουσε επιτυχώς τις παράλογες αιτιάσεις των Ιταλών για τη Δωδεκάνησο και έτσι δόθηκαν οι πολεμικές αποζημιώσεις. 

Σήμερα 80 χρόνια μετά την 8η Μαΐου 1945, τιμούμε τους αγώνες των Ελλήνων στρατιωτών και των στρατιωτών των συμμαχικών δυνάμεων για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου.

Τιμούμε τους μαχητές του Ιερού Λόχου για τους αγώνες που έδωσαν σε όλα τα νησιά μας.

Τιμούμε όλους τους Δωδεκανήσιους που για 600 και πλέον χρόνια κράτησαν ψηλά το λάβαρο της ελληνικότητας των νησιών μας.

Τιμούμε τους Συμιακούς και τις Συμιακές που στάθηκαν πρωτοπόροι στους εθνικούς αγώνες και έδειξαν ένα απαράμιλλο θάρρος και αποφασιστικότητα διατηρώντας άσβεστο το πάθος τους για την Ελλάδα και την Ορθοδοξία. 

Η νέα κατοχή

Ήταν τότε Μάης του 1945, που ολόκληρος ο δωδεκανησιακός λαός χαιρέτισε την αποχώρηση των Γερμανών και τον ερχομό των Άγγλων.

Γρήγορα όμως, οι δίκαιες ελπίδες του λαού μας διαψεύστηκαν από τη σκληρή πραγματικότητα. Κρατήθηκε σε ισχύ και εφαρμόστηκε σκληρά η ιταλική φασιστική νομοθεσία. Οι προκηρύξεις της βρετανικής στρατιωτικής διοίκησης συμπλήρωναν το φασιστικό νόμο, όπου τον έβρισκαν ελλιπή. Οι Ιταλοί έμειναν στις θέσεις τους. Υποστηρίχθηκαν οι δοσίλογοι. Καμία προσπάθεια για οικονομική ανασυγκρότηση. Ξεπούλημα του πλούτου του τόπου.

Με την καινούρια κατοχή, ο λαός μας διαπίστωσε πως και το ζήτημα της ένωσης δεν ήταν λυμένο. Μάλιστα, όλο και πιο έντονα αποκαλύπτονταν προσπάθειες των Άγγλων για αυτονόμηση της Δωδεκανήσου. Μπήκε έτσι το ζήτημα ίδρυσης μιας παλλαϊκής οργάνωσης, που θα ενσάρκωνε τις καλύτερες ελληνικές παραδόσεις της Δωδεκανήσου. Έτσι γεννήθηκε, στα τέλη του 1945 με αρχές του 1946, το ΕΜΠΑ με σκοπούς:

* Να συνενώσει, να οργανώσει και να καθοδηγήσει τον δωδεκανησιακό λαό για την άμεση και οριστική ένωσή του με τη μητέρα Ελλάδα.

* Να εξασφαλίσει, κάτω από την αγγλική κατοχή, τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.

* Να καλυτερεύσει το βιοτικό επίπεδο και να ανεβάσει το εκπολιτιστικό επίπεδο του λαού.

Με τέτοιο περιεχόμενο εθνικο-πατριωτικό κάλεσε όλους τους Δωδεκανήσιους να μπουν στην οργάνωση, ανεξάρτητα από τις πολιτικές τους πεποιθήσεις και γρήγορα δένονται οργανωτικά τα νησιά, οι πόλεις και τα χωριά. Κυκλοφορούν προκηρύξεις, που ξεσκέπαζαν τις ενέργειες εις βάρος της εθνικής υπόστασης του λαού και του ψωμιού του. Με συνθήματα και κινητοποιήσεις, πέτυχε να καλυτερεύσει τον επισιτισμό του. Κυκλοφορεί την παράνομη εφημερίδα “ΕΝΩΣΗ”, που αγαπήθηκε και διαβαζόταν πλατιά, γιατί ήταν το μοναδικό φύλλο που έβγαινε στα νησιά χωρίς εγγλέζικη λογοκρισία και σάλπιζε την ένωση με τη μητέρα Ελλάδα.

Το ΕΜΠΑ δούλεψε με όλες του τις δυνάμεις για τη σωματειακή οργάνωση του λαού και παρά την αντίδραση των Αγγλων πέτυχε την αναγνώριση απ’ αυτούς πολλών εργατικών και επαγγελματικών σωματείων. Γι’ αυτή τη δράση, το ΕΜΠΑ δέχτηκε πολλές φορές τα χτυπήματα των Αγγλων καταχτητών και τη συγκεντρωμένη προσπάθεια για τη διάλυσή του, σύλληψη των στελεχών του κλπ. 

8 Μαΐου 1945 : 80 χρόνια από την υπογραφή της παράδοσης των Γερμανών στα Δωδεκάνησα, που έγινε στη Σύμη !

Στην 1η φωτ. ο Στρατηγός Wagner, διοικητής των Γερμανικών δυνάμεων στα Δωδεκάνησα, φθάνει στη Σύμη με το Hms Kimberley και παραδίδεται στον Αντισυνταγματάρχη Bains και τον Ταχματάρχη Watson (2η φωτ) 

korinthia.net.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Η απαγγελία του Γιάννη Ρίτσου στην πρώτη επέτειο του γιορτασμού της εξέγερσης του Πολυτεχνείου (Video)

Το παρακάτω βίντεο χαρακτηρίζει ανατριχιαστική την απαγγελία που κάνει ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος στην πρώτη συγκέντρωση που έγινε για τον γιορτασμό της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. 

*

Διαβάστε Περισσότερα »

Κάσος: «Δεν είναι νησί. Είναι καράβι που αρμενίζει στο πέλαγος» (Photos)

 

200 χρόνια από το ολοκαύτωμά του, τον Πατημό, το νησί είναι αντιμέτωπο με τον κίνδυνο να χάσει τη συλλογική μνήμη του. Ενας σημαιοστολισμένος Δεκαπενταύγουστος και η προσπάθεια να μείνει ζωντανή η παράδοση της ναυτοσύνης. 

Σπαρμένα στο πέλαγος, το όνομα Νότιες Σποράδες που παλαιότερα τους είχε δοθεί, τους ταιριάζει γιατί -όπως και τα πιο βορινά ομώνυμα νησιά- τα Δωδεκάνησα που φυτρώνουν ανυπότακτα και πολυάριθμα κατακλύζοντας το Αιγαίο με τη μοναδικότητα και τη σπάνια ομορφιά τους, αιώνες τώρα αντιστέκονται στις επιδρομές. 

Μακρά η ιστορία τους, τόση που να τους επιτρέπει να βλέπουν αφ’ υψηλού τους υποψήφιους κατακτητές πάνω από τους απότομους βράχους τους. Ανάμεσά τους η Κάσος και η Κάρπαθος σφυρηλάτησαν μέσα στους αιώνες τη σχέση τους με την Κρήτη και στάθηκαν φρουροί κατά την Επανάσταση του ’21 πληρώνοντάς το ακριβά, όπως και όλη αυτή η χώρα που ονομάστηκε Ελλάδα.

Οπως γράφει ο ιστορικός Σπυρίδων Τρικούπης, ο σουλτάνος βλέποντας ότι μόνος του δεν μπορούσε να υποτάξει την επαναστατημένη Ελλάδα ζήτησε το 1824 τη βοήθεια του ισχυρού πασά της Αιγύπτου, Μεχμέτ Αλή. Αυτός έκρινε αναγκαίο να στερεώσει την εξουσία του στην Κρήτη, γέφυρα για τη μεταφορά των στρατευμάτων του από την Αλεξάνδρεια. Φοβόταν ωστόσο την Κάσο, γιατί το νησί αυτό με το ναυτικό του αποτελούσε συνεχή απειλή για τους Τούρκους. Οι Κασιώτες εκείνη την κρίσιμη ώρα περίμεναν μάλιστα να ενισχύσουν τον στόλο τους λόγω της πρόσφατης σύναψης του πρώτου Δανείου της Ανεξαρτησίας.

Ομως, όπως τονίζει ο Τρικούπης, η πολυπόθητη δόση από εκείνο το δάνειο των 800.000 λιρών παρεδόθη μετά την καταστροφή, κυρίως γιατί ο Αγγλος Αρμοστής των Ιονίων Νήσων, όπου κατατέθηκαν τα χρήματα του δανείου, (από το οποίο μόνον τα τρία όγδοα έφτασαν ποτέ στην Ελλάδα, βλ. Τάσου Λιγνάδη, Το πρώτον δάνειον της Ανεξαρτησίας, Αθήνα, 1970, σ. 398) αρνούνταν για μήνες να συναινέσει στην καταβολή τους, επικαλούμενος την «ουδετερότητά» του. Ετσι ο Μεχμέτ Αλή συγκέντρωσε πολλαπλάσιες δυνάμεις και έπειτα από δύο μάταιες προσπάθειες να νικήσει τους έμπειρους ναυτικούς της Κάσου άρχισε να την κανονιοβολεί από το νησάκι Μακρά και πάλι χωρίς αποτέλεσμα. Στο τέλος κατάφερε να αποβιβάσει (κάποιοι λένε με προδοσία) τον στρατό του σε τοποθεσία που θεωρούνταν απόρθητη.

Ο πλοίαρχος Μάρκος πολέμησε με ελάχιστους άνδρες τους εισβολείς και τελικά σκοτώθηκε από αυτούς. Η Κάσος λεηλατήθηκε, έγιναν σφαγές, παιδιά και γυναίκες πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα. Κάποιοι που γλίτωσαν, πήραν τα βουνά. Οπως γράφει ο Μιχάλης Σκουλιός στο βιβλίο του «Τα ξύλινα καράβια της Κάσου», με τα 24 από τα 109 καράβια που τους απέμειναν, τα οποία ταξίδευαν κι έτσι δεν καταστράφηκαν, άρχισαν από την επόμενη χρονιά οι κάτοικοι να επιστρέφουν. Με οδηγό τη ναυτοσύνη τους που βασιζόταν σε γνώση αιώνων και την οποία, αν και όχι ανέφελα, ωφέλησε η συνθήκη του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή του 1774, αλλά και την αξιοζήλευτη συμμετοχική αντίληψη που είχαν σαν βάση τα ταξίδια τους- αντίστοιχη με αυτήν των Ψαρών, των Σπετσών κ.ά.- κατάφεραν να ζήσουν.

Ισως το πιο σημαντικό στοιχείο που αναδύεται στη φετινή επέτειο να είναι αυτή η νέα ζωή, που με τη βοήθεια της θάλασσας απομάκρυνε τις στάχτες. «Εχουμε γην και πατρίδα, όταν έχουμε πλοία και θάλασσα» (Θεμιστοκλής /Ηρόδοτος από το βιβλίο του Μ. Σκουλιού).

Σοκάκι με σημαία. Δεξιά, ετοιμασίες για το πανηγύρι

Η κόκκινη βάρκα

«Η Κάσος δεν είναι νησί! Είναι καράβι που αρμενίζει στο πέλαγος. Η γη της είναι η θάλασσα», μου λέει η Σοφία Μαστοράκου. Επιχειρηματίας και ερευνήτρια μουσικών και παραστατικών τεχνών, συμμετέχει στην Εταιρεία Κασιακών Μελετών, η οποία διοργανώνει εκθέσεις, καθώς και το φεστιβάλ λύρας και οργάνων με δοξάρι, και επίσης αναπαράγει παλαιά βιβλία που μιλούν για το νησί. «Ο προπάππος μου έλεγε ότι το πέρασμα μεταξύ Κάσου-Καρπάθου και Κρήτης είναι ένα επικίνδυνο πέρασμα, αλλά και ο μόνος δρόμος προς την Αφρική, που τον περνούν οι καταραμένοι, οι κυνηγημένοι και οι απελπισμένοι».

Με καταγωγή από την Κάσο η Σοφία έρχεται κάθε καλοκαίρι στο νησί της διατηρώντας άθικτο το οικογενειακό της σπίτι, ψηλό για να χωρέσει τον σοφά με δίρριχτη από κεραμίδια στέγη. Παραμονές της Παναγίας και το νησί έχει γεμίσει από τους Κασιώτες που επιστρέφουν και τους λίγους ξένους που μοιάζει να έχουν υποκύψει στη γοητεία της δεκαετίας του ’60 που αποπνέει το νησί. Αυτό κάνει την Κάσο μοναδική. Και όχι μόνο. Στις κουβέντες που κάνουμε με τους κατοίκους, την κυρία Ρούλα τη φουρνάρισσα, τον Νικόλα Πιπίνο στο βιβλιοπωλείο, μοιάζει σαν ο χρόνος να έχει συμπυκνωθεί και το 1824 να έχει έρθει πιο κοντά, παρασύροντας έτσι όλο τον υπόλοιπο ιστορικό χρόνο στο σήμερα. «Είναι παράξενο πράγματι», λέει η Σοφία, «πόσο τα γεγονότα εκείνα του Πατημού, όπως ονομάζεται εκείνη η καταστροφή, αλλά και η ιταλική κατοχή, είναι κοντά, αλλά και πόσα ακόμα μένουν να μάθουμε».

Στο βιβλίο της «Κρυμμένο στο Αιγαίο» η δημοσιογράφος Σοφία Παπαϊωάννου εξιστορεί μία από τις κρυμμένες ιστορίες που υπάρχουν στο αρχιπέλαγος και που αφορούν τον Μιχάλη Κουτλάκη, θείο της συνομιλήτριάς μας, ο οποίος συνελήφθη το 1943 από τις ιταλικές δυνάμεις της κατοχής και θεωρήθηκε αγνοούμενος. Η κοινή τους έρευνα απεκάλυψε την πορεία μέχρι τον θάνατο του νέου αυτού ανθρώπου που όντας Ιταλός υπήκοος, αποφασίζει με την επίθεση των Ιταλών στην Αλβανία να καταταγεί στο Σύνταγμα Δωδεκανησίων Εθελοντών και να πολεμήσει για την ελευθερία και των Δωδεκανήσων.

Μνημείο για τότε. Κέντρο, πέτρα στην πέτρα. Δεξιά, η σημαία της Επανάστασης

Τα ψωμιά της κυρίας Ρούλας

Θέλει επίμονη δουλειά για να κερδίσει κανείς τον χαμένο χρόνο τόσων δεκαετιών στέρησης της ελευθερίας. Ο Γιάννης Νικολάου αγαπούσε από παιδί την ιστορία και τη γεωγραφία. Ετσι στην αφήγησή του για τον τόπο του οι δύο αυτοί άξονες του χρόνου και του χώρου συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο. Προικισμένος ιδιαίτερα με μνήμη, θα μπορούσε κανείς να πει γι’ αυτόν τον πρακτικό ερευνητή ότι φέρει την προφορική ιστορία της Κάσου. Τον συναντάμε στο σπίτι του με τη γαλαζοπράσινη εταζέρα και τα ταξιδεμένα από ξένες χώρες πιάτα.

«Τις ιστορίες του τόπου μας τις ακούγαμε από τους παλιούς. Με την έναρξη της Επανάστασης τα εμπορικά καράβια του νησιού έγιναν πολεμικά. Η Κάσος έγινε ο φόβος των Τούρκων. Μετά την καταστροφή, όσοι επέζησαν απέρριψαν την πρόταση να μετοικήσουν στον Αχλαδόκαμπο ή τη Μακρόνησο. Ηθελαν να γυρίσουν πίσω και να ενωθούν με την Ελλάδα. «Γυρεύαμε να γίνουμε Ελληνες», λέει ο Γιάννης. «Το ολοκαύτωμα είναι ζωντανό στην προφορική παράδοση. Ενα παράδειγμα: από τα Δωδεκάνησα η Κάσος ξεχωρίζει, γιατί ολοκαυτώθηκε κι ο κόσμος το γνωρίζει». Οσο για το πρόσφατο γεγονός της παρουσίας του τουρκικού στόλου, μας λέει: «Δεν φοβήθηκε ο κόσμος. Μάλλον ήταν αδιάφορος. Ομως αυτό που έγινε ήταν καθαρά απειλή. Αν ωστόσο μια κυβέρνηση ελληνική ενδιαφερόταν για μας, θα τη βρίσκαμε την άκρη».

Ενδιαφέρεται η ελληνική κυβέρνηση για τους αστερισμούς των νησιών της και με ποιους τρόπους το κάνει; Οι κινήσεις της Τουρκίας επιβεβαιώνουν ότι με οποιαδήποτε πρόσχημα θέλει να επιβάλει την κυριαρχία της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Και ότι επενδύει και συμβολικά τις κινήσεις της. Με άλλα λόγια, ήθελε με την επί του πεδίου αναγνώριση της κυριαρχίας της να προειδοποιήσει ότι θα εμποδίσει την ενεργειακή σύνδεση της Κύπρου με την Ελλάδα αλλά και να χαλάσει τη γιορτή στο νησί, θυμίζοντας ότι είναι εκεί έτοιμη να επαναλάβει όσα έκανε το 1824.

Στην παραλία

-------

«Δεν θέλουμε και δεν μπορούμε να στηρίξουμε τον μαζικό τουρισμό»

Συνέντευξη με τον Μιχάλη Ερωτόκριτο, δήμαρχο Ηρωικής Νήσου Κάσου

● Η Κάσος βρέθηκε το φετινό καλοκαίρι σε πρωτοσέλιδα εφημερίδων σχετικά με ένα ακόμα συμβάν αμφισβήτησης από την Τουρκία της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο. Τι συνέβη; Ποια είναι η γνώμη σας και πώς αντιμετώπισαν οι κάτοικοι το γεγονός;

Θα αρχίσω από την τελευταία ερώτηση: υπήρχε ψυχραιμία και ένα αίσθημα ευθύνης. Οι κάτοικοι, όλοι εμείς, δεν είχαμε καμία ανησυχία. Οσον αφορά στο τι συνέβη, αυτό που στην ουσία επεδίωκε η Τουρκία με την παρουσία των πολεμικών της και την παρεμπόδιση της έρευνας του ιταλικού πλοίου για την πόντιση καλωδίου ενεργειακής σύνδεσης της Κύπρου με την Κρήτη ήταν η αναγνώριση επί του πεδίου του παράνομου τουρκολυβικού μνημονίου που περιλαμβάνει αυθαίρετα και πέραν κάθε δικαίου θαλάσσης και την Κάσο. Και το κατάφερε. Γιατί έξω από τα έξι ναυτικά μίλια των ελληνικών χωρικών υδάτων, για μισό μίλι δεν ελήφθη υπόψιν η ελληνική ΑΟΖ, η οποία προκύπτει από το νόμιμο ελληνοαιγυπτιακό μνημόνιο, ούτε και η δυνητική επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Η έμμεση αυτή αναγνώριση ωστόσο θα απαντηθεί από την Ελλάδα, όπως αναφέρεται σχετικά, με την άσκηση «Ευνομία» που έχει εξαγγελθεί για τις 16 Σεπτεμβρίου σε συνεργασία με τη Γαλλία, την Ιταλία και την Κύπρο.

● Βρισκόμαστε σε ένα νησί σημαιοστολισμένο. Είναι μόνο για τον εορτασμό της Παναγίας ή και μία εκδήλωση ελευθερίας;

Οχι, οι σημαίες δεν έχουν αναρτηθεί μόνο για τον εορτασμό της Παναγίας που την τιμούμε κάθε χρόνο. Γιατί ειδικά φέτος είναι η διακοσιοστή επέτειος του ολοκαυτώματος της Κάσου. Λίγο πριν από το ολοκαύτωμα των Ψαρών. Οι σφαγές και οι αρπαγές που έγιναν τότε δεν κατάφεραν ωστόσο να ερημώσουν το νησί. Ο δήμος προτρέπει τους δημότες να αναρτήσουν σημαίες, ενώ στα δημοτικά κτίρια δίπλα στην ελληνική αναρτούμε την επαναστατική σημαία, την οποία ανακάλυψε ο Νικόλας Πιπίνος του Ηρακλή σε ένα μουσείο στο Λονδίνο και μπορέσαμε να την αναπαραγάγουμε. Καταφέραμε επίσης -και σε αυτό μας ακολούθησαν και τα Ψαρά - να διατυπώσουμε αρχικά το 2004 το αίτημά μας για να ανακηρύξουμε την Κάσο ηρωικό νησί. Κάτι που ψηφίστηκε ομόφωνα στη Βουλή στις 6 Δεκεμβρίου του 2018.

● Εχουν περάσει 200 χρόνια από τη σφαγή του νησιού επί Ελληνικής Επανάστασης και 112 από την έναρξη της ιταλικής κατοχής. Ανθρωποι έφυγαν για να σωθούν από τη σφαγή ή την καταστολή και άλλοι για να σωθούν από την πείνα. Ποιοι ήταν οι τόποι όπου κατέφυγαν; Πόσο και πώς θυμούνται αυτές τις Οδύσσειες;

Μετά το ολοκαύτωμα οι κάτοικοι κατέφυγαν κυρίως στις Κυκλάδες, Σύρο, Νάξο, Αμοργό, Ιο κ.α. Επέστρεψαν το 1840. Και ίδρυσαν το Φρυ, μοναδικό παραθαλάσσιο κέντρο του νησιού. Ειδικά φέτος, με αφορμή την επέτειο, θέλουμε να κάνουμε γνωστά προς τα έξω τα γεγονότα εκείνα, αλλά και να θυμηθούμε ότι το νησί, αν και παρέμεινε υπό οθωμανική και στη συνέχεια υπό ιταλική κατοχή, κατάφερε με την επιμονή και τον μόχθο των κατοίκων του να ξαναζήσει.

Οι επόμενες εκδηλώσεις μας για φέτος είναι μουσική εκδήλωση στο Βεάκειο στις 28 Σεπτεμβρίου, διεθνής συνάντηση λύρας και οργάνων με δοξάρι στην Κάσο από 25 μέχρι 27 Οκτωβρίου, έκθεση στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά από 20 Νοεμβρίου μέχρι 10 Δεκεμβρίου του Κασιώτη καταξιωμένου ζωγράφου Μαγιό (Μαλλιαράκη) με παράλληλες εκδηλώσεις.

Πέτρες που λάμπουν

● Οπως διαβάζουμε σε βιβλία για το νησί, η παραγωγή του είναι κυρίως η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία και λιγότερο η γεωργία. Ο πλούτος του προέρχεται ωστόσο με διάφορους τρόπους από τη θάλασσα. Πώς δημιουργήθηκε και τι ρόλο έπαιξε και παίζει η ναυτοσύνη του νησιού;

Η Κάσος δεν ήταν ποτέ αυτάρκης σε γεωργικά προϊόντα. Ωστόσο πριν το ολοκαύτωμα έφτασε να έχει 12.000 κατοίκους. Μετά τη σφαγή στράφηκαν και πάλι στη ναυτιλία. Τα κασιώτικα καράβια ταξίδεψαν παντού. Πολλές εφοπλιστικές οικογένειες είναι από την Κάσο. Νικολάου, Παπαδάκης, Κουλουκουντής, Μαυρολέων, Παπαδημητρίου, αδελφοί Ρεθύμνη κ.ά. Κάποιες από αυτές έχουν κάνει έργο για το νησί πριν αρκετά χρόνια.

Πολλοί ήταν οι Κασιώτες που κατά καιρούς μετανάστευσαν στο Πορτ Σάιντ στο Σουέζ, στην Ισμαηλία, απ’ όπου ωστόσο έφυγαν και οι τελευταίοι από αυτούς επί Νάσερ και κατόπιν στην Αμερική. Κάθε καλοκαίρι επιστρέφουν, όπου κι αν βρίσκονται, και γεμίζουν το νησί. Η ναυτοσύνη υπήρξε πηγή ζωής και κέρδους. Σήμερα σχεδιάζουμε και προχωρούμε στην ίδρυση Σχολής Καραβομαραγκών σε συνεργασία και με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ταρσανάδων, ένα ΙΕΚ όπου θα διδάσκονται θεωρία και πρακτική. Υπάρχουν ακόμα αρκετοί ταρσανάδες κυρίως στη νησιωτική χώρα. Για να διορθώσουμε εν μέρει το σφάλμα που κάναμε, καταστρέφοντας με εντολή της Ε.Ε. πολλά από τα καΐκια μας.

● Ποια είναι σήμερα τα δεδομένα σχετικά με την υγεία, τις συγκοινωνίες, το περιβάλλον; Υπάρχουν δυνατότητες αντιμετώπισης εκτάκτων περιστατικών, αρκούν τα ακτοπλοϊκά και τα αεροπορικά δρομολόγια; Τι συμβαίνει με τα δίκτυα αποχέτευσης, ύδρευσης και ενέργειας;

Είμαστε ο πρώτος δήμος που από το 2019 πριμοδοτεί την απασχόληση γιατρών. Για τα έκτακτα περιστατικά γίνονται αεροδιακομιδές του ΕΚΑΒ. Για τις συγκοινωνίες υπάρχει δημοτικό αεροδρόμιο με σχεδόν καθημερινά δρομολόγια που συνδέουν το νησί μας με τη Ρόδο, την Κάρπαθο και τη Σητεία και μέσω αυτών με ανταπόκριση με την Αθήνα. Ακτοπλοϊκή σύνδεση έχουμε τρεις και τέσσερις φορές την εβδομάδα το καλοκαίρι με το κέντρο και τη Ρόδο και καθημερινή με την Κάρπαθο.

Σχετικά με το περιβάλλον έχουμε αναπτύξει σύστημα διαχωρισμού και ανακύκλωσης σκουπιδιών. Το θέμα της ύδρευσης το αντιμετωπίζουμε επαρκώς με επτά γεωτρήσεις και δεξαμενές, ενώ σχεδιάζουμε έξι ακόμα γεωτρήσεις. Είμαστε κατά των ανεμογεννητριών, ενώ προκρίνουμε περιορισμένο αριθμό φωτοβολταϊκών. Η μελέτη για το δίκτυο αποχέτευσης πρόκειται να εκπονηθεί άμεσα. Στο άμεσο μέλλον δημοπρατούμε έργα οδοποιίας. Εχουμε συγχρόνως αναπτύξει τον περιπατητικό και τον ποδηλατικό τουρισμό, ενώ συζητάμε με το Ινστιτούτο Θαλασσίων Ερευνών και το ΥΠΠΟ τα σχετικά με τη διαχείριση των εναλίων αρχαιοτήτων και των παλιών ναυαγίων που ανακαλύφθηκαν στα πλαίσια 5ετούς ερευνητικού προγράμματος.

● Πόσοι είναι οι μόνιμοι κάτοικοι του νησιού; Πόσος είναι ο μαθητικός πληθυσμός και πόσοι αυτοί που επιστρέφουν το καλοκαίρι; Είναι ανοιχτός ο δήμος σε τυχόν ιδέες και προτάσεις τους; Ποια είναι η αντίληψη και οι πολιτικές του δήμου για ένα άλλο μοντέλο τουρισμού, όταν διαβάζουμε ότι σε πολλά νησιά το υπάρχον μοντέλο δέχεται κριτική;

Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή οι μόνιμοι κάτοικοι είναι 1.223 ενώ το καλοκαίρι φτάνουν τις 4.500-5.000. Εχουμε δύο νηπιαγωγεία, ένα εξατάξιο Δημοτικό και Γυμνάσιο–Λύκειο. Συνολικά 130 παιδιά με αυτά της προσχολικής ηλικίας για τα οποία ετοιμάζεται παιδικός σταθμός.

Οι εκδηλώσεις στις οποίες αναφέρθηκα γίνονται σε διάλογο και συνεργασία με τους κατοίκους και όχι μόνο. Στην πράξη το μοντέλο τουρισμού της Κάσου δεν είναι ο μαζικός τουρισμός -δεν τον θέλουμε ούτε και μπορούμε να τον στηρίξουμε-, είναι ο εναλλακτικός που έχει σχέση κυρίως με το περιβάλλον, όπως προανέφερα. Δουλεύουμε για ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα με ήπιες πρακτικές.

Πέπη Ρηγοπούλου

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Διαβάστε Περισσότερα »

Οι «Ικέτιδες» των Τεμπών

 

Ο Ευριπίδης το λέει καθαρά: «Λεύτερη είναι η πόλη κι ένας μονάχα δεν την κυβερνάει» 

Του Μιχάλη Ψύλου από τη naftemporiki.gr - 

«Μου λένε ότι έγινες άγγελος, να μην στενοχωριέμαι… πως θα ξανασυναντηθούμε κάποια στιγμή, να έχω υπομονή… ότι είσαι συνέχεια δίπλα μου, να μάθω να σε αισθάνομαι… ίσως… να είναι έτσι… αλλά δεν θα έπρεπε να είναι έτσι…Θα δικαιωθείς κόρη μου, όλοι σας»

Συγκλόνισε για άλλη μια φορά τις καρδιές των Ελλήνων, η Μαρία Καρυστιανού , μιλώντας για την αδικοχαμένη κόρη της Μάρθη στο έγκλημα των Τεμπών.

Συγκλόνισε η  μάνα Καρυστιανού εκφράζοντας όχι μόνο τους συγγενείς των 57 νεκρών, αλλά όλες τις μανάδες του κόσμου «Θα δικαιωθείς κόρη μου, όλοι σας».

Μια σύγχρονη τραγωδία, που έφερε στο νου μια άλλη, 2.500 χρόνια πριν. Τις «Ικέτιδες». Την πιο ξεχασμένη ίσως, τραγωδία του Ευριπίδη. Όταν οι μανάδες των Αργείων στρατηγών που έχασαν τη ζωή τους στη Θήβα προσπέφτουν Ικέτιδες ,γιατί οι Θηβαίοι κρατούν τους νεκρούς και δεν επέτρεπαν την ταφή τους.  Με αφορμή το ζήτημα της ταφής μετά την ήττα των Επτά επί Θήβας, ο Ευριπίδης έπλασε ένα βαθιά πολιτικό έργο που πραγματεύεται θεμελιώδη ζητήματα λειτουργίας της δημοκρατικής πολιτείας.

Σαν να μη φαίνονται αρκετά τα πάθη της Ιστορίας, βρισκόμαστε ξανά σήμερα σε ένα σημείο όπου μια τραγωδία όπως οι «Ικέτιδες» προσφέρει πολύτιμες σκέψεις για τη ζωή, τον αγώνα για δικαίωση, αλλά και το ίδιο το δημοκρατικό πολίτευμα.

Οι μανάδες του Ευριπίδη τα κατάφεραν τελικά με τον αγώνα τους να θάψουν τους νεκρούς τους, με τη συνδρομή του Θησέα, του θρυλικού βασιλιά της Αθήνας.

Οι μανάδες των Τεμπών μπορεί να «έθαψαν» τα παιδιά τους, αλλά ο αγώνας τους για δικαίωση απέχει πολύ από να έχει πετύχει.

Μήνυμα αισιοδοξίας βέβαια οι υπογραφές στο ψήφισμα του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων Τεμπών 2023 για «δικαίωση», που αναμένεται να φτάσουν το ενάμιση εκατομμύριο.

Αλλωστε, όπως και 2.500 χρόνια πριν, ο Ευριπίδης έδειξε να συγκρούονται πολιτικές θέσεις και επιχειρήματα για το ρόλο του δημοκρατικού πολιτεύματος, έτσι και σήμερα ο κόσμος αξιώνει να λειτουργήσει πραγματικά η δημοκρατική πολιτεία. Να μην υπάρξει συγκάλυψη.

Ο Ευριπίδης το λέει καθαρά:

«Λεύτερη είναι η πόλη

κι ένας μονάχα δεν την κυβερνάει.

Kυρίαρχος ο λαός, που κάθε χρόνο

δίνει την εξουσία σε πολίτες

με τη σειρά· στους πλούσιους δε χαρίζει

προνόμια παραπάνω κι οι φτωχοί έχουν

τα ίδια δικαιώματα όπως όλοι» 

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

1821: “Αντάρτης, κλέφτης παλικάρι πάντα είν’ ο ίδιος ο λαός”

 

«Ό,τι ξέρουμε για το 1821 μοιάζει με αντεστραμμένο είδωλο στον καθρέφτη. Υπάρχουν δύο ‘21, αυτό των αρχόντων, των Φαναριωτών και της επίσημης διπλωματίας και αυτό του λαού και των προοδευτικών ανθρώπων όλου του κόσμου…»

(Δ. Φωτιάδης, από την ιστορική μονογραφία «ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ»)

 

Πώς γίνεται η Καλαμάτα να έχει απελευθερωθεί από τον τουρκικό ζυγό στις 23 Μάρτη του 1821, αλλά να γιορτάζουμε την έναρξη της Επανάστασης στις 25 Μάρτη;

    Η απάντηση είναι απλή: Έπρεπε ο ξεσηκωμός να εγκιβωτιστεί σε ένα σχήμα που θα εξυπηρετούσε τους επί τουρκοκρατίας εξουσιαστές του λαού που παρέμειναν τέτοιοι και μετά την Επανάσταση. Ανάμεσά τους οι σεβάσμιοι δεσποτάδες της εποχής. Κι αφού οι τελευταίοι δεν είχαν να επιστρατεύσουν τίποτα άλλο για να οικειοποιηθούν την Επανάσταση, επιστράτευσαν την Παναγία.

    Ήταν 17 ολόκληρα χρόνια μετά την Επανάσταση, με διάταγμα του 1838, που ως εθνική γιορτή ορίστηκε η μέρα του Ευαγγελισμού ώστε το ιερατείο να καμώνεται ότι ευλόγησε τον ξεσηκωμό…

     Η αλήθεια, βέβαια, είναι ελαφρώς διαφορετική: Η σημαία της επανάστασης πρωτοσηκώθηκε από το λαογέννητο ηγέτη και δολοφονημένο αργότερα από τους πρόκριτους, Παναγιώτη Καρατζά, στην Πάτρα στις 21 Μάρτη. Όσο για τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, που όπως επιβεβαιώνουν τα απομνημονεύματά του απλώς… απουσίαζε, θυμήθηκε να «ευλογήσει» τα όπλα μόνο αφότου η Επανάσταση είχε ξεσπάσει και επιβληθεί.

    Και τούτο συνέβη γιατί ο λαός (ανάμεσά του και ο λαϊκός κλήρος) δεν άκουσε τις «νουθεσίες» του ραγιαδισμού ούτε τις φοβέρες των φορέων του. Αυτοί, οι δεύτεροι, αντί του «Ελευθερία ή θάνατος» είχαν άλλη αντίληψη:

«Ας αφήσουμε τα παιδιά του Μωάμεθ να αποτελειώσουν τα παιδιά του Ροβεσπιέρου», έλεγαν…

***    

    Ας δούμε τι έλεγαν τα «παιδιά του Ροβεσπιέρου» και γιατί δεν άρεσαν στο αρχοντολόι:

    «Σ’ Ανατολή και Δύση και Νότον και Βοριά

για την πατρίδα όλοι να ‘χωμεν μία καρδιά

στην πίστη του καθένας ελεύθερος να ζει

στη δόξαν του πολέμου να τρέξωμεν μαζί

Βούλγαροι κι Αρβανίτες, Αρμένιοι και Ρωμιοί,

αράπηδες και άσπροι, με μια κοινή ορμή,

για την Ελευθερίαν να ζώσωμεν σπαθί

πως είμαστ’ αντρειωμένοι παντού να ξακουστεί.

    Βούλγαροι κι Αρβανίτες, Αρμένιοι και Ρωμιοί

Αράπηδες και άσπροι με μια κοινή ορμή

για την ελευθερία να ζώσουμε σπαθί

να σφάξουμε τους λύκους που το ζυγόν βαστούν

και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά

τους τυραννούν».

    Αυτά έγραφε τότε ο Ρήγας Φεραίος. Έγραφε κι αυτά:

    «Όταν η Διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού και δεν εισακούη τα παράπονά του, το να κάμη τότε ο λαός ή κάθε μέρος του λαού επανάστασιν, να αρπάζη τα άρματα και να τιμωρήση τους τυράννους του, είναι (το) πλέον ιερόν από όλα τα δίκαιά του και το πλέον απαραίτητον από όλα τα χρέη του.

    Αν ευρίσκωνται όμως εις τόπον, όπου είναι περισσότεροι τύραννοι, οι πλέον ανδρείοι πατριώται και φιλελεύθεροι πρέπει να πιάσουν τα περάσματα των δρόμων και τα ύψη των βουνών, εν όσω ν’ ανταμωθούν πολλοί, να πληθύνη ο αριθμός των, και τότε να αρχίσουν την επιδρομήν κατά των τυράννων (…)».

    Κι επειδή έγραφε κι έλεγε αυτά, γι’ αυτό και ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’ και οι αυλικοί του είχαν αποφανθεί ότι ο Ρήγας ήταν ένας «διεφθαρμένος τη φρένα»…

     Όταν, δε, ο Ρήγας και οι σύντροφοί του δολοφονήθηκαν, οι …άνθρωποι του Θεού και …προστάτες του Γένους, αγαλλίασαν! Όπως έγραφε ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων, ο Ρήγας και οι σύντροφοί του «εσκόπευον να κάμουν επανάστασιν κατά του κραταιωτάτου Σουλτάνου αλλ’ ο μεγαλοδύναμος Θεός τους επαίδευσε κατά τας πράξεις των με τον θάνατον όπου τους έπρεπε (…)».

     Έχουν κάποιο νόημα όλα αυτά ή μήπως να τα αγνοήσουμε και να το ρίξουμε στο τσάμικο αυτής της περίφημης… «εθνικής ομοψυχίας» και του «όλοι μαζί» που διακινούν αιώνες τώρα οι «από πάνω», οι οποίοι συνήθως απουσιάζουν και από το «όλοι» και από το «μαζί»;

***

Τι ήταν ο Παπαφλέσσας; Ήταν ο φλογερός αγωνιστής που γνωρίζουμε; Για το λαό ναι. Αλλά οι κοτσαμπάσηδες και οι σεβάσμιοι δεσποτάδες που τα είχαν κάνει τάτσι μήτσι κότσι με τους πασάδες είχαν άλλη άποψη.

Για παράδειγμα, και σύμφωνα με τα λόγια του Παλαιών Πατρών Γερμανού όπως καταγράφονται στα απομνημονεύματά του, ο Παπαφλέσσας – αυτός που θα μνημονεύεται στους αιώνες για τη θυσία του στο Μανιάκι - ήταν «... άνθρωπος απατεών και εξωλέστατος περί μηδενός άλλου φροντίζων ειμή τινί τρόπω να ερεθίση την ταραχήν του έθνους...».
 
Όταν ο Παπαφλέσσας συναντήθηκε με τον Παλαιών Πατρών Γερμανό για να του πει ότι όλα ήταν έτοιμα για την Επανάσταση, ο τελευταίος αυτό το «πατριωτικό» του απάντησε: «Είσαι απατεώνας».

Ποιο το συμπέρασμα; Μήπως να αδιαφορήσουμε για την αλήθεια και να συνεχίσουμε το «εθνικό» τσάμικο εκείνων που όποτε ακούνε για «ελευθερία» και «δικαιώματα» βλέπουν «ταραχήν του έθνους»;

***

Τι ήταν το κίνημα του Υψηλάντη και του Σούτσου που ξεδιπλώθηκε τον Μάρτη του ’21 στην Μολδοβλαχία; Τι ήταν αυτή καθ’ αυτή η Επανάσταση του 1821; Αν μιλάμε για το λαό ήταν η λύτρωση. Ήταν το σάλπισμα για την διεκδίκηση της λευτεριάς και του δίκιου.

Για τους προύχοντες, όμως, τι ήταν; Για το «ιερατείο» των «κεφαλών του Έθνους» τι ήταν; Μας το πληροφορεί το φιρμάνι του αφορισμού (!) της Επανάστασης (ο αφορισμός εκτός από την υπογραφή του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, φέρει την υπογραφή του μητροπολίτη Ιεροσολύμων, καθώς και, μεταξύ άλλων, των μητροπολιτών Καισαρείας, Νικομήδειας, Δέρκων, Ανδριανουπόλεως, Βιζύης, Σίφνου, Ηρακλείας, Νικαίας, Θεσσαλονίκης, Βέροιας, Διδυμοτείχου, Βάρνης, Φαναρίου, Ναυπάκτου, Χαλκηδόνος, Τυρνάβου...):

«... αμφότεροι (Υψηλάντης και Σούτσος) αλαζόνες και δοξομανείς, ή μάλλον ειπείν ματαιόφρονες εκήρυξαν του γένους την ελευθερίαν και με την φωνήν αυτήν εφείλκυσαν πολλούς των εκεί κακοήθεις και ανοήτους (...) έγινε γνωστή εις το πολυχρόνιον κράτος η ρίζα και η βάσις όλου αυτού του κακοήθους σχεδίου. Με τοιαύτας ραδιουργίας εσχημάτισαν την ολεθρίαν σκηνήν οι δύο ούτοι και τούτων συμπράκτορες φιλελεύθεροι, μάλλον δε μισελεύθεροι, και επεχείρησαν έργον μιαρόν, θεοσταγές και ασύνετον, θέλοντες να διακηρύξωσι την άνεσιν και ησυχίαν των ομογενών μας πιστών ραγιάδων της κραταιάς βασιλείας (...) Αντί λοιπόν φιλελευθέρων εφάνησαν μισελεύθεροι, και αντί φιλογενών και φιλοθρήσκων εφάνησαν μισογενείς, μισόθρησκοι και αντίθετοι, διοργανίζοντες, φευ, οι ασυνείδητοι με τα απονενοημένα κινήματά των την αγανάκτησιν της ευμενούς κραταιάς βασιλείας (...)».

Και οι εκπρόσωποι του ...Θεού και του Έθνους φτάνουν στο διά ταύτα και «παραγγέλλουν»:

«Διά τούτο (...) συμβουλεύομεν και παραινούμεν και εντελλόμεθα και παραγγέλλομεν πάσιν υμίν (…) να διακηρύξητε την απάτην των ειρημένων κακοποιών και κακόβουλων ανθρώπων και να τους αποδείξητε και να τους στηλιτεύσητε πανταχού (...) Εκείνους δε τους ασεβείς πρωταιτίους και απονενοημένους φυγάδας και αποστάτας ολεθρίους να τους μισήτε και να τους αποστρέφεστε και διανοία και λόγω, καθότι και η εκκλησία και το γένος τούς έχει μεμισημένους, και επισωρεύει κατ' αυτών τας παλαμναιοτάτας και φρικωδεστάτας αράς: ως μέλη σεσηπότα, τους έχει αποκεκομμένους της καθαράς και υγιαινούσης χριστιανικής ολομελείας. Ως παραβάται δε των θείων νόμων και κανονικών διατάξεων... αφορισμένοι υπάρχειεν και κατηραμένοι και ασυγχώρητοι και μετά θάνατον (...)».

Ωραίο δεν είναι το τσάμικο της… «εθνικής ομοψυχίας»;

***

 
Αυτά, λοιπόν, με τους «μέσα». Αλλά υπήρχαν και οι «φίλοι» μας οι «απ’ έξω». Ας πάμε να δούμε τι συνέβη και με τους «έξω». Ο λόγος στον Στρατηγό, τον Μακρυγιάννη:

 

«Και παραδοθήκαμεν εις την τιμή εσάς των ομοθρήσκων μας Ρούσσων και Άγγλων και Γάλλων να μας σώσετε - κ' εσείς οι φιλάνθρωποι της πρώτες χρονιές πιάνατε ένα αθώον παιδί, ένα αρφανό, οπού γύρευε η τυραγνία να του πάρη την ζωή του και την τιμή του και θρησκεία του και με την βοήθεια του Θεού εσώθη· και οι τρεις εσείς το κιντυνεύετε να το πάτε πάλε εις την δικαιοσύνη του τύραγνου·(…) Τι φαντάζεστε, ότι μας βοηθήσετε, ή μας μολύνετε και μας αφανίσετε; Ξίκι να γίνεταν από 'μας ήταν καλύτερα και το καλό σας και το κακό σας! Ευγνωμονούμεν οι Ελληνες γενικώς τους φιλανθρώπους υποκόγους σας, έχομεν χάριτες εις αυτούς τους ευεργέτες μας -καμμιά χάρη 'σ εσάς της ανεμοδούρες, της διαφταρμένες μηχανές δεν έχομεν! Οι τίμιοι άνθρωποι να μην σας ακούσουνε! Ούτε το καλό σας θέλουν να τους κάμετε. Ας σας ευγνωμονήσουνε εκείνοι οπού τους δώσετε τα δάνεια και τα 'φκειασαν λούσια και πολυτέλειες κι' άλλα τοιούτα. Εκεινών εκάμετε καλό με τα δάνειά σας, του Αρμασπέρη, του Κωλέτη, του Μαυροκορδάτου, του Μεταξά και συντροφιές τους (…) δεν θέλω σας ξέρη, ούτε να σας ακούσω! Από αυτά όλα η πατρίδα κλονίζεται, από της οδηγίες της πατρικές των Πρέσβεων και δικώ μας ξενολάτρων».

Αυτά συνέβαιναν, γράφονταν και λέγονταν δυο αιώνες προ ΝΑΤΟ και προ ΕΕ. Και μάλλον δεν χρειάζεται κάποιο πιο επίκαιρο σχόλιο.

***

Τα συμπεράσματα - τα δικά μας τουλάχιστον - από όλα αυτά παραμένουν αναλλοίωτα:


Πρώτο: Τιμή και δόξα στην Επανάσταση του ’21. Τιμή και δόξα στους επαναστάτες, σε εκείνους που ανάμεσά τους δεν υπήρξε «κανένας φρόνιμος», όπως το λέει ο Κολοκοτρώνης.

Δεύτερο: Τιμή και δόξα στην «επαναστάτισσα Ελλάδα» που ύμνησε ο Πούσκιν και λάτρεψε ο Μπάιρον, τιμή και δόξα στον επαναστατημένο λαό που δεν αρνήθηκε το ευκταίο στο όνομα του «εφικτού», τιμή και δόξα στους «Καραισκάκηδες» που δεν διαπραγματεύτηκαν τον ξεσηκωμό τους με τον Μέτερνιχ.

Τρίτο: «Όσοι το χάλκεον χέρι του φόβου βαρύ αισθάνονται, ζυγόν δουλείας, ας έχουσι. Θέλει αρετήν και τόλμην η Ελευθερία» (Αντρέας Κάλβος).Η’ όπως το έλεγε 120 χρόνια μετά την Επανάσταση του ’21 ο ύμνος του ΕΛΑΣ: «Αντάρτης, κλέφτης παλικάρι πάντα είναι ο ίδιος ο λαός».


Τέταρτο: Ο λαός. Ο μόνος που μπορεί να βάζει τέλος στις τυραννίες. Που ακόμα κι όταν «χάνονται» οι Επαναστάσεις του, δεν έχει άλλο δρόμο από εκείνον που γράφει: «Πέθανε η Επανάσταση. Ζήτω η Επανάσταση»! 

 

*

ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ 
email: mpog@enikos.gr

Διαβάστε Περισσότερα »