Από τη Wall Street στην Καισαριανή - Του Κώστα Βαξεβάνη

Η ελευθερία του ανθρώπου δεν είναι μόνο αξία, αλλά πρέπει να παράγει και αξίες 

Οι φωτογραφίες με τους «ορθοστατούντες και ορθοβαδίζοντες» κομμουνιστές της Καισαριανής δεν αποτυπώνουν τίποτα το ανατριχιαστικό. ∆εν έχουν αίμα, δεν έχουν νεκρά σώματα, δεν έχουν βία. Ακόμη και η βία που υπονοείται όταν σε μια φωτογραφία φαίνονται άνθρωποι μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιστορική καταγραφή, η οποία έρχεται μάλιστα στο φως σε μια εποχή που είμαστε εξοικειωμένοι με τη βία. 

Τι είναι αυτό στις συγκεκριμένες φωτογραφίες που συνήγειρε και συγκλόνισε ανθρώπους μέσα κι έξω από την Ελλάδα; 

Ο θάνατος είναι οριακή κατάσταση και τελικό στάδιο της ζωής. Οταν ένας άνθρωπος φτάνει στον θάνατο βίαια, γνωρίζοντας μάλιστα με ακρίβεια το ραντεβού μαζί του, ότι σε λίγο δεν θα υπάρχει, τότε τα πράγματα δεν κρίνονται μόνο βιολογικά. Η ηθική υπόσταση και η αξιοπρέπεια του μελλοθάνατου είναι τελευταία του συνειδητή ζωτική ένδειξη. Το πώς προσέρχεται κάποιος στον θάνατο που του επιβάλλουν φανερώνει και ποιος είναι και πώς έζησε. Αν ο θάνατος είναι σκληρός, ο επιβεβλημένος και προγραμματισμένος γίνεται σκληρό μέτρο της ανθρώπινης αξίας. 

∆εν είναι η αποτύπωση των φρικτών ιστορικών στιγμών λοιπόν που συγκλονίζει. Είναι τα βλέμματα, αυτά τα βλέμματα που κοιτάνε τον φακό. Ξέρουν ποιο είναι το τέλος, αλλά δεν το αντιμετωπίζουν ως τέλος. Είναι σαν να κοιτάνε εσένα, 82 χρόνια μετά, και να ρωτάνε «εσύ τι έκανες;» κι όχι αν και πόσο τους λυπάσαι. 

Οι παλιές φωτογραφίες του 1944 δεν είναι απλώς και μόνο οι συγκλονιστικές φωτογραφίες ηρώων που σπανίζουν έτσι κι αλλιώς στην Ιστορία. Είναι το μέλλον που ανανεώνεται μέσα από τα απλά ανθρώπινα υλικά. Τον άνθρωπο που αξιολογεί όσα αξίζουν και θέλει να προσφέρει. Οι κουρελήδες που πάνε για εκτέλεση και περπατάνε προς τον θάνατο όρθιοι. Κι εσύ φοβάσαι μη βρέξει την ώρα που πας να πιεις καφέ. 

Στη μορφή τους δεν διακρίνεις κάποια υλικά προδιαγεγραμμένης σπουδαιότητας ούτε την υπόσχεση της αντοχής. ∆ιακρίνεις τον απλό άνθρωπο που πιστεύει πως τη ζωή την ορίζουν οι άνθρωποι και έχουν την ευθύνη της. 

Οι «200» επιστρέφουν για να πάρουν το αίμα τους πίσω. ∆εν πρόκειται για κάποια εκδίκηση, αλλά για αιματοδοσία της αλήθειας. Στην Ελλάδα την Ιστορία δεν την έγραψαν οι νικητές, αλλά οι προδότες και συνεργάτες των Γερμανών. Τους εκτελεσμένους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής παρέδωσαν στους Γερμανούς κατακτητές οι Ελληνες που τους είχαν φυλακισμένους στην Ακροναυπλία για τις ιδέες τους. Οι μαυραγορίτες της Κατοχής και οι δωσίλογοι έγιναν το επίσημο κράτος μετά τον πόλεμο. Τους απορρόφησε ο συμμαχικός αντικομμουνισμός και, για να δικαιολογήσει την ανήθικη νέα συνεργασία, τους έκανε κατ’ απονομή «πατριώτες» . Οσοι απελευθέρωσαν την Ελλάδα βαφτίστηκαν ανθέλληνες και συνέχισαν να φυλακίζονται και να εκτελούνται. Τα πρόσωπα των 200, με τη λεβεντιά, το θάρρος, την αξιοπρέπεια, είναι τα πρόσωπα της πραγματικής ιστορίας που άλλαξαν και κακοποίησαν. Τα βλέμματα που μέσα τους δεν βλέπεις σκοτάδι θανάτου αλλά φως είναι η νίκη των ηττημένων και προδομένων. Την ιστορία  την έκρυψαν, αλλά αυτά τα πρόσωπα δεν κρύβονται, λένε αυθόρμητα την αλήθεια. 

Παρότι εγγονός ενός από αυτούς τους μετέπειτα εκτελεσμένους, θα αποφύγω την καταγραφή των επιχειρημάτων για την ιστορική αξία των φωτογραφιών και τους συμβολισμούς σε σχέση με τον αγώνα εκείνης της εποχής. Υπάρχει ένας συμβολισμός, σύγχρονος και πολύ σημαντικός. 

Οι φωτογραφίες αποκαλύφθηκαν σήμερα σε μια κοινωνία που φοβάται να ζήσει όπως ονειρεύεται, που φοβάται να προσφέρει, που φοβάται να της προσφέρουν, που φοβάται για να φοβάται και φοβάται μη φοβηθεί. Που δεν θέλει να πονέσει, που αρνείται τη συλλογική της φύση, πιστεύοντας ότι έτσι φτιάχνει την προσωπική ασφάλεια και ευτυχία. Στην κοινωνία που θεωρεί ότι αδικία είναι το πέναλτι που δεν σφύριξε υπέρ της ομάδας ο διαιτητής και όχι η αδυναμία της να ζήσει. Που τραβάει σέλφι και καταναλώνει λάικ για ν’ ανέβει στην ιεραρχία της ναρκισσιστικής αυταρέσκειας. Στην κοινωνία όπου το «μαζί» έχει καταλήξει το άθροισμα κάποιας ψευτοευθύνης: να κάνουμε μαζί γιόγκα, μαζί να αυτοβελτιωθούμε, να κλάψουμε ή να ρίξουμε τις ευθύνες στους άλλους μέσα από την εικονική διαδρομή στα «παιδικά τραύματα» και στην πηχτή ανοησία. 

Στην κοινωνία αυτή οι φωτογραφίες φέρνουν, με το συναισθηματικό βάρος και τον ισχυρό συμβολισμό, μια άλλη θεώρηση. Η ελευθερία, η ελεύθερη βούληση, τα πράγματα για τα οποία δίνει μάχη ο άνθρωπος πρέπει να έχουν ένα αξιακό φορτίο. Ελευθερία δεν είναι ο «ετσιθελισμός» του καθενός και το «δικαίωμα» δεν υπερασπίζεται έναν αόριστο και εγωιστικό προσωπικό χώρο. Επιπλέον η ευτυχία και ο πόνος του καθενός δεν διαχωρίζονται κατά το δοκούν και δημιουργούνται μέσα στο κοινωνικό σύνολο. ∆εν είναι αποτελέσματα ενδοσκόπησης και μοναχικής πορείας. Αν δεν βελτιωθεί η κοινωνία, ο άνθρωπος θα παραμένει μέσα στο νέφος της προσωπικής αυταπάτης και η συνεχής, πραγματική δυστυχία του θα είναι το κυνήγι της ευτυχίας που δεν φτάνει. 

Γύρω από τον άνθρωπο-οπαδό της κατά φαντασίαν ευτυχίας έχει δημιουργηθεί το πλαίσιο της ολοκληρωτικής του εκμετάλλευσης. ∆εν εκμεταλλεύονται μόνο την εργασία του, αλλά το σύνολο της ύπαρξής του και τα συναισθήματά του. Ο ανεκπλήρωτος και αδικαίωτος άνθρωπος προσφεύγει στην προσωπική ερμηνεία και ενοχή, θεωρώντας ότι λύση είναι η αυτοβελτίωση. Ακόμη και η λύση της αυτοβελτίωσης δεν είναι παρά εμπόριο και καταναλωτική παγίδα. Το σύστημα τρέφεται, γεννά αυταπάτες σε ενοχικούς ανθρώπους, οι οποίοι αναζητούν τη λύση όχι στη συλλογική λειτουργία, αλλά στα άδυτα της ψυχής και στο «τραύμα». Ο φαύλος κύκλος καταλήγει στον εξαντλημένο και απογοητευμένο άνθρωπο. 

Η ελευθερία του ανθρώπου δεν είναι μόνο αξία, αλλά πρέπει να παράγει και αξίες. Η ευτυχία δεν είναι αυθύπαρκτη και εύκολη βεβαιότητα, ένα δικαίωμα που παράγει η αυθαίρετη θέληση. Εναλλάσσεται με τον πόνο και παράγεται από την προσπάθεια. ∆εν υπάρχει ευτυχία απόκοσμη και αποκοινωνικοποιημένη. 

Ο έμπορος ναρκωτικών είναι ικανοποιημένος όταν πουλάει ναρκωτικά, ο παιδόφιλος όταν βιάζει παιδάκια και ο απατεώνας όταν εξαπατά τους άλλους. Η ικανοποίηση περνάει από τα κοινωνικά φίλτρα, αλλά τελικώς έχει πραγματική υπόσταση όταν ανταποκρίνεται σε αξίες που υπηρετούν τον άνθρωπο. Οι επιστήμονες που θαυμάζουμε, οι ήρωες που λατρεύουμε, οι άνθρωποι που αγαπάμε μετριούνται με την προσφορά τους στους άλλους και σε εμάς, όχι πάντως στον εαυτό τους. 

Οπως κι αν απλώνεται μπροστά μας η ζωή με τους σύγχρονους συμβολισμούς της, κανένας στο μέλλον δεν θα εκτιμά τον χρηματιστή της Wall Street, τον Ιλον Μασκ ή τον Τζεφ Μπέζος. Θα εκτιμάμε περισσότερο τον άγνωστο πολίτη που έπεσε στη θάλασσα για να σώσει ένα παιδάκι που πνιγόταν. Και τους 200 της Καισαριανής. Τη θυσία και την προσφορά, την αξία και την αυταπάρνηση. Με αυτή την έννοια, η Ιστορία εκδικείται. 

Κώστας Βαξεβάνης / koutipandoras.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή: Η αξιοπρέπεια εκείνων που δεν λύγισαν

Εμφανίστηκαν σε δημοπρασία στο eBay από πωλητή στο Βέλγιο. 

Ο ψυχρός φακός του κατακτητή συναντά το αγέρωχο βλέμμα των αγωνιστών. Καλοντυμένοι, κατεβαίνουν από τα φορτηγά με παράστημα στητό. Τα πρόσωπα των μελλοθανάτων φαίνονται καθαρά. Μισάνοιχτα στόματα στο βάδισμα — τραγουδούν. Ένας υψώνει τη γροθιά. Η εικόνα παγώνει τον χρόνο: άνθρωποι που βαδίζουν προς τον θάνατο με το κεφάλι ψηλά, αλύγιστοι, σχεδόν ειρωνικοί απέναντι στη μοίρα τους. 

Η είδηση ήρθε ψυχρά, σχεδόν λακωνικά. Οκτώ μικρές φωτογραφίες από τη ναζιστική Κατοχή, που αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών αγωνιστών την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν σε δημοπρασία στο eBay από πωλητή στο Βέλγιο. Πρόκειται για τα μοναδικά μέχρι σήμερα οπτικά τεκμήρια από το Σκοπευτήριο Καισαριανής, τα οποία φαίνεται να προέρχονται από αρχείο Γερμανού στρατιωτικού και να είχαν παραμείνει για δεκαετίες σε ιδιωτική συλλογή στη Γερμανία. 

Μέχρι σήμερα ο ηρωισμός των 200 ζούσε κυρίως μέσα από αφηγήσεις, χαρακτικά όπως εκείνα του Τάσσου και στίχους ποιητών. Τώρα όμως γίνεται εικόνα αδιάψευστη. Οι φωτογραφίες δεν αφήνουν περιθώριο αμφιβολίας: το ήθος των αγωνιστών αποτυπώνεται σε κάθε βλέμμα, σε κάθε βήμα προς τη μάντρα που ο Κώστας Βάρναλης αποκάλεσε «σύνορο του κόσμου». 

Η αντίθεση που αναδύεται από τα καρέ είναι συγκλονιστική. Από τη μία πλευρά, η παγερή βαρβαρότητα της ναζιστικής μηχανής θανάτου — μια διαδικασία σχεδόν γραφειοκρατική, χωρίς συναίσθημα, χωρίς δισταγμό. Από την άλλη, η αξιοπρέπεια εκείνων που δεν λύγισαν. Οι φωτογραφίες αποκαλύπτουν κάτι βαθύτερο από μια ιστορική στιγμή: τη σύγκρουση δύο κόσμων. Του κόσμου της ναζιστικής βίας και του φασισμού απέναντι στον κόσμο της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

Κοιτάζοντας προσεκτικά, δεν βλέπει κανείς απλώς ανθρώπους που οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα. Βλέπει μια στάση ζωής. Βλέπει την περιφρόνηση για τον φόβο, την πίστη σε ιδανικά, την απόφαση να μη σκύψουν το κεφάλι. Λέξεις όπως «ηρωισμός» παύουν να είναι ιστορικές αφαιρέσεις και αποκτούν πρόσωπο, βλέμμα, βήμα. Οι εικόνες μοιάζουν να έχουν ήχο — σχεδόν ακούς το τραγούδι, σχεδόν νιώθεις τον παλμό μιας γενιάς που διάλεξε τη θυσία αντί της υποταγής. Ο φακός δεν κατέγραψε μόνο ένα έγκλημα· κατέγραψε το μεγαλείο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

Ογδόντα και πλέον χρόνια μετά, οι φωτογραφίες αυτές λειτουργούν σαν ηλεκτρικό ρεύμα στη συλλογική μνήμη. Θυμίζουν ότι η ελευθερία δεν είναι αφηρημένη έννοια αλλά πράξη, επιλογή, κόστος. Και μέσα από την αμείλικτη αντίθεση ανάμεσα στη βαρβαρότητα των Γερμανών κατακτητών και την αγέρωχη στάση των αγωνιστών, φωτίζεται πιο έντονα το ήθος όσων παλεύουν για έναν κόσμο πιο δίκαιο. 

Οι εικόνες της Καισαριανής στέκονται μπροστά μας σαν σιωπηλή κραυγή και σαν υπόσχεση. Ότι όσο θα υπάρχουν άνθρωποι που βαδίζουν προς το σκοτάδι με το κεφάλι ψηλά, η ιστορία δεν θα γράφεται από τον φόβο — αλλά από όσους έχουν το θάρρος να σταθούν όρθιοι. 

Πηγή: documentonews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

«Το χέρι που μου δίνει είναι το χέρι του σφαγέα» / 97χρονη από την Κάνδανο αποστόμωσε τον Σταϊνμάιερ (Video)

Κάθε άλλο παρά θερμή, όπως άλλωστε αναμενόταν, ήταν η υποδοχή στον πρόεδρο της Γερμανίας, Φράνκ Βάλτερ Σταϊνμάιερ, από τον λαό της μαρτυρικής Κανδάνου στα Χανιά, την Πέμπτη, καθώς τον συνόδευε η άρνησή του να συζητήσει καν το μέγα ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων στην Ελλάδα για τις θηριωδίες της ναζιστικής κατοχής, θέμα το οποίο θεωρεί… «λήξαν». 

Μέλη του Εθνικού Συμβουλίου για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων, αλλά και πολίτες ανάρτησαν πανό, στα ελληνικά και τα γερμανικά, και φώναξαν συνθήματα όπως «δεν υποχωρούμε αν δεν δικαιωθούμε», «Αποζημιώσεις – Δικαιοσύνη», αλλά η συγκλονιστικότερη στιγμή ήταν όταν η 97χρονη Δέσποινα Φιωτάκη, κάτοικος της Καντάνου απευθύνεται μέσω της διερμηνέα στον Σταϊνμάιερ με λόγια που αντικατοπτρίζουν το αίσθημα πικρίας και αδικίας που παραμένει ζωντανό στις μνήμες των κατοίκων. 

«Το χέρι που μου δίνει είναι το χέρι του σφαγέα» είπε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την αντίθεσή της και τη δυσκολία της να τον αντικρίζει. 

*

Όπως σχολιάζει το neakriti.gr, η δήλωση της κυρίας Δέσποινας, αναδεικνύει τον βαθύ πόνο και τη συλλογική μνήμη που φέρουν οι κάτοικοι της Καντάνου, ενός τόπου που πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος στην περίοδο της γερμανικής κατοχής, αναμένοντας ακόμη την πολυπόθητη δικαίωση.

Στο εθιμοτυπικό κομμάτι της επίσκεψης, ο Γερμανός πρόεδρος απέτισε φόρο τιμής στους πεσόντες της γερμανικής κατοχής, καταθέτοντας στεφάνι στο μνημείο, πάντα εν μέσω αντιδράσεων από συγκεντρωμένους.

Κατά την επίσκεψη, επιζώντες αρνήθηκαν να δώσουν χειραψία στον Γερμανό Πρόεδρο, εξιστορώντας του τις θηριωδίες που υπέστησαν από τους Γερμανούς κατακτητές το 1941.

Με αιχμές στη στάση της Γερμανίας, ακόμα και κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ήταν και ο χαιρετισμός του Μητροπολίτη Κισσάμου και Σελίνου, Αμφιλόχιου.

Ο δήμαρχος Καντάνου-Σελίνου, Αντώνης Περάκης, καλωσόρισε τον Γερμανό πρόεδρο στο αμφιθέατρο του Πολιτιστικού Κέντρου Καντάνου, εκφράζοντας την ελπίδα του η κατάθεση στεφάνου να αποτελέσει και έμπρακτη αναγνώριση της ανάγκης καταβολής αποζημιώσεων από το γερμανικό κράτος.

«Οι Ναζί θέλησαν να εξαφανίσουν την Κάντανο από τον χάρτη. Η Κάντανος είναι εδώ και σας καλωσορίζει», είπε ολοκληρώνοντας την ομιλία του ο κ. Περάκης.

Σταϊνμάιερ: Η αμήχανη «συγγνώμη»

Στην ομιλία του, ο Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάιερ είπε ότι «ο πόνος των συγγενών συγκλονίζει» και εξέφρασε «τη φρίκη και τη ντροπή» του για όσα έγραψαν οι Γερμανοί στις πλάκες το 1941.

«Είναι δύσκολο για έναν Γερμανό Πρόεδρο να προσέλθει σε αυτόν τον τόπο. Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να βρίσκομαι εδώ χωρίς να επισκεφτώ αυτόν τον τόπο. Σας ευχαριστώ που βρίσκεστε εδώ σήμερα και που μου επιτρέπεται να βρίσκομαι εδώ. Μας τείνετε χείρα συμφιλίωσης, και γι’ αυτό σας ευγνωμονώ».

Ο ίδιος περιέγραψε τις θηριωδίες που διέπραξαν οι Γερμανοί κατακτητές και αναφέρθηκε στα μαρτυρικά χωριά της Κρήτης. «Δεν μπορούμε σήμερα να μνημονεύουμε χωρίς να αναφερθούμε στους Εβραίους της Κρήτης. Η βαρβαρότητα και η απανθρωπιά των Γερμανών κατακτητών μου κόβει ακόμη και εμένα την ανάσα».

Στα ελληνικά, ζήτησε συγχώρεση στο όνομα της Γερμανίας: «Ζητώ συγχώρεση για το γεγονός ότι μετά τον πόλεμο η Γερμανία απέστρεψε το βλέμμα της από τα εγκλήματα που διέπραξε. Πρέπει όμως να διατηρήσουμε τη μνήμη. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό που μπορούμε να μεταλαμπαδεύσουμε τη μνήμη στην επόμενη γενιά».

Κλείνοντας, ο Σταϊνμάιερ υπογράμμισε ότι «σε έναν τέτοιο τόπο όπως η Κάντανος, αντιλαμβανόμαστε ότι έχουμε ένα κοινό μέλλον». Τόνισε επίσης ότι «στη χώρα μου λίγοι γνωρίζουν για τα εγκλήματα που διέπραξε η Γερμανία κατά της Ελλάδας και για τον φριχτό πόλεμο». Καταλήγοντας, δήλωσε: «Υποκλίνομαι με οδύνη και σεβασμό απέναντι στους νεκρούς. Η Κάντανος ανοικοδομήθηκε παρά τις οδύνες».

Πηγή: neakriti.gr / tvxs.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ρόδος: 80 χρόνια από την εκτέλεση του Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη - Ανακοίνωση του δημάρχου

 

Έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα και την ελευθερία των νησιών μας - 

Συμπληρώνονται 80 χρόνια από την εκτέλεση από τους Γερμανούς των δύο Δωδεκανησίων πατριωτών Γιώργου Κωσταρίδη και Μιχάλη Βρούχου, οι οποίοι εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς. 

Οι οικογένειές τους τέλεσαν σήμερα Παρασκευή 20 Σεπτεμβρίου 2024 στο παλαιό νεκροταφείο του Αγίου Δημητρίου, τρισάγιο στον τάφο των δύο ηρώων. 

Σημειώνεται ότι, συνήθως το τρισάγιο γινόταν στο ηρώο που βρίσκεται στο ύψωμα του Μπελ Πάσο στο σημείο ακριβώς όπου εκτελέστηκαν στις 20 Σεπτεμβρίου 1944 οι δύο πατριώτες, αλλά τα τελευταία χρόνια αποφασίστηκε να γίνει στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, όπου έχουν ταφεί σε κοινό τάφο ο Γιώργος Κωσταρίδης και ο Μιχάλης Βρούχος.

«Η εκτέλεση των δύο Ροδιτών έγινε στις 20 Σεπτεμβρίου 1944, αφού προηγήθηκε μια δίκη με συνοπτικές διαδικασίες δύο μέρες νωρίτερα, από το Στρατοδικείο της Μεραρχίας Εφόδου «Ρόδος» που καταδίκασε σε θάνατο τον Βρούχο και τον Κωσταρίδη (μαζί με τρεις Ιταλούς) «εν ονόματι του γερμανικού λαού» με την κατηγορία «της συνδρομής προς την υπηρεσία πληροφοριών του εχθρού».

Οι δύο Ροδίτες είχαν ενταχθεί στις υπηρεσίες του κατασκοπευτικού κλιμακίου της Ρόδου που μετέφερε πληροφορίες στις συμμαχικές δυνάμεις για τις κινήσεις των Γερμανών και των Ιταλών στη Ρόδο και τα άλλα νησιά.

Οι δύο Ροδίτες σε συνεργασία και με πολλούς άλλους συμπολίτες μας συγκέντρωναν πάντοτε πολύτιμες πληροφορίες για τις κινήσεις των Γερμανών, ο δε Βρούχος που ήταν άριστος ραδιοτεχνίτης δεν δίσταζε να πηγαίνει ακόμη και στο Λημέρι της Μονολίθου για να επισκευάσει τον ασύρματο του κατασκοπευτικού κλιμακίου όταν πάθαινε βλάβη, η δε σύλληψή του από τους Γερμανούς έγινε όταν επέστρεφε από μια τέτοια αποστολή !..

Ο Βρούχος και ο Κωσταρίδης είχαν αναπτύξει ένα ισχυρό δίκτυο πληροφοριοδοτών μέσα στις εχθρικές γραμμές και με μεγάλο κίνδυνο της ζωής τους κατόρθωναν να ενημερώνουν το κατασκοπευτικό κλιμάκιο που βρισκόταν στο Λημέρι της Μονολίθου.

Η δράση των δύο Ροδιτών ήταν ιδιαιτέρως χρήσιμη για τις συμμαχικές δυνάμεις, αλλά οι Γερμανοί –φυσικά με τη συνδρομή καταδοτών- κατόρθωσαν να τους εντοπίσουν και να τους συλλάβουν.

Στις πολύωρες ανακρίσεις τους, σε καμιά περίπτωση δεν λύγισαν, ούτε κατέδωσαν τους συνεργάτες τους. Είναι πάντως χαρακτηριστικό, ότι στους δύο πατριώτες, όταν το κατασκοπευτικό κλιμάκιο αντιλήφθηκε ότι στένευε γύρω τους ο γερμανικός κλοιός, τους πρότεινε να τους φυγαδεύσει στη Μέση Ανατολή, αλλά αυτοί αρνήθηκαν.

Ανακοίνωση του δημάρχου Ρόδου για την επέτειο 80 χρόνων από την εκτέλεση των ηρώων Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη 

Ανακοίνωση εξέδωσε ο δήμαρχος Ρόδου, Αλέξανδρος Κολιάδης, για την επέτειο συμπλήρωσης 80 χρόνων από την εκτέλεση των ηρώων Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής με αφορμή και το τρισάγιο που πραγματοποιείται σήμερα στο παλαιό νεκροταφείο του Αγίου Δημητρίου.

Ειδικότερα, στην ανακοίνωση αναφέρονται τα εξής:

“Σήμερα, με βαθιά συγκίνηση και σεβασμό, τιμούμε τη μνήμη των ηρώων μας, Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη, που πριν από 80 χρόνια εκτελέστηκαν από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής, πληρώνοντας με τη ζωή τους την πίστη τους στην ελευθερία και την πατρίδα.

Η Ρόδος δεν ξεχνά τους ήρωες της. Η μνήμη τους παραμένει ζωντανή στις καρδιές μας και αποτελεί φάρο θάρρους και αφοσίωσης για τις επόμενες γενιές.

Οι δυο αυτοί πατριώτες, μέσα από την αντιστασιακή τους δράση, απέδειξαν ότι το θάρρος και η αυταπάρνηση είναι ιδανικά άφθαρτα, που καθοδηγούν τους ανθρώπους σε στιγμές κρίσιμες.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η μνήμη τους μάς καλεί να σταθούμε ενωμένοι και να συνεχίσουμε τον αγώνα για Δικαιοσύνη, Ειρήνη και Ελευθερία.”

(Με πληροφορίες από τη Ροδιακή)

Διαβάστε Περισσότερα »

Εργατική Πρωτομαγιά: Πότε έγινε ο πρώτος επεισοδιακός εορτασμός στην Ελλάδα* Τα πρώτα αιτήματα και η σύνδεση με τον «Επιτάφιο» του Ρίτσου (Videos)

 

Ήταν πριν από 131 χρόνια όταν τιμήθηκε για πρώτη φορά η Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα. Από τότε έχει συνδεθεί με την ιστορία της χώρας και με τους αγώνες της, όχι μόνο για την υπεράσπιση των εργατικών δικαιωμάτων αλλά και της ίδιας της ελευθερίας και της αποτίναξης του ξένου ζυγού. 

Εκείνος ο πρώτος εορτασμός πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το 1893 με πρωτοβουλία του Σταύρου Καλλέργη, επικεφαλής του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου. Ανάμεσα στα αιτήματα των διαδηλωτών ήταν η καθιέρωση του 8ωρου, αλλά και της Κυριακής σε μέρα αργίας, καθώς και η απονομή σύνταξης στα θύματα των εργατικών ατυχημάτων. 

Ακόμη και εκείνος ο πρώτος εορτασμός ήταν επεισοδιακός. Ο Καλλέργης επέδωσε ψήφισμα στη Βουλή, αλλά η κωλυσιεργία του προέδρου του Σώματος να το αναγνώσει προκάλεσε την έντονη διαμαρτυρία του με αποτέλεσμα, αφού οι στρατιώτες της φρουράς τον χτύπησαν με τα κοντάκια τους, να συλληφθεί για διατάραξη της συνεδρίασης και να φυλακιστεί για δέκα μέρες στις φυλακές του Παλαιού Στρατώνα. 

*

Η Εργατική Πρωτομαγιά γιορτάστηκε σχεδόν κάθε χρόνο τα χρόνια που ακολούθησαν. Το 1936 «πνίγηκε» στο αίμα, όταν στις κινητοποιήσεις των καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη έχασαν τη ζωή τους δώδεκα άνθρωποι από την επέμβαση των δυνάμεων της τάξης. Ο θρήνος μιας μητέρας για τον νεκρό της γιο, τον 25χρονο Τάσο Τούση, στη διασταύρωση των οδών Βενιζέλου και Εγνατίας, ενέπνευσε τον Γιάννη Ρίτσο για τη συγγραφή του ποιητικού του έργου «Ο Επιτάφιος».

Οκτώ χρόνια αργότερα, η Πρωτομαγιά θα συνδεόταν με ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ναζιστικής θηριωδίας. Στις 27 Απριλίου του 1944 αντάρτες της ΕΛΑΣ θα στήσουν ενέδρα στον δρόμο Μολάων – Σπάρτης, στη Λακωνία, και θα σκοτώσουν τον γερμανό στρατιωτικό διοικητή της Πελοποννήσου, στρατηγό Φραντς Κρεχ, και τρεις άνδρες της συνοδείας του. Σε αντίποινα, οι ναζί αποφάσισαν «την εκτέλεση 200 κομουνιστών, καθώς και την εκτέλεση όλων των ανδρών που θα συλλαμβάνονται μεταξύ Μολάων και Σπάρτης». 

*

Παρά τις προσπάθειες των ανταρτών, αλλά και του αρχιεπίσκοπου Δαμασκηνού, οι 200 θα εκτελεστούν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου του 1944, ενώ οι εκτελεσθέντες στη Λακωνία ξεπέρασαν τους εκατό.

Στα ταραγμένα μεταπολεμικά χρόνια η πρώτη ανοικτή συγκέντρωση θα πραγματοποιηθεί στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Στη μετεμφυλιακή Ελλάδα οι πρωτομαγιάτικες εκδηλώσεις πραγματοποιούνται κυρίως σε κλειστούς χώρους λόγω των περιορισμών που επιβάλλονται στις δημόσιες συναθροίσεις.

Την Πρωτομαγιά του 1967 δεν πραγματοποιείται καμία εκδήλωση καθώς λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 21 Απριλίου, έχει επιβληθεί η χούντα των συνταγματαρχών. Από το επόμενο έτος, το δικτατορικό καθεστώς καθιερώνει την Πρωτομαγιά ως αργία.

Η πρώτη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση της Μεταπολίτευσης, το 1975, πραγματοποιείται στην πλατεία Κοτζιά και χαρακτηρίζεται από μαζικότητα. Από τον επόμενο χρόνο η συγκέντρωση της Πρωτομαγιάς θα φιλοξενείται στο Πεδίο του Άρεως μπροστά από το κτίριο της ΓΣΕΕ.

Στην φωτο: Στιγμιότυπο από την πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση των εργαζομένων στην πλατεία Αριστοτέλους, 1998

Πηγή: hellasjournal.com

Διαβάστε Περισσότερα »

Τετραπλή Κατοχή

Μέρα που είναι σήμερα, ας πάμε νοερά πίσω. Σ’ ένα «πίσω» που όσο απομακρύνεται τόσο λιγότερο το ξέρουμε. Απόδειξη, μια στις τόσες, η άκρως ανιστόρητη δήλωση ενός υπουργού ότι, λόγω της ενεργειακής κρίσης, οδεύουμε προς «τον δυσκολότερο χειμώνα μετά το 1942». Δεν έχει σημασία τ’ όνομά του. Είναι ένας από τους πολλούς αξιωματούχους που μιλάνε και ξαναμιλάνε δίχως να προλαβαίνουν να βουτήξουν τη γλώσσα τους στη φαιά ουσία τους.

Η τριπλά κατεχόμενη Ελλάδα του 1942 βασανίστηκε ανελέητα και από τέταρτο δυνάστη: τον αγριότατο χειμώνα. Τη χώρα, καταληστευμένη από τους κατακτητές και αποδιαλυμένη από τη δωσίλογη κυβέρνηση Τσολάκογλου, την πελέκησε ένας λιμός που συγκρίνεται με τους δεινότερους της αρχαιότητας. Κι αν στην ύπαιθρο άντεξαν κάπως περισσότερο, χάρη στη γη τους, και τουλάχιστον προλάβαιναν να θάψουν τους νεκρούς τους, στα αστικά κέντρα, και προπάντων στην Αθήνα, τα κουφάρια των πεινασμένων έμεναν έκθετα στους δρόμους για μέρες, ώσπου να μεταφερθούν με κάρα· σαν σακιά. Γέμισε Μεσολόγγια ο τόπος από την πείνα. Τα τετράποδα, κατοικίδια και αδέσποτα, κυνηγήθηκαν για να κορέσουν τον μοιραίο θάνατο. Μα οι νεκροί μετρήθηκαν πάνω από 100.000.

Τα δημοτικά τραγούδια της μεσολογγίτικης πολιορκίας και της Εξόδου απαθανάτισαν τις αντιλιμικές «λύσεις» που επινόησε η απελπισία. Το ίδιο έπραξαν τα δημοτικά της Κατοχής, επέλεξαν ωστόσο τον δρόμο της ναυαγοσωστικής σάτιρας, ιδίως τα νησιώτικα. Παράδειγμα ένα δωδεκανησιακό: «Ηρθε και νέα διαταγή από τον Μουσολίνι, / γάδαρος, σκύλος κι όρνιθα και γάτης να μη μείνει. / Κι άμα δεν είχεν σκύλους πλιο, τρώγαμεν ατσουκνούδες, / μολόχα δεν αφήναμεν, ούτε και σκυλαρούδες. / Εγώ θυμούμαι να σας πω, μπροστά εις την αυλή μου / δυο στρατιώτες Γερμανοί εσφάξαν το σκυλί μου. / Επειτα βρέθημεν κι εμείς εις την απελπισία, / εφάγαμε το γάδαρο, κι ας ήταν αμαρτία». Και μια μελαγχολική ερωτική πρόσκληση, από τη Νάξο, όπως τη διέσωσε ο Ν. Βλ. Σφυρόερας στο βιβλίο «Απεραθίτικα πολεμικά τραγούδια (1940-1944)», που εκδόθηκε το 1945: «Που θα σε ταΐζω, έλα, / βελανόψωμο, κοπέλα» – όπου βελανόψωμο το «ψωμί» από βελανίδια.

Καμιά σάτιρα δεν αναιρεί την πραγματικότητα όμως. Κι αυτό το ξέρει ο λαϊκός ποιητής της Κάσου: «Ούλα τους τα πουλήσασι τα μαλαματικά τους, / να βρούσι μια μπουκιά ψωμί να φάσι τα παιδιά τους». Τι δεν ήξερε; Οτι στη μεταπολεμική Ελλάδα οι μαυραγορίτες θα λογίζονταν σαν αγνοί πατριώτες.

Παντελής Μπουκάλας 

Από την Καθημερινή

Διαβάστε Περισσότερα »

Ρόδος: 28 Οκτωβρίου 1940 - Η Ιστορία που ΔΕΝ διδάσκεται !

 Ξεχασμένοι» οι ήρωες που έπεσαν για την πατρίδα -

ΤΙΜΟΥΜΕ  σήμερα την επέτειο του «’Έπους του Σαράντα». Μεγάλη εθνική γιορτή που σηματοδοτεί την σθεναρή αντίσταση του ελληνικού λαού στους φασίστες και σε όλες τις άλλες  δυνάμεις του σκότους που θέλησαν να καταδυναστεύσουν τη χώρα μας. Και «κατά ειωθότα» την παραμονή της 28ης Οκτωβρίου στη Ρόδο έγιναν στα σχολεία ομιλίες στους μαθητές όπου οι εκπαιδευτικοί (ανάλογα με την ιδεολογικοπολιτική τοποθέτηση τους) άλλοι είπαν ότι το ιστορικό ΟΧΙ το είπε ο Μεταξάς και άλλοι ο ελληνικός λαός, όπως συνήθως συμβαίνει.


Η Ρόδος και τα άλλα νησιά της Δωδεκανήσου, έχουν τη δική τους ιστορία εκείνη την περίοδο που-δυστυχώς- ΔΕΝ διδάσκεται ούτε στα σχολεία, ούτε στις πανεπιστημιακές σχολές που λειτουργούν στη Ρόδο, ούτε πουθενά αλλού. Το μάθημα της πατριδογνωσίας έχει καταργηθεί εδώ και πολλά χρόνια, για να έχουμε τώρα και τις ανόητες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις !..

Αξίζει τον κόπο-μέρες που είναι- να πούμε μερικές κουβέντες, για να θυμηθούν οι παλαιότεροι και να μάθουν οι νεώτεροι, τι έγινε στη Ρόδο όταν κηρύχτηκε ο πόλεμος. Γιατί  όλοι ξέρουν μόνο τι έγινε στις 28 Οκτωβρίου 1940 από τις εικόνες που δείχνει η τηλεόραση κάθε χρόνο, για τους στρατιώτες που έμπαιναν στα τρένα από την Αθήνα για να πάνε στο μέτωπο, κάποιες άλλες εικόνες με στρατιώτες να πολεμούν στα χιονισμένα βουνά της Ηπείρου κλπ. ‘Όλα  γνωστά  και χιλιοπαιγμένα από την τηλεόραση. 

    Δωδεκανήσιοι κρατούμενοι στο προαύλιο πίσω από το δημαρχείο (φωτογραφία αρχείο Βρατσάλη)

Όταν, λοιπόν, κηρύχτηκε ο πόλεμος, οι Ιταλοί κατακτητές συνέλαβαν στη Ρόδο και στα άλλα νησιά της Δωδεκανήσου, όλους του ‘Έλληνες υπηκόους από 18 μέχρι 60 χρόνων και τους συγκέντρωσαν στην Μεσαιωνική Τάφρο. Είναι το περίφημο κοντσεντραμένο όπου  περίπου 500 Έλληνες έζησαν κάτω από απάνθρωπες συνθήκες μέσα στο κρύο και τα βροχή μέχρι τις αρχές του Ιανουαρίου όταν  μεταφέρθηκαν στις εγκαταστάσεις πίσω από το σημερινό δημαρχείο, όπου λειτουργούσαν οι στάβλοι του ιταλικού ιππικού. Και εκεί οι συνθήκες ήταν εξ ίσου δραματικές.
Μέσα, όμως, στο κοντσεντραμέντο οργανώθηκαν οι πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις από τους έγκλειστους Έλληνες Δωδεκανήσιους που η δράση τους κατά τη διάρκεια της κατοχής  ήταν αποφασιστικής σημασίας, ενώ πολλοί (άνδρες και γυναίκες)εντάχθηκαν στα κατασκοπευτικά κλιμάκια.

Τις πρώτες μέρες του πολέμου  πολλοί Δωδεκανήσιοι (ακόμη και Εβραίοι) με βάρκες δραπέτευσαν από τη Ρόδο και πήγαν στις απέναντι τουρκικές ακτές και στη συνέχεια στη Μέση Ανατολή για να καταταγούν στον ελληνικό στρατό όπου είχαν συμμετοχή και στις μάχες του Ελ Αλαμέιν ,ενώ στο πολεμικό ναυτικό. Δωδεκανήσιοι πήραν μέρος ακόμη και στην απόβαση της Νορμανδίας. Αναφέρω μεταξύ άλλων τον Καλύμνιο αξιωματικό Κλεάνθη Ζερβό (που εκλέχτηκε με το ΠΑΣΟΚ βουλευτής Δωδεκανήσου το 1981 και το 1985) και τον ναύτη Στάθη Παπαστατικό με καταγωγή από το Καστελλόριζο και τον Αρχάγγελο.

Παράλληλα, στην Αθήνα μόλις κηρύχτηκε ο πόλεμος  συγκροτήθηκε το Σύνταγμα Δωδεκανησίων Εθελοντών με διοικητή τον Συμιακό  αξιωματικό Μάρκο Κλαδάκη. Πάνω από 1.500 Δωδεκανήσιοι ακόμη και από το εξωτερικό, εντάχθηκαν στο Σύνταγμα και μετά την απαραίτητη εκπαίδευση πολέμησαν με απαράμιλλο ηρωισμό στο μέτωπο. Άλλοι Δωδεκανήσιοι εντάχθηκαν στον Ιερό Λόχο και επέστρεψαν στις 8 Μαΐου 1945 ελευθερωτές στα νησιά μας, αφού πολέμησαν σκληρά με τις συμμαχικές δυνάμεις κυρίως στο Αιγαίο!.. 

Δωδεκανήσιοι κρατούμενοι στο προαύλιο πίσω από το δημαρχείο (φωτογραφία αρχείο Βρατσάλη)

Βαρύ ήταν  το τίμημα που πλήρωσαν με τη ζωή τους πολλοί Δωδεκανήσιοι αγωνιστές. Μακρύς ο κατάλογος των πατριωτών που εκτελέστηκαν από τους κατακτητές και που η μνήμη τους ΔΕΝ τιμάται ανάλογα από τις επόμενες γενιές. Δύο μικρά παραδείγματα για την ιστορία : Για τους ήρωες Νικόλαο Σάββα και Γιώργο Κυρμιχάλη υπήρχε απόφαση κάθε χρόνο τον Οκτώβριο στη Σορωνή να γίνεται μια εκδήλωση για να τιμηθεί η μνήμη τους. Η εκδήλωση δεν γίνεται τα τελευταία χρόνια, ενώ οι οικογένειες Βρούχου και Κωσταρίδη που τα παιδιά τους Μιχάλη και Γιώργο εκτέλεσαν οι Γερμανοί , τιμούν κάθε χρόνο τη μνήμη τους χωρίς να προσκαλούν τις τοπικές αρχές , ενώ το Βενετόκλειο Γυμνάσιο (στο οποίο οι δύο μαθητές είχαν φοιτήσει) δεν καταθέτει πλέον ούτε ένα στεφάνι στον τάφο τους !..
Επισημαίνω επιλεκτικά αυτά τα ελάχιστα γεγονότα θέλοντας  να καταδείξω ότι η 28η Οκτωβρίου δεν είναι μόνο «το ιστορικό ΟΧΙ» και ο πόλεμος στα βουνά της Ηπείρου και της Αλβανίας όπως συνηθίζεται να επικρατεί, είναι και το ΟΧΙ που βροντοφώνησε ο δωδεκανησιακός λαός ο οποίος, παρά το γεγονός ότι βρίσκονταν υπό ξένη κατοχή, πολέμησε ηρωικά και κατόρθωσε ,ύστερα από πολλές θυσίες, να απελευθερωθεί και να ενσωματωθεί στον ελληνικό κορμό.
Δυστυχώς-όπως προανέφερα- η Ιστορία αυτή ΔΕΝ διδάσκεται και ο κίνδυνος να ξεχαστεί παραμένει πάντα μεγάλος !..

Λίγες μέρες μετά την κήρυξη του πολέμου συγκροτήθηκε το Σύνταγμα Δωδεκανησίων Εθελοντών

Έγραψε o δημοσιογράφος ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ στην εφημερίδα Ροδιακή

Διαβάστε Περισσότερα »

Ζελένσκι: Ομιλία μέλους του ναζιστικού τάγματος Αζόφ, μέσα στην ελληνική Βουλή (Video)

Ένας Ελληνοουκρανός στρατιώτης απευθύνθηκε προς τους παρόντες στα πλαίσια της ομιλίας Ζελένσκι, αποκαλύπτοντας πως είναι μέλος του νεοναζιστικού τάγματος. Μια ντροπιαστική στιγμή μέσα στην ελληνική Βουλή. Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, ζητά εξηγήσεις από τον Τασούλα ο ΣΥΡΙΖΑ.

Kατά  τη διάρκεια της ομιλίας του Βολοντιμίρ Ζελένσκι στο Ελληνικό Κοινοβούλιο ο πρόεδρος της Ουκρανίας θέλησε να δώσει τον λόγο σε δύο στρατιώτες που πολεμούν τη Ρωσία.

Ένας εξ αυτών μάλιστα, ο πρώτος που μίλησε στην ελληνική Βουλή, επίσης μέσω τηλεδιάσκεψης, είπε πως είναι Ελληνοουκρανός, με καταγωγή από τη Μαριούπολη, τονίζοντας πως ο παππούς του είχε πολεμήσει στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το παράδοξο, όμως, είναι πως ο εν λόγω στρατιώτης-ομιλητής που απευθύνθηκε μέσα στο Ελληνικό Κοινοβούλιο είναι μέλος του νεοναζιστικού Τάγματος του Αζόφ, πράγμα που αποκάλυψε ο ίδιος στην αρχή της ομιλίας του και πριν αναφερθεί στην τραγική κατάσταση της Μαριούπολης. Ο ίδιος παραδέχτηκε πως είναι μέλος της ακροδεξιάς ομάδας της εθνικής φρουράς της Ουκρανίας, που πολεμά αυτή την περίοδο στη χώρα, σε μία ντροπιαστική στιγμή μέσα στην ελληνική Βουλή και ένα μελανό σημείο της γενικότερης ομιλίας Ζελένσκι.

"Καλημέρα αξιότιμα μέλη της ελληνικής Βουλής. Απευθύνομαι σε εσάς σαν Έλληνας στην καταγωγή. Λέγομαι Μιχαήλ. Ο παππούς μου πολέμησε στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο κατά των ναζιστών. Τραυματίστηκε τρεις φορές. Εγώ γεννήθηκα στη Μαριούπολη και συμμετέχω στην άμυνα της πόλης από τους Ρώσους ναζιστές.

Δεν θα μιλήσω για τις δυσκολίες που έχουμε στην ουκρανική άμυνα, μέσα από το Τάγμα Αζόφ, αυτό είναι το χρέος μου έναντι της πόλης μου, είναι το χρέος μου σαν άντρας. Πρέπει να μιλήσω για τις καταστροφικές συνθήκες στις οποίες βρίσκεται η ειρηνική Μαριούπολη", είπε ο εν λόγω στρατιώτης.

Δείτε το σχετικό βίντεο:

*

Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, ζητά εξηγήσεις από τον Τασούλα ο ΣΥΡΙΖΑ. Νεότερες ειδήσεις ==>> news247.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »

Το ολοκαύτωμα των Εβραίων της Ρόδου

 

Το Ολοκαύτωμα των Εβραίων εορτάζεται κάθε χρόνο σε όλο κόσμο, όχι μόνο από τους Εβραίους αλλά και από άλλες εθνότητες που θέλουν να τιμήσουν τη μνήμη των έξι εκατομμυρίων συνανθρώπων μας που βασανίστηκαν και έχασαν τη ζωή τους, αλλά και για να αποφευχθεί η επανάληψη Ολοκαυτώματος και σε άλλες εθνότητες και λαούς.

Η Εβραϊκή παροικία της Ρόδου
 

Η ιστορία της Εβραϊκής κοινότητας της Ρόδου αρχίζει από την Ελληνιστική περίοδο, τουλάχιστον από 142 π.Χ. και μετά. Τον 1ο μ.Χ. αιώνα ο ιστορικός Josephus και το 653 μ.Χ. ο ιστορικός Θεόφραστος αναφέρονται στην παρουσία Εβραίων στη Ρόδο και το 1116 μ.Χ. ο περιηγητής Rabbi Benjamin of Tuleda βρίσκει στο νησί γύρω στους 400-500 Εβραίους.

Αργότερα, λόγω της Ισπανικής Ιεράς Εξέτασης, αρκετοί Εβραίοι, κυρίως, από τη Θεσσαλονίκη, αλλά, και από τη Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη και Ιερουσαλήμ μετακόμισαν στη Ρόδο. Το 1900, προτού αρχίσει η Εβραϊκή μετανάστευση, όπως και η Ελληνική, στην Αμερική και Αφρική οι Εβραίοι της Ρόδου αριθμούσαν 4500-5000.

 

 

Ολοκαύτωμα
 

Μετά την κατάληψη της Δωδεκανήσου από τους Ιταλούς, οι Εβραίοι προσαρμόστηκαν στη νέα πραγματικότητα. Αλλά την 1η Νοεμβρίου 1936, με την υπογραφή της συνθήκης φιλίας Γερμανίας και Ιταλίας, η κατάσταση άλλαξε και χειροτέρεψε μετά την Ιταλική ανακωχή, στις 8 Σεπτεμβρίου 1943, και την κατάληψη της Ρόδου από τις Γερμανικές στρατιωτικές δυνάμεις που βρίσκονταν στο νησί.

Στις 18 Ιουλίου 1944, οι Γερμανοί διέταξαν τους 16 και άνω ετών άρρενες Εβραίους να παρουσιαστούν στο Διοικητήριο της Αεροπορίας. Την επομένη έφεραν τις γυναίκες με τα παιδιά τους και τις υποχρέωσαν να φέρουν μαζί τους όλα τους τα τιμαλφή, υπολογιζόμενης αξίας 300.000 χρυσές λίρες, τα οποία κατέσχεσαν.

Τα σπίτια τους που είχαν εγκαταλείψει βιαστικά λεηλατήθηκαν. Στις 23 Ιουλίου, 1.673 Εβραίοι διατάχθηκαν να πάνε στο λιμάνι. Με τα κεφάλια κατεβασμένα, πέρασαν μέσα από τους άδειους δρόμους βαδίζοντας προς το πεπρωμένο τους.

Όταν έφτασαν στο λιμάνι τους πέταξαν μέσα σε τρία παλιοκάραβα. Πηγαίνοντας για τον Πειραιά σταμάτησαν στη Λέρο για να πάρουν καμιά εκατοστή Εβραίους από την Κω. Στις 31 Ιουλίου έφτασαν στον Πειραιά και αμέσως τους μετέφεραν στο Χαϊδάρι, όπου πέρασαν 36 ώρες μέχρι να επιτρέψουν στον Ερυθρό Σταυρό να τους δώσει φαγητό και νερό. Ξεχώρισαν τις γυναίκες από τους άνδρες, τις έγδυσαν για να βεβαιωθούν πως δεν είχαν κρύψει χρυσαφικά μέσα στα γεννητικά τους όργανα.

Στις 3 Αυγούστου, αφού πρώτα τους έβγαλαν τα χρυσά δόντια και τους πήραν τα γυαλιά, τους φόρτωσαν σε βαγόνια ζώων και έκλεισαν τις πόρτες. Το ταξίδι για την Πολωνία κράτησε 13 μέρες και στις 16 Αυγούστου έφτασαν στο Auschwitz. Διάλεξαν 1.200, που τους έκριναν πολύ αδύνατους για να δουλέψουν και τους έστειλαν στους θαλάμους αερίων και στα κρεματόρια.

Τους υπόλοιπους τους κράτησαν για υποχρεωτική εργασία σε λατομεία, ορυχεία και σιδηροδρομικές γραμμές. Οι γυναίκες βιάστηκαν, αποστειρώθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν σε απάνθρωπα πειράματα, χωρίς έλεος. Παρά τη δεκάμηνη, μόνο, παραμονή τους σε στρατόπεδα, μόνο 120 γυναίκες και 30 άνδρες επέζησαν οι οποίοι από την εξάντληση είχαν γίνει ζωντανοί σκελετοί και αρκετοί πέθαναν.

Έτσι, μετά από δυο χιλιάδες χρόνια, έπαψε να υπάρχει η Εβραϊκή κοινότητα της Ρόδου! Το 1946, επί δημαρχίας Γαβριήλ Χαρίτου, η πλατεία στο κέντρο της άλλοτε Εβραϊκής κοινότητας ονομάστηκε "Πλατεία των Εβραίων Μαρτύρων".

 

Mανώλης Κασσώτης

 

Στις 27 Ιανουαρίου 1945, το στρατόπεδο εξόντωσης του Άουσβιτς - Μπιρκενάου απελευθερώθηκε από τα σοβιετικά στρατεύματα

 

Το Νοέμβριο του 2005, κατά τη διάρκεια της εξηκοστής Γενικής Συνέλευσης των Αντιπροσώπων τους, τα Ηνωμένα Έθνη αποφάσισαν να ορίσουν την 27^η Ιανουαρίου ως Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων και προέτρεψαν τις χώρες-μέλη του οργανισμού να αναπτύξουν εκπαιδευτικά προγράμματα που θα μεταφέρουν τη μνήμη αυτής της τραγωδίας στις επερχόμενες γενεές.

Η Εβραίοι της Ρόδου, με τη μακραίωνη ιστορία και την πλούσια πολιτισμική τους παράδοση, έζησαν εδώ, ειρηνικά, για περισσότερο από 2.200 χρόνια. Η ιστορική διαδρομή τους διακόπηκε βάναυσα στις 23 Ιουλίου του 1944 όταν οι 2.500 Εβραίοι της Ρόδου, μαζί με τους 100 Eβραίους  της Κω, εξοντώθηκαν στα χιτλερικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Φέτος, η Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος, προηγείται της  γιορτής «Του Μπισβάτ», της γιορτής των «Γενεθλίων» των δένδρων.

Το «Του Μπισβάτ είναι μια αρχαία και αυθεντική εβραϊκή σύνδεση με τα σύγχρονα οικολογικά ζητήματα. Είναι μια ευκαιρία για  να ευαισθητοποιηθούμε  και να επικεντρωθούμε στην περιβαλλοντική ευαισθησία της εβραϊκής παράδοσης φυτεύοντας δέντρα.

«Ο Άνθρωπος είναι ένα δέντρο στον αγρό» και υποχρέωσή του είναι να γνωρίζει ότι η Γη του δίνει ζωή, από τη Γη είναι απόλυτα εξαρτημένος, καθώς αυτή του προσφέρει όλα όσα χρειάζεται για τη ζωή του.

Με σεβασμό και ευλάβεια η Ισραηλιτική Κοινότητα Ρόδου τιμά τις δύο αυτές σπουδαίες ημέρες μνήμης και αφοσίωσης. Φέτος προχώρησε στη φύτευση δεκαπέντε (15) δέντρων στο «Δάσος της Μνήμης». Τα δέντρα φυτεύτηκαν εις μνήμην εκείνων που χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα. Η δενδροφύτευση έγινε με τη σύμπραξη της επιχείρησης κοινωνικής ωφέλειας «Για τη φύση» που δημιουργεί το «Δάσος της Μνήμης» στην καμένη δασική έκταση της περιοχής Κανδυλί – Τσαΐρι.

 

ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΡΟΔΟΥ

 

 

 

Διαβάστε Περισσότερα »

Μανώλης Γλέζος: Όταν κατέβασε μαζί με τον Σάντα τη σημαία των ναζί από την Ακρόπολη (Video)

Ο Μανώλης Γλέζος έφυγε από τη ζωή έπειτα από αρκετές ημέρες νοσηλείας. Ο ήρωας της Εθνικής Αντίστασης, εμβληματική προσωπικότητα της Αριστεράς, έμεινε στην ιστορία για το κατέβασμα της σημαίας των ναζί από την Ακρόπολη. Με μια πράξη ηρωισμού ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας κατέβασαν από την Ακρόπολη τη γερμανική σημαία με τη σβάστικα στις 30 Μαΐου 1941, όταν ήταν φοιτητές. Είχε συμπληρωθεί ένας μήνας από την παράδοση της Αθήνας στους Γερμανούς ναζί, που ολοκλήρωναν τις επιχειρήσεις τους στην Ελλάδα με την κατάληψη της Κρήτης. Σαν σήμερα στις 30 Μαΐου του 1941 οι δύο 19χρονοι με μία παράτολμη ενέργειά σκαρφαλώνουν στον Ιερό Βράχο και κατευθύνονται προς τον Παρθενώνα με στόχο να κατεβάσουν τη σημαία του Γ' Ράιχ.

Αποφασίζουν να υλοποιήσουν το σχέδιό τους, φροντίζοντας μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια, αφού τυχόν αποτυχία σήμαινε θάνατο. Οι δύο φοιτητές πηγαίνουν στην Εθνική Βιβλιοθήκη και διαβάζουν ό,τι σχετικό υπάρχει με τον Ιερό Βράχο: τις σπηλιές, τις τρύπες και κάθε λογής χάρτες της Ακρόπολης. Γρήγορα, αντιλαμβάνονται ότι η μόνη διαδρομή που έπρεπε να ακολουθήσουν για να μην γίνουν αντιληπτοί από τους Γερμανούς φρουρούς ήταν μέσω του Πανδρόσειου Άντρου.

Το πρωί της 30ης Μαΐου 1941, ο Γλέζος και ο Σάντας πληροφορήθηκαν από το ραδιόφωνο ότι η Κρήτη είχε πέσει. Οι Γερμανοί με προκηρύξεις κόμπαζαν για το κατόρθωμά τους. Ήταν η κατάλληλη στιγμή να δώσουν ένα αποφασιστικό χτύπημα στο γόητρο του κατακτητή. Θα δρούσαν το ίδιο βράδυ. Μόνα τους όπλα ένα φανάρι και ένα μαχαίρι. Ώρα 9:30 το βράδυ. Η μικρή φρουρά της Ακρόπολης βρίσκεται στα Προπύλαια. Ο Γλέζος και ο Σάντας πηδούν τα σύρματα, σέρνονται ως τη σπηλιά του Πανδρόσειου Άντρου και χρησιμοποιούν τις σκαλωσιές των αρχαιολόγων προκειμένου να ανεβούν.

Προχωρούν προς τον ιστό της σημαίας και για καλή τους τύχη εκείνη τη στιγμή δεν υπάρχει κανένας φρουρός που θα μπορούσε να τους ανακαλύψει. Με γρήγορες κινήσεις κατεβάζουν το σύμβολο του Γ' Ράιχ το οποίο μάλιστα ήταν τεραστίων διαστάσεων. Διπλώνουν τη σημαία και ακολουθούν την ίδια διαδρομή προκειμένου να κατέβουν καταφέρνοντας να μη γίνουν αντιληπτοί για ακόμη μια φορά.

Νωρίς το πρωί της επομένης η γερμανική φρουρά μένει εμβρόντητη μπροστά στο θέαμα του κενού ιστού. Οι γερμανικές αρχές διατάζουν ανακρίσεις, εκτελούν τους άνδρες της φρουράς και απαλλάσσουν τους Έλληνες διοικητές των αστυνομικών τμημάτων της περιοχής από τα καθήκοντά τους. Η σβάστικα θα αντικατασταθεί μόλις στις 11 το πρωί, ωστόσο αυτές οι ώρες που ο ιστός παρέμεινες κενός αποτέλεσαν το πιο ισχυρό τονωτικό για το ηθικό των Ελλήνων. Στην ουσία η υποστολή του ναζιστικού συμβόλου αποτέλεσε την πρώτη αντιστασιακή πράξη στην κατεχόμενη Αθήνα και αποτέλεσε την απαρχή της οργάνωσης του αντιστασιακού κινήματος.

Δείτε το βίντεο:

Πηγή: enikos.gr - Mar 30, 2020

Διαβάστε Περισσότερα »

Μια βομβαρδισμένη βασκική κωμόπολη, ένας μεγάλος ζωγραφικός πίνακας…Guernica!..

26 Απριλίου 1937 …81 χρόνια πάνε πια !

“Ένας Γερμανός αξιωματικός έδειξε στον Πικάσο τον πίνακα αυτόν και τον ρώτησε: δικό σας έργο; «Όχι, δικό σας!» ήταν η απάντηση…

Όταν στις 26 Απριλίου 1937, στα πλαίσια του Ισπανικού Εμφυλίου γερμανοί και ιταλοί πιλότοι βομβάρδισαν την κωμόπολη Guernica στη χώρα των Βάσκων της Ισπανίας, ο Pablo Picasso βρήκε στο τραγικό αυτό γεγονός, το οποίο κόστισε τη ζωή σε 1,650 ανθρώπους και ισοπέδωσε το 70% της πόλης, μια πηγή έμπνευσης. Ο λόγος για το έργο του, Guernica, το οποίο περιγράφει την απανθρωπιά, τη βιαιότητα και τη φρίκη του συγκεκριμένου πολέμου, αλλά και όλων των πολέμων.

Από το 1936 έως το 1939 η Ισπανία αντιμετώπισε έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο: ο δικτάτορας Franco εναντίον των δημοκρατικών δυνάμεων. Οι Βάσκοι, στο βορρά της χώρας, ήταν από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τους εθνικιστές του Franco, καθώς αντιστέκονταν σθεναρά και συνεργάζονταν με τη δημοκρατική κυβέρνηση της Μαδρίτης. Όταν, λοιπόν, την άνοιξη του 1937, οι εθνικιστές θέλησαν να καταλάβουν επιτέλους τον ατίθασο βορρά, η Guernica θεωρήθηκε εξαρχής το μεγαλύτερο εμπόδιο για την κατάληψη της στρατηγικής πόλης Bilbao.

Η μικρή αυτή κωμόπολη, με τους 5.000 μόνιμους κατοίκους, αλλά και τους χιλιάδες δημοκρατικούς πρόσφυγες, βρισκόταν σε στρατηγικό σημείο πάνω στο δρόμο για το Bilbao. Επιπλέον, η Guernica ήταν σημαντική για τους Βάσκους γιατί στο κέντρο της πόλης υπήρχε μια βελανιδιά, κάτω από την οποία συνήθιζε να συνεδριάζει η Βουλή τους.

Η «Επιχείρηση Επίπληξη» (Operation Rugen), όπως ονομάστηκε ο βομβαρδισμός της Guernica, πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της 26ης Απριλίου, 1937, από τις 16:30 έως τις 19:00. Στην επιχείρηση έλαβαν μέρος 20 γερμανικά μαχητικά και 3 ιταλικά. Επρόκειτο στην πραγματικότητα για μια πολύ απλή επιχείρηση, καθώς η μικρή βασκική πόλη ήταν ανοχύρωτη. Μετά από τους απανωτούς βομβαρδισμούς γρήγορα ξέσπασαν πυρκαγιές σε πολλά σημεία της πόλης, καταστρέφοντάς την ολοσχερώς.

Στις 26 Απριλίου του 1937, η Γκουέρνικα γιόρταζε το πανηγύρι της όπως κάθε χρόνο. Η πόλη και οι κάτοικοι είχαν βάλει τα καλά τους και περίπου πέντε χιλιάδες έμποροι και επισκέπτες έσπευσαν από τις γύρω πόλεις για τη γιορτή. Αγροτικά προϊόντα και ζώα είχαν την τιμητική τους στις αγοραπωλησίες των εμπόρων, ενώ στους πάγκους το παζάρι έδινε και έπαιρνε. Ξαφνικά, δύο καταδιωκτικά Χάινκελ 51 πέταξαν πάνω από τα κεφάλια του κόσμου, κάνοντας αναγνωριστική πτήση. Στις 16.30 το απόγευμα, 30 καταδιωκτικά της λεγεώνας Κόνδωρα πλησίαζαν την πόλη με το ρύγχος τους στραμμένο στο πανηγύρι. Οι ριπές θέρισαν τον πανικόβλητο κόσμο και τα αμέτρητα ζώα. Οι δρόμοι είχαν γεμίσει πτώματα. Ήταν μόνο η αρχή. Μια ώρα αργότερα, φάνηκαν στον ορίζοντα 20 δικινητήρια Χάινκελ 111, που αποτελούσαν την τελευταία λέξη της αεροπορικής τεχνολογίας. Πετώντας όλα μαζί, άδειασαν ταυτόχρονα τις βόμβες τους πάνω από την πόλη, ισοπεδώνοντας το μεγαλύτερο μέρος της και σκοτώνοντας πολλούς ανθρώπους που κρύβονταν στα σπίτια τους. Ο θάνατος κυριαρχούσε παντού. Ο στρατηγός Χούγκο Φον Σπέρλε όμως, δεν είχε δώσει ακόμη λήξη της επίθεσης. Διέταξε να απογειωθούν και πάλι τα Χάινκελ 111, φορτωμένα αυτή τη φορά με εμπρηστικές βόμβες. Περίπου δέκα χιλιάδες τέτοιες βόμβες έπεσαν στην ήδη κατεστραμμένη Γκουέρνικα. Έως τις 19.30 το απόγευμα, η πόλη είχε «γονατίσει» από τις τρεις ανηλεείς επιδρομές των Ναζί...

Οι νεκροί ανήλθαν σε 1654 και οι τραυματίες μαζί με τους ακρωτηριασμένους, έφτασαν τους χίλιους. Η ναζιστική προπαγάνδα προσπάθησε να πείσει ότι η επίθεση έγινε από τους αναρχικούς μεταλλωρύχους της Αστουρίας, αλλά ο Χούγκο Φον Σπέρλε καυχιόταν δημόσια για το πείραμά του στη Γκουέρνικα. Πριν από την αυτοκτονία του, ο Χέρμαν Γκέρινγκ είχε ομολογήσει ότι η κωμόπολη υπήρξε πεδίο δοκιμών για τη Λουτβάφε. «Γεγονός πολύ δυσάρεστο, συμφωνώ. Δεν γνωρίζαμε όμως κανένα καλύτερο μέρος για να εκτελέσουμε τα τεστ των βομβαρδιστικών μας», έλεγε ο επικεφαλής της Πολεμικής Αεροπορίας των Ναζί....

Οι εθνικιστές δεν αρνήθηκαν τον βομβαρδισμό της Guernica, αλλά έριξαν την ευθύνη για τις φωτιές και την εκτεταμένη καταστροφή της πόλης στους υποχωρούντες Δημοκρατικούς, τους οποίους και κατηγόρησαν για εφαρμογή τακτικών «καμένης γης». Εξήντα, πάντως, χρόνια μετά από αυτό το έγκλημα πολέμου –επίθεση σε μη στρατιωτικό στόχο, θάνατος άοπλων- το 1997, ο γερμανός πρόεδρος Roman Herzog «έτεινε χείρα φιλίας και συμφιλίωσης, εξ ονόματος του γερμανικού λαού» προς τους επιζώντες της επίθεσης.

Από την αρχή του πολέμου ο Picasso είχε ταχθεί με τους δημοκρατικούς. Όταν, λοιπόν, πληροφορήθηκε την καταστροφή της βασκικής πόλης Guernica θέλησε να διαμαρτυρηθεί με το δικό του τρόπο: ζωγραφίζοντας τον ομώνυμο πίνακα, καταδικάζοντας έτσι τον πόλεμο και την ωμότητά του. Ο διάσημος ζωγράφος ήταν, εξάλλου, οπαδός της στρατευμένης τέχνης, έχοντας δηλώσει στο παρελθόν ότι «η ζωγραφική είναι ένα όπλο για την επίθεση και την άμυνα ενάντια στον εχθρό».

Τις ημέρες, λοιπόν, εκείνες του βομβαρδισμού, ο Pο Picasso ετοίμαζε έναν πίνακα, παραγγελία της Δημοκρατικής κυβέρνησης της Μαδρίτης για τη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού. Μόλις έμαθε για την τύχη της Guernica είχε βρει τόσο το θέμα, όσο και τον τίτλο του έργου του. Λέγεται, τέλος, ότι όταν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γερμανοί εισέβαλαν στο Παρίσι, με στόχο την κατάσχεση καλλιτεχνικών θησαυρών, ένας Γερμανός αξιωματικός έδειξε στον Πικάσο τον πίνακα αυτόν και τον ρώτησε: δικό σας έργο; «Όχι, δικό σας!» ήταν η απάντηση.

Η Γκερνίκα (Guernica στα ισπανικά ή Γκουέρνικα, με λατινική απόδοση στα ελληνικά), είναι το διασημότερο ίσως έργο του Πάμπλο Πικάσο.

Αυτός ο τεράστιος καμβάς (3,54x7,82μ.) περιγράφει την απανθρωπιά, τη βιαιότητα και την απόγνωση του πολέμου. Ήταν παραγγελία της δημοκρατικής κυβέρνησης της Ισπανίας για τη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού το 1937.

Ο Πικάσσο πληροφορήθηκε τα γεγονότα από την εφημερίδα Le Soir, μόνο την 1η Μαΐου και το ολοκληρώνει στις 3 Ιουνίου του 1937…

Ο Πικάσο απέφυγε να ζωγραφίσει αεροπλάνα, βόμβες ή ερείπια. Οι δύο κυρίαρχες μορφές του έργου είναι ένας ταύρος και ένα πληγωμένο άλογο με διαμελισμένα κορμιά και τέσσερις γυναίκες που ουρλιάζουν κρατώντας νεκρά μωρά. Αρχικά ο Πικάσο πειραματίστηκε με χρώμα, αλλά τελικά κατέληξε στο άσπρο-μαύρο και αποχρώσεις του γκρι, καθώς θεώρησε ότι έτσι δίνει μεγαλύτερη ένταση στο θέμα. Πολλές φορές μετακίνησε φιγούρες και μορφές πριν καταλήξει στην οριστική τους θέση. «Η αφαίρεση του χρώματος και του αναγλύφου αποτελεί διακοπή της σχέσης του ανθρώπου με τον κόσμο: όταν διακόπτεται,δεν υπάρχει πια η φύση ή η ζωή».

Η διαδικασία της ζωγραφικής του πίνακα αποτυπώθηκε σε μια σειρά φωτογραφιών από τη διασημότερη ερωμένη του Πικάσο, την Dora Maar, μια διακεκριμένη καλλιτέχνιδα. Συνολικά σαράντα πέντε σχέδια μας έχουν σωθεί τα οποία προετοιμάζουν την τελική Γκερνίκα. Όταν πρωτοεμφανίστηκε ο πίνακας, οι αντιδράσεις ήταν μάλλον αρνητικές. Ο βάσκος τοιχογράφος Χοσέ Μαρία Ουτσενάι δήλωσε: «Για έργο τέχνης είναι ένα από τα φτωχότερα της παγκόσμιας παραγωγής. Πρόκειται για πορνογραφία 7x3». Γερμανικό έντυπο έγραψε ότι πρόκειται για «σύμφυρμα από ανθρώπινα μέλη που θα μπορούσε να είχε ζωγραφήσει τετράχρονος». Σταδιακά το γενικό αίσθημα άρχισε να μεταστρέφεται και το έργο περιόδευε για να ενισχύσει τον αγώνα των Δημοκρατικών. Η περιοδεία σταμάτησε όταν ο Φράνκο κατέλαβε την εξουσία το 1939 και, με το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το έργο φυγαδεύτηκε στις ΗΠΑ, για να αποφευχθεί η καταστροφή του.

Η Γκερνίκα έμεινε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης για πολλά χρόνια και ο Πικάσο είχε δηλώσει πως δε θα επέστρεφε στην Ισπανία προτού αποκατασταθεί πλήρως η δημοκρατία. Το 1974 υπήρξε συμβάν βανδαλισμού του έργου με κόκκινη μπογιά, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη σφαγή του Μάι Λάι στο Βιετνάμ. Το 1981 η Γκερνίκα επιστράφηκε στην Ισπανία και εκτέθηκε αρχικά στο Casón del Buen Retiro και κατόπιν στο Μουσείο ντελ Πράδο, προστατευμένη με αλεξίσφαιρο τζάμι και οπλισμένους φρουρούς, για το φόβο νέου βανδαλισμού. Το 1992 ο πίνακας μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση στο Εθνικό Μουσείο Τέχνης Βασίλισσα Σοφία στη Μαδρίτη, του οποίου έγινε το διασημότερο και σπουδαιότερο έκθεμα.

Τα τελευταία χρόνια ακούγεται συχνά η πρόταση να μεταφερθεί στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ στο Μπιλμπάο, το οποίο βρίσκεται λίγα μόλις χιλιόμετρα από την κωμόπολη Γκερνίκα, πράγμα με το οποίο δε συμφωνεί ούτε η ισπανική κυβέρνηση, ούτε η διοίκηση του Μουσείου Τέχνης Βασίλισσα Σοφία.

ΠΗΓΕΣ :
Mixanitouxronou.gr
Wikipedia.org
Tvxs.gr
cretalive.gr


Apr 26, 2018

Διαβάστε Περισσότερα »

Ο πατριώτης Νικόλαος Λύκος, από το Νταχάου στη λησμονιά - Του Μανώλη Δημελλά

«Οι άνθρωποι μοιάζουν με τα μπαλόνια, τη μια στιγμή φουσκώνουν κι ύστερα δεν αργούν να ξεφουσκώσουν, να αδειάσουν και μαζί με τον αέρα ξερνούν τα περασμένα».

Μ' αυτά τα λόγια με καλωσόρισε ο Γιώργος Λύκος στον Λευκό, έψησε καφεδάκι, έφερε ένα γλυκό τσαμπί άσπρο σταφύλι, από τα δικά του κτήματα, ύστερα έβγαλε έναν φάκελο γεμάτο χαρτιά, φωτογραφίες και ένα σωρό αδημοσίευτα ντοκουμέντα για τον αγωνιστή πατέρα του, τον μοναδικό Καρπάθιο που φυλακίστηκε στο Νταχάου και από το γερμανικό στρατόπεδο συγκέντρωσης κατάφερε να επιζήσει και να επιστρέψει στο νησί του!

Ο γιος μίλησε με καμάρι αλλά και με κρυφό παράπονο, για το τρόπο που αντιμετωπίστηκε η ιστορία του πατέρα του, για τον άνθρωπο που έζησε στην κόλαση κι όμως όταν γύρισε στον τόπο του ο αγώνας του ξεχάστηκε, εξατμίστηκε από τη συνείδηση των επόμενων γενιών. Ο Λύκος δεν ζήτησε δόξες και μεγαλεία, ούτε καν μια τιμητική σύνταξη δεν του δόθηκε, με δικαιολογία ότι η σύζυγος του έπαιρνε ήδη σύνταξη από την Αμερική, όμως θα μπορούσε να είναι το παράδειγμα, μια μόνιμα λαμπερή σελίδα της τοπικής ιστορίας αλλά και ένα από τα καθαρότερα σύμβολα του αγώνα.

Αφήνουμε πίσω τα συναισθήματα, τα μάτια καταβροχθίζουν τις πληροφορίες και δεν αργούν, σκοντάφτουν στην πρώτη σελίδα. Δυο λέξεις είναι αρκετές: «μεμονωμένος αγωνιστής», με αυτόν τον τίτλο περιγράφουν τον Νικόλαο Λύκο! Μήπως αυτή να είναι η αιτία της δικής μας λησμονιάς;

Ένας αγωνιστής πρέπει να σέρνει κομματικά λάβαρα ή μήπως να έχει γνωστούς σε θέσεις κλειδιά για να μην τον προσπεράσει ο χρόνος;

Η ιστορία του Λύκου, του Χατζηλύκου όπως έμεινε γνωστός στο χωριό του, στο Μεσοχώρι της Καρπάθου, είναι γνήσια πατριωτική, όμως άλλο τόσο είναι δύσκολη και πικρή.

                                Νίκος Λύκος, Κάρπαθος 14/11/1910 - Virginia USA 23/10/1976

Ο Νικόλας γεννήθηκε το 1910 στο Μεσοχώρι της Καρπάθου, μέσα στις δυσκολίες της πρωτο-δεύτερης δεκαετίας του 20ού αιώνα κατάφερε να βγάλει τρεις τάξεις από το δημοτικό σχολείο, λιγοστά τα γράμματα, όμως είχε ένα κρυφό εφόδιο κι αυτό ήταν το καφενείο του παππού, η «Ομόνοια» με το όνομα, ήταν το στέκι πολλών Μεσοχωριτών, εκεί μέσα φαίνεται να διδάχτηκε πολύ περισσότερα από το πιο ακριβό θρανίο.

Μικρό παιδί μεγάλωνε με ένα όνειρο, όπως σχεδόν και οι περισσότεροι Δωδεκανήσιοι, να γίνουν Έλληνες, μιας κι κείνα τα σκοτεινά χρόνια τα χώματα της Καρπάθου από τουρκικά σε μια νύχτα έγιναν ιταλικά. Αγρότης, λίγο ψαράς, λίγο κτηνοτρόφος, κυρίως καφετζής, αυτή ήταν η διαδρομή που ακολουθούσε ο βιοπαλαιστής Νίκος Λύκος, ωστόσο οι προκλήσεις του πολέμου και η αγνή ψυχή του τον έφεραν μπροστά σε ένα δίλημμα.

Ήταν Πέμπτη, 12 Αυγούστου 1943 όταν ο γαμπρός του, ο Νίκος Πέρος, τον φώναξε και του πρότεινε να βοηθήσει στην αντίσταση, την προπαγάνδα, όπως εξακολουθούν να την λένε μέχρι και σήμερα οι παλιοί. Η πρόταση δε σήκωνε κουβέντες, ή θα δεχόταν και θα έπαιζε κορώνα-γράμματα τη ζωή του, ή θα έκλεινε μάτια κι αυτιά στο κάλεσμα της μακρινής, άγνωστης πατρίδας που ήταν στην αναμονή. Κανένας δεν θα τον αδικούσε, ό,τι απόφαση κι αν έπαιρνε θα έμενε να στοιχειώνει τη ζωή του.

Ο 33χρονος Χατζηλύκος ακολούθησε το κάλεσμα της καρδιάς του, σχεδόν αυτόματα μπήκε σε ένα κρυφό δίκτυο και τροφοδοτούσε με κρίσιμες πληροφορίες τους κατασκόπους, που με απόλυτη μυστικότητα ήδη είχαν φτάσει στο νησί.

Ακριβώς εκείνη την περίοδο υπήρχε το σχέδιο για την κατάληψη της Δωδεκανήσου από τους συμμάχους, με πρωτοβουλία του Bρετανού Πρωθυπουργού Winston Churchill, με κωδική ονομασία «Accolade», έτσι η δουλειά του ανεκπαίδευτου πράκτορα Νικόλαου Λύκου αποκτούσε εξαιρετική σπουδαιότητα. Πληροφορίες για την αντιστασιακή δράση, τη σύλληψη, τα βασανιστήρια, την καταδίκη, τη μεταφορά στο Νταχάου και την απελευθέρωση από τους αμερικάνους στρατιώτες κατέγραψε ο ίδιος σε ένα μικρό τεφτέρι, από κείνα που ίσως χρησιμοποιούσε για να γράφει τα βερεσέδια των πελατών του καφενείου!

                     Η αυτοβιογραφία του Νίκου Λύκου, φυλαχτό μέσα στα χέρια του γιου του

Μετανάστης στην Αμερική, άρρωστος και καταβεβλημένος από απανωτές εγχειρήσεις, ακολούθησε τη συμβουλή του συμπατριώτη του δάσκαλου Χαροκόπου, σε 91 σελίδες περιέγραψε τους 6 μήνες στην αντίσταση, τις 54 ημέρες σκληρών βασανιστηρίων σε Κάρπαθο και Ρόδο, καθώς και τα 373 μερόνυχτα φυλακισμένος στο κολαστήριο Νταχάου!

Σε αυτό το μικρό σημειωματάριο, που ευτυχώς αξιοποιήθηκε από τον δάσκαλο Γιάννη Παραγυιό, μαθαίνουμε ότι ξεκίνησε την αντιστασιακή δράση και με τα πόδια έτρεχε όλο το νησί, συναντούσε τον επίσης πληροφοριοδότη δάσκαλο Γιάννη Οθείτη, από αυτόν έπαιρνε στοιχεία για την οχύρωση του νησιού στην νότια Κάρπαθο και την περιοχή του αεροδρομίου, επαφές είχε επίσης με τον Πυλιάτη πατριώτη γιατρό Μηνά Χαλκιά. Στη συνέχεια και με κίνδυνο να γίνει αντιληπτός κατάφερνε να περνά τα στρατιωτικά φυλάκια φορτωμένος χάρτες κι αλλές γραπτές πληροφορίες, στη συνέχεια τις μετέφερε στον ασύρματο των κατασκόπων (2ο κλιμάκιο Λυτός και Κρασόπουλος).

Δεν ήταν μόνο ο ποδαρόδρομος, είχε μια μικρή βάρκα και με αυτήν, δήθεν πως ψάρευε, τροφοδοτούσε με τρόφιμα κι άλλα αναγκαία είδη τα κλιμάκια των κατασκόπων που βρέθηκαν στο νησί. Από το Μεσοχώρι μέχρι το Διαφάνι κι από εκεί στις Φύσσες και την Αγία Ειρήνη, ο άφοβος Λύκος, έφτανε στις απόκρημνες ακτές, βόρεια του νησιού και εκτελούσε τις εντολές των κατασκόπων.

                             Ιταλοί και Γερμανοί στην Κάρπαθο, αρχείο Βύρωνα Τεσαψίδη

Οι Γερμανοί αποβιβάστηκαν στην Κάρπαθο στις 19 Σεπτεμβρίου 1943, από τότε και ακόμη για έξι μήνες ο Νικόλαος Λύκος υπηρέτησε με πίστη, προσήλωση και αυταπάρνηση, γνώριζε πολύ καλά τους εχθρούς του, δεν ήταν μόνο οι Γερμανοί και οι Ιταλοί, είχε να κάνει με τους ντόπιους κοντραμπατζήδες, όμως χειρότεροι από όλους ήταν οι... ρουφιάνοι.

Μια από τις πιο πικρές υποθέσεις που χειρίστηκε ο Χατζηλύκος ήταν η τραγική περίπτωση του Ιταλού αξιωματικού Πατρούνο.

Ο Ιταλός είχε υπηρεσία στο πυροβολικό του αεροδρομίου, στον Αφιάρτη, λέγεται λοιπόν ότι πέταξε τα κλείστρα των κανονιών στη θάλασσα για να μην τα χρησιμοποιήσουν οι νεοφερμένοι Γερμανοί, στη συνέχεια λιποτάκτησε και έγινε φυγάς.

Οι Γερμανοί επικύρηξαν τον όμορφο υπαξιωματικό με το ποσό των 10.000 λιρετών, στην αρχή δεν βρέθηκε Καρπάθιος για να προδώσει τον Πατρούνο, αν και πολλοί γνώριζαν ότι τα λημέρια της φιλοξενίας του ήταν στα βόρεια του νησιού και ιδιαίτερα στη περιοχή του Μεσοχωρίου. Τελικά στις αρχές Νοέμβρη 1943, στο πανηγύρι του Άη Γιώργη του μεθυστή, κάποια στόματα άνοιξαν και ο Πατρούνο προδόθηκε. Με τη βοήθεια των αντιστασιακών, εδώ ο Λύκος είχε ενεργό ρόλο, μεταφέρθηκε στο κρυσφήγετο των κατασκόπων, όμως εκεί γράφτηκε η τελευταία πράξη του δράματος. Ο Ιταλός περίμενε μάταια το καΐκι, για να τον παραλάβει και να τον μεταφέρει με ασφάλεια σε ένα συμμαχικό στρατόπεδο.

Την ίδια στιγμή οι Γερμανοί ακολουθούσαν μια γνώριμη τακτική, συνέλαβαν 5 Μεσοχωρίτες κι άλλους τόσους Σποΐτες, τους αλυσσόδεσαν και τους πέταξαν σε ένα κρατητήριο στα Πηγάδια. Η απόφαση ήταν ξεκάθαρη, ο Πατρούνο έπρεπε να βρεθεί ζωντανός ή νεκρός! Διαφορετικά θα εκτελούσαν και τους 10 συλληφθέντες, έναν κάθε μέρα.

Σύμφωνα με το ιδιόχειρο σημειωματάριο του Νικόλαου Λύκου, αλλά και τη μαρτυρία του στον γιο του, ο Πατρούνο εκτελέστηκε μπροστά στα μάτια του από τους κατασκόπους, το πτώμα του βρέθηκε από τους Γερμανούς, έτσι ο συναγερμός έληξε, οι ντόπιοι κρατούμενοι επέστρεψαν στα σπίτια τους, ενώ οι δυο κατάσκοποι έφυγαν βιαστικά από το νησί.

Το τίμημα πλήρωσαν οι ντόπιοι σύνδεσμοι, ήταν 22 Μαρτίου 1943, όταν οι Γερμανοί συνέλαβαν τον δάσκαλο Χαροκόπο, τον Βασίλη Πέρο και τον Νικόλαο Λύκο.

Ο εγκλεισμός σε διάφορα κρατητήρια και κελιά κράτησε 54 μέρες, εκεί ο Χατζηλύκος γνώρισε πείνα, δίψα, όμως παρά τα ανείπωτα βασανιστήρια δε μαρτύρησε, δεν αποκάλυψε πληροφορίες, ούτε πρόδωσε τα ονόματα των συνεργατών του.

Στις αρχές Μαΐου '44 καταδικάστηκε από το γερμανικό στρατοδικείο της Ρόδου σε 5 χρόνια φυλάκισης, έτυχε μιας αμνησίας και η ποινή μειώθηκε στα 3 χρόνια και στις 17 Μαϊου 1944 πέρασε την πασίγνωστη πια πύλη του Γερμανικού στρατοπέδου.

                                                  Ο Νίκος Λύκος ή Χατζηλύκος

Για το Νταχάου εξακολουθούν να γράφονται απίστευτες ιστορίες, κάθε φορά που δίνεται η αφορμή για να κάνουμε μια επανάληψη είναι ευκαιρία να μελετήσουμε την καταστροφική φύση του ανθρώπου. Το στρατόπεδο με τη διάσημη επιγραφή Arbeit macht frei (η εργασία απελευθερώνει) βρίσκεται βορειοδυτικά του Μονάχου στη Γερμανία και σήμερα αποτελεί έναν από τους σπουδαιότερα μουσεία παγκόσμιας μνήμης.

Οι Ναζί το 1933 δημιούργησαν εκεί το πρώτο οργανωμένο χώρο συγκέντρωσης, από τότε και μέχρι το 1945 οι κρατούμενοι, που είχαν καταγωγή από 26 χώρες, ξεπέρασαν τις 200.000.

Το Νταχάου χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή με κύριο στόχο την ενοικίαση εργατών-σκλάβων στα εργοστάσια της περιοχής, ενώ ήταν το πρώτο στρατόπεδο όπου Γερμανοί γιατροί προχώρησαν σε πειράματα πάνω σε κρατουμένους, χωρίς βέβαια τη συγκατάθεση των τελευταίων (θάλαμοι αερίων, Zyclon B, προγράμματα ευθανασίας).

Αν και είναι πολύ δύσκολο να μιλήσουμε με ακρίβεια για αριθμούς, οι κρατούμενοι που πέθαναν εκεί, μεταξύ Ιανουαρίου 1940 και Μαΐου 1945 αναφέρεται τουλάχιστον σε 28.000, άγνωστοι και αμέτρητοι είναι όσοι χάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, γιατί δεν υπάρχει καταγραφή.

Οι περισσότεροι από τους φυλακισμένους ήταν πολιτικοί κρατούμενοι, ανάμεσά τους και τα στελέχη της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Στις καταγραφές υπάρχει επίσης η ένδειξη «Sch-J» για Εβραίους πολιτικούς κρατούμενους, η «PSV» (Polizeisicherungsverwahrte) για παραβάτες, που είχαν εκτίσει την ποινή τους, όμως κρίθηκαν επικίνδυνοι, και οι «AZR» (Asozialer/Reichsbehorde) που ήταν ποινικοί κρατούμενοι.

Ένας από τους πρώτους έλληνες κρατούμενους στο Νταχάου ήταν και ο κομμουνιστής ηγέτης Νίκος Ζαχαριάδης, ενώ συνολικά περίπου 1.000 Έλληνες καταγράφονται ως όμηροι.

Στις 29 Απριλίου 1945, το στρατόπεδο ήδη είχε γράψει 12 χρόνια ναζιστικής ιστορίας, όταν μπήκε ο αμερικανικός στρατός και απελευθέρωσε τους επιζώντες κρατούμενους.

Οι περιγραφές των Αμερικανών είναι συγκλονιστικές:

«... όταν μπήκαμε, αντίκρισα το πιο φρικτό θέαμα που έχουν δει ποτέ τα μάτια μου. Αυτοκίνητα φορτωμένα με πτώματα. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν γυμνοί και δεν είχαν άλλο παρά δέρμα και οστά. Τα πόδια και τα χέρια τους είχαν μόνο μερικές ίντσες περίμετρο, χωρίς καθόλου γλουτούς. Πολλοί από τους νεκρούς είχαν τρύπες από σφαίρες στο πίσω μέρος του κεφαλιού τους».

«Αρκετές εκατοντάδες μέτρα μετά από την κεντρική πύλη, συναντήσαμε την περίφραξη του χώρου συγκέντρωσης. Μπροστά μας, και πίσω από ένα ηλεκτροφόρο, αγκαθωτό συρματόπλεγμα, στάθηκε μια μάζα ενός πλήθους που επευφημούσε, από μισότρελους άνδρες, γυναίκες και παιδιά, που χοροπηδούσαν και φώναζαν από ευτυχία, οι απελευθερωτές είχαν έρθει! Ο θόρυβος ήταν πέρα ​​από κάθε κατανόηση! Κάθε άτομο (ήταν πάνω από 32.000 συνολικά), ο οποίος θα μπορούσε να αρθρώσει έναν ήχο, ούρλιαζε από χαρά. Οι καρδιές μας έκλαψαν όπως βλέπαμε τα δάκρυα της ευτυχίας να πέφτουν από τα μάγουλά τους» (Walter Fellenz).

Ο Νίκος Λύκος δεν ήταν κομμουνιστής, ούτε εβραίος, πιάστηκε σε ένα μπλόκο θεωρήθηκε πληροφοριοδότης και μέλος κρυφής αντιστασιακής οργάνωσης, ανακρίθηκε, βασανίστηκε όμως δεν πρόδωσε, δικάστηκε και έτσι βρέθηκε στο Νταχάου.

Όταν μιλούσε για το στρατόπεδο απέφευγε τις σκληρές λεπτομέρειες, άλλωστε ποιος αντέχει έστω να ακούει για την ωμή, την ανείπωτη βία; Κι όμως αυτός ο Καρπάθιος κατάφερε να μείνει ζωντανός και η αιτία ήταν ένας νεαρός Γερμανός στρατιώτης!

Όπως αφηγήθηκε στον γιο του, η αφορμή για τη γνωριμία ήταν το σήμα της νίκης, που έκανε στον Γερμανό. Ο δεσμοφύλακας πιθανόν να θεώρησε ότι ο Έλληνας του δήλωνε ότι είχε πίστη, ότι θα τα καταφέρει, θα γλύτωνε από την κόλαση! Ο Νίκος Λύκος είχε σηκώσει τα δυο δάχτυλα, τον δείκτη και τον μέσο σε σχηματισμό V, ζητώντας να του βάλει στα κρυφά δυο τσιγάρα μέσα σε ένα καρβέλι ψωμί! Τα μισογερμανικά του Λύκου βοήθησαν στην επικοινωνία με τον Otto, αυτό ήταν το όνομα του φίλου-στρατιώτη, που φρόντιζε να αλλάζει τακτικά κρεβάτι, συχνά του άλλαζε θέση, τον μετέφερε σε έναν από τους 32 θαλάμους του στρατοπέδου, μα αυτό ήταν το ασήμαντο κόλπο και με σύμμαχο τη άπειρη θέληση του για ζωή ο Λύκος γλύτωσε το σταμπάρισμα και το ξεπάστρεμα.

                  Στην επίσημη καταγραφή από τον αμερικανικό στρατό ο Λύκος είχε αριθμό 8630

Χρειάστηκαν περίπου τρεις μήνες για να επιστρέψει στην Ελλάδα, ήταν Αύγουστος του 1945, ταλαιπωρημένος, τραυματισμένος στο σώμα κι άλλο τόσο λαβωμένος στη ψυχή, έζησε απίστευτες εμπειρίες που δεν υπήρχε τρόπος να διαγραφούν.

Για τα δυο παιδιά, μα και τα εγγόνια του, ο Νίκος υπήρξε ένας τίμιος καθαρός αγωνιστής της ζωής, πάλεψε για να τους αναθρέψει, με τα βασανιστήρια και ο εγκλεισμός του στο Νταχάου κατέστρεψαν το κορμί του. Το 1966 αρρώστησε, έγιναν ηλεκτροθεραπείες και ακολούθησαν 13 εγχειρήσεις, στην Αμερική πάλεψε για το μεροκάματο, όμως το 1976, σε ηλικία 66 ετών, ο Νικόλαος Λύκος χτυπημένος από καρκίνο δεν άντεξε, κανείς επίσημος φορέας δεν τον θυμήθηκε στα δύσκολα.

Ένα μάτσο κιτρινισμένα χαρτιά, φορτωμένα υπογραφές και ημερομηνίες, συνοδεύουν τη μνήμη του. Μια ταυτότητα, ένα βιβλιάριο υγείας, το αποδεικτικό από την ένωση ομήρων, τη βεβαίωση του Ερυθρού Σταυρού, ένα πιστοποιητικό της Νομαρχίας Δωδεκανήσου (1987), αλλά και το απογραφικό των Αμερικάνων, όταν εκείνοι άνοιξαν και ελευθέρωσαν το Νταχάου. Πιο σημαντικό από όλα ένα πιστοποιητικό «πατριώτη», από το 1945, υπογεγραμμένο από τον ανώτατο αρχηγό των συμμαχικών δυνάμεων Μεσογείου Στρατάρχη Χάρολντ Αλεξάντερ.

Ο γιος του αγωνιστή, ο Γιώργος Λύκος, μιλά με πικρία για το κράτος και τους επίσημους φορείς του τόπου, κανείς μέχρι σήμερα δεν ενδιαφέρθηκε για την ιστορία του αγωνιστή. «Πλήρωσε όλες τις αμαρτίες των Καρπαθιών και σήμερα κάνουν γιορτές και βέβαια έτσι πρέπει και καλά κάνουν, μα θυμούνται μονάχα όποιον τους συμφέρει»!

Αντί με κάθε ευκαιρία να προβάλουν τη δράση του και να χρησιμοποιούν την περίπτωση του Λύκου, όπως κι άλλων αγωνιστών, ως παράδειγμα αντρειοσύνης και νησιώτικης λεβεντιάς με την αδιαφορία τους σιγά-σιγά σβήνουν κάθε υποψία μνήμης.

Πέρασαν 73 χρόνια από τον μοναδικό στα χρονικά ξεσηκωμό της Καρπάθου, από την 5η Οκτώβρη 1944, είναι επιτακτική ανάγκη να θυμηθούμε τα πρόσωπα που ρισκάρισαν τη ζωή τους και αφιέρωσαν το είναι τους στον αγώνα.

Ο κύκλος και η εποχή του Νικόλα Χατζηλύκου από χρόνια έκλεισαν οριστικά, η δική μας στενή μνήμη άραγε χωράει τόσο τίμιους ήρωες;

 Μανώλης Δημελλάς

 Πηγή: huffingtonpost.gr

Διαβάστε Περισσότερα »