Κύπρος: εξακολουθώ να μην ξεχνώ.

52 χρόνια μετά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο παραμένει αναγκαίο να μην ξεχνούμε 

Ο απόηχος της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο παραμένει μία από τις πρώτες αναμνήσεις μου. 

Το ίδιο το σοκ της είδησης, η Επιστράτευση, οι διαδηλώσεις μετά την πτώση της Χούντας, οι εικόνες από τους πρόσφυγες, η αγωνία για τους αγνοουμένους. 

Δεν ήταν απλώς το ίδιο το σοκ από μια βάναυση παραβίαση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου, την παράνομη κατοχή μεγάλου μέρους ενός κυρίαρχου κράτους, την ανοχή εάν όχι συνενοχή της «διεθνούς κοινότητας», συμπεριλαμβανομένων των άλλων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. 

Ήταν και η ίδια η οργή, διάχυτη σε όλη την κοινωνία, για την ευθύνη που είχε και η ελληνική πλευρά, πρώτα από όλα η Χούντα με την επιλογή της να προχωρήσει στο πραξικόπημα σε βάρος του δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπου Μακάριου, που έδωσε το πρόσχημα στην Τουρκία να προχωρήσει στην εισβολή. Στον Ατίλλα 1 και λίγες εβδομάδες μετά – την ώρα που υποτίθεται ότι είχαν ξεκινήσει ειρηνευτικές συνομιλίες – στον Αττίλα 2 που παγίωσε τη διχοτόμηση του νησιού. 

Με αποτέλεσμα 52 χρόνια τώρα, ένα κυρίαρχο κράτος, μέλος του ΟΗΕ, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να εξακολουθεί να είναι διαιρεμένο και ένα μέρος του να είναι υπό κατοχή. 

Και βέβαια 52 χρόνια μερικά διδάγματα παραμένουν. Το πρώτο είναι ότι το 1974, όπως και με τη Μικρασιατική Καταστροφή ο ελληνισμός πλήρωσε ακριβά την πατριδοκαπηλία. Την πλήρωσε με εθνικές τραγωδίες. Το άλλο είναι ότι σε πείσμα μιας ψευδαίσθησης ασφάλειας, σε αυτή τη μεριά της Μεσογείου υπάρχουν πραγματικές απειλές για την εθνική ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. 

52 χρόνια μετά ίσως η φόρτιση να μην είναι η ίδια. Σε τελική ανάλυση και η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατία κατάφερε να προχωρήσει. Έχει πετύχει πολλά και την ίδια ώρα τα προβλήματά της δεν σχετίζονται όλα με την εισβολή. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι το Κυπριακό έχει πάψει να είναι μια ανοιχτή πληγή. 

Αυτό εξηγεί και γιατί πρέπει να αντισταθούμε στην αμνησία. Πρέπει να αντισταθούμε στο να ξεχάσουμε. Πρέπει να αντισταθούμε στο να αποδεχτούμε τα πράγματα όπως έχουν. 

Και αυτό σημαίνει ότι πρέπει διαρκώς να υπενθυμίζουμε ότι σε σχέση με το Κυπριακό δεν έχουμε να κάνουμε με μια διαμάχη ανάμεσα σε δύο κοινότητες, ούτε γενικά με μια «ελληνοτουρκική διαφορά». Ο πυρήνας του προβλήματος είναι η παράνομη εισβολή και κατοχή εδάφους κυρίαρχης χώρας. 

Το άλλο που πρέπει να υπενθυμίζουμε είναι ότι οποιαδήποτε «λύση» του Κυπριακού που καταλήγει στη διχοτόμηση – π.χ. οι ιδέες για λύση «δύο κρατών» – θα αποτελεί αναδρομική δικαίωση της εισβολής και της παραβίασης του διεθνούς δικαίου από την Τουρκία. Η λύση δεν μπορεί παρά να είναι αυτή μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, με ενιαία διεθνή παρουσία. Και με πραγματική συμφιλίωση ανάμεσα στις δύο κοινότητες – γιατί εγκλήματα έγιναν και από τις δύο πλευρές. 

Και το τρίτο είναι ότι το Κυπριακό δεν μπορεί να είναι υποσημείωση της ελληνικής διπλωματίας. Οφείλει να είναι αναπόσπαστο στοιχείο κάθε διαπραγμάτευσης στην Ευρώπη και στο ΝΑΤΟ. Προφανώς με τον πρώτο λόγο να τον έχει η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας αλλά και με την ελληνική πλευρά πλήρως ενεργοποιημένη. Με ορίζοντα τη λύση και σε τελική ανάλυση τις βάσεις για πραγματική αναβάθμιση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. 

Σε τελική ανάλυση, ό,τι ξεχνάμε από την ιστορία, αργά ή γρήγορα θα το ξαναζήσουμε. Και η πατρίδα μας δεν έχει ανάγκη από άλλες τραγωδίες. 

Πάνω από όλα, το να μην ξεχάσουμε το χρωστάμε σε όσες και όσους εκείνο το καλοκαίρι σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν, ξεριζώθηκαν, σε όλες και όλους που έζησαν με το όνειρο να ξαναδούν την πατρίδα τους ενωμένη. 

Πηγή: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος / in.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ρόδος: Ο φημισμένος Κολοσσός, το φρούριο του Αγίου Νικολάου και το Μανδράκι (Photos)

Το Μανδράκι, άλλοτε κύριο λιμάνι της πόλης της Ρόδου, γοητεύει τους ταξιδιώτες 

Στη θέση όπου σύμφωνα με μεσαιωνική παράδοση βρισκόταν ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου, ο φημισμένος Κολοσσός της Ρόδου (χάλκινο άγαλμα του Ήλιου), έργο του ροδίτη αγαλματοποιού Χάρητος (3ος αιώνας π.Χ.), κατασκευάστηκε κατά τα έτη 1464-1467 το φρούριο του Αγίου Νικολάου, κατ’ εντολήν του Μεγάλου Μαγίστρου R. Zacosta. 

Η κατασκευή του εν λόγω φρουρίου σε ένα χώρο όπου υπήρχε κατά πάσαν πιθανότητα παλαιότερη αρχαία κατασκευή, αλλά και βυζαντινή ή πρώιμη ιπποτική εκκλησία του Αγίου Νικολάου (σε αυτήν οφείλει την ονομασία του το οχυρό), σήμανε το τέλος της μακραίωνης διαδικασίας οχύρωσης της μεσαιωνικής πόλης της Ρόδου, που είχε αρχίσει τον 7ο αιώνα, με την κατασκευή του πρωτοβυζαντινού φρουρίου. 

Στην περίοδο που προηγήθηκε της κατάληψης της Ρόδου από τους Οθωμανούς (1522) το οχυρωματικό σύμπλεγμα του Αγίου Νικολάου υπέστη συνεχείς μετασκευές, που αποσκοπούσαν στη μέγιστη δυνατή ενίσχυσή του. 

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου οι Ιταλοί χρησιμοποίησαν το φρούριο του Αγίου Νικολάου, προκειμένου να προστατεύσουν το λιμάνι του Μανδρακίου. 

Ο χρόνος, η θάλασσα και ο ανθρώπινος παράγοντας επέφεραν ισχυρά πλήγματα στο φρούριο του Αγίου Νικολάου, γι’ αυτό και κρίθηκε αναγκαία η εφαρμογή ενός ειδικού αναστηλωτικού προγράμματος του Υπουργείου Πολιτισμού, αρχής γενομένης από το 1998. 

Ο φάρος που βρίσκεται στην οροφή του πύργου είναι ένας από τους παλαιότερους και πλέον ιστορικούς φανούς της Μεσογείου, καθώς λειτουργεί τουλάχιστον από το 1675. Ο σύγχρονος φάρος κατασκευάστηκε το 1863 από τη Γαλλική Εταιρεία Οθωμανικών Φάρων. Κατά τα έτη 2004-2005 ολοκληρώθηκε η ανακατασκευή του πέτρινου πυργίσκου του φάρου πάνω στο δώμα του κεντρικού πύργου Zacosta, ενώ στα τέλη του 2006 ολοκληρώθηκε η μετεγκατάσταση του φάρου και η επαναλειτουργία του με ευθύνη της Υπηρεσίας Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού. 

Το φρούριο του Αγίου Νικολάου δεν είναι, όμως, το μοναδικό στολίδι του Μανδρακίου, άλλοτε κύριου λιμανιού της πόλης της Ρόδου, όπου σήμερα αράζουν εκδρομικά σκάφη και σκάφη αναψυχής. Τα πασίγνωστα χάλκινα ελάφια, στην είσοδο του λιμανιού, οι αποκατεστημένοι παλαιοί ανεμόμυλοι, καθώς και τα υπέροχης αρχιτεκτονικής κτίσματα της Ιταλοκρατίας στην περιοχή γύρω από το Μανδράκι, συνθέτουν ένα ιδιαίτερα γραφικό σύνολο, που γοητεύει τους ταξιδιώτες. 

*Στην κεντρική φωτογραφία του παρόντος άρθρου, η είσοδος του λιμανιού του Μανδρακίου (πηγή: Φίλιππος Φιλίππου). 

Πηγή: Βαγγέλης Στεργιόπουλος / in.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Το αργυρό δίδραχμο της Ρόδου επιστρέφει στην πατρίδα του - (Ιστορία της Ροδιακής νομισματοκοπίας)

Κατασχέθηκε στις Η.Π.Α 

Το Αργυρό Δίδραχμο της Ρόδου, περιλαμβάνεται ανάμεσα στα  26 αρχαία αντικείμενα που κατασχέθηκαν από τις αμερικανικές διωκτικές αρχές και επαναπατρίζονται στην Ελλάδα. 

Είναι ένα από τα πιο εμβληματικά νομίσματα (304 π.Χ), όπου στην εμπρόσθια όψη φέρει την κεφαλή του Θεού Ήλιου, που συμβολίζει τη δύναμη και την ακτινοβολία της Ρόδου και στην πίσω το «Ρόδον»,  το διαχρονικό σύμβολο του νησιού. 

Το νόμισμα κατασχέθηκε στο Μέμφις των Η.Π.Α, καθώς ο εισαγωγέας δεν διέθετε νόμιμα παραστατικά εξαγωγής από την Ελλάδα. 

Το 304 π.Χ. σηματοδοτεί τη λήξη της πολιορκίας της Ρόδου από τον Δημήτριο τον Πολιορκητή και την έναρξη της «χρυσής εποχής» του νησιού. 

Πηγή: ertnews.gr

==========================

Ιστορία της Ροδιακής νομισματοκοπίας 

Η Αρχαία Ροδιακή νομισματοκοπία αναφέρεται στην νομίσματα, που κόπηκαν από την ανεξάρτητη Ροδιακή πολιτεία, κατά τη διάρκεια της Κλασικής και Ελληνιστικής εποχής. Οι Ρόδιοι έλεγχαν επίσης το έδαφος στη γειτονική Καρία, που ήταν γνωστή ως Ροδιακή Περαία και ήταν υπό την εξουσία των νησιωτών. Ωστόσο, πολλά άλλα ανατολικά κράτη και πολιτείες της Μεσογείου υιοθέτησαν το Ροδιακό (Χιακό) νομισματικό πρότυπο, ακολουθώντας τη Ρόδο. Η νομισματική χρήση του προτύπου επέτυχε ευρεία κυκλοφορία στην περιοχή. Ακόμη και το Πτολεμαϊκό βασίλειο, ένα σημαντικό ελληνιστικό κράτος στην ανατολική Μεσόγειο, υιοθέτησε για λίγο το Ροδιακό νομισματικό πρότυπο. 

Η Ρόδος ήταν μια σημαντική θαλάσσια και εμπορική δύναμη. Για παράδειγμα, τα συριακά εμπορεύματα που κατευθύνονταν προς την Αίγυπτο έκαναν στροφή μέσω της νήσου Ρόδου. Οι Ρόδιοι έκαναν επίσης μεγάλες συνεισφορές για την καταπολέμηση της πειρατείας στην περιοχή.[9] Η Ρόδος ήταν σύμμαχος του βασιλείου των Πτολεμαίων.

Η λύση της πολιορκίας της Ρόδου (305 - 304 π.Χ.) από τον Δημήτριο Α΄ της Μακεδονίας, οδήγησε στους Ρόδιους να αποκτήσουν ευρύτερη ελευθερία δράσης, και οι δεσμοί με την Πτολεμαϊκή Αίγυπτο ενισχύθηκαν. Η πολιορκία ήταν μια προσπάθεια να σπάσει η Ροδιο-Αιγυπτιακή συμμαχία. Ωστόσο, τα τετράδραχμα και τα χρυσά νομίσματα που προέρχονταν από τη Ρόδο εξαφανίστηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα δίδραχμα της Ρόδου (βάρους 6,7 γραμ.) απέκτησαν σταθερή θέση -με τη μεγάλη κυκλοφορία τους- στο εμπόριο της Ανατολικής Μεσογείου. Το μη σταθερό βάρος του δεν επέτρεψε στο ροδιακό δίδραχμο να λειτουργήσει ως πραγματικό διεθνές μέσο ανταλλαγής. Επίσης πολλά αργυρά νομίσματα της Ρόδου λειώνονταν στην Αίγυπτο, όταν δαπανώνταν εκεί, και στη συνέχεια κόβονταν ως Πτολεμαϊκά νομίσματα. 

Αποδεικνύεται ότι οι απομιμήσεις των Ροδιακών νομισμάτων κυκλοφορούσαν μεταξύ 188 - 167 π.Χ. στη Λυκία (στην ηπειρωτική Μ. Ασία). Αυτά τα πλαστά νομίσματα αντέγραφαν μια παλαιότερη παραλλαγή των Ροδιακών νομισμάτων. 

Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Ρόδου από τον Μιθριδάτη ΣΤ΄ του Πόντου το 88 π.Χ., μια πιθανή σειρά έκτακτης ανάγκης μεγάλων χάλκινων νομισμάτων κόπηκε, ως αποτέλεσμα του πολέμου.

 Ο θεός του ήλιου, Ήλιος, ήταν ο σημαντικός θεός των Ροδίων. Πολλές αρχαίες πόλεις ισχυρίστηκαν ότι προέρχονταν από τον θεό. Ο Ήλιος θα εμφανιζόταν στην εμπρόσθια πλευρά των νομισμάτων της Ρόδου για τέσσερις αιώνες. Τα σχέδια της Ροδιακής νομισματοκοποίας δεν επηρεάστηκαν από τις εκστρατείες του Αλεξάνδρου του Μεγάλου. 

Ο Ρόδος χρησιμοποιούσε το κεφάλι του Ήλιου ή ένα ρόδον (τριαντάφυλλο) ως σύμβολό της. Αυτά τα σύμβολα χρησιμοποιήθηκαν επίσης σε άλλες μορφές τέχνης, εκτός από την νομίσματα, όπως σε σφραγίδες αμφορέων. Αυτά τα σύμβολα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους ερευνητές για να προσδιοριστεί η προέλευση ενός αντικειμένου, και σε ορισμένες περιπτώσεις το σύμβολο αναφέρεται στο όνομα του τόπου. Το ρόδο αναφέρεται στη Ρόδο ως λαλούν σύμβολο (ρόδον - Ρόδος). Ένας τύπος Ροδιακών τετραδράχμων χρησιμοποίησε την πλώρη ενός πλοίου ως σύμβολο της ναυτικής δύναμης της Ρόδου. Η πλώρη είναι πιο εμφανής από ένα πιο πλήρες δείγμα του νομίσματος, και είναι στην αριστερή πλευρά του ρόδου, στην πίσω όψη του νομίσματος. Στη δεξιά πλευρά του ρόδου είναι ένα μπουμπούκι. Κάτω από το ρόδο είναι το όνομα του αξιωματούχου, και μία επιγραφή επάνω από το ρόδο αναφέρεται στη Ρόδο. Η εμπρός όψη του νομίσματος απεικονίζει τον θεό Ήλιο. 

Το τέλος του τοπικού νομίσματος 

Η τελική καταστροφή της νομισματοκοπίας της Ρόδου προήλθε από τους τελευταίους Ρωμαϊκούς Εμφυλίους πολέμους που ξεκίνησαν από τον Εμφύλιο Πόλεμο του Καίσαρα. Πολλά μικρά ελληνιστικά αργυρά νομίσματα έπαψαν να υπάρχουν. Μέχρι το 30 π.Χ. το ρωμαϊκό νομισματικό σύστημα και τα δηνάρια ήταν σαφώς κυρίαρχα στα ανατολικά τμήματα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. 

Η Ρόδος περιήρθε κάτω από την άμεση ρωμαϊκή κυριαρχία το 31 μ.Χ., και συγχωνεύτηκε στην επαρχία της Ασίας το 44 μ.Χ. 

(Με πληροφορίες από wikipedia)

Διαβάστε Περισσότερα »

1821: “Ολοι μαζί”, ε; Αλήθεια;

«Όσοι το χάλκεον χέρι του φόβου βαρύ αισθάνονται, ζυγόν δουλείας, ας έχουσι. Θέλει αρετήν και τόλμην η Ελευθερία» (Αντρέας Κάλβος). ΄Η όπως το έλεγε 120 χρόνια μετά την Επανάσταση του ’21 ο ύμνος του ΕΛΑΣ: «Αντάρτης, κλέφτης, παλικάρι, πάντα είναι ο ίδιος ο λαός». 

«Oτι ξέρουμε για το 1821 μοιάζει με αντεστραμμένο είδωλο στον καθρέφτη. Υπάρχουν δύο ’21, αυτό των αρχόντων, των Φαναριωτών και της επίσημης διπλωματίας και αυτό του λαού και των προοδευτικών ανθρώπων όλου του κόσμου…» 

(Δ. Φωτιάδης, από την ιστορική μονογραφία «ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ») 

Πώς γίνεται η Καλαμάτα να έχει απελευθερωθεί από τον τουρκικό ζυγό στις 23 Μάρτη του 1821, αλλά να γιορτάζουμε την έναρξη της Επανάστασης στις 25 Μάρτη; 

Η απάντηση είναι απλή: Έπρεπε ο ξεσηκωμός να εγκιβωτιστεί σε ένα σχήμα που θα εξυπηρετούσε τους επί τουρκοκρατίας εξουσιαστές του λαού που παρέμειναν  τέτοιοι και μετά την Επανάσταση. Ανάμεσά τους οι σεβάσμιοι δεσποτάδες της εποχής. Και δεν μιλάμε για το τμήμα του κλήρου που συμμετείχε με συνέπεια και από την πρώτη στιγμή στον αγώνα, αλλά για κείνους τους “ταλαντευόμενους” της ιεραρχίας που σύρθηκαν να πάρουν μέρος και κυρίως εκείνους που τοποθετήθηκαν με αφοριστικό και αντεπαναστατικό μένος κατά της Επανάστασης. Κι αφού οι τελευταίοι δεν είχαν να επιστρατεύσουν τίποτα άλλο για να οικειοποιηθούν την Επανάσταση, επιστράτευσαν την Παναγία. 

Ήταν 17 ολόκληρα χρόνια μετά την Επανάσταση, με διάταγμα του 1838, που ως εθνική γιορτή ορίστηκε η μέρα του Ευαγγελισμού ώστε το ιερατείο να καμώνεται ότι ευλόγησε τον ξεσηκωμό… 

Η αλήθεια, βέβαια, είναι ελαφρώς διαφορετική: Η σημαία της επανάστασης στην Πελοπόννησο σηκώθηκε στα Καλάβρυτα στις 21 Μάρτη και την ίδια μέρα στην Πάτρα από το λαογέννητο ηγέτη και δολοφονημένο αργότερα από τους προκρίτους, Παναγιώτη Καρατζά. Όσο για τον και “φιλικό” Παλαιών Πατρών Γερμανό, που όπως επιβεβαιώνουν τα απομνημονεύματά του απλώς… απουσίαζε, η πειραγμένη “ιστοριογραφία” θυμήθηκε να τον βάζει να «ευλογεί» τα όπλα – αφότου η Επανάσταση είχε ξεσπάσει και επιβληθεί – στην Αγία Λαύρα, μόνο που το συγκεκριμένο “γεγονός” ουδέποτε συνέβη…. 

Αντίθετα, εκείνο που συνέβη ήταν ότι οι ξεσηκωμένοι (ανάμεσά του και ο λαϊκός κλήρος) δεν άκουσαν τις «νουθεσίες» του ραγιαδισμού ούτε τις φοβέρες των φορέων του. Αυτοί, οι δεύτεροι, αντί του «Ελευθερία ή θάνατος» είχαν άλλη αντίληψη: 

«Ας αφήσουμε τα παιδιά του Μωάμεθ να αποτελειώσουν τα παιδιά του Ροβεσπιέρου», έλεγαν (“Ο Κοινωνικός χαρακτήρας της Επανάστασης του 1821”, ΚΟΜΕΠ, τεύχος 2, 2011)… 

Ας δούμε τι έλεγαν τα «παιδιά του Ροβεσπιέρου» και γιατί δεν άρεσαν στο αρχοντολόι: 

«Σ’ Ανατολή και Δύση και Νότον και Βοριά

για την πατρίδα όλοι να ‘χωμεν μία καρδιά

στην πίστη του καθένας ελεύθερος να ζει

στη δόξαν του πολέμου να τρέξωμεν μαζί.

Βούλγαροι κι Αρβανίτες, Αρμένιοι και Ρωμιοί,

αράπηδες και άσπροι, με μια κοινή ορμή,

για την Ελευθερίαν να ζώσωμεν σπαθί

πως είμαστ’ αντρειωμένοι παντού να ξακουστεί.

Βούλγαροι κι Αρβανίτες, Αρμένιοι και Ρωμιοί

Αράπηδες και άσπροι με μια κοινήν ορμή,

για την ελευθερίαν να ζώσωμεν σπαθί

Να σφάξουμε τους λύκους που το ζυγόν βαστούν

και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά τους τυραννούν».

Αυτά έγραφε τότε ο Ρήγας Φεραίος. Έγραφε κι αυτά:

«Όταν η Διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού και δεν εισακούη τα παράπονά του, το να κάμη τότε ο λαός ή κάθε μέρος του λαού επανάστασιν, να αρπάζη τα άρματα και να τιμωρήση τους τυράννους του, είναι (το) πλέον ιερόν από όλα τα δίκαιά του και το πλέον απαραίτητον από όλα τα χρέη του.

Αν ευρίσκωνται όμως εις τόπον, όπου είναι περισσότεροι τύραννοι, οι πλέον ανδρείοι πατριώται και φιλελεύθεροι πρέπει να πιάσουν τα περάσματα των δρόμων και τα ύψη των βουνών, εν όσω ν’ ανταμωθούν πολλοί, να πληθύνη ο αριθμός των, και τότε να αρχίσουν την επιδρομήν κατά των τυράννων (…)».

Κι επειδή έγραφε κι έλεγε αυτά, γι’ αυτό και ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’ και οι αυλικοί του είχαν αποφανθεί ότι ο Ρήγας ήταν ένας «διεφθαρμένος τη φρένα»…

Όταν, δε, ο Ρήγας και οι σύντροφοί του δολοφονήθηκαν, οι …άνθρωποι του Θεού και …προστάτες του Γένους, αγαλλίασαν! Όπως έγραφε ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων, ο Ρήγας και οι σύντροφοί του «εσκόπευον να κάμουν επανάστασιν κατά του κραταιωτάτου Σουλτάνου αλλ’ ο μεγαλοδύναμος Θεός τους επαίδευσε κατά τας πράξεις των με τον θάνατον όπου τους έπρεπε (…)».

Έχουν κάποιο νόημα όλα αυτά ή μήπως να τα αγνοήσουμε και να το ρίξουμε στο τσάμικο αυτής της περίφημης… «εθνικής ομοψυχίας» και του «όλοι μαζί» που διακινούν αιώνες τώρα οι «από πάνω», οι οποίοι συνήθως απουσιάζουν και από το «όλοι» και από το «μαζί»;

                                                              ***

Τι ήταν ο Παπαφλέσσας; Ο,τι κι αν του προσάψει κανείς (και όχι άδικα) δεν ήταν, ταυτόχρονα, ο φλογερός αγωνιστής που γνωρίζουμε; Για το λαό ναι. Αλλά οι κοτσαμπάσηδες και οι σεβάσμιοι δεσποτάδες είχαν άλλη άποψη.

   Για παράδειγμα, και σύμφωνα με τα λόγια του Παλαιών Πατρών Γερμανού όπως καταγράφονται στα απομνημονεύματά του, ο Παπαφλέσσας – αυτός που θα μνημονεύεται στους αιώνες εξιλεωμένος για τα δικά του αμαρτήματα με τη θυσία του στο Μανιάκι – ήταν «… άνθρωπος απατεών και εξωλέστατος περί μηδενός άλλου φροντίζων ειμή τινί τρόπω να ερεθίση την ταραχήν του έθνους…».

   Όταν ο Παπαφλέσσας συναντήθηκε με τον Παλαιών Πατρών Γερμανό προσπαθώντας με αλήθειες και τεχνάσματα να ανάψει το φιτίλι για την Επανάσταση, ο τελευταίος αυτό το «πατριωτικό» του απάντησε: «Είσαι απατεώνας».

   Ποιο το συμπέρασμα; Μήπως να αδιαφορήσουμε για την αλήθεια και να συνεχίσουμε το «εθνικό» τσάμικο εκείνων που όποτε ακούνε για «ελευθερία» και «δικαιώματα» βλέπουν «ταραχήν του έθνους»; 

                                                                   ***

 Τι ήταν το κίνημα του Υψηλάντη και του Σούτσου που ξεδιπλώθηκε τον Φλεβάρη του ’21 στην Μολδοβλαχία; Τι ήταν αυτή καθ’ αυτή η Επανάσταση του 1821; Αν μιλάμε για το λαό ήταν η λύτρωση. Ήταν το σάλπισμα για την διεκδίκηση της λευτεριάς και του δίκιου. 

Για τους προύχοντες, όμως, τι ήταν; Για το «ιερατείο» των «κεφαλών του Έθνους» τι ήταν; Μας το πληροφορεί το φιρμάνι του αφορισμού (!) της Επανάστασης (ο αφορισμός εκτός από την υπογραφή του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, φέρει την υπογραφή του πατριάρχη Ιεροσολύμων, καθώς και, μεταξύ άλλων, των μητροπολιτών Καισαρείας, Νικομήδειας, Δέρκων, Ανδριανουπόλεως, Βιζύης, Σίφνου, Ηρακλείας, Νικαίας, Θεσσαλονίκης, Βέροιας, Διδυμοτείχου, Βάρνης, Φαναρίου, Ναυπάκτου, Χαλκηδόνος, Τυρνάβου…):

«… αμφότεροι (Υψηλάντης και Σούτσος) αλαζόνες και δοξομανείς, ή μάλλον ειπείν ματαιόφρονες εκήρυξαν του γένους την ελευθερίαν και με την φωνήν αυτήν εφείλκυσαν πολλούς των εκεί κακοήθεις και ανοήτους (…) έγινε γνωστή εις το πολυχρόνιον κράτος η ρίζα και η βάσις όλου αυτού του κακοήθους σχεδίου. Με τοιαύτας ραδιουργίας εσχημάτισαν την ολεθρίαν σκηνήν οι δύο ούτοι και τούτων συμπράκτορες φιλελεύθεροι, μάλλον δε μισελεύθεροι, και επεχείρησαν έργον μιαρόν, θεοσταγές και ασύνετον, θέλοντες να διακηρύξωσι την άνεσιν και ησυχίαν των ομογενών μας πιστών ραγιάδων της κραταιάς βασιλείας (…) Αντί λοιπόν φιλελευθέρων εφάνησαν μισελεύθεροι, και αντί φιλογενών και φιλοθρήσκων εφάνησαν μισογενείς, μισόθρησκοι και αντίθετοι, διοργανίζοντες, φευ, οι ασυνείδητοι με τα απονενοημένα κινήματά των την αγανάκτησιν της ευμενούς κραταιάς βασιλείας (…)».

   Και οι εκπρόσωποι του …Θεού και του Έθνους φτάνουν στο διά ταύτα και «παραγγέλλουν»:

«Διά τούτο (…) συμβουλεύομεν και παραινούμεν και εντελλόμεθα και παραγγέλλομεν πάσιν υμίν (…) να διακηρύξητε την απάτην των ειρημένων κακοποιών και κακόβουλων ανθρώπων και να τους αποδείξητε και να τους στηλιτεύσητε πανταχού (…) Εκείνους δε τους ασεβείς πρωταιτίους και απονενοημένους φυγάδας και αποστάτας ολεθρίους να τους μισήτε και να τους αποστρέφεστε και διανοία και λόγω, καθότι και η εκκλησία και το γένος τούς έχει μεμισημένους, και επισωρεύει κατ’ αυτών τας παλαμναιοτάτας και φρικωδεστάτας αράς: ως μέλη σεσηπότα, τους έχει αποκεκομμένους της καθαράς και υγιαινούσης χριστιανικής ολομελείας. Ως παραβάται δε των θείων νόμων και κανονικών διατάξεων… αφορισμένοι υπάρχειεν και κατηραμένοι και ασυγχώρητοι και μετά θάνατον (…)».

   Ωραίο δεν είναι το τσάμικο της… «εθνικής ομοψυχίας»; 

                                                                   ***

   Αυτά, λοιπόν, με τους «μέσα». Αλλά υπήρχαν και οι «φίλοι» μας οι «απ’ έξω». Ας πάμε να δούμε τι συνέβη και με τους «έξω». Ο λόγος στον Στρατηγό, τον Μακρυγιάννη (Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη, Βιβλίον Γ’ Κεφάλαιον πέμπτον):

«Και παραδοθήκαμεν εις την τιμή εσάς των ομοθρήσκων μας Ρούσσων και Άγγλων και Γάλλων να μας σώσετε – κ’ εσείς οι φιλάνθρωποι της πρώτες χρονιές πιάνατε ένα αθώον παιδί, ένα αρφανό, οπού γύρευε η τυραγνία να του πάρη την ζωή του και την τιμή του και θρησκεία του και με την βοήθεια του Θεού εσώθη· και οι τρεις εσείς το κιντυνεύετε να το πάτε πάλε εις την δικαιοσύνη του τύραγνου·(…) Τι φαντάζεστε, ότι μας βοηθήσετε, ή μας μολύνετε και μας αφανίσετε; Ξίκι να γίνεταν από ’μας ήταν καλύτερα και το καλό σας και το κακό σας! Ευγνωμονούμεν οι Ελληνες γενικώς τους φιλανθρώπους υποκόγους σας, έχομεν χάριτες εις αυτούς τους ευεργέτες μας – καμμιά χάρη σ’ εσάς της ανεμοδούρες, της διαφταρμένες μηχανές δεν έχομεν! Οι τίμιοι άνθρωποι να μην σας ακούσουνε! Ούτε το καλό σας θέλουν να τους κάμετε. Ας σας ευγνωμονήσουνε εκείνοι οπού τους δώσετε τα δάνεια και τα ’φκειασαν λούσια και πολυτέλειες κι’ άλλα τοιούτα. Εκεινών εκάμετε καλό με τα δάνειά σας, του Αρμασπέρη, του Κωλέτη, του Μαυροκορδάτου, του Μεταξά και συντροφιές τους (…) δεν θέλω σας ξέρη, ούτε να σας ακούσω! Από αυτά όλα η πατρίδα κλονίζεται, από της οδηγίες της πατρικές των Πρέσβεων και δικώ μας ξενολάτρων».

 Αυτά συνέβαιναν, γράφονταν και λέγονταν δυο αιώνες προ ΝΑΤΟ και προ ΕΕ. Και μάλλον δεν χρειάζεται κάποιο πιο επίκαιρο σχόλιο.

                                                                      ***

Η Επανάσταση του ’21, εθνικοαπελευθερωτική στη μορφή της και αστικοδημοκρατική στο περιεχόμενό της, παρά τις μεταγενέστερες προσπάθειες να ενδυθεί κάποιου τύπου θρησκευτικό μυστικισμό και να παρουσιαστεί – παρά ακόμα και τους δυο εμφυλίους κατά την διάρκειά της – σαν μια χωρίς εσωτερικές αντιθέσεις “υπερταξική” εθνική διαδικασία,  είχε πρόδηλα κοινωνικό χαρακτήρα, που δεν θα μπορούσε παρά να ορίζεται από την ίδια την κινητήρια δύναμή της, την πρωτοπόρα σε εκείνη την ιστορική περίοδο, ανερχόμενη και ασφυκτιούσα σε συνθήκες φεουδαρχίας και οθωμανικής κατάκτησης, αστική τάξη :

“Ας εξετάση διακεκριμένως οποιοσδήποτε έλαβεν μέρος εις την Επανάστασιν, και θέλει ίδει ότι η τάξις των ξενιτευμένων λογιοτάτων και εμπόρων είναι ήτις πρώτη ετόλμησεν και εκίνησεν τον μοχλόν τούτον και έμβασεν και τους Προεστούς και τους Αρματωλούς εις τα αίματα», γράφει ο Σερραίος επαναστάτης Κασομούλης (“Ενθυμήματα στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων 1821-1833”, εκδόσεις “Πάγκειος Επιτροπή”). 

Ταυτόχρονα, όμως, 

“Το ’21, μόνο με της πνευματικής-μας- αριστοκρατίας τη θέληση δεν έγινε, αλλά έγινε και ενάντια της θέλησής της. Η ανεξαρτησία δεν “εκμαιεύθηκε” από τη λογιωτατική Σοφία των – τάχατις – “Διδασκάλων του Γένους” (τους οποίους, ούτε είδαν ποτέ, οι τινάξαντες την Οθωμανική αυτοκρατορία στον αέρα). Πολύ περισσότερο δεν έγινε από κάτι θρυλούμενους φραγκολεβαντίνους και Ιγνάτιους, αλλά καταχτήθηκε από τα γιαταγάνια των Πελοποννήσιων και της Ρούμελης. Η επακολουθήσασα λευτεριά, τίποτις αυτουνών δεν τους χρωστάει. Αν, από τη θέλησή τους αυτό εξαρτιότανε, ακόμα φέσι θα φοράγαμε…”

και επίσης 

“…η επανάσταση δεν έγινε μόνο για τους Τούρκους. (δεν ήσαν οι χειρότεροι…). Εγινε ενάντια και στο γδάρσιμο και τον κατατρεγμό απ’ τους προκρίτους – δηλαδή για το ξερίζωμα σύξυλου του ‘Τριαδικού” Τουρκοπαπαδοκοτζαμπασέικου καθεστώτος…” (Γιάννης Σκαρίμπας, “Το 1821 και η Αλήθεια”, εκδόσεις “Κάκτος”). 

 Καταληκτικά: 

“Ο χαρακτήρας της επανάστασης καθορίζεται από το ποια τάξη ηγείται σ’ αυτήν προκειμένου να εδραιώσει τις σχέσεις παραγωγής με τις οποίες σχετίζεται, δηλαδή είναι ο φορέας τους. Ομως στις κινητήριες δυνάμεις της επανάστασης, πέρα από την τάξη που ηγείται (στην προκειμένη περίπτωση την αστική), συμμετέχουν και κοινωνικές δυνάμεις που έχουν συμφέρον από την κατάργηση της παλιάς εξουσίας, αλλά και η εργατική τάξη που ήταν ήδη εκμεταλλευόμενη από τη νέα τάξη εξουσίας. Τέτοιες δυνάμεις, όπως η άκληρη αγροτιά και η φτωχολογιά των πόλεων, δεν είναι φορείς νέων σχέσεων παραγωγής» (“1821 Η Επανάσταση και οι απαρχές του Ελληνικού αστικού κράτους”, επιμέλεια Τμήμα ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, σελ. 36)   

Τα συμπεράσματα από όλα αυτά παραμένουν αναλλοίωτα:

Πρώτο: Τιμή και δόξα στην Επανάσταση του ’21. Τιμή και δόξα στους επαναστάτες, σε εκείνους που ανάμεσά τους δεν υπήρξε «κανένας φρόνιμος», όπως το λέει ο Κολοκοτρώνης.

Δεύτερο: Τιμή και δόξα στην «επαναστάτισσα Ελλάδα» που ύμνησε ο Πούσκιν και λάτρεψε ο Μπάιρον, τιμή και δόξα στον επαναστατημένο λαό που δεν αρνήθηκε το ευκταίο στο όνομα του «εφικτού», τιμή και δόξα στους «Καραϊσκάκηδες» που δεν διαπραγματεύτηκαν τον ξεσηκωμό τους με τον Μέτερνιχ.

Τρίτο: «Όσοι το χάλκεον χέρι του φόβου βαρύ αισθάνονται, ζυγόν δουλείας, ας έχουσι. Θέλει αρετήν και τόλμην η Ελευθερία» (Αντρέας Κάλβος). ΄Η όπως το έλεγε 120 χρόνια μετά την Επανάσταση του ’21 ο ύμνος του ΕΛΑΣ: «Αντάρτης, κλέφτης, παλικάρι, πάντα είναι ο ίδιος ο λαός».

Τέταρτο: Ο λαός. Ο μόνος που μπορεί να βάζει τέλος στις τυραννίες. Που ακόμα κι όταν «χάνονται» οι Επαναστάσεις του, δεν έχει άλλο δρόμο από εκείνον που γράφει: «Πέθανε η Επανάσταση. Ζήτω η Επανάσταση»!

ΑΠΟ ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ / imerodromos.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα (Photos)

Τα Δωδεκάνησα (για την ακρίβεια είναι 14) ήταν από αρχαιοτάτων χρόνων δεμένα με τις τύχες του Ελληνισμού. Εν τούτοις, μόλις το 1947 ενσωματώθηκαν στο ελληνικό κράτος. 

Εξαιτίας της γεωγραφικής τους θέσης δέχθηκαν καταστρεπτικές επιδρομές από τους Πέρσες, τους Σαρακηνούς, τους Βενετούς, τους Γενουάτες, τους Σταυροφόρους και τους Τούρκους (Σελτζούκους και Οθωμανούς). Από το 1309 περιήλθαν στην εξουσία των Ιωαννιτών Ιπποτών και έμειναν υπό την κυριαρχία τους έως το 1522, οπότε καταλήφθηκαν από τους Οθωμανούς Τούρκους. Με την έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του 1821, τα Δωδεκάνησα επαναστάτησαν, αλλά το 1830 επιστράφηκαν μαζί με τη Σάμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, με αντάλλαγμα την Εύβοια, η οποία ενσωματώθηκε στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. 

Η κατάληψη των Δωδεκανήσων από τους Ιταλούς το 1912 αναπτέρωσε τις ελπίδες των κατοίκων τους ότι σύντομα τα νησιά θα ενταχθούν στον εθνικό κορμό. Πράγματι, με τη συνθήκη των Σεβρών (10 Αυγούστου 1920) τα Δωδεκάνησα παραχωρούνταν στην Ελλάδα, με εξαίρεση τη Ρόδο, που θα παρέμενε για ένα διάστημα υπό ιταλική διοίκηση. Όμως, η ατυχής έκβαση της μικρασιατικής εκστρατείας έδωσε την ευκαιρία στους Ιταλούς να υπαναχωρήσουν και με την άνοδο του Μουσολίνι προσπάθησαν να τα εξιταλίσουν. Μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών (1943), κύριοι των Δωδεκανήσων έγιναν οι Γερμανοί και μετά την παράδοση της Χιτλερικής Γερμανίας (Μάιος 1945), η Μεγάλη Βρετανία. 

Ήταν η χρυσή ευκαιρία για την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στο ελληνικό κράτος, την οποία η ελληνική διπλωματία δεν έπρεπε να αφήσει να πάει χαμένη. Ήταν απαίτηση του ελληνικού λαού και είχε χυθεί άφθονο ελληνικό αίμα για την εκδίωξη των Γερμανών από τα Δωδεκάνησα. Το θέμα θα λυνόταν οριστικά από τη Διάσκεψη Ειρήνης των νικητριών δυνάμεων του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, που θα συνερχόταν στο Παρίσι. 

Η Ελλάδα δια του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Τσαλδάρη διαμήνυσε ότι θα έθετε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ως εθνικές διεκδικήσεις την πρόσκτηση της Βορείου Ηπείρου και των Δωδεκανήσων, τη διευθέτηση των ελληνοβουλγαρικών συνόρων, ενώ σκόπευε να θέσει και το ζήτημα της Κύπρου στη Μεγάλη Βρετανία. Από τις τέσσερις αυτές εθνικές διεκδικήσεις, μόνο το θέμα των Δωδεκανήσων ευοδώθηκε, χωρίς δυσκολίες και περιπλοκές. 

Είναι γνωστό ότι ο Στάλιν και ο Τσόρτσιλ, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, προσπάθησαν να δελεάσουν την Τουρκία, προσφέροντάς της ορισμένα παράκτια νησιά του Αιγαίου, προκειμένου να την πείσουν να βγει στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων ή τουλάχιστον να παραμείνει αυστηρά ουδέτερη. Επιπροσθέτως, ο Στάλιν είχε συνδέσει το θέμα των Δωδεκανήσων με την Τριπολίτιδα (σημερινή Λιβύη), για την οποία η Σοβιετική Ένωση είχε διατυπώσει το αίτημα να της ανατεθεί η εντολή. 

Όμως, σε μια απρόσμενη στροφή της πολιτικής της, η Σοβιετική Ένωση συγκατατέθηκε να αποδοθούν τα Δωδεκάνησα στη Ελλάδα, στη συνεδρίαση των Υπουργών Εξωτερικών που προετοίμαζε τη Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων. Η δήλωση έγινε στις 27 Ιουνίου 1946 από τον Υπουργό Εξωτερικών Βιατσεσλάβ Σκριάμπιν, γνωστότερο ως Μολότοφ, με μοναδικό όρο την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών. Έτσι, προτού καν συνέλθει η Διάσκεψη Ειρήνης, το θέμα των Δωδεκανήσων είχε λάβει ευνοϊκή τροπή για την Ελλάδα. 

Η είδηση για την απόδοση των Δωδεκανήσων στη Ελλάδα χαιρετίστηκε με μεγάλο ενθουσιασμό, σε μια περίοδο που η χώρα βρισκόταν στη δίνη του Εμφυλίου Πολέμου. Η Διάσκεψη της Ειρήνης συνήλθε στο Παρίσι από τις 29 Ιουλίου έως τις 11 Οκτωβρίου 1946, όπου τέθηκαν από ελληνικής πλευράς και τα θέματα της Βορείου Ηπείρου και της διευθέτησης των ελληνοβουλγαρικών συνόρων, χωρίς επιτυχία, αφού οι ΗΠΑ δεν θέλησαν να δυσαρεστήσουν τη σύμμαχό τους Σοβιετική Ένωση και τους δορυφόρους της Αλβανία και Βουλγαρία. Η προσπάθεια της Τουρκίας να διεκδικήσει το Καστελόριζο και τη Σύμη έπεσαν στο κενό. 

Στις 10 Φεβρουαρίου 1947 υπογράφηκε στο Παρίσι η Συνθήκη Ειρήνης με την Ιταλία, σύμφωνα με την οποία τα Δωδεκάνησα αποδίδονταν στην Ελλάδα, ενώ η Ιταλία υποχρεωνόταν σε αποζημίωση ύψους 105 εκατομμυρίων δολαρίων προς τη χώρα μας. Με επιμονή της σοβιετικής πλευράς, οριζόταν στο κείμενο ότι τα νησιά θα παρέμεναν αποστρατιωτικοποιημένα, πρόβλεψη που θα επικαλεστεί η Τουρκία κατά τρόπο καταχρηστικό μετά το 1974. Από την τουρκική ερμηνεία του κειμένου της ελληνοϊταλικής συνθήκης του 1947, σε συνδυασμό με τις ιταλοτουρκικές συμφωνίες του 1932, θα προκύψει και το ζήτημα των «γκρίζων ζωνών», που έθεσε η Άγκυρα μετά την Κρίση των Ιμίων το 1996. 

Η τελετή παράδοσης των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα από τις βρετανικές αρχές έγινε στις 31 Μαρτίου 1947 στη Ρόδο μέσα σε πανηγυρική ατμόσφαιρα. Πρώτος διοικητής των Δωδεκανήσων ανέλαβε ο αντιναύαρχος Περικλής Ιωαννίδης, με πολιτικό σύμβουλο τον πανεπιστημιακό και δικαστικό Μιχαήλ Στασινόπουλο, μετέπειτα πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η επίσημη τελετή της ενσωμάτωσης έγινε στις 7 Μαρτίου 1948 και το 1955 τα Δωδεκάνησα έγιναν νομός με πρωτεύουσα τη Ρόδο. 

Ο αντιναύαρχος Περικλής Ιωαννίδης υπογράφει το πρωτόκολλο παράδοσης των Δωδεκανήσων. 

Υποστολή της αγγλικής σημαίας στη Ρόδο και έπαρση της ελληνικής.  

Πηγή: sansimera.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Μεταξύ εξομολόγησης και Ιστορίας - Του Κώστα Βαξεβάνη

Οταν επιβεβαιώνεται πανηγυρικά η δημοσιογραφία, συνήθως είναι η ώρα που διαψεύδονται η κοινωνία και οι προσμονές της. 

Οι γραμμές που ακολουθούν δεν μπορούν να είναι μια ανάλυση ή μια κρίση επί κάποιας καταγραφής. ∆εν πρέπει κιόλας. Τα γεγονότα στα οποία αναφέρομαι περιλαμβάνουν κι εμένα και το Documento ως πρωταγωνιστές της συγκεκριμένης ιστορίας και δυστυχώς και της Ιστορίας. Ως πρωταγωνιστές επιβεβαιωνόμαστε, αλλά η κοινωνία έχει χάσει. 

Το μεσημέρι της Πέμπτης το δικαστήριο ανακοίνωσε την καταδίκη (σε πρώτο βαθμό) τεσσάρων προσώπων ως υπεύθυνων για το σκάνδαλο των υποκλοπών στην Ελλάδα. Η απόφαση χαρακτηρίστηκε ιστορική, και είναι, αλλά για άλλους λόγους από αυτούς που ανακάλυψαν ως ιστορικότητα οι δημοσιολόγοι. Στο δικαστήριο δεν έφτασαν οι πραγματικοί ένοχοι και εννοώ τα πολιτικά πρόσωπα που πέραν πάσης αμφιβολίας οργάνωσαν το σύστημα των υποκλοπών. Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν ήταν μια υπόθεση ιδιωτών, αλλά ένα παραθεσμικό, παρακρατικό δίκτυο που λειτούργησε μαζί με την ΕΥΠ και κατάφερε να θέσει σε παρακολούθηση τους κρατικούς λειτουργούς που κατείχαν καίριες θέσεις. Μπήκαν σε παρακολούθηση ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, ο αρχηγός ΓΕΣ, εισαγγελείς, υπουργοί της κυβέρνησης, πολιτικοί και δημοσιογράφοι. Το ενιαίο σύστημα ΕΥΠ – Predator αποτελούσε έναν ενιαίο βραχίονα παρακρατικής δράσης με κοινό κέντρο εντολών. ∆εν υπάρχει καμία αμφιβολία για το ποιο ήταν το κέντρο. Η ΕΥΠ και οι δραστηριότητές της ήταν υπό την υψηλή και πιεστική εποπτεία του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος μάλιστα έθεσε με νόμο τις μυστικές υπηρεσίες της χώρας υπό τις εντολές του αμέσως μόλις ανέλαβε την πρωθυπουργία. 

Το δικαστήριο αποφάσισε ότι αποδεδειγμένα 87 θεσμικά στην πλειονότητά τους πρόσωπα βρέθηκαν υπό παρακολούθηση. Πώς εντοπίστηκαν αυτά τα πρόσωπα; Από την αποκάλυψη της λίστας των παρακολουθούμενων από το Documento τον Νοέμβριο του 2022. Η Α∆ΑΕ ως ανεξάρτητη αρχή ύστερα από έρευνα στους παρόχους κινητής τηλεφωνίας κατάφερε να επιβεβαιώσει ότι η λίστα του Documento ήταν πραγματική. Την έρευνα αυτή της αρχής και την επιβεβαίωση επιχείρησε να εμποδίσει ο τότε εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ισίδωρος Ντογιάκος. 

Συνεπώς η αποκάλυψη του σκανδάλου των υποκλοπών δεν αφορά τον εντοπισμό του κακόβουλου λογισμικού σε κάποια κινητά (όπως αυτό του Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος ωστόσο ποτέ δεν παρακολουθήθηκε από το Predator αλλά από την ΕΥΠ), αλλά την αποκάλυψη της λίστας από το Documento. 

Επειδή η Ιστορία δεν γράφεται με τα «αν» αλλά με τα «όταν», να θυμίσω μερικά από αυτά τα «όταν» μαζί με τη σημασία τους. ∆εν διεκδικούμε με τον τρόπο αυτό τα εύσημα, αλλά υπερασπιζόμαστε την αλήθεια. 

Οταν αποκαλύφθηκε η λίστα των υποκλοπών από το Documento και φυσικά η έκταση του σκανδάλου, χρησιμοποιήθηκε η γνωστή τακτική της δολοφονίας χαρακτήρα. Η κυβέρνηση διά του τότε κυβερνητικού εκπροσώπου Γιάννη Οικονόμου, αλλά και του ίδιου του πρωθυπουργού μίλησε για «αισώπειους μύθους του Βαξεβάνη που δημοσιεύονται σε συνέχειες», για «ρυπαρά δίκτυα και μυθοπλασίες», ενώ με αποκάλεσαν προσωπικά ως «εθνικό συκοφάντη». 

Σε δεύτερο επίπεδο, τον λόγο πήραν τα ΜΜΕ, τα οποία επέμεναν ότι για όσα δημοσιεύω δεν υπάρχουν αποδείξεις. Συνέχισαν το ίδιο τροπάρι, ακόμη κι όταν στο Documento δημοσιεύτηκαν διάλογοι από τις υποκλοπές, οι οποίοι μάλιστα επιβεβαιώθηκαν από τα θύματα. Ανάμεσα στους δημοσιογράφους που έκαναν επίθεση συμπεριλαμβάνονται κάποιοι που αυτοαποκαλούνται σήμερα πρωταγωνιστές των αποκαλύψεων για το Predator. ∆εν πρόκειται για κάποια αμφιθυμία τους ή για μπέρδεμα. Είμαι πεπεισμένος πλέον (όχι χωρίς στοιχεία) πως αυτοί οι δημοσιογράφοι δεν νοιάζονταν για την αποκάλυψη των υποκλοπών, αλλά να εκδικηθούν πρόσωπα-πρωταγωνιστές του σκανδάλου οι οποίοι τους χάλασαν «συμβόλαια». Ετσι έκαναν επίθεση στο Documento που τοποθετούσε το σκάνδαλο σε άλλο επίπεδο, δηλαδή το πραγματικό και άκρως επικίνδυνο. 

Υπήρξε όμως και προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί εναντίον μου η ∆ικαιοσύνη, όπως έγινε και στο παρελθόν με την αποκάλυψη της λίστας Λαγκάρντ αλλά και με το σκάνδαλο Novartis. Μετά τη δημοσίευση της λίστας, από τον εισαγγελέα του Αρειου Πάγου διέρρευσε ότι θα κληθώ από τη ∆ικαιοσύνη να καταθέσω τις αποδείξεις μου. Το σχέδιο ήταν να εμφανιστώ «ελλιπής» και να ασκηθεί εναντίον μου δίωξη για διασπορά ψευδών ειδήσεων που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του κράτους, αφού επέμενα ότι παρακολουθούμενοι ήταν υπουργοί και κορυφαίοι θεσμικοί παράγοντες. 

Προτού ωστόσο κάνουν την κίνηση παγίδευσης, πήγα αυτοβούλως στον Αρειο Πάγο με τον δικηγόρο μου Γιάννη Μαντζουράνη και ζήτησα από τον εισαγγελέα να καταθέσω στοιχεία στην Εισαγγελία Πρωτοδικών. Ο πραγματικός στόχος ήταν να δώσω μηνύματα και να ακυρώσω την επιχείρηση εξόντωσής μου που είχε ξεκινήσει. Βγαίνοντας μάλιστα από τον Αρειο Πάγο έκανα δηλώσεις στις οποίες περιέγραψα το περιεχόμενο συνομιλιών που είχε καταγράψει το Predator. Υπέθεσαν λοιπόν όσοι είχαν σχεδιάσει ακόμη μια δικαστική περιπέτεια ότι γνώριζα πολλά και συγκεκριμένα πράγματα. Ετσι προτίμησαν να μην προκαλέσουν θεωρώντας ότι μπορεί να βρεθούν προ εκπλήξεων. 

Την επόμενη μέρα πήγα για να καταθέσω στους εισαγγελείς που είχαν αναλάβει την έρευνα για τις υποκλοπές ύστερα από καταγγελία του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη που υπήρξε θύμα του Predator. Η κατάθεσή μου όμως ήταν εκτός αναμενόμενου πλαισίου. Στην εισαγγελέα που κατέθεσα επίσημα (και ενημέρωσα και ανεπίσημα) υποστήριξα ότι η υπόθεση των υποκλοπών πρέπει να εξεταστεί ως υπόθεση κατασκοπείας. 

Προς απόδειξη όσων έλεγα κατέθεσα στοιχεία για πρόσωπα ισραηλινής καταγωγής, τα οποία μάλιστα υπήρξαν πρώην πράκτορες μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ που εργάστηκαν ως στελέχη της Intellexa, της εταιρείας δηλαδή που εγκατέστησε το Predator. Στο ενδεχόμενο κατασκοπείας οδηγούσε και το γεγονός ότι άτομα-κλειδιά του κρατικού μηχανισμού αλλά και των Ενόπλων ∆υνάμεων ήταν υπό παρακολούθηση. Τα ονόματα των πρώην πρακτόρων, τις φωτογραφίες τους αλλά και το ιστορικό τους στην Ελλάδα είχα μάλιστα δημοσιεύσει σε πρωτοσέλιδο του Documento. 

Η εισαγγελική έρευνα ωστόσο ούτε έψαξε για κατασκοπεία ούτε είδε ούτε αναζήτησε τους πρώην πράκτορες που αποδεδειγμένα έστησαν το Predator, αφού τα ονόματά τους ήταν δηλωμένα στον ΕΦΚΑ ως εργαζόμενων της Intellexa. Η έρευνα άφησε απέξω και την ΕΥΠ και προτίμησε τους… ιδιώτες. 

Οσα κατέθεσα στην εισαγγελία, τα κατέθεσα και στη δίκη για τις υποκλοπές. Την περασμένη Πέμπτη το δικαστήριο αποφάσισε (κι αυτό αποτελεί πράγματι ιστορική απόφαση) να επεκταθεί η έρευνα στο αδίκημα της κατασκοπείας και να αναζητηθούν οι ευθύνες των Ισραηλινών. Το έκανε το δικαστήριο με περίπου τέσσερα χρόνια καθυστέρηση. 

Από τα 87 άτομα που ήταν σε παρακολούθηση, τα θεσμικά πρόσωπα, όπως ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος, οι υπουργοί της κυβέρνησης, αλλά και ο αντεισαγγελέας του Αρειου Πάγου Χρήστος Μπαρδάκης, δεν έκαναν μήνυση. Ο τελευταίος είχε μάλιστα υποχρέωση να το κάνει ως εισαγγελέας. ∆εν προσήλθαν να καταθέσουν καν για την παρακολούθησή τους αλλά ούτε κλήθηκαν από την εισαγγελία. Η οποία είχε υποχρέωση να τους ρωτήσει αν θεωρούν ότι με την παρακολούθησή τους έχουν εκτεθεί κρατικά μυστικά. 

Οσα γράφω μεταξύ ιστορίας και εξομολόγησης δεν είναι για να ευλογήσω τα γένια μας, αλλά για να καταλήξω σε αυτό που υποστηρίζω τρία χρόνια: η παρακολούθηση μέσω Predator δεν είναι θέμα κάποιων κακών ιδιωτών. Είναι μια μεγάλη υπόθεση κατασκοπείας μέσω της οποίας εκβιάστηκε και εκβιάζεται ο θεσμικός κορμός της χώρας. Η απογοητευτική λειτουργία του πολιτικού συστήματος εντάσσεται κι αυτή στο γενικότερο πλαίσιο των εκβιασμών. Είναι το τηλεκοντρόλ της χώρας. 

Κώστας Βαξεβάνης / koutipandoras.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Από τη Wall Street στην Καισαριανή - Του Κώστα Βαξεβάνη

Η ελευθερία του ανθρώπου δεν είναι μόνο αξία, αλλά πρέπει να παράγει και αξίες 

Οι φωτογραφίες με τους «ορθοστατούντες και ορθοβαδίζοντες» κομμουνιστές της Καισαριανής δεν αποτυπώνουν τίποτα το ανατριχιαστικό. ∆εν έχουν αίμα, δεν έχουν νεκρά σώματα, δεν έχουν βία. Ακόμη και η βία που υπονοείται όταν σε μια φωτογραφία φαίνονται άνθρωποι μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιστορική καταγραφή, η οποία έρχεται μάλιστα στο φως σε μια εποχή που είμαστε εξοικειωμένοι με τη βία. 

Τι είναι αυτό στις συγκεκριμένες φωτογραφίες που συνήγειρε και συγκλόνισε ανθρώπους μέσα κι έξω από την Ελλάδα; 

Ο θάνατος είναι οριακή κατάσταση και τελικό στάδιο της ζωής. Οταν ένας άνθρωπος φτάνει στον θάνατο βίαια, γνωρίζοντας μάλιστα με ακρίβεια το ραντεβού μαζί του, ότι σε λίγο δεν θα υπάρχει, τότε τα πράγματα δεν κρίνονται μόνο βιολογικά. Η ηθική υπόσταση και η αξιοπρέπεια του μελλοθάνατου είναι τελευταία του συνειδητή ζωτική ένδειξη. Το πώς προσέρχεται κάποιος στον θάνατο που του επιβάλλουν φανερώνει και ποιος είναι και πώς έζησε. Αν ο θάνατος είναι σκληρός, ο επιβεβλημένος και προγραμματισμένος γίνεται σκληρό μέτρο της ανθρώπινης αξίας. 

∆εν είναι η αποτύπωση των φρικτών ιστορικών στιγμών λοιπόν που συγκλονίζει. Είναι τα βλέμματα, αυτά τα βλέμματα που κοιτάνε τον φακό. Ξέρουν ποιο είναι το τέλος, αλλά δεν το αντιμετωπίζουν ως τέλος. Είναι σαν να κοιτάνε εσένα, 82 χρόνια μετά, και να ρωτάνε «εσύ τι έκανες;» κι όχι αν και πόσο τους λυπάσαι. 

Οι παλιές φωτογραφίες του 1944 δεν είναι απλώς και μόνο οι συγκλονιστικές φωτογραφίες ηρώων που σπανίζουν έτσι κι αλλιώς στην Ιστορία. Είναι το μέλλον που ανανεώνεται μέσα από τα απλά ανθρώπινα υλικά. Τον άνθρωπο που αξιολογεί όσα αξίζουν και θέλει να προσφέρει. Οι κουρελήδες που πάνε για εκτέλεση και περπατάνε προς τον θάνατο όρθιοι. Κι εσύ φοβάσαι μη βρέξει την ώρα που πας να πιεις καφέ. 

Στη μορφή τους δεν διακρίνεις κάποια υλικά προδιαγεγραμμένης σπουδαιότητας ούτε την υπόσχεση της αντοχής. ∆ιακρίνεις τον απλό άνθρωπο που πιστεύει πως τη ζωή την ορίζουν οι άνθρωποι και έχουν την ευθύνη της. 

Οι «200» επιστρέφουν για να πάρουν το αίμα τους πίσω. ∆εν πρόκειται για κάποια εκδίκηση, αλλά για αιματοδοσία της αλήθειας. Στην Ελλάδα την Ιστορία δεν την έγραψαν οι νικητές, αλλά οι προδότες και συνεργάτες των Γερμανών. Τους εκτελεσμένους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής παρέδωσαν στους Γερμανούς κατακτητές οι Ελληνες που τους είχαν φυλακισμένους στην Ακροναυπλία για τις ιδέες τους. Οι μαυραγορίτες της Κατοχής και οι δωσίλογοι έγιναν το επίσημο κράτος μετά τον πόλεμο. Τους απορρόφησε ο συμμαχικός αντικομμουνισμός και, για να δικαιολογήσει την ανήθικη νέα συνεργασία, τους έκανε κατ’ απονομή «πατριώτες» . Οσοι απελευθέρωσαν την Ελλάδα βαφτίστηκαν ανθέλληνες και συνέχισαν να φυλακίζονται και να εκτελούνται. Τα πρόσωπα των 200, με τη λεβεντιά, το θάρρος, την αξιοπρέπεια, είναι τα πρόσωπα της πραγματικής ιστορίας που άλλαξαν και κακοποίησαν. Τα βλέμματα που μέσα τους δεν βλέπεις σκοτάδι θανάτου αλλά φως είναι η νίκη των ηττημένων και προδομένων. Την ιστορία  την έκρυψαν, αλλά αυτά τα πρόσωπα δεν κρύβονται, λένε αυθόρμητα την αλήθεια. 

Παρότι εγγονός ενός από αυτούς τους μετέπειτα εκτελεσμένους, θα αποφύγω την καταγραφή των επιχειρημάτων για την ιστορική αξία των φωτογραφιών και τους συμβολισμούς σε σχέση με τον αγώνα εκείνης της εποχής. Υπάρχει ένας συμβολισμός, σύγχρονος και πολύ σημαντικός. 

Οι φωτογραφίες αποκαλύφθηκαν σήμερα σε μια κοινωνία που φοβάται να ζήσει όπως ονειρεύεται, που φοβάται να προσφέρει, που φοβάται να της προσφέρουν, που φοβάται για να φοβάται και φοβάται μη φοβηθεί. Που δεν θέλει να πονέσει, που αρνείται τη συλλογική της φύση, πιστεύοντας ότι έτσι φτιάχνει την προσωπική ασφάλεια και ευτυχία. Στην κοινωνία που θεωρεί ότι αδικία είναι το πέναλτι που δεν σφύριξε υπέρ της ομάδας ο διαιτητής και όχι η αδυναμία της να ζήσει. Που τραβάει σέλφι και καταναλώνει λάικ για ν’ ανέβει στην ιεραρχία της ναρκισσιστικής αυταρέσκειας. Στην κοινωνία όπου το «μαζί» έχει καταλήξει το άθροισμα κάποιας ψευτοευθύνης: να κάνουμε μαζί γιόγκα, μαζί να αυτοβελτιωθούμε, να κλάψουμε ή να ρίξουμε τις ευθύνες στους άλλους μέσα από την εικονική διαδρομή στα «παιδικά τραύματα» και στην πηχτή ανοησία. 

Στην κοινωνία αυτή οι φωτογραφίες φέρνουν, με το συναισθηματικό βάρος και τον ισχυρό συμβολισμό, μια άλλη θεώρηση. Η ελευθερία, η ελεύθερη βούληση, τα πράγματα για τα οποία δίνει μάχη ο άνθρωπος πρέπει να έχουν ένα αξιακό φορτίο. Ελευθερία δεν είναι ο «ετσιθελισμός» του καθενός και το «δικαίωμα» δεν υπερασπίζεται έναν αόριστο και εγωιστικό προσωπικό χώρο. Επιπλέον η ευτυχία και ο πόνος του καθενός δεν διαχωρίζονται κατά το δοκούν και δημιουργούνται μέσα στο κοινωνικό σύνολο. ∆εν είναι αποτελέσματα ενδοσκόπησης και μοναχικής πορείας. Αν δεν βελτιωθεί η κοινωνία, ο άνθρωπος θα παραμένει μέσα στο νέφος της προσωπικής αυταπάτης και η συνεχής, πραγματική δυστυχία του θα είναι το κυνήγι της ευτυχίας που δεν φτάνει. 

Γύρω από τον άνθρωπο-οπαδό της κατά φαντασίαν ευτυχίας έχει δημιουργηθεί το πλαίσιο της ολοκληρωτικής του εκμετάλλευσης. ∆εν εκμεταλλεύονται μόνο την εργασία του, αλλά το σύνολο της ύπαρξής του και τα συναισθήματά του. Ο ανεκπλήρωτος και αδικαίωτος άνθρωπος προσφεύγει στην προσωπική ερμηνεία και ενοχή, θεωρώντας ότι λύση είναι η αυτοβελτίωση. Ακόμη και η λύση της αυτοβελτίωσης δεν είναι παρά εμπόριο και καταναλωτική παγίδα. Το σύστημα τρέφεται, γεννά αυταπάτες σε ενοχικούς ανθρώπους, οι οποίοι αναζητούν τη λύση όχι στη συλλογική λειτουργία, αλλά στα άδυτα της ψυχής και στο «τραύμα». Ο φαύλος κύκλος καταλήγει στον εξαντλημένο και απογοητευμένο άνθρωπο. 

Η ελευθερία του ανθρώπου δεν είναι μόνο αξία, αλλά πρέπει να παράγει και αξίες. Η ευτυχία δεν είναι αυθύπαρκτη και εύκολη βεβαιότητα, ένα δικαίωμα που παράγει η αυθαίρετη θέληση. Εναλλάσσεται με τον πόνο και παράγεται από την προσπάθεια. ∆εν υπάρχει ευτυχία απόκοσμη και αποκοινωνικοποιημένη. 

Ο έμπορος ναρκωτικών είναι ικανοποιημένος όταν πουλάει ναρκωτικά, ο παιδόφιλος όταν βιάζει παιδάκια και ο απατεώνας όταν εξαπατά τους άλλους. Η ικανοποίηση περνάει από τα κοινωνικά φίλτρα, αλλά τελικώς έχει πραγματική υπόσταση όταν ανταποκρίνεται σε αξίες που υπηρετούν τον άνθρωπο. Οι επιστήμονες που θαυμάζουμε, οι ήρωες που λατρεύουμε, οι άνθρωποι που αγαπάμε μετριούνται με την προσφορά τους στους άλλους και σε εμάς, όχι πάντως στον εαυτό τους. 

Οπως κι αν απλώνεται μπροστά μας η ζωή με τους σύγχρονους συμβολισμούς της, κανένας στο μέλλον δεν θα εκτιμά τον χρηματιστή της Wall Street, τον Ιλον Μασκ ή τον Τζεφ Μπέζος. Θα εκτιμάμε περισσότερο τον άγνωστο πολίτη που έπεσε στη θάλασσα για να σώσει ένα παιδάκι που πνιγόταν. Και τους 200 της Καισαριανής. Τη θυσία και την προσφορά, την αξία και την αυταπάρνηση. Με αυτή την έννοια, η Ιστορία εκδικείται. 

Κώστας Βαξεβάνης / koutipandoras.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

«Δεν πιστεύω στον Θεό αλλά τον φοβάμαι»: Η Αρβελέρ μέσα από τα δικά της λόγια

Εφυγε μια κορυφή της ευρωπαϊκής διανόησης 

Πολυγραφότατη ενεργή και διαυγής μέχρι βαθέος γήρατος, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ που έφυγε  σήμερα, υπήρξε αφειδής στις δημόσιες τοποθετήσεις της. 

Σκοπός της δεν ήταν ποτέ η «παρέμβαση». Αρκούσε όμως το κύρος, η οντότητα και η ευλογία της σκέψης της για να γίνει «είδηση» κάθε της φράση. 

Ακολουθούν μερικά μόνο από τα λόγια της, μέσα από σχετικά πρόσφατες συνεντεύξεις της: 

Ποια θα ήταν η εξέλιξή της αν θα έμενε στην Ελλάδα 

«Αν ζούσα στην Ελλάδα, το πολύ να ήμουν βοηθός καθηγητή. Αλλά και στη Γαλλία, δεν είναι πιο ανοιχτοί στο θέμα του φύλου. Οταν ακόμη ήμουν μονάχα πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, ρωτούσαν δημοσιογράφοι τους υπαλλήλους πώς τα βγάζω πέρα. Και εκείνοι απαντούσαν “La présidente est un homme” (Η πρόεδρος είναι άνδρας)! Γιατί για να τα βγάλεις πέρα έπρεπε να ήσουν άνδρας. Σε μία επίσκεψη του αλγερινού προέδρου Τσαντλί Μπεντζεντίτ στη Γαλλία, με σύστησε ο Μιτεράν λέγοντας “Κάναμε πρύτανη όλων των πανεπιστημίων και της Ακαδημίας του Παρισιού, γυναίκα. Πρώτη γυναίκα!”. Απάντησα στον Μιτεράν: “Δεν έχει αξία αυτό που λέτε. Οι γυναίκες δεν έχουμε το δικαίωμα να αποτύχουμε. Αν μία αποτύχει, πάνε όλες”». 

(Βήμα, 2017) 

Θεός, πίστη και γήρας 

«Τα γηρατειά είναι να κάνεις από καθήκον αυτά που κάποτε εκανες από ευχαρίστηση. Δεν πιστεύω στον Θεό αλλά τον φοβάμαι. Δεν θα πω ποτέ ότι δεν υπάρχει Θεός. Ο Βολταίρος που ήταν ο πιο άθεος είχε πει: Το σύμπαν με βάζει σε αμηχανία δεν μπορώ να σκεφτω ότι το ρολόι υπάρχει και δεν υπάρχει ο ωρολογοποιός 

(Ναυτεμπορική ΤV 2023) 

Για την πολιτική της ταυτότητα 

Γεννήθηκα και είμαι Αριστερή και Αριστερό θεωρώ αυτόν, ο οποίος μάχεται για μια δικαιότερη διανομή του κρατικού και του δημόσιου πλούτου.

(ΚΥΠΕ 2018)

«Δεν νομίζω ότι το δεξιός και το αριστερός είναι πράγματα υπαρκτά. Σήμερα, είμαι αριστερή, αν θέλετε, επειδή ακριβώς όλα πρέπει να περάσουν από εκεί, αλλά είμαι δεξιά γιατί νομίζω ότι από εκεί όλα θα φτιάξουν»

(Σκάι 2025)

Tι την στενοχωρεί, τι την εκνευρίζει στη σημερινή Ελλάδα;

«Η έλλειψη αυτογνωσίας. Ακόμα και αν δεν υπήρχε ο Εφιάλτης, οι Πέρσες θα είχαν περάσει. Ακόμα και αν δεν είχε ξεσπάσει η κερκυραϊκή, η Πόλη θα έπεφτε. Για να πούμε αυτά που ξέρουμε, στην Πόλη ο διχασμός ήταν τέτοιος που, όπως γράφει ο Πλήθων, στον «Δωδεκάλογο του Ιστορικού»: «Και ήταν οι καιροί που η Πόλη, πόρνη σε μετανάστες ξενυχτούσε και τα χέρια της έδειχναν τα κρατούν εν κρατήρει· ένα μακελειό (…) Και καρτέριαζε τον Τούρκο να την πάρει». Για να πάμε πιο μακριά. Όλοι μετά το θέμα των Σκοπίων μιλάνε για τον Μέγα Αλέξανδρο και ξεχάσαμε τον Δημοσθένη. Γιατί; Για να μη θυμόμαστε τον Φιλιππικό εναντίον του Φιλίππου, εναντίον του Αλεξάνδρου, ότι είναι βάρβαροι κ.λπ. Εκείνο ακριβώς που ενοχλεί είναι ότι κάνουμε μια επιλεκτική ιστορία με απόλυτη γνώση της μη αυτογνωσίας μας».

(Telling Stories 2012)

Για την προσφυγική της ταυτότητα

Όντας κι εγώ ένα προσφυγάκι ή τουρκόσπορος όπως λέγανε, έχω και το κρατώ ακόμη ένα κλειδί τεράστιο σκουριασμένο, από την αυλή του σπιτιού των πατεράδων μου, γιατί ελπίζουμε ότι θα γυρίσουν κάποτε στον τόπο τους” την ακούμε να λέει.

(Σκάι, 2025)

Για τη συνεισφορά της Μικρασίας 

«Η Μαργαρίτα Γιουρσενάρ έγραψε ότι η παγκόσμια Ιστορία αρχίζει από την αφύπνιση του ελληνικού πνεύματος. Και ο ιστορικός χώρος αυτής της αφύπνισης είναι η αιγαιακή Μικρασία και τα νησιά της, με κέντρο κυρίως τη Μίλητο και την Εφεσο. Σκεφτείτε τον Ηρόδοτο, τον Θαλή, οι οποίοι έκαναν και τον πρώτο στοχασμό για την κοσμογονία. Δεύτερον, χωρίς τη Μικρά Ασία δεν υπάρχει Βυζάντιο. Τι εννοώ; Το Βυζάντιο ως συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας χαίρει παγκοσμιότητας και ως χριστιανικό χαίρει αιωνιότητας. Οταν όμως εμφανίστηκαν οι Αραβες στην Ανατολή, έχασε τις επαρχίες, την Παλαιστίνη, την Αίγυπτο, τη Συρία, και ως καρδιά του έμεινε η Μικρά Ασία. Ο ρόλος της Μικράς Ασίας βέβαια συνεχίστηκε και το 1821: ο αρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης ήταν πρώτα ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και αργότερα ο αδελφός του Δημήτριος. Δύο Πόντιοι δηλαδή. Πρέπει ακόμη να πούμε ότι μετά την Καταστροφή του 1922, το Αιγαίο υποφέρει από ημιπληγία. Και θέλω να πω ότι το 1,5 εκατ. προσφύγων που ήρθαν στην Ελλάδα έφεραν έναν καινούργιο πολιτισμό. Επρεπε να περάσουν όμως σχεδόν τρεις γενιές για να εκτιμηθεί η προσφορά των Μικρασιατών. Και γι’ αυτό και σημειώνω ότι μου φαίνεται απαραίτητο να δημιουργηθούν πανεπιστημιακές έδρες, κέντρα ερευνών και μελέτης»

(Βήμα, 2017)

Ελληνικότητα και Βυζάντιο

Η ελληνικότητα είναι πρώτα απ΄όλα ελληνογλωσσία και ελληνοφωνία, έπειτα μια συνείδηση συνέχειας ιστορικής, αλλά αυτοί που το κάνουν λέγονται Ρωμιοί. Μάλιστα υπάρχουν ένα σωρό κείμενα που μιλούν για καθαρούς Ρωμαίους, γιατί αυτοί που ήτανε στα σύνορα και οι οποίοι στα μεν βόρεια έχουνε επαφή με τους Σλάβους, στα δε ασιατικά με τους Άραβες, είναι μιξοέλληνες ή μιξοβάρβαροι, ενώ οι καθαροί Έλληνες, οι καθαροί Ρωμαίοι είναι αυτοί της Πόλης. Οπότε ελληνοφωνία από τη μια μεριά και συνείδηση της ιστορικής συνέχειας, αυτά τα δύο κάνουν κατά κάποιο τρόπο μία πτυχή της ταυτότητας της βυζαντινής η οποία όμως πάνω από όλα είναι -και το υπογραμμίζω- η συνείδηση έθνους χριστιανών. Το λέει ο ίδιος ο Λέων ο 6ος στα τακτικά του ότι «αγωνιζόμεθα υπέρ των αλυτρώτων αδελφών ως έθνος χριστιανών» οπότε χριστιανοί ελληνόφωνοι με ρωμαϊκή καταβολή όσον αφορά τα διοικητικά πράγματα.

(Huffington Post 2016)

Εκκλησία και Διαφωτισμός

Το θέμα είναι ότι η Ελλάδα δεν γνώρισε Διαφωτισμό. Ποιος φταίει; Θα το πω, η εκκλησία. Αφόρισαν σχεδόν τον Βολταίρο και όλους αυτούς, ο μόνος διαφωτιστής στην Ελλάδα ήταν ο Ρήγας Φερραίος. Όταν τον σκότωσαν και αυτόν, ε… να μην τα λέω η εκκλησία δεν θρήνησε τον Ρήγα.

(Huffington Post 2016)

Βαλκάνια και Ρωμιοσύνη

Είμαστε ο μόνος βαλκάνιος λαός που δεν απελευθέρωσε το λίκνο και την κοιτίδα του γένους. Σώθηκαν όλα, όπως η ορθοδοξία, η γλώσσα, χάρη στην Πόλη. Και όμως, δεν την απελευθερώσαμε. Έπειτα, το 1833 κάναμε πρωτεύουσα την Αθήνα και ξαφνικά γίναμε απόγονοι του Περικλή, αγκιστρωθήκαμε στο μεγαλείο της αρχαιότητας, ξεπερνώντας περισσότερα από 1.000 ενδιάμεσα χρόνια ιστορίας. Κανένας Ρωμιός δεν γνωρίζει την ιστορία του Βυζαντίου. Μιλάμε για τουρκοκρατία, για φραγκοκρατία, για ενετοκρατία, αλλά δεν μιλάμε για τη ρωμαιοκρατία. Και ξεχνάμε ότι η αρχαιότητα δεν είναι ελληνική, αλλά ελληνορωμαϊκή. Σβήσαμε τη ρωμιοσύνη και γίναμε Έλληνες.

(Lifo 2020)

Πηγή: naftemporiki.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή: Η αξιοπρέπεια εκείνων που δεν λύγισαν

Εμφανίστηκαν σε δημοπρασία στο eBay από πωλητή στο Βέλγιο. 

Ο ψυχρός φακός του κατακτητή συναντά το αγέρωχο βλέμμα των αγωνιστών. Καλοντυμένοι, κατεβαίνουν από τα φορτηγά με παράστημα στητό. Τα πρόσωπα των μελλοθανάτων φαίνονται καθαρά. Μισάνοιχτα στόματα στο βάδισμα — τραγουδούν. Ένας υψώνει τη γροθιά. Η εικόνα παγώνει τον χρόνο: άνθρωποι που βαδίζουν προς τον θάνατο με το κεφάλι ψηλά, αλύγιστοι, σχεδόν ειρωνικοί απέναντι στη μοίρα τους. 

Η είδηση ήρθε ψυχρά, σχεδόν λακωνικά. Οκτώ μικρές φωτογραφίες από τη ναζιστική Κατοχή, που αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών αγωνιστών την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν σε δημοπρασία στο eBay από πωλητή στο Βέλγιο. Πρόκειται για τα μοναδικά μέχρι σήμερα οπτικά τεκμήρια από το Σκοπευτήριο Καισαριανής, τα οποία φαίνεται να προέρχονται από αρχείο Γερμανού στρατιωτικού και να είχαν παραμείνει για δεκαετίες σε ιδιωτική συλλογή στη Γερμανία. 

Μέχρι σήμερα ο ηρωισμός των 200 ζούσε κυρίως μέσα από αφηγήσεις, χαρακτικά όπως εκείνα του Τάσσου και στίχους ποιητών. Τώρα όμως γίνεται εικόνα αδιάψευστη. Οι φωτογραφίες δεν αφήνουν περιθώριο αμφιβολίας: το ήθος των αγωνιστών αποτυπώνεται σε κάθε βλέμμα, σε κάθε βήμα προς τη μάντρα που ο Κώστας Βάρναλης αποκάλεσε «σύνορο του κόσμου». 

Η αντίθεση που αναδύεται από τα καρέ είναι συγκλονιστική. Από τη μία πλευρά, η παγερή βαρβαρότητα της ναζιστικής μηχανής θανάτου — μια διαδικασία σχεδόν γραφειοκρατική, χωρίς συναίσθημα, χωρίς δισταγμό. Από την άλλη, η αξιοπρέπεια εκείνων που δεν λύγισαν. Οι φωτογραφίες αποκαλύπτουν κάτι βαθύτερο από μια ιστορική στιγμή: τη σύγκρουση δύο κόσμων. Του κόσμου της ναζιστικής βίας και του φασισμού απέναντι στον κόσμο της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

Κοιτάζοντας προσεκτικά, δεν βλέπει κανείς απλώς ανθρώπους που οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα. Βλέπει μια στάση ζωής. Βλέπει την περιφρόνηση για τον φόβο, την πίστη σε ιδανικά, την απόφαση να μη σκύψουν το κεφάλι. Λέξεις όπως «ηρωισμός» παύουν να είναι ιστορικές αφαιρέσεις και αποκτούν πρόσωπο, βλέμμα, βήμα. Οι εικόνες μοιάζουν να έχουν ήχο — σχεδόν ακούς το τραγούδι, σχεδόν νιώθεις τον παλμό μιας γενιάς που διάλεξε τη θυσία αντί της υποταγής. Ο φακός δεν κατέγραψε μόνο ένα έγκλημα· κατέγραψε το μεγαλείο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

Ογδόντα και πλέον χρόνια μετά, οι φωτογραφίες αυτές λειτουργούν σαν ηλεκτρικό ρεύμα στη συλλογική μνήμη. Θυμίζουν ότι η ελευθερία δεν είναι αφηρημένη έννοια αλλά πράξη, επιλογή, κόστος. Και μέσα από την αμείλικτη αντίθεση ανάμεσα στη βαρβαρότητα των Γερμανών κατακτητών και την αγέρωχη στάση των αγωνιστών, φωτίζεται πιο έντονα το ήθος όσων παλεύουν για έναν κόσμο πιο δίκαιο. 

Οι εικόνες της Καισαριανής στέκονται μπροστά μας σαν σιωπηλή κραυγή και σαν υπόσχεση. Ότι όσο θα υπάρχουν άνθρωποι που βαδίζουν προς το σκοτάδι με το κεφάλι ψηλά, η ιστορία δεν θα γράφεται από τον φόβο — αλλά από όσους έχουν το θάρρος να σταθούν όρθιοι. 

Πηγή: documentonews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Πόσα χρόνια άντεξε ο εντυπωσιακός Κολοσσός της Ρόδου

Ένας σεισμός έπληξε τη Ρόδο και γκρέμισε το ομολογουμένως εντυπωσιακό άγαλμα. Τα απομεινάρια του ήταν διάσπαρτα μέχρι και το 654 μ.Χ.. 

Από τα 7 θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, ο Κολοσσός της Ρόδου στάθηκε (στο ύψος του) για το μικρότερο χρονικό διάστημα: περίπου 55 χρόνια. Οι πηγές ποικίλλουν ως προς τον ακριβή αριθμό, αλλά το βέβαιο είναι ότι το άγαλμα υπήρξε μια μικρή κουκίδα στα χρονικά της ιστορίας. 

Και γράφουμε μια μικρή κουκίδα, γιατί η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας, για παράδειγμα, στέκεται (στο ύψος της) για περισσότερα από 4.500 χρόνια. Η δημιουργία του Κολοσσού χρονολογείται από την πολιορκία του ελληνικού νησιού της Ρόδου το 305 π.Χ., όταν ο Μακεδόνας ηγεμόνας Δημήτριος Α’ ηγήθηκε μιας τελικά μάταιης προσπάθειας να καταλάβει την πόλη και το λιμάνι. 

Καθώς ο στρατός του εγκατέλειψε τις προσπάθειές του τον επόμενο χρόνο, άφησε πίσω του τις προμήθειες και τον εξοπλισμό του, τον οποίο η πόλη αργότερα πούλησε για να βγάλει κέρδος. Με αυτό το απροσδόκητο κέρδος, οι Ροδίτες αξιωματούχοι «σήκωσαν» ένα άγαλμα προς τιμήν του Έλληνα θεού Ήλιου, προστάτη θεού της Ρόδου.   

Ο Έλληνας γλύπτης Χάρης από τη Λίνδο ανέλαβε την κατασκευή του κολοσσιαίου αγάλματος ύψους 108 ποδιών- ξεκίνησε γύρω στο 292 π.Χ. και οι εργασίες διήρκεσαν 12 χρόνια. 

Αν και η ακριβής θέση του γλυπτού είναι άγνωστη, πιστεύεται ότι βρισκόταν στην ανατολική πλευρά του λιμανιού και ήταν πιθανότατα κατασκευασμένο από σίδερο και πέτρα επικαλυμμένη με χαλκό. 

Ο Κολοσσός στάθηκε θριαμβευτικά για πέντε δεκαετίες, αλλά έπεσε γύρω στο 226 π.Χ., όταν ένας σεισμός έπληξε την περιοχή και γκρέμισε το ομολογουμένως εντυπωσιακό άγαλμα. Τα απομεινάρια του ήταν διάσπαρτα μέχρι το 654 μ.Χ., όταν εισβολείς αραβικές δυνάμεις συγκέντρωσαν και πούλησαν ό,τι απέμεινε από αυτό. 

Τα συντρίμμια ήταν τόσα πολλά που λέγεται ότι χρειάστηκαν περισσότερα από 900 φορτία για να μεταφερθούν. 

oneman.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Οι άγνωστοι ήρωες του Αιγαίου, νησιώτες και ψαράδες στον πόλεμο του ’40

 

Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι, που η προσφορά τους αδικήθηκε από την ιστορία. 

Έγιναν ήρωες, έμειναν αφανείς, δεν μνημονεύθηκαν, παρά το γεγονός ότι επέδειξαν με πράξεις ηρωισμού μια πρωτοφανή ανθρωπιά και γενναιότητα. 

Άγνωστοι και ανώνυμοι μέχρι σήμερα, έσωσαν ζωές με κίνδυνο την δική τους και δεν διεκδίκησαν ποτέ τίτλους και τιμές! 

Αυτοί είναι οι «σιωπηλοί ήρωες του Αιγαίου»… 

Η θάλασσα, που για αιώνες υπήρξε για τους Έλληνες πηγή βιοπορισμού, επικοινωνίας και πολιτισμού, στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έγινε πεδίο κινδύνου αλλά και αλληλεγγύης. 

Από τα στενά των Κυκλάδων έως τις ακτές της Κρήτης και από τα Δωδεκάνησα ως το Ιόνιο, τα καΐκια έπλεξαν ένα αόρατο δίκτυο αντίστασης, που συχνά δεν κατέγραψαν τα επίσημα πολεμικά χρονικά, αλλά άφησε βαθύ αποτύπωμα στις μνήμες των νησιωτών. 

Η γεωγραφία του ελληνικού χώρου έδωσε στη θάλασσα κρίσιμο ρόλο κατά τη διάρκεια του πολέμου. 

Τα νησιά αποτέλεσαν φυσικά οχυρά αλλά και περάσματα, καθώς οι θαλάσσιοι δρόμοι συνέδεαν μέτωπα, εφοδιασμούς και διαφυγές. 

Σε αυτό το πλαίσιο, τα καΐκια – ταπεινά ψαρόβαρκες ή εμπορικά σκαριά λίγων τόνων – έγιναν απροσδόκητοι πρωταγωνιστές.

Δεν διέθεταν πυροβόλα ούτε ισχυρούς μηχανισμούς, είχαν όμως το πλεονέκτημα της ευελιξίας, της γνώσης των τοπικών ακτών και, πάνω απ’ όλα, των ανθρώπων που τα κυβερνούσαν.

Οι νησιώτες γνώριζαν τις κρυφές παραλίες, τα ασφαλή περάσματα, τα θαλάσσια ρεύματα. Αυτή η εμπειρική ναυτοσύνη αποδείχθηκε ανεκτίμητη σε στιγμές κρίσης. 

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΦΥΓΕΣ  ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΙΣ

Μετά την κατάρρευση του μετώπου την άνοιξη του 1941 και τη Μάχη της Κρήτης τον Μάιο, χιλιάδες Έλληνες και Βρετανοί στρατιώτες βρέθηκαν αποκλεισμένοι.

Η μόνη διέξοδος ήταν η θάλασσα. Στην Κρήτη, σε παραλίες όπως η Σφακιά και η Χώρα Σφακίων, μικρά καΐκια μετέφεραν άνδρες σε πλοία του Βρετανικού Στόλου που περίμεναν στ’ ανοιχτά.

Πολλές φορές, οι ίδιοι οι ψαράδες αναλάμβαναν να μεταφέρουν τραυματίες ή καταδιωκόμενους μέχρι τα Κύθηρα ή την Πελοπόννησο.

Ανάλογες ιστορίες συναντάμε στις Κυκλάδες.

Σε νησιά όπως η Σέριφος ή η Σύρος, τα καΐκια λειτούργησαν ως σωστικά μέσα για όσους έπρεπε να διαφύγουν από τα μάτια των κατακτητών.

Υπάρχουν μαρτυρίες για βάρκες που έφυγαν νύχτα, χωρίς φώτα, φορτωμένες οικογένειες, ακόμη και παιδιά, πλέοντας σε αχαρτογράφητες πορείες με μοναδικό οδηγό τα άστρα.

Σύμφωνα με το άρθρο Cretan Resistance During WWII του Fergus O’Sullivan στο περιοδικό History Guild «περίπου 100 ακόμη άνδρες, μεταξύ αυτών και Αυστραλοί, διασώθηκαν τον Ιούλιο του 1941, μόλις λίγες εβδομάδες αφότου είχε αποπλεύσει το τελευταίο πλοίο εκκένωσης.

Ο υποπλοίαρχος Φ. Τζ. Πουλ του βρετανικού υποβρυχίου «HMS Thrasher» αποβιβάστηκε κοντά στη Λίμνη, στη δυτική Κρήτη, και ήρθε σε επαφή με τον ηγούμενο μιας τοπικής μονής, λέγοντάς του ότι είχε έρθει να διασώσει 100 άνδρες.

Ο ηγούμενος αρχικά ήταν δύσπιστος απέναντί του, όμως τελικά πείστηκε για τις προθέσεις του και έστειλε μήνυμα σε όλα τα γύρω χωριά να συγκεντρώσουν όσους περισσότερους «Άγγλους» μπορούσαν (όπως αποκαλούσαν οι περισσότεροι Έλληνες όλους τους συμμάχους).

Την επόμενη νύχτα οι άνδρες κατευθύνθηκαν προς τη μονή, όπου ο ηγούμενος τους φιλοξένησε, και στη συνέχεια οδηγήθηκαν στην ακτή, όπου τους περίμενε το υποβρύχιο.

Αν και οι πηγές δεν είναι σαφείς ως προς τον ακριβή αριθμό, η επιχείρηση στέφθηκε με επιτυχία.

ΤΑ ΚΑΊΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Κατά την Κατοχή η κρητική ακτογραμμή έγινε δίαυλος τόσο για τον κατακτητή όσο και για τους αντιστασιακούς.

Σύμφωνα με μαρτυρίες και ιστορική έρευνα, μικρά τοπικά καΐκια έφερναν και μετέφεραν ανθρώπους — από γερμανικές αποστολές έως ομάδες του SOE και διασωθέντες συμμάχους — λειτουργώντας ως κρίκοι ανάμεσα σε απομακρυσμένους όρμους και τα μεγαλύτερα σκάφη εκκένωσης.

Ο Mark Mazower τεκμηριώνει επίσης ότι πολλά καΐκια εξαναγκάστηκαν ή επιτάχθηκαν από τις δυνάμεις κατοχής.

Κάποιες φωτογραφίες και αρχεία εμφανίζουν καΐκια σε γερμανική χρήση, γεγονός που υπογραμμίζει πόσο πολυδιάστατος και ρευστός ήταν ο ρόλος τους στη θάλασσα της Κατοχής.

Στη συνέχεια του πολέμου οι Σύμμαχοι δημιουργούν ειδικές ναυτικές ομάδες που αξιοποίησαν καΐκια ως παράκτια, ευέλικτα μέσα — η γνωστή Levant Schooner Flotilla αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μικρά προσαρμοσμένα καΐκια χρησιμοποιήθηκαν για μεταφορές πρακτόρων, εξόδους ανταρτών και επιχειρήσεις ειδικού χαρακτήρα στο Αιγαίο.

Η αξία των καϊκιών δεν περιορίστηκε στη διάσωση.

Από το 1942 και έπειτα, οι Συμμαχικές δυνάμεις, σε συνεργασία με Έλληνες εθελοντές, συγκρότησαν ειδικές μονάδες που αξιοποίησαν παραδοσιακά σκάφη για μυστικές επιχειρήσεις στο Αιγαίο.

Η πιο γνωστή ήταν η Levant Schooner Flotilla (πηγή IWM / Levant Schooner Flotilla), μια μικρή αλλά ευέλικτη ναυτική δύναμη που χρησιμοποιούσε καΐκια για νυχτερινές αποβάσεις σε κατεχόμενα νησιά, για την αποβίβαση πρακτόρων ή τον εφοδιασμό ανταρτικών ομάδων.

Τα ελληνικά καΐκια, με τον αθόρυβο κινητήρα τους και την οικεία μορφή τους, μπορούσαν να πλέουν σχεδόν απαρατήρητα στα κατεχόμενα ύδατα. Οι ίδιοι οι νησιώτες που τα κυβερνούσαν ήξεραν πώς να αποφεύγουν περιπολίες, πώς να κρύβουν φορτία κάτω από δίχτυα, πώς να παραπλανούν τον εχθρό.

Έτσι, ταπεινά ξύλινα σκαριά μετατράπηκαν σε «μικρούς στόλους» της Αντίστασης.

ΟΙ ΓΕΝΝΑΙΟΙ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

Πίσω από κάθε καΐκι υπήρχαν άνθρωποι.

Ψαράδες που μέχρι χθες έριχναν δίχτυα για μεροκάματο, καπετάνιοι που μετέφεραν εμπορεύματα ανάμεσα στα νησιά, νεαροί ναυτικοί που μεγάλωσαν κοντά στη θάλασσα.

Στη Σύμη, για παράδειγμα, οικογένειες ολόκληρες συμμετείχαν στη διακίνηση όπλων και προμηθειών προς τις συμμαχικές δυνάμεις, με τα καΐκια τους να λειτουργούν ως δίκτυο αντίστασης.

Στην Κάλυμνο, ψαράδες μετέφεραν πληροφορίες και τρόφιμα, πολλές φορές κάτω από τη μύτη των Ιταλών φρουρών.

Στην Κρήτη, οι ίδιοι οι κάτοικοι των παραλίων χρησιμοποιούσαν βάρκες για να περάσουν συμμάχους αξιωματικούς στη Μέση Ανατολή.

Αυτές οι ιστορίες συχνά έμειναν προφορικές, διασωσμένες σε τοπικές μνήμες και οικογενειακές αφηγήσεις. Ο ιστορικός τους αντίκτυπος όμως είναι αδιαμφισβήτητος.

Χωρίς τη συμβολή των νησιωτών, πολλές επιχειρήσεις διαφυγής ή εφοδιασμού θα είχαν αποτύχει (πηγή Μαρτυρίες Ιερού Λόχου, εκδόσεις ΓΕΣ, Αρχεία Δωδεκανήσου).

Η δράση αυτή είχε βαρύ τίμημα. Πολλά καΐκια κατασχέθηκαν από τις δυνάμεις Κατοχής, άλλα βυθίστηκαν από βομβαρδισμούς.

Υπήρξαν περιπτώσεις όπου ολόκληρα πληρώματα εκτελέστηκαν όταν αποκαλύφθηκε η συμμετοχή τους σε αποστολές αντίστασης.

Παρά τους κινδύνους, οι νησιώτες δεν σταμάτησαν να ρισκάρουν.

Η θάλασσα ήταν το σπίτι τους, και η αλληλεγγύη με τους συνανθρώπους τους πιο δυνατή από τον φόβο. Πολλές φορές η απόφαση να πάρει κανείς μέρος σε μια επικίνδυνη μεταφορά δεν ήταν αποτέλεσμα εντολής, αλλά της αυθόρμητης ανάγκης να προστατεύσει τον διπλανό του.

Σήμερα, οι ιστορίες αυτών των ανθρώπων δεν είναι τόσο γνωστές όσο οι μάχες της Πίνδου ή οι ηρωικές ναυμαχίες.

Ωστόσο, σε πολλά νησιά, η μνήμη παραμένει ζωντανή.

Τοπικά μουσεία φυλάσσουν φωτογραφίες από καΐκια που συμμετείχαν σε εκκενώσεις, ενώ σε αρχεία του εξωτερικού βρίσκονται εικόνες με μικρά σκάφη γεμάτα στρατιώτες να αποπλέουν από την Κρήτη.

Η συμβολή των καϊκιών και των νησιωτών στον πόλεμο του ’40 δείχνει μια άλλη διάσταση του ηρωισμού.

Όχι αυτή που εκφράζεται με πολυβόλα και κανονιοφόρους, αλλά με την καθημερινή πράξη φροντίδας, με τον κίνδυνο που αναλαμβάνει ένας ψαράς να κρύψει έναν τραυματία, με την απόφαση μιας οικογένειας να ανοίξει το καΐκι της σε μια αποστολή ζωής και θανάτου.

Στην επιφάνεια της ιστορίας, τα καΐκια μοιάζουν ασήμαντα, σχεδόν ευάλωτα μπροστά σε θωρηκτά και αεροπλάνα. Στο βάθος, όμως, υπήρξαν το ίδιο αναγκαία.

Έγιναν το πλωτό χέρι της αλληλεγγύης, το σκαρί που μετέφερε ελπίδα σε χρόνια σκοτεινά.

Κι έτσι, η ελληνική θάλασσα της Κατοχής δεν ήταν μόνο τόπος πόνου και πολέμου.

Ήταν και θάλασσα αντίστασης, θάλασσα μνήμης, θάλασσα ελευθερίας.

Δημήτρης  Ιωάννου Πηγή: militaire.gr

Πληροφορίες

methormisakathektou.blog

Χαράλαμπος Τορτορέλης, Παιδαγωγός – Μουσειολόγος

Διαβάστε Περισσότερα »