Ρόδος: Το έθιμο του Κλήδονα στην Ιαλυσό και η Μεσαιωνική Γιορτή στην Κρητηνία αναδεικνύουν την τοπική παράδοση

Παραδοσιακά έθιμα και ιστορικές αναπαραστάσεις φέρνουν στο προσκήνιο την πολιτιστική ταυτότητα της Ρόδου, μέσα από εκδηλώσεις που συνδέουν το παρελθόν με τη σύγχρονη εμπειρία του επισκέπτη. 

Στην ανάδειξη των τοπικών εθίμων και της ιστορικής ταυτότητας της Ρόδου συμβάλλουν δύο καλοκαιρινές εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν στην Ιαλυσό και την Κρητηνία, προσφέροντας μια διαφορετική εμπειρία πολιτιστικής συμμετοχής για κατοίκους και επισκέπτες. 

Ειδικότερα, στις 21 Ιουνίου, στην κεντρική πλατεία της Ιαλυσού, προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί εκδήλωση αφιερωμένη στο έθιμο του Κλήδονα, ένα από τα πιο γνωστά λαϊκά δρώμενα του καλοκαιριού. Η εκδήλωση περιλαμβάνει αναβίωση του εθίμου και μουσική, διατηρώντας ζωντανή μια παράδοση που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για τις τοπικές κοινότητες. 

Λίγο αργότερα, στις 27 και 28 Ιουνίου, στην Κρητηνία, προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί η Μεσαιωνική Γιορτή του Κάστρου, μια εκδήλωση με έντονο ιστορικό χαρακτήρα, που αξιοποιεί το τοπίο και την αρχιτεκτονική της περιοχής για να αναδείξει στοιχεία της μεσαιωνικής περιόδου. 

Στο πλαίσιο της γιορτής, το κάστρο της Κρητηνίας μετατρέπεται σε σκηνικό πολιτιστικών δράσεων, με δραστηριότητες που παραπέμπουν σε άλλες εποχές και δημιουργούν μια ατμόσφαιρα ιστορικής αναβίωσης για το κοινό. Το ιδιαίτερο αυτό περιβάλλον ενισχύει τη σύνδεση του επισκέπτη με τον τόπο και προσδίδει στη διοργάνωση έναν χαρακτήρα βιωματικής γνωριμίας με την ιστορία της περιοχής. 

Έθιμα και ιστορία ως τουριστική εμπειρία 

Οι δύο εκδηλώσεις αναδεικνύουν διαφορετικές πτυχές της τοπικής παράδοσης, από τα λαϊκά έθιμα μέχρι την ιστορική μνήμη, ενισχύοντας την πολιτιστική ταυτότητα των περιοχών.

Παράλληλα, συμβάλλουν στη διαμόρφωση εμπειριών που ξεπερνούν την απλή παρακολούθηση, προσκαλώντας τους επισκέπτες να συμμετάσχουν ενεργά σε δράσεις που συνδέονται με την ιστορία, την παράδοση και την καθημερινότητα του τόπου. Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, ενισχύεται και η εξωστρέφεια των τοπικών κοινοτήτων κατά τη θερινή περίοδο. 

Οι συγκεκριμένες δράσεις ενισχύουν τη θερινή δραστηριότητα των τοπικών κοινοτήτων και λειτουργούν ως σημεία αναφοράς για την προβολή της Ρόδου ως προορισμού που συνδυάζει πολιτισμό, παράδοση και εμπειρία. 

Πηγή: Σοφία Κοντογιάννη / tornosnews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Πάσχα στην Όλυμπο Καρπάθου (Photos)

Φωτογραφίες του Ηλία Μάρκου 

Χτισμένη ανάμεσα σε δύο απόκρημνες βουνοκορφές, σε υψόμετρο 310 μέτρων, η Όλυμπος αποτελεί το βορειότερο και ένα από τα πιο ορεινά χωριά της Καρπάθου. Πέρα από την εντυπωσιακή θέα προς τη θάλασσα, γοητεύει τον επισκέπτη με τον αυθεντικό παραδοσιακό της χαρακτήρα. 

Απομονωμένη για πολλά χρόνια, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και με μοναδική κοντινή πρόσβαση το λιμάνι του Διαφανίου, η Όλυμπος παρέμεινε αποκομμένη από το υπόλοιπο νησί έως και τη δεκαετία του ’80. Οι κάτοικοί της είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στα θεία, γεγονός που εξηγεί και την ύπαρξη περίπου 300 μικρών εκκλησιών, διάσπαρτων στα στενά σοκάκια και ανάμεσα στα σπίτια. 

Στην Όλυμπο των ανεμόμυλων, το Πάσχα αποτελεί μια βαθιά βιωματική εμπειρία που συνδέει την καθημερινότητα με τη μνήμη και τη συλλογική ζωή, ενώ το φαγητό παίζει κεντρικό ρόλο. Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, οι κοινόχρηστοι ξυλόφουρνοι λειτουργούν αδιάκοπα, ψήνοντας ψωμιά, πίτες και τους «πούλους», τα περίτεχνα πασχαλινά κουλούρια με το βαμμένο σε διάφορα χρώματα αυγό. 

Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής κυριαρχεί το στοιχείο της μνήμης. Οι γυναίκες του χωριού φέρνουν λουλούδια για τον στολισμό του Επιταφίου, μαζί με φωτογραφίες συγγενών που έφυγαν από τη ζωή τον τελευταίο χρόνο, καθώς και μοιρολόγια, τα οποία τοποθετούν ανάμεσα στα άνθη. Στο παρελθόν, μετά την αποκαθήλωση, οι γυναίκες έλυναν τα μαλλιά τους και θρηνούσαν δημόσια. 

Το βράδυ, η περιφορά του Επιταφίου περνά από τα στενά σοκάκια, με τις γυναίκες να θυμιατίζουν από τις αυλόπορτες. 

Το Μεγάλο Σάββατο ετοιμάζεται το «οφτό», το κρέας γεμισμένο με ρύζι, συκωτάκια και μυρωδικά, το οποίο ράβεται και τοποθετείται στους ξυλόφουρνους από το μεσημέρι, όπου ψήνεται αργά για περίπου 18 ώρες.

Η Κυριακή του Πάσχα κυλά πιο ήρεμα, ενώ τη Δευτέρα, όταν μεταφέρεται η γιορτή του Αγίου Γεωργίου, πραγματοποιείται ένα μικρό γλέντι στο Πηλάι, κοντά στην Αυλώνα. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, οι Ολυμπίτες επισκέπτονται το κοιμητήριο για να περιποιηθούν και να προετοιμάσουν τους τάφους των συγγενών τους για την επόμενη μεγάλη μέρα. 

Η κορύφωση των εορτασμών έρχεται την Τρίτη του Πάσχα, τη λεγόμενη Λαμπροτρίτη. Τέσσερις εικόνες ξεκινούν από την κεντρική εκκλησία και περνούν από όλα τα ξωκλήσια, με στάσεις για ευχές. Στην πομπή συμμετέχουν νεαρές γυναίκες με σακοφούστανο, που αποτελείται από τρία στρώματα ρούχων, καθώς και μεγαλύτερες γυναίκες με καβάι. Στο κοιμητήριο τελούνται τρισάγια για κάθε νεκρό και προσφέρονται κεράσματα. Η πορεία καταλήγει στο Πλατύ, όπου οι παρευρισκόμενοι προσκυνούν, δοκιμάζουν λουκουμάδες με μέλι και πίνουν ρακί ή ούζο, ενώ στη συνέχεια οι εικόνες «δημοπρατούνται» και οι τυχεροί Ολυμπίτες είναι αυτοί που θα τις επιστρέψουν στο τέμπλο.

Το ίδιο βράδυ, στο Πλατύ, με τη συνοδεία λύρας και λαούτου, στήνεται το πρώτο μεγάλο πανηγύρι της χρονιάς. Ένα ακόμη ακολουθεί την Παρασκευή, ανήμερα της Ζωοδόχου Πηγής, και αυτό είναι το πανηγύρι της Διαφανιώτισσας που θα φέρει όλο το νησί μέχρι την Όλυμπο. 

Ο κεντρικός δρόμος που οδηγεί στην Όλυμπο 

Η Όλυμπος από το δρόμο προς το Διαφάνι, το επίνειο της Ολύμπου 

Γυναίκες του χωριού στολίζουν τον επιτάφιο τη Μεγάλη Παρασκευή με λουλούδια αλλά και με φωτογραφίες από δικούς τους ανθρώπους που απεβίωσαν τη χρονιά που πέρασε. 

Η κυρία Καλλιόπη ετοιμάζει τους “πούλους”, παραδοσιακά κουλούρια με το πασχαλινό αβγό, το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου. 

Η κυρία Καλλιόπη ανάβει τον ξυλόφουρνο στη γειτονιά της για να ψήσει τα πασχαλινά κουλούρια και ψωμιά, το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου. 

Νεαρή κοπέλα με την παραδοσιακή φορεσιά της φωτογραφίζεται σε σοκάκι στην Όλυμπο της Καρπάθου. 

Ηλιοβασίλεμα στην Όλυμπο της Καρπάθου δίπλα σε έναν από τους παλιούς ανεμόμυλους του χωριού. 

Ο κύριος Φίλιππος Φιλιππίδης, ιδιοκτήτης του καφενείου “Η Κρήτη” που λειτουργεί από το 1925 στην Όλυμπο 

Ανάσταση στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Όλυμπο. 

Πιστοί περνούν κάτω από τον Επιτάφιο έξω από τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Όλυμπο τη Μεγάλη Παρασκευή 

Ανάσταση με βεγγαλικά στα σοκάκια της Ολύμπου. 

Μια ηλικιωμένη κυρία με την καθημερινή φορεσιά της Ολύμπου ανεβαίνει τα σκαλιά στο κέντρο του χωριού. 

Περιφορά των εικόνων του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα ξωκλήσια τριγύρω από το χωριό και το νεκροταφείο τη Λαμπροτρίτη, μια από τις πιο σημαντικές γιορτές κατά τη διάρκεια του Πάσχα στην Όλυμπο. 

Περιφορά των εικόνων του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα ξωκλήσια τριγύρω από το χωριό και το νεκροταφείο τη Λαμπροτρίτη, μια από τις πιο σημαντικές γιορτές κατά τη διάρκεια του Πάσχα στην Όλυμπο. 

Νεαρές κοπέλες με την παραδοσιακή τους φορεσιά, ξαποσταίνουν κατά την περιφορά των εικόνων στα ξωκλήσια του χωριού τη Λαμπροτρίτη. 

Νεαρές κοπέλες με την παραδοσιακή τους φορεσιά προσκυνάνε τις εικόνες μετά την περιφορά τους στα ξωκλήσια του χωριού και πριν επιστρέψουν στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Όλυμπο. 

Ο Μανώλης Φιλιππάκης κουρδίζει τη λύρα του στο καφενείο “Παρθενών” λίγο πριν ξεκινήσει το γλέντι το βράδυ της Λαμπροτρίτης. 

Νεαρή κοπέλα με την παραδοσιακή της φορεσιά ετοιμάζεται για το χορό στο Μέγαρο το βράδυ της ΛαμπροΤρίτης, μια αίθουσα για κοινωνικές εκδηλώσεις και χορούς στην Όλυμπο της Καρπάθου. 

Οι χοροί έχουν ξεκινήσει για τα καλά το βράδυ της ΛαμπροΤρίτης στο Μέγαρο, μια αίθουσα για κοινωνικές εκδηλώσεις και χορούς στην Όλυμπο της Καρπάθου. 

Ο Γιάννης Φιλιππάκης στο βάθος, frontman του αγγλόφωνου συγκροτήματος Foals, με καταγωγή από την Κάρπαθο, στο καφενείο του θείου του “Παρθενών”, μετά την Ανάσταση όπου έχουν βγει τα όργανα και οι θαμώνες λένε μαντινάδες μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες 

Πηγή: news247.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

4 ελληνικά έθιμα που γιορτάζουν το Πάσχα... αλλιώς

 

Το ελληνικό Πάσχα δεν εξαντλείται στους εντυπωσιακούς Μπότηδες της Κέρκυρας ή στον θορυβώδη ρουκετοπόλεμο της Χίου, ούτε είναι μόνο αρνί στη σούβλα και σπάσιμο αυγών. Eίναι και μικρές, σχεδόν μυστικές παραδόσεις που επιμένουν να ζουν μακριά από τα φώτα και έχουν το δικό τους ενδιαφέρον. 

Η Ελλάδα κρύβει δεκάδες τοπικά έθιμα που δεν έγιναν ποτέ viral, δεν μπήκαν σε τουριστικούς οδηγούς, αλλά επιμένουν πεισματικά να υπάρχουν, χωρίς να κάνουν φασαρία. Μακριά από το μαζικό θέαμα, μικρές κοινότητες συνεχίζουν να γιορτάζουν το Πάσχα με τρόπους σχεδόν τελετουργικούς, βαθιά συνδεδεμένους με τη μνήμη, τη φύση και τη συλλογικότητα. Φέτος, λοιπόν, στρέφουμε το βλέμμα σε τρία λιγότερο γνωστά, αλλά εντυπωσιακά έθιμα, που αξίζει να ταξιδέψετε για να τα ζήσετε από κοντά. 

Τα Σύρματα στην Κάρπαθο: Το Πάσχα γίνεται αναμέτρηση 

H Κάρπαθος αποτελεί ούτως ή άλλως έναν διαφορετικό κόσμο εκεί στην εσχατιά του Αιγαίου, οπότε ήταν περισσότερο από σίγουρο ότι θα έβαζε το δικό της λιθαράκι στο ελληνικό Πάσχα. Στο μικρό χωριό Σπόα, λοιπόν, αλλά και στο Μεσοχώρι, υπάρχει ένα έθιμο που μοιάζει περισσότερο με παιχνίδι δύναμης και λιγότερο με θρησκευτική τελετή, τα λεγόμενα «Σύρματα». Πρόκειται για μια ιδιότυπη διελκυστίνδα που χωρίζει το χωριό στα δύο, σε άντρες απέναντι σε γυναίκες, οι οποίοι πιάνουν τα δύο άκρα ενός χοντρού σκοινιού που φτάνει σε μήκος δεκάδων μέτρων και τεντώνεται σε ένα στενό του χωριού. Με το σύνθημα, ξεκινά μια έντονη αναμέτρηση, με φωνές και πειράγματα, μέχρι κάποια ομάδα να υπερισχύσει. Το έθιμο παλιότερα ανήκε στη Σαρακοστή, όμως σήμερα πραγματοποιείται τη Δευτέρα του Πάσχα, δίνοντας την ευκαιρία στην κοινότητα να μεταβεί από τη νηστεία στο γλέντι με τον πιο εκρηκτικό τρόπο. Η ένταση, ωστόσο, δεν σταματά στο σχοινί, αφού οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν μαντινάδες, πειράγματα και αυτοσχέδιες «επιθέσεις» –από αλεύρι μέχρι τσουκνίδες– σε ένα σκηνικό που ισορροπεί ανάμεσα στον ανταγωνισμό και το χιούμορ. Η νίκη έχει σημασία, αλλά όχι όσο το ίδιο το παιχνίδι κι όταν τελειώσει η αναμέτρηση, το έθιμο μετατρέπεται σχεδόν αυτόματα σε γλέντι. Η λύρα, η τσαμπούνα και το λαούτο επιστρέφουν μετά τη σιωπή της Σαρακοστής και το χωριό περνά σε μια άλλη φάση: αυτή της μουσικής, του χορού και της συνέχειας. 

Η «Κούνια» στην Κωμιακή: Πάσχα με... φλερτ 

Στην ορεινή Κωμιακή της Νάξου, το Πάσχα αποκτά έναν απροσδόκητα κοινωνικό χαρακτήρα. Το έθιμο της «Κούνιας» στήνεται στην πλατεία του χωριού και μετατρέπει τη γιορτή σε μια τελετουργία γνωριμίας και, παλαιότερα, κοινωνικής έκθεσης. Τι ακριβώς συμβαίνει; Η κούνια στολίζεται με λουλούδια και υφάσματα και οι νέοι του χωριού καλούνται να συμμετάσχουν σε ένα πολύ ιδιαίτερο «παιχνίδι». Οι κοπέλες κάθονται στην κούνια και οι άντρες τις σπρώχνουν, τραγουδώντας παραδοσιακά τραγούδια, ωστόσο δεν είναι μια απλή παιδική δραστηριότητα. Πρόκειται για έναν κώδικα επικοινωνίας με σαφείς συμβολισμούς: Το ποιος θα σπρώξει ποια, πόσο και με ποιο τραγούδι, είχε παλιότερα ιδιαίτερη σημασία. Το έθιμο φαίνεται να έχει ρίζες σε αρχαιότερες γιορτές της άνοιξης και της γονιμότητας, όπου η κίνηση της αιώρησης συνδεόταν με την αναγέννηση της φύσης. Σήμερα, μπορεί να έχει χάσει τη «σοβαρότητα» του παρελθόντος, αλλά παραμένει ένα από τα πιο αυθεντικά παραδείγματα του πώς το Πάσχα μπλέκεται με την κοινωνική ζωή του τόπου. Να σημειώσουμε ότι παρόμοια έθιμα κούνιας συναντώνται και σε άλλα νησιά των Κυκλάδων, όπως στην Κύθνο («Κούνια της Λαμπρής») και την Πάρο, επιβεβαιώνοντας τις κοινές ρίζες αυτών των ανοιξιάτικων εθίμων στο Αιγαίο. 

Τα αερόστατα στο Λεωνίδιο: Ο ουρανός γίνεται μέρος της Ανάστασης 

Όσοι έχετε βρεθεί στο Λεωνίδιο Αρκαδίας το βράδυ της Ανάστασης, ξέρετε ότι δεν κυριαρχεί ο θόρυβος, αλλά το θέαμα, που είναι μάλιστα αρκετά παραμυθένιο. Μόλις ακουστεί το «Χριστός Ανέστη», ο ουρανός γεμίζει με εκατοντάδες αυτοσχέδια αερόστατα που υψώνονται αργά, δημιουργώντας μια υπέροχη, κινηματογραφική εικόνα, που πλέον προσελκύει κόσμο, ωστόσο δεν είχε καθόλου τουριστικό χαρακτήρα τα προηγούμενα χρόνια. Απεναντίας, πρόκειται για μια παράδοση που απαιτεί προετοιμασία ημερών, αφού τα αερόστατα κατασκευάζονται χειροποίητα από λεπτό χαρτί και καλάμια, με ιδιαίτερη προσοχή στην ισορροπία και τη σωστή καύση και οι κάτοικοι δουλεύουν ομαδικά, συχνά σε οικογενειακό επίπεδο. Το σίγουρο είναι ότι δεν υπάρχει «επίσημος» διαγωνισμός, αλλά μια άτυπη υπερηφάνεια για το ποιο αερόστατο θα φτάσει πιο ψηλά ή θα κρατηθεί περισσότερο στον αέρα. Το εντυπωσιακό είναι, όμως, ότι το έθιμο αυτό δεν βασίζεται στην ένταση, αλλά στη διάρκεια και τη μετάβαση: από το σκοτάδι στο φως, από τη γη στον ουρανό. Είναι μια ήσυχη, αλλά βαθιά συμβολική εκδοχή της Ανάστασης, ενώ θεωρείται ότι τα αερόστατα αυτά μεταφέρουν τις ευχές των κατοίκων στον ουρανό. 

Ο Χορός της Αγάπης στο Χρισσό Φωκίδας: Ένα πασχαλινό έθιμο που ενώνει ντόπιους και επισκέπτες 

Το Χρισσό στη Φωκίδα είναι ένα μικρό χωριό σκαρφαλωμένο στους πρόποδες του Παρνασσού, σε υψόμετρο περίπου 200 μέτρων και σε περίπτωση που σας βρει εκεί το Πάσχα, σας επιφυλάσσει έναν διαφορετικού τύπου εορτασμό. Την Κυριακή του Πάσχα, μετά τον Εσπερινό της Αγάπης, οι κάτοικοι και οι επισκέπτες συγκεντρώνονται στο γραφικό ξωκλήσι του χωριού και στη συνέχεια στην κεντρική πλατεία για τον παραδοσιακό «Χορό της Αγάπης». Τα μέλη του χορευτικού συγκροτήματος φορούν παραδοσιακές φορεσιές και η πομπή προχωρά στον χορό, όπου όλοι συμμετέχουν. Κάθε χρόνο τιμάται διαφορετική περιοχή του ελληνισμού και φέτος η παρουσίαση είναι αφιερωμένη στους χορούς και την παράδοση της Καππαδοκίας, προσφέροντας μια ζωντανή εμπειρία παράδοσης, μουσικής και συλλογικής γιορτής.

ΤΖΟΥΛΙΑ ΤΑΣΩΝΗ / clickatlife.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »

Χάλκη: Σήμερα πέφτει η αυλαία στο 4ο «Ξεκίνημα των Σφουγγαράδων»

 

Το «Ξεκίνημα των Σφουγγαράδων», ένα έθιμο με βαθιές ρίζες στην ιστορία της Χάλκης, τιμά την παράδοση, την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Χάλκης και των γύρω νησιών μας. 

Σήμερα (2η μέρα της διοργάνωσης) η μέρα θα ξεκινήσει με το παραδοσιακό κάλεσμα των σφουγγαράδων και τις καθιερωμένες καντάδες, ενώ θα ακολουθήσει θεατρικό δρώμενο που θα ζωντανέψει στιγμές από τη ζωή του σφουγγαρά, από τον Σύλλογο «Χορογένεσις», με αφηγητή τον Ιωάννη Νομικάριο. 

Τα παραδοσιακά εδέσματα της εκδήλωσης επιμελούνται η Γεωπονική Σχολή Καλύμνου και ο Σύλλογος Γυναικών Αυτοδυτών «Η Κόρη της Καλύμνου», προσφέροντας γεύσεις που φέρνουν μνήμες από την ιστορία του τόπου. 

Η αυλαία θα πέσει με το συγκινητικό «σταύρωμα» των καϊκιών στο λιμάνι – ένα έθιμο που συγκινεί και ενώνει τις νησιώτικες ψυχές. 

(Με πληροφορίες από τη Ροδιακή)

Διαβάστε Περισσότερα »

Πώς γιορτάζεται το Πάσχα στα Δωδεκάνησα – Τα ιδιαίτερα έθιμα του κάθε νησιού

Πώς γιορτάζουν το Πάσχα σε Ρόδο, Πάτμο, Κάλυμνο, Αστυπάλαια, Λέρο, Κάρπαθο, Κω και Κάσο; Ποια τα έθιμα των Δωδεκανήσων που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά; 

Ιδιαίτερα και ξεχωριστά, με διαφορετικά έθιμα σε κάθε νησί που τηρούνται «ευλαβικά» και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, εορτάζεται το Πάσχα στα Δωδεκάνησα.

Στη Ρόδο το Σάββατο του Λαζάρου, τα παιδιά γυρίζουν από πόρτα σε πόρτα και τραγουδούν τα κάλαντα του Λαζάρου, συγκεντρώνοντας χρήματα και αυγά για τους ιερείς. Παλαιότερα, κανένας γεωργός δεν πήγαινε στο χωράφι του να εργαστεί, γιατί όπως πίστευαν ό,τι έπιαναν θα μαρανόταν. Επιτρεπόταν μόνο η συγκέντρωση ξερών κλαδιών για το άναμμα των φούρνων τη Μεγάλη Εβδομάδα για το ψήσιμο των κουλουριών. Του Λαζάρου, επίσης, σε όλα τα σπίτια οι νοικοκυρές φτιάχνουν στριφτά κουλουράκια, τα «Λαζαράκια», συμβολίζοντας με τον τρόπο αυτό το σώμα του Λαζάρου που ήταν τυλιγμένο στο σάβανο.

Μια σημαντική διαφορά, σε σχέση με τις περισσότερες περιοχές της χώρας, είναι ότι στα Δωδεκάνησα την ημέρα του Πάσχα δεν περιλαμβάνεται στο μενού ο οβελίας, τα κοκορέτσια και τα συναφή εδέσματα.

Το τραπέζι της Ανάστασης περιλαμβάνει την παραδοσιακή μαγειρίτσα (το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου μετά το Χριστός Ανέστη) και την Κυριακή μεσημέρι τον «Λαμπριάτη» που είναι αρνί ή κατσίκι στο φούρνο γεμιστό με ρύζι και εντόσθια, που στα χωριά της Ρόδου ονομάζεται «καππαμάς».

Στην Πάτμο, η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί μία μοναδική εμπειρία. Το έθιμο που κάνει το Πάσχα στην Πάτμο ξεχωριστό, είναι η τελετή του Νιπτήρα, το πρωί της Μ. Πέμπτης, το οποίο αποτελεί την αναπαράσταση του Μυστικού Δείπνου: ο ηγούμενος, όπως ακριβώς ο Ιησούς, πλένει τα πόδια δώδεκα μοναχών που κάθονται γύρω από τη μεγάλη εξέδρα, όπως οι μαθητές στο Μυστικό Δείπνο. Τη Μεγάλη Παρασκευή γίνεται η αναπαράσταση της Αποκαθήλωσης στη Μονή του Αγίου Ιωάννη και το ίδιο βράδυ όλοι οι επιτάφιοι συναντιούνται στις πλατείες της Σκάλας και της Χώρας. Η Ανάσταση γίνεται επίσης στο μοναστήρι και ανήμερα του Πάσχα, διαβάζεται το Ευαγγέλιο σε επτά γλώσσες.

Εντυπωσιακή είναι η Ανάσταση στο νησί της Καλύμνου, με τους αυτοσχέδιους δυναμίτες που ρίχνονται και οι οποίοι ταρακουνούν στην κυριολεξία το νησί.

Στο νησί της Αστυπάλαιας από τα χαρακτηριστικά του Πάσχα, είναι η παρασκευή των γαλατοκούλουρων με κατσικίσιο γάλα , ζάχαρη, κανέλλα και το περίφημο ντόπιο σαφράν ενώ φτιάχνουν επίσης λαμπρόπιτες που και αυτές περιέχουν σαφράν.

Στη Λέρο, ένα από τα παλαιά έθιμα που υπάρχουν είναι οι κάτοικοι του νησιού, τα ξημερώματα της Μεγάλης Παρασκευής να επισκέπτονται τα νεκροταφεία του νησιού και να φροντίζουν τους τάφους των συγγενών τους ενώ την παραμονή του Μεγάλου Κανόνα πραγματοποιείται στο νησί το έθιμο των «κλημάτων» όπου οι κάτοικοι υπό τον συντονισμό της εκκλησίας συγκεντρώνουν δεμάτια από κλήματα τα οποία τα καίνε φτιάχνοντας καρβουνάκια για τα θυμιατά.

Στην Κάρπαθο τα πασχαλινά έθιμα ξεχωρίζουν στον Όλυμπο, όπου οι κάτοικοι ακολουθούν παραδόσεις πένθους και θρήνου στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας, αλλά και λαμπρού εορτασμού, που κορυφώνεται τη Λαμπρή Τρίτη. Αποχωρίζονται τις παραδοσιακές πολύχρωμες στολές τους μόνο τη Μεγάλη Εβδομάδα, όταν τις αντικαθιστούν με μια «πένθιμη» ενδυμασία. Μετά το συγκινητικό Επιτάφιο της Μεγάλης Παρασκευής, οι γυναίκες ετοιμάζουν το Μεγάλο Σάββατο, το λαμπριάτικο οφτό για την επόμενη μέρα, δηλαδή κατσικάκι ή αρνί με γέμιση, κυρίως από ρύζι. Τη Δευτέρα του Πάσχα οι γυναίκες πηγαίνουν στους φούρνους, για να φουρνίσουν πασχαλινές πίτες με μυζήθρα και μπαχαρικά και στη συνέχεια στο νεκροταφείο για να ασπρίζσουν και να στολίσουν με λουλούδια τους τάφους. Οι Ολυμπίτες στολίζουν τη Λαμπρή Τρίτη τις εικόνες της εκκλησίας με χρωματιστές μαντίλες και τις κουβαλάνε στα χέρια, οδεύοντας ξανά προς το νεκροταφείο.

Στην Κω, ενώ οι μεγάλοι ασχολούνται με τις πασχαλινές δουλειές και τον εκκλησιασμό, τα παιδιά προετοιμάζονται για την Ανάσταση. Παίρνουν μεγάλα κλειδιά από εκείνα που είχαν οι παλιές κλειδαριές, δένουν με ένα σχοινί το κλειδί με μπαρούτι και βάζουν το καρφί στην τρύπα του κλειδιού, το βράδυ της Ανάστασης το χτυπούν δυνατά στον τοίχο για να εκπυρσοκροτήσει. Άλλοι κόβουν μακριές λωρίδες χαρτιού, βάζουν στην άκρη της κάθε λωρίδας μπαρούτι και ένα φιτίλι, την τυλίγουν τριγωνικά, ώστε να προεξέχει το φυτίλι που το ανάβουν και από την ώρα που ο παπάς λέει το «Χριστός Ανέστη». Το πρωί του Μ. Σαββάτου, η εκκλησία στρώνεται με μικρά μοβ μυρωμένα λουλούδια του βουνού που λέγονται λαμπρές. Οι νοικοκυρές φτιάχνουν τις λαμπρόπιττες και το γεμιστό αρνί.

Στο νησί της Κάσου ξεχωρίζουν από τα φαγητά τα κασιώτικα ντολμαδάκια που αποτελούν τοπική σπεσιαλιτέ, τα οποία παρασκευάζουν κατά χιλιάδες(!) οι γυναίκες του νησιού ενώ από τα πιο χαρακτηριστικά πανηγύρια είναι αυτό του Αϊ Γιώργη στις Χαδιές, την Τρίτη μετά το Πάσχα στο οποίο συμμετέχουν όλοι οι κάτοικοι του νησιού.

news247.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Τα έθιμα της Πρωτοχρονιάς σε Ρόδο, Κάλυμνο, Κω και Λέρο

Σε χωριά της Ρόδου, αλλά και σε πολλά νησιά τηρούν το έθιμο να αφήνουν αποβραδίς κοντά στο εικονοστάσι ένα ποτήρι νερό κι ένα πιάτο με τρία κομμάτια μπακλαβά ή εφτάζυμου ή βασιλόπιτας, το ένα του Χριστού, το άλλο του Άη Βασίλη και το τρίτο του φτωχού. Σε όλα τα νησιά προσέχουν πολύ το «ποδαρικό» και δίνουν σημασία στο ποιός θα πατήσει πρώτος το δεξί του πόδι στο κατώφλι του σπιτιού, για να φέρει «γούρι» στη νέα χρονιά. 

 

Ένα από τα έθιμα που διατηρείται ακόμα και στην περιοχή της Δωδεκανήσου την Πρωτοχρονιά είναι αυτό της «μπουλουστρίνας». Τα μικρά παιδιά την πρώτη μέρα του χρόνου επισκέπτονται τους συγγενείς (γιαγιάδες, παππούδες, θείους, νονούς) και παίρνουν από αυτούς χρηματικό ποσό εν είδει δώρου το οποίο ονομάζεται μπουλουστρίνα.

Στην Κάλυμνο παραδοσιακά γλυκά αποτελούν οι κουραμπιέδες και τα μελομακάρονα, φοινίκια όπως λέγονται στο νησί. Το κόψιμο της βασιλόπιτας γίνεται με την αλλαγή του χρόνου και φυσικά αποτελεί ακόμα μια ευκαιρία για να τρανταχθεί το νησί από τους δυναμίτες και τις τουφεκιές. 

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς οι νέοι της Κω κρατώντας μεγάλα ομοιώματα εκκλησιάς ή καραβιού, κατάλληλα στολισμένα και φωτισμένα, ψάλλουν εκτός από τα γνωστά στο πανελλήνιο κάλαντα: «Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά ψιλή μου δεντρολιβανιά…» και τα ακόλουθα κώτικα κάλαντα: 

Εις αυτό το Νέον Έτος Βασιλείου εορτή,

ήρθα να σας χαιρετήσω με την πρέπουσα ευχή.

Εύχομαι, λοιπόν, να ζείτε πολλούς χρόνους ευτυχείς,

τον Βασίλειο τον Μέγα να’ χετε συνδρομητή.

Κι όσους έχετε στα ξένα να δεχθείτε με καλό,

με υγεία κι ευτυχία τον Θεό παρακαλώ.

Κ’ εις έτη πολλά κι ένα κομμάτι μπακλαβά!

Την Πρωτοχρονιά όλες οικογένειες της Κω συνηθίζουν να φτιάχνουν τον «μπακλαβά» από φύλλα ζύμης που ανοίγουν με το «πιτθαριόξυλο» και τα απλώνουν στο ταψί με σησάμι καβουρδισμένο και καρύδι ή αμύγδαλο. Οι οικογένειες, που έχουν κορίτσια αρραβωνιασμένα και τα πλουσιόσπιτα κάνουν δυο ταψιά μπακλαβά, τον «καλό» δηλ. το μεγάλο ταψί και τον «κέλη» δηλ. το παρακατιανό μικρό ταψί, για να φαγωθεί την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Τον καλό θα τον χαλάσει, θα πάρει, δηλαδή, το πρώτο κομμάτι από το ταψί, που βάζουν μπροστά του, ο γαμπρός ή παλαιότερα ο παπάς, που έβγαινε στα χωριά και αγίαζε για το καλό του χρόνου.

Στο νησί της Λέρου μόλις γυρίσει ο χρόνος ένας που βρίσκεται έξω από το σπίτι έρχεται κρατώντας ένα δοχείο με νερό και μια πέτρα. Είναι το ποδαρικό του σπιτιού.

Με το νερό ραντίζουν στα τέσσερα καντούνια (γωνιές) μέσα στο σπίτι μέχρι να ‘ρθει τον επόμενο χρόνο η καινούργια πέτρα και εύχονταν «όπως η πέτρα είναι γερή έτσι να ναι και η υγειά σας όλο το χρόνο». Ο αρχηγός της οικογένειας σπάει το ρόδι. Μπαίνει τρία βήματα μέσα και λέει: «ένα, δύο, τρία μέσα τα καλά.» κάνει τρία βήματα πίσω και λέει «ένα, δύο, τρία έξω τα κακά». Σπάει μετά το ρόδι σε μια γωνιά της πόρτας και αφήνει σαράντα κούνια μέσα στο σπίτι για σαράντα ημέρες. Πολλές φορές το νερό το φέρνουν το πρωί της Πρωτοχρονιάς. Σηκώνονται πολύ πρωί πριν βγει ο ήλιος και το νερό το λένε αμίλητο, γιατί καθώς το φέρνουν δεν μιλάνε καθόλου. Ρίχνουν στις τέσσερις γωνιές του σπιτιού νερό και λένε «όπως τρέχει το αθάνατο νερό έτσι να τρέχουν και τα καλά και τα πλούτη στο σπίτι». Όταν γυρίσει ο χρόνος κόβουν την βασιλόπιτα. Αυτού που θα του τύχει το φλουρί θεωρείται τυχερός και το φυλάει.

Το πρωί επίσης της Πρωτοχρονιάς στη Λέρο, σφάζανε έναν μαύρο πετεινό που τον φυλάγανε όλο το χρόνο για αυτή την ημέρα. Έπρεπε να είναι οπωσδήποτε μαύρος. Γυρίζανε ανατολικά το κεφάλι του, τον σφάζανε και τον κάνανε σούπα.

Λ. Μαστής Ρόδος

 

Διαβάστε Περισσότερα »

Τα έθιμα των Χριστουγέννων στα Δωδεκάνησα

 

Με διαφορετικά έθιμα από νησί σε νησί και από χωριό σε χωριό γιορτάζονται τα Χριστούγεννα στα νησιά της Δωδεκανήσου. Από τα χαρακτηριστικά των εκδηλώσεων είναι ότι οι κάτοικοι της Δωδεκανήσου 40 ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα βρίσκονταν σε νηστεία με σκοπό να προετοιμαστούν για τη γέννηση του Χριστού και να απολαύσουν στη συνέχεια το χριστουγεννιάτικο τραπέζι. 

Κύριο φαγητό στα περισσότερα νησιά της Δωδεκανήσου ήταν και σε γενικές γραμμές παραμένει, παράλληλα με τη γαλοπούλα τα τελευταία χρόνια, το χοιρινό κρέας. Σε αρκετά χωριά της Ρόδου, το σφάξιμο του χοίρου που μεγάλωναν οι οικογένειες γινόταν σε παρέες και με ειδική ιεροτελεστία. Από τα χριστουγεννιάτικα φαγητά ήταν επίσης τα παραδοσιακά «γιαπράκια» (ντολμαδάκια) τα οποία δεν έλειπαν από το τραπέζι. Σε ό,τι αφορά τα γλυκά τόσο στη Ρόδο όσο και στα υπόλοιπα νησιά το χαρακτηριστικό είναι οι δίπλες, οι οποίες εξακολουθούν να παρασκευάζονται και σήμερα. 

Από τα αξιοσημείωτα των ημερών είναι ότι την ημέρα των Χριστουγέννων οι κάτοικοι της Ρόδου συνηθίζουν να πηγαίνουν οικογενειακά στην εκκλησία και αμέσως μετά να επισκέπτονται τους ηλικιωμένους γονείς και παππούδες για τις σχετικές ευχές. Σε ορισμένα χωριά της Ρόδου ήταν έθιμο να επισκέπτονται ομαδικά, σαν μεγάλη παρέα, το βράδυ των Χριστουγέννων τα σπίτια όσων γιορτάζουν με τους οικοδεσπότες να είναι «υποχρεωμένοι» να τους κεράσουν όλους. Η περιοδεία της παρέας συνεχίζεται μέχρι πρωίας ενώ αν αντέχουν ξεκινούν και νέο κύκλο επισκέψεων σε αυτούς που γιορτάζουν την επόμενη μέρα (της Παναγιάς). 

Νίσυρος

Στη Νίσυρο, το βράδυ των Χριστουγέννων ο ιερέας τελεί τρισάγιο και κατόπιν προσφέρει στους πιστούς «ευλογημένα» τα οποία μόλις έφταναν στο σπίτι, τα τοποθετούσαν στο γιορτινό τραπέζι και τα έτρωγαν πρώτα. Στον Αρχάγγελο, στη Σάλακο και σε πολλά άλλα από τα χωριά της Ρόδου, το «Χριστόψωμο» είναι το πρόσφορο που πάνε στον παπά τα Χριστούγεννα. Το γιορτινό τραπέζι των Χριστουγέννων στρώνεται από το βράδυ της παραμονής. Στο κέντρο τοποθετείται το χριστόψωμο και δίπλα το μέλι με πολλούς ξηρούς καρπούς.

Κάλυμνος

Στο νησί της Καλύμνου τα παλαιότερα χρόνια ήταν απόλυτα απαραίτητο όλοι οι κάτοικοι του νησιού να παρευρίσκονται στη λειτουργία των Χριστουγέννων. Υπάλληλος της Δημαρχίας που άναβε τα φαναράκια στους δρόμους, έπρεπε να κτυπήσει όλες τις πόρτες των σπιτιών και να ξυπνήσει όλους τους νησιώτες για να πάνε στην εκκλησία.

Το παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο τραπέζι στην Κάλυμνο περιέχει κόκορα ή χοιρινό με πράσο ή την καθιερωμένη πλέον σ’ όλη την Ελλάδα γεμιστή γαλοπούλα. Το πρωί των Χριστουγέννων όταν επιστρέφουν από την εκκλησία πίνουν το ζωμό από τον πετεινό ή τρώνε σούπα που γίνεται με το ζωμό αυτό.

Σύμη

Από τις 15 Νοεμβρίου που ξεκινά το σαρανταήμερο της νηστείας για τα Χριστούγεννα οι Συμιακές άρχιζαν να ετοιμάζουν τα σπίτια τους για τις γιορτές. Καθάριζαν το εσωτερικό των σπιτιών τους, τους φούρνους που είχαν στην αυλή και τη γειτονιά για να είναι καθαρά ώστε να ψήσουν τα κουλούρια και τα γλυκά και για να είναι κάτασπρα και πεντακάθαρα τα σοκάκια και τα σκαλοπάτια.

Την ημέρα που εορτάζει ο Άγιος Σπυρίδωνας (12 Δεκεμβρίου) έφτιαχναν τους κουραμπιέδες με αλισίβα(στάχτη) και αμύγδαλα, πουγκιά γεμιστά με σουσάμι, «πανιεράκια» (με γέμιση από καρύδια, τα οποία μοιάζουν με μικρές ατομικές τάρτες), μπακλαβά, «κοπεγχάγη», «σβίγγους» και πάστες. Όλα αυτά τα γλυκίσματα προορίζονταν για το καλάθι που ετοίμαζαν για την πεθερά, για το καθιερωμένο «πεσκέσι» (δώρο στην πεθερά ως ένδειξη τιμής και εκτίμησης προς το πρόσωπό της), όπως αναφέρει η λαογράφος Ειρήνη Σεμερτζάκη. Το καλάθι αυτό κάθε αρραβωνιασμένη και παντρεμένη γυναίκα το ετοίμαζε με φροντίδα και το συνόδευε στο σπίτι της πεθεράς της. Εκτός από τα γλυκά, που ήταν όμορφα τακτοποιημένα και διακοσμημένα με ένα κεντητό μαντήλι, σε ένα μεγαλύτερο καλάθι τοποθετούσαν κρέας και άλλα φαγώσιμα. 

Κως

Οι γιορτές απ’ τα Χριστούγεννα ίσαμε των Φώτων ονομάζονται «δωδεκάμερα». Την παραμονή των Χριστουγέννων στα χωριά της Κω ζύμωναν σιταρένιο αλεύρι κι έπλαθαν τα «κουλούρια», τις «κουλούρες» (γιορτινά ψωμιά), τα «ξύσματα» (ψωμιά σιταρένια, ζυμωμένα με ξυσμένη μυζήθρα και μυρωδικά) καθώς και τα «αφρένα» ή «εφτάζυμα» (αρωματισμένα ψωμιά, που το προζύμι τους γίνεται με τον αφρό βρασμένων ρεβιθιών και φύλλων δάφνης). Όλα αυτά τα «Χριστόψωμα», όπως αναφέρει ο συγγραφέας Βασίλης Χατζηβασιλείου, τα άλειφαν με κρόκο αυγού και τα πλούμιζαν με το χτένι. Ανήμερα τα Χριστούγεννα στα χωριά της Κω, νέοι και γέροι, γυρίζουν παρέες κι επισκέπτονται όλα τα σπίτια του χωριού, για να πουν τα κάλαντα και να ευχηθούν «τ’ αποχρόνου». Το κέρασμα στις επισκέψεις αυτές, εκτός απ’ τα γλυκίσματα (κουραμπιέδες και μελομακάρονα) είναι το μαύρο κώτικο κρασί και μεζέδες. Τη γαλοπούλα ή το «πασκάτικο», δηλ. το γουρουνόπουλο, συνήθιζαν να τα σφάζουν, σύμφωνα με το έθιμο, την παραμονή της μεγάλης γιορτής. Λεγόταν πασκάτικο, γιατί τα Χριστούγεννα οι αγρότες της Κω ήθελαν να τα ονομάζουν Πάσχα (επειδή έτρωγαν το κρέας μετά από σαράντα μέρες νηστείας) ξεχωρίζοντάς τα απ’ τη Λαμπρή, την ημέρα εορτασμού της Ανάστασης του Χριστού.

Οι σαρμουσάδες είναι ένα παραδοσιακό γλυκό της Κεφάλου της Κω, παρόμοιο με τον μπακλαβά. Γίνεται με χειροποίητο φύλλο, και σουσάμι, από όπου και πήρε το όνομά του (μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης αμύγδαλα και καρύδια), καρυκεύματα (κανέλα, γαρύφαλλα) και το τυλίγουν σε ρολό και αφού το τηγανίσουν το περιχύνουν με σιρόπι από μέλι.

Αστυπάλαια

Στην Αστυπάλαια, τα Χριστούγεννα, υπήρχε το έθιμο να κρεμούν το κατωσάγωνο ενός χοίρου στη καπνοδόχο του τζακιού για να γλιτώσουν από τους καλικάντζαρους.

Την παραμονή επίσης των Χριστουγέννων, οι νοικοκυρές της Αστυπάλαιας, ζυμώνουν το “χριστόψωμο” με ένα καρύδι στη μέση για καλή τύχη.

Πηγή: www.topontiki.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή του Πάσχα: Έθιμα & παραδοσιακά πιάτα ανά την Ελλάδα για το τραπέζι της Λαμπρής

 

Η Κυριακή του Πάσχα γιορτάζεται από άκρη σε άκρη της Ελλάδας με πρωταγωνιστή του πασχαλινού τραπεζιού φυσικά τον οβελία. Από εκεί και πέρα όμως σε κάθε μέρος της Ελλάδας υπάρχουν και κάποια τοπικά έθιμα και παραδόεις που διατηρούνται εδώ και πολλά χρονιά και έχουν να κάνουν φυσικά και με το τραπέζι της Λαμπρής. 

Το σίγουρο είναι ότι όπου και που να βρεθείτε την Κυριακή του Πάσχα θα περάσετε εξαιρετικά, θα γλεντήσετε, θα φάτε καλά και ανάλογα το μέρος, θα γνωρίσετε ήθη και παραδόσεις διαφορετικές. 

Ας δούμε μερικές από τις παραδόσεις της γιορτής που πλησιάζει σε διάφορα μέρη της Ελλάδας: 

Στη Λιβαδειά οι κάτοικοι στήνουν σε σειρά υπαίθριες σούβλες σε κάθε γειτονιά και συγκεντρώνονται γύρω τους πίνοντας και τρώγοντας. 

Στην Κύθνο σερβίρονται τα «αληφόνια», άγρια και πικρά ραδίκια αλλά και τα περίφημα «τσιμπητά» -μυζηθροπιτάκια με κανέλα και μέλι.

Στη Ρόδο, συνηθίζουν να σφάζουν στο σπίτι τους το αρνάκι τους και το λένε Πασκάτη ή Λαμπριώτη. Το γεμίζουν με χοντρό σιτάρι αλεσμένο στον μύλο και το ψήνουν στον φούρνο. Το έθιμο αυτό συνηθίζεται και στη Σάμο, την Ικαρία και τη Λέσβο.

Στην Κάρπαθο, το αρνί γίνεται στον φούρνο με ρύζι, πλιγούρι και εντόσθια.

Στην Άνδρο, τo αρνάκι λέγεται Λαμπριάτης και μαγειρεύεται στο φούρνο με λαχανικά και ρύζι.

Στη Σίφνο το αρνί ψήνεται στο «Μαστέλο», δηλαδή σε πήλινο δοχείο με άνηθο και κόκκινο κρασί.

Στη Νάξο συνηθίζεται το παραδοσιακό «Μπατούδο», δηλαδή κατσικάκι γεμιστό με εντόσθια, λαχανικά, ρύζι, αυγά και τυρί ψημένο στο φούρνο.

Σε Θεσσαλία, Ήπειρο, Μακεδονία, συνηθίζουν να γεμίζουν την μπόλια του αρνιού με εντόσθια και χορταρικά και να την ψήνουν στο φούρνο. 

(Με πληροφορίες από το travelstyle.gr)

Διαβάστε Περισσότερα »

Ρόδος: Mε λαμπρότητα η τελετή αγιασμού των υδάτων - Ευχές του δημάρχου Αλέξανδρου Κολιάδη

 

Με λαμπρότητα και παρουσία αρκετού κόσμου λόγω και των καλών καιρικών συνθηκών πραγματοποιήθηκε σήμερα στο νησί της Ρόδου η τελετή καθαγιασμού των υδάτων για τον εορτασμό των Θεοφανίων ενώ ανάλογες τελετές πραγματοποιήθηκαν και σε όλα τα άλλα νησιά της Δωδεκανήσου.

Στη Ρόδο παρουσία των εκπροσώπων των τοπικών αρχών και παρουσία αρκετού κόσμου που είχε κατακλύσει την παραλία Μανδρακίου η θεία λειτουργία χοροστατούντος του μητροπολίτη Ρόδου κ. Κυρίλλου ξεκίνησε νωρίς το πρωί, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε ο Μέγας Αγιασμός εντός του ναού. Στη συνέχεια, ακλούθησε πομπή για τη συνέχιση της τελετής.

Αρκετοί ήταν οι τολμηροί που και φέτος έπεσαν στα παγωμένα νερά προκειμένου να ανασύρουν τον Τίμιο Σταυρό που ανέσυρε ο Γιώργος Μηλιός.

*

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ /hellasjournal.com 

================================

Ευχές του δημάρχου Αλέξανδρου Κολιάδη

Το πρώτο Φως εμφανίζεται αμέσως μετά το πιο πυκνό σκοτάδι! 

Το διαχρονικό μήνυμα της σημερινής μεγάλης ημέρας για τη Χριστιανοσύνη, είναι η νίκη του Φωτός ενάντια στο Σκοτάδι, η νίκη του Καλού ενάντια στο Κακό.

Εύχομαι η ανέσπερη λάμψη των Θεοφανείων να φέρει Θεία Φώτιση που θα οδηγεί τις σκέψεις και τις πράξεις μας με αισιοδοξία και ελπίδα, σε ένα καλύτερο αύριο για όλους μας.

Ο εορτασμός της Βάπτισης του Κυρίου και η Αποκάλυψη του Τριαδικού Θεού, αποτελούν το εφαλτήριο της ελπίδας και για την νέα πορεία της Ρόδου που μόλις ξεκίνησε, υπενθυμίζοντάς μας το πρώτο φως εμφανίζεται αμέσως μετά το πιο πυκνό σκοτάδι.

Χρόνια πολλά, με υγεία και φώτιση!

Διαβάστε Περισσότερα »

Το Πορτρέτο του Δεκεμβρίου

Ο Δεκέμβριος είναι ο δωδέκατος μήνας και τελευταίος του Γρηγοριανού Ημερολογίου, με διάρκεια 31 ημερών. Η ονομασία του ετυμολογείται από τη λατινική λέξη December, η οποία προέρχεται από το αριθμητικό decem (δέκα), επειδή στο αρχαίο δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο ο Δεκέμβριος ήταν ο δέκατος κατά σειρά μήνας. 

Στη συνέχεια, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, το ρωμαϊκό ημερολόγιο έγινε δωδεκάμηνο. Ο Δεκέμβριος μετακινήθηκε στη δωδέκατη θέση, αλλά διατήρησε την παλιά του ονομασία, παρότι τον 2ο αιώνα μ.Χ. ο ρωμαίος αυτοκράτορας Κόμμοδος θέλησε να τη μετονομάσει σε Αμαζόνιο, προς τιμήν της σύζυγό του Βρουτίας, που ήταν όμορφη σαν Αμαζόνα. 

Στην αρχαία Αθήνα ο Δεκέμβριος ισοδυναμούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Μαιμακτηριώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Ποσειδεώνα, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στον θεό Ποσειδώνα. Οι κυρίαρχες γιορτές ήταν τα Πομπαία και τα Βραυρώνια. 

Στο λαϊκό καλεντάρι ο Δεκέμβριος ονομάζεται Ασπρομηνάς και Χιονιάς για το πυκνό του χιόνι. 

Πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη

Οι Ρωμαίοι είχαν δύο σημαντικές γιορτές τον Δεκέμβριο: 

*Τα «Σατουρνάλια», προς τιμή του θεού Σατούρνους (ο Κρόνος των Ελλήνων), ήταν γιορτή χαράς και ξενιασιάς, όπου εκτός από τις καθιερωμένες θυσίες, κυρίαρχη θέση είχαν η ανταλλαγή δώρων και τα τυχερά παιγνίδια. Διαρκούσαν από τις 17 έως τις 23 Δεκεμβρίου. 

*Ακολουθούσαν στις 25 Δεκεμβρίου τα Βρουμάλια, γιορτή του χειμερινού ηλιοστασίου, όπου τιμούσαν τον Ήλιο, που ως θεότητα του φωτός ταυτιζόταν με τον Μίθρα των Περσών. Και στις δύο γιορτές θυσίαζαν χοίρους, τους οποίους στη συνέχεια κατανάλωναν. 

Οι παγανιστικές αυτές γιορτές ήταν αρκετά δημοφιλείς και επέζησαν έως το 12ο αιώνα, παρά τις απαγορεύσεις, κληροδοτώντας σε μας τις δοξασίες και τους θρύλους για τους καλικάντζαρους και τα άλλα δαιμόνια. Η Χριστιανική Εκκλησία προσπάθησε να επωφεληθεί από τη δημοφιλία των δύο αυτών εορτών και να τις καταπολεμήσει ως ειδωλολατρικές, τοποθετώντας τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με μία θεωρία. Η άλλη θεωρία στηρίζεται σε ημερολογιακούς υπολογισμούς για να απαντήσει στο ερώτημα πώς επιλέχθηκε η 25η Δεκεμβρίου ως ημέρα εορτασμού των Χριστουγέννων. 

Εκτός από τα Χριστούγεννα, που κυριαρχούν τον Δεκέμβριο, με τα θρησκευτικά και κοσμικά τους συμφραζόμενα, ξεχωριστή θέση έχουν από θρησκευτικής πλευράς και τα λεγόμενα Νικολοβάρβαρα, που περιλαμβάνουν τις εορτές της Αγίας Βαρβάρας (4 Δεκεμβρίου), Αγίου Σάββα (5 Δεκεμβρίου) και Αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου). 

Πηγή: www.sansimera.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ρόδος: Παρασκευή 1η Σεπτεμβρίου...

Έρχεται...

Διαβάστε Περισσότερα »

Τα έθιμα της Πρωτομαγιάς

Θυμάστε εκείνο το παραδοσιακό τραγουδάκι που μαθαίναμε στο δημοτικό; Έλεγε…«Ο Μάιος μας έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ, να τον προϋπαντήσουμε παιδιά στην εξοχή!»

Εμπρός λοιπόν! Η ανοιξιάτικη φύση φόρεσε τα γιορτινά της και μας προσκαλεί σε μια ακόμα συνεύρεση γεμάτη χρώματα και ευωδιές…

Το έθιμο του εορτασμού της Πρωτομαγιάς, της πρώτης μέρας της άνοιξης όπως επικρατεί στη συνείδηση μας, έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα.

Ο Μάιος σύμφωνα με την παράδοση, πήρε το όνομά του από τη ρωμαϊκή θεότητα «Maja», η οποία ονομάστηκε έτσι από την ελληνική λέξη «Μαία» που σημαίνει τροφός και Μητέρα.

Ήταν αφιερωμένος στη θεά της γεωργίας Δήμητρα και την κόρη της Περσεφόνη, που τον μήνα αυτόν έβγαινε από τον Άδη κι ανέβαινε στη γη. Εκδηλώσεις που γίνονταν προς τιμή της Θεάς Δήμητρας είχαν σκοπό να γιορτάσει ο κόσμος τη γονιμότητα των αγρών, την καρποφορία της γης, την άνθιση της φύσης, το οριστικό τέλος του χειμώνα και τον ερχομό του καλοκαιριού!

Από την αρχαία Ελλάδα στο Βυζάντιο και ύστερα σε όλη την Ευρώπη, την Πρωτομαγιά λάμβαναν χώρα πλήθος εορταστικών τελετών και εθιμοτυπικών διαδικασιών.

Είναι μια από τις ελάχιστες γιορτές χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο, απαντάται στον πολιτισμό πολλών λαών και διατηρείται ως έθιμο αναλλοίωτη ως τις μέρες μας.

Ξαναγυρνάμε στην αρχαιότητα όπου συναντάμε τα «Ανθεστήρια», την πρώτη επίσημη γιορτή ανθέων στην Ελλάδα! Κατά την διάρκεια των «Ανθεστηρίων» πομπές με κανηφόρες γεμάτες λουλούδια, βάδιζαν με μεγαλοπρέπεια προς τα ιερά των θεών.

Η γιορτή ξεκίνησε πρώτα στην Αθήνα, αλλά γρήγορα πήρε πανελλήνια μορφή, αφού διαδόθηκε και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας.

Σύμφωνα με το μύθο, στα «Ανθεστήρια», «ανασταινόταν» ο σκοτωμένος θεός Ευάνθης, (επίθετο του Διόνυσου), από το χυμένο αίμα του οποίου φύτρωσε η άμπελος.

Όταν οι Ρωμαίοι κατάκτησαν την Ελλάδα, η γιορτή της Πρωτομαγιάς δεν έπαψε να υπάρχει, αντίθετα εμπλουτίστηκε, γιατί και οι δύο λαοί πίστευαν, ότι τα λουλούδια αντιπροσωπεύουν την ομορφιά των θεών και φέρνουν δύναμη, δόξα, ευτυχία και υγεία.

Στις μέρες μας, το πιο διαδεδομένο έθιμο του τόπου μας, είναι η δημιουργία του Πρωτομαγιάτικου στεφανιού από λουλούδια κομμένα από τους αγρούς.

Παραλλαγή του εθίμου εντοπίζεται και στην αρχαιότητα, όταν στο πλαίσιο της εορτής οι συμμετέχοντες έπαιρναν ένα πράσινο κλαδί που μόλις είχε πετάξει φύλλα, το τύλιγαν με ταινίες και επάνω του κρεμούσαν σύκα, ψωμί, φλασκιά με λάδι, κρασί και μέλι, συμβολίζοντας την ζωή, την καλοτυχία, την καλή σοδειά και την ευφορία.

Στην πάροδο των χρόνων, το έθιμο άλλαξε πολλές φορές για να πάρει τελικά τη μορφή που έχει σήμερα. 

Στη σύγχρονη εποχή, απαλλαγμένοι από τέτοιου είδους συμβολισμούς, το στεφάνι της Πρωτομαγιάς αποτελεί περισσότερο μία ευχάριστη δραστηριότητα για μικρούς και μεγάλους. Το στεφάνι του Μάη θα κρεμαστεί στην πόρτα ή το μπαλκόνι όπου και θα μείνει μέχρι τις 23 Ιουνίου, παραμονή του Αϊ -Γιάννη του Κλήδονα, οπότε και θα καεί…

Η παράδοση από τόπο σε τόπο, θέλει τα πρωτομαγιάτικα στεφάνια κάπως διαφορετικά…

Στη Σέριφο π.χ. ήδη από το βράδυ της πρωτομαγιάς, κρεμούν στην πόρτα του σπιτιού τους ένα στεφάνι από λουλούδια, προσθέτοντας όμως τσουκνίδες, κριθάρι και σκόρδο.

Στην Αγιάσο της Λέσβου, φτιάχνουν στεφάνια από όλα τα λουλούδια βάζοντας μέσα «δαιμοναριά», άγριο χόρτο με πλατιά φύλλα και κίτρινα λουλούδια για να δαιμονίζονται οι γαμπροί!

Στα Δωδεκάνησα, μαζεύουν ένα λουλούδι που το λένε «ανοιχτομάτη» και πιστεύουν πως όποιος το έχει, είναι πάντα γερός και τυχερός!

Στα μέρη της Μικράς Ασίας σε κάθε στεφάνι έβαζαν, εκτός από λουλούδια, ένα σκόρδο για τη βασκανία, ένα αγκάθι για τον εχθρό κι ένα στάχυ για την καλή σοδειά. Το μαγιάτικο στεφάνι στόλιζε τις πόρτες των σπιτιών ως του Αϊ – Γιαννιού του Θεριστή και τότε, το καίγανε στις φωτιές του Αγίου.

Εκτός από το μαγιάτικο στεφάνι, σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας αναβιώνουν ακόμα και στις μέρες μας κάποια ενδιαφέροντα έθιμα που έχουν λυτρωτικές και εξαγνιστικές ιδιότητες και  που έχουν να κάνουν κυρίως με την καλοτυχία και την υγεία.

Στην Κέρκυρα, ένα νησί που φημίζεται για τις ξεχωριστές του παραδόσεις και για τους ανθρώπους του που παραμένουν πιστοί σε αυτές, το Μαγιόξυλο έχει την τιμητική του!

Οι κάτοικοι περιφέρουν έναν κορμό κυπαρισσιού, σκεπασμένο με κίτρινες μαργαρίτες που γύρω του έχει ένα στεφάνι με χλωρά κλαδιά. Με το μαγιόξυλο αυτό, οι νέοι ντυμένοι με κάτασπρα παντελόνια και πουκάμισα και κόκκινα μαντήλια στο λαιμό, βγαίνουν στους δρόμους τραγουδώντας το Μάη.

Σε νησιά του Αιγαίου την Πρωτομαγιά, τα κορίτσια σηκώνονται την αυγή και παίρνουν μαζί τους τα λουλούδια, που έχουν μαζέψει από την παραμονή και πηγαίνουν στα πηγάδια να φέρουν το «αμίλητο νερό», νερό δηλαδή που το κουβαλούν χωρίς να μιλούν… Όταν το φέρουν στο σπίτι, πλένονται όλοι με αυτό. 

Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας το «πήδημα στη φωτιά» είναι μία απαραίτητη τελετουργική διαδικασία που θα αποτρέψει τις αρρώστιες, εξασφαλίζοντας την καλή υγεία.

Νέοι και γυναίκες μεγάλης ηλικίας μαζεύονται την παραμονή της Πρωτομαγιάς μόλις δύσει ο ήλιος κι ανάβουν φωτιές με ξερά κλαδιά που έχουν συγκεντρώσει αρκετές μέρες πριν. Όσο η φωτιά είναι αναμμένη, οι γυναίκες χορεύουν κυκλικούς χορούς γύρω από αυτήν και τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια για την Πρωτομαγιά.

Τα νέα παιδιά, αφού βρέξουν τα μαλλιά και τα ρούχα τους, πηδούν πάνω από τις φωτιές σαν μία συμβολική πράξη που αποσκοπεί στο να διώξει τον χειμώνα και την αρρώστια. Στην συνέχεια όλοι παίρνουν έναν δαυλό από φωτιά και την πηγαίνουν στο σπίτι τους για να φύγουν όλα τα κακά.

Στην Ήπειρο, την παραμονή της Πρωτομαγιάς, τα παιδιά πηγαίνουν στους κήπους, χτυπώντας μαγειρικά σκεύη και λέγοντας μαγικά ξόρκια για να διώξουν μακριά τα φίδια… «Σήμερα Πρωτομαγιά, βγαίνουν τα φίδια απ΄ τη φωλιά, ούτε ήλιος να τα δει, ούτε μπροστά μου να φανεί…»!

Τα ξόρκια και τα μάγια είναι συνδεδεμένα με τον μήνα Μάιο, γιατί κατά τα ρωμαϊκά χρόνια ο Μάιος ήταν ο μήνας ο αφιερωμένος στους νεκρούς. Κρατώντας κάποια στοιχεία δεισιδαιμονίας ακόμα και σήμερα, τον μήνα αυτό σε πολλά μέρη δεν γίνονται γάμοι, ενώ πολλές νοικοκυρές έχουν φυλαγμένη μία από τις κουλούρες της Μ. Πέμπτης στο εικονοστάσι, με σκοπό να καταναλωθεί την Πρωτομαγιά για να προστατεύονται τα μέλη της οικογένειας από τα μάγια.

Ένα πολύ θεατρικό έθιμο είναι η «Ανάσταση του Μαγιόπουλου», που το συναντάμε σε περιοχές όπως ο Βόλος και το Ζαγόρι της Ηπείρου. Μπορεί να το ακούσετε και ως «Φουσκοδένδρι» ή «Ζαφείρη»…

Ένας έφηβος παριστάνει στους αγρούς τον πεθαμένο Διόνυσο. Τα κορίτσια του χωριού του τραγουδούν τον «Κορμό», ένα τραγούδι θρηνητικό, με σκοπό να τον αναστήσουν και μαζί με αυτόν και ολόκληρη τη φύση!

Η Πρωτομαγιά λοιπόν, φαίνεται να αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης, ως η γιορτή – προάγγελος της πολυπόθητης άνοιξης μετά από έναν μακρύ χειμώνα, συνδέοντας από την αρχαιότητα ως σήμερα τους λαούς, χωρίς να έχει κανένα θρησκευτικό υπόβαθρο, με μόνο συμβολισμό τη νίκη της ζωής απέναντι στον θάνατο!

Θα ήταν παράλειψη όμως μην αναφερθούμε στο ιστορικό γεγονός που ορίζει την ημέρα της Πρωτομαγιάς ως Απεργία κι όχι ως Αργία…

Ας ξαναθυμηθούμε πως από τον Μάη του 1886 που τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας 8ωρη εργασία με καλύτερες συνθήκες, η πρώτη Μαΐου έχει καθιερωθεί ως ημέρα των εργατών. Είναι συνδεδεμένη με τους εργατικούς αγώνες και αποτελεί φόρο τιμής στα πρόσωπα που χάθηκαν, προκειμένου να αφήσουν στις επόμενες γενιές παρακαταθήκη φυσιολογικές εργασιακές συνθήκες.

Η Εργατική Πρωτομαγιά ή Παγκόσμια Ημέρα των Εργατών, γιορτάζεται ανά τον κόσμο με διαδηλώσεις και πορείες, με σκοπό την προβολή των κοινωνικών και οικονομικών επιτευγμάτων της διεθνούς εργατικής τάξης.

Σήμερα,136 χρόνια μακριά από τα γεγονότα στο Σικάγο, η Πρωτομαγιά είναι εδώ προς τέρψη, αλλά και σκέψη.

Καλό Μήνα!

Νίκη Κεφαλά - γεωπόνος

Πηγή: cycladesopen.gr

Διαβάστε Περισσότερα »