«Δυστυχία σου Ελλάς»: Το (οδυνηρά επίκαιρο) ποίημα του Γιωργου Σουρή...

Γεννήθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου το 1853 ο σατιρικος ποιητής, δημοσιογράφος και εκδότης Γεώργιος Σουρής, ο οποίος αγαπήθηκε πολύ από το κοινό της εποχής του για την κοφτερή του σάτιρα που δε... λυπόταν κανέναν. 

Ίσως το πιο γνωστό από όλα τα ποιήματά του να είναι εκείνο το οποίο έγραψε το 1893, περιγράφοντας με τον δικό του τρόπο την κατάσταση στη χώρα μετά την πτώχευση της χρονιάς εκείνης. Το "Δυστυχία σου Ελλάς", όπως έγινε γνωστό, παραμένει, δυστυχώς, τρομακτικά επίκαιρο μέχρι τις μέρες μας... 

Ας θυμηθούμε τους στίχους του:

Ποιὸς εἶδε κράτος λιγοστὸ

σ᾿ ὅλη τὴ γῆ μοναδικό,

ἑκατὸ νὰ ἐξοδεύῃ

καὶ πενήντα νὰ μαζεύῃ;

Νὰ τρέφῃ ὅλους τοὺς ἀργούς,

νἄχῃ ἑπτὰ Πρωθυπουργούς,

ταμεῖο δίχως χρήματα

καὶ δόξης τόσα μνήματα;

Νἄχῃ κλητῆρες γιὰ φρουρὰ

καὶ νὰ σὲ κλέβουν φανερά,

κι ἐνῷ αὐτοὶ σὲ κλέβουνε

τὸν κλέφτη νὰ γυρεύουνε;

Κλέφτες φτωχοὶ καὶ ἄρχοντες μὲ ἅμαξες καὶ ἄτια,

κλέφτες χωρὶς μία πῆχυ γῆ καὶ κλέφτες μὲ παλάτια,

ὁ ἕνας κλέβει ὄρνιθες καὶ σκάφες γιὰ ψωμὶ

ὁ ἄλλος τὸ ἔθνος σύσσωμο γιὰ πλούτη καὶ τιμή.

Ὅλα σ᾿ αὐτὴ τὴ γῆ μασκαρευτῆκαν

ὀνείρατα, ἐλπίδες καὶ σκοποί,

οἱ μοῦρες μας μουτσοῦνες ἐγινῆκαν

δὲν ξέρομε τί λέγεται ντροπή.

Ὁ Ἕλληνας δυὸ δίκαια ἀσκεῖ πανελευθέρως,

συνέρχεσθαί τε καὶ οὐρεῖν εἰς ὅποιο θέλει μέρος.

Χαρὰ στοὺς χασομέρηδες! χαρὰ στοὺς ἀρλεκίνους!

σκλάβος ξανάσκυψε ὁ ρωμιὸς καὶ δασκαλοκρατιέται.

Γι᾿ αὐτὸ τὸ κράτος, ποὺ τιμᾶ τὰ ξέστρωτα γαϊδούρια,

σικτὶρ στὰ χρόνια τὰ παλιά, σικτὶρ καὶ στὰ καινούργια!

Καὶ τῶν σοφῶν οἱ λόγοι θαρρῶ πὼς εἶναι ψώρα,

πιστὸς εἰς ὅ,τι λέγει κανένας δὲν ἐφάνη...

αὐτὸς ὁ πλάνος κόσμος καὶ πάντοτε καὶ τώρα,

δὲν κάνει ὅ,τι λέγει, δὲν λέγει ὅ,τι κάνει.

Σουλούπι, μπόϊ, μικρομεσαῖο,

ὕφος τοῦ γόη, ψευτομοιραῖο.

Λίγο κατσούφης, λίγο γκρινιάρης,

λίγο μαγκούφης, λίγο μουρντάρης.

Σπαθὶ ἀντίληψη, μυαλὸ ξεφτέρι,

κάτι μισόμαθε κι ὅλα τὰ ξέρει.

Κι ἀπὸ προσπάππου κι ἀπὸ παπποῦ

συγχρόνως μποῦφος καὶ ἀλεποῦ.

Καὶ ψωμοτύρι καὶ γιὰ καφὲ

τὸ «δὲ βαρυέσαι» κι «ὢχ ἀδερφέ».

Ὡσὰν πολίτης, σκυφτὸς ραγιᾶς

σὰν πιάσει πόστο: δερβεναγᾶς.

Θέλει ἀκόμα -κι αὐτὸ εἶναι ὡραῖο-

νὰ παριστάνει τὸν εὐρωπαῖο.

Στὰ δυὸ φορώντας τὰ πόδια πού ῾χει

στό ῾να λουστρίνι, στ᾿ ἄλλο τσαρούχι.

Δυστυχία σου Ἑλλάς, μὲ τὰ τέκνα ποὺ γεννᾶς.

Ὦ Ελλάς, ἡρώων χώρα, τί γαϊδάρους βγάζεις τώρα; 

Διαβάστε Περισσότερα »

Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα - 5 δήμαρχοι με ιστορίες αποτυχίας, σκανδάλων ή καταστροφής

Σε μια τετραετία όπου το ένα φιάσκο διαδέχονταν το άλλο, 5 δήμαρχοι κατάφεραν να ισοπεδώσουν την πίστη που μας είχε απομείνει στην τοπική αυτοδιοίκηση. -  

Ιστορίες γελοιότητας, τραμπουκισμών, αποτυχιών επικών διαστάσεων, αυτοδιοικητικής ανικανότητας και άλλες, μας υπενθυμίζουν γιατί η σοβαρότητα στην εκλογή «τοπικών κυβερνήσεων» είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να μένει στα χέρια ανθρώπων που δεν τιμούν την ευθύνη που αναλαμβάνουν. 

Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα 

Μια από τις ναυαρχίδες του ελληνικού τουρισμού, μας χάρισε στιγμές δόξας όλο το καλοκαίρι. Η Ρόδος. Υπό την Δημαρχία του Αντώνη Καμπουράκη το δημαρχείο γέμισε με άσβερκους μπράβους μεταμφιεσμένους σε επενδυτές που ήθελαν να πάρουν την εκμετάλλευση παραλιών. Καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος άνοιξαν και εργάστηκαν ακόμα και σε αρχαιολογικούς χώρους χωρίς την παραμικρή άδεια. Αποδείξεις όμως κόβονταν κανονικά! Η μαφία κάνει κουμάντο στο νησί (σ.σ. για αυτό δεν έχουμε αποδείξεις εναντίον του Δημάρχου, αλλά είναι αλήθεια) και η ανθρωπιά έχει πάει περίπατο. Να πούμε όμως πως από το πρώτο ρεπορτάζ, ξέρουμε τι γίνεται. 

Η Ρόδος ξεκίνησε το καλοκαίρι της με έναν σερβιτόρο που άφηνε παραγγελίες με το νερό να του φτάνει μέχρι τον λαιμό, σε αυθαίρετες κατασκευές μέσα στην θάλασσα. Συνεχίστηκε με αποκαλύψεις για παράνομες καταλήψεις παραλιών, όπου ο Δήμος και η Αστυνομία δεν έκαναν το παραμικρό. Κατά την διάρκεια των πυρκαγιών, η εισφορά του Δήμου ήταν ελάχιστη και το φίδι από την τρύπα το έβγαλαν οι εθελοντές. Η κρατική απάντηση ήταν να στείλουν ΜΑΤ στην Ρόδο. Τον κόπο των εθελοντών προσπάθησε να παρουσιάσει ο Δήμαρχος ως «κοινή προσπάθεια», την ώρα που χιλιάδες ξένοι τουρίστες περπατούσαν ώρες μέσα στον καυτό ήλιο για να σωθούν ή στις καρότσες οχημάτων των εθελοντών. Τα χωριά αφέθηκαν στην μοίρα τους και σώθηκαν ή κάηκαν κυρίως με την παρουσία ντόπιων και το βάρος έπεσε στις ναυαρχίδες του τουρισμού, γιατί η θανατοπολιτική και ο νεοφιλελευθερισμός δεν λογαριάζουν ζωές αλλά χρήματα. 

Ο Δήμαρχος διαφήμισε πως από την προσωπική του επιχείρηση έφυγαν γεύματα για εθελοντές και πυροσβέστες την ώρα που το νησί ήθελε δήμαρχο να συντονίσει και να σώσει, όχι διαφημίσεις προεκλογικούς περιεχομένου. 

Είναι μια εξαιρετική επιλογή για το βραβείο Αυτοδιοίκησης και Ανθρωπιάς αφήνοντας 160 πρόσφυγες για 11 ημέρες στα χώματα δίπλα από το Δημαρχείο, χωρίς φαγητό και νερό, όπου εν τέλει τους βοήθησαν οι εθελοντές. Το νησί της Ρόδου πονάει, το Νησί των Ιπποτών δεν έχει ιππότες, η αυτοδιοίκηση καταρρέει και να δηλώσουμε πως το «20» έκανε φίλους για μια ζωή στην Ρόδο που θα είναι στο πλευρό τους. Αυτοί οι άνθρωποι πολέμησαν για ελεύθερες παραλίες, πολέμησαν να σβήσουν φωτιές, πολέμησαν να σώσουν ελάφια, πολέμησαν να σώσουν τα σπίτια τους, πολέμησαν να σώσουν τους πρόσφυγες και πολεμούν ακόμα. Χρειάζονται βοήθεια. Το μοντέλο της τουριστικής ανάπτυξης της Ρόδου, πάνω από τους νόμους και πάνω από τον άνθρωπο, είτε πρέπει να πεθάνει, είτε θα πεθάνουν οι άνθρωποι. 

ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΑΡΧΟΝΤΑΚΗΣ

Για τους υπόλοιπους 4 δημάρχους διαβάστε από το www.2020mag.gr => ΕΔΩ 

Διαβάστε Περισσότερα »

«Δυστυχία σου Ελλάς»: Το (οδυνηρά επίκαιρο) ποίημα του Γιωργου Σουρή

 

 

Σαν σήμερα το 1853 γεννήθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου ο σατιρικος ποιητής, δημοσιογράφος και εκδότης Γεώργιος Σουρής, ο οποίος αγαπήθηκε πολύ από το κοινό της εποχής του για την κοφτερή του σάτιρα που δε... λυπόταν κανέναν. 

Ίσως το πιο γνωστό από όλα τα ποιήματά του να είναι εκείνο το οποίο έγραψε το 1893, περιγράφοντας με τον δικό του τρόπο την κατάσταση στη χώρα μετά την πτώχευση της χρονιάς εκείνης. Το "Δυστυχία σου Ελλάς", όπως έγινε γνωστό, παραμένει, δυστυχώς, τρομακτικά επίκαιρο μέχρι τις μέρες μας...

Ας θυμηθούμε τους στίχους του:

Ποιὸς εἶδε κράτος λιγοστὸ

σ᾿ ὅλη τὴ γῆ μοναδικό,

ἑκατὸ νὰ ἐξοδεύῃ

καὶ πενήντα νὰ μαζεύῃ;

Νὰ τρέφῃ ὅλους τοὺς ἀργούς,

νἄχῃ ἑπτὰ Πρωθυπουργούς,

ταμεῖο δίχως χρήματα

καὶ δόξης τόσα μνήματα;

Νἄχῃ κλητῆρες γιὰ φρουρὰ

καὶ νὰ σὲ κλέβουν φανερά,

κι ἐνῷ αὐτοὶ σὲ κλέβουνε

τὸν κλέφτη νὰ γυρεύουνε;

Κλέφτες φτωχοὶ καὶ ἄρχοντες μὲ ἅμαξες καὶ ἄτια,

κλέφτες χωρὶς μία πῆχυ γῆ καὶ κλέφτες μὲ παλάτια,

ὁ ἕνας κλέβει ὄρνιθες καὶ σκάφες γιὰ ψωμὶ

ὁ ἄλλος τὸ ἔθνος σύσσωμο γιὰ πλούτη καὶ τιμή.

Ὅλα σ᾿ αὐτὴ τὴ γῆ μασκαρευτῆκαν

ὀνείρατα, ἐλπίδες καὶ σκοποί,

οἱ μοῦρες μας μουτσοῦνες ἐγινῆκαν

δὲν ξέρομε τί λέγεται ντροπή.

Ὁ Ἕλληνας δυὸ δίκαια ἀσκεῖ πανελευθέρως,

συνέρχεσθαί τε καὶ οὐρεῖν εἰς ὅποιο θέλει μέρος.

Χαρὰ στοὺς χασομέρηδες! χαρὰ στοὺς ἀρλεκίνους!

σκλάβος ξανάσκυψε ὁ ρωμιὸς καὶ δασκαλοκρατιέται.

Γι᾿ αὐτὸ τὸ κράτος, ποὺ τιμᾶ τὰ ξέστρωτα γαϊδούρια,

σικτὶρ στὰ χρόνια τὰ παλιά, σικτὶρ καὶ στὰ καινούργια!

Καὶ τῶν σοφῶν οἱ λόγοι θαρρῶ πὼς εἶναι ψώρα,

πιστὸς εἰς ὅ,τι λέγει κανένας δὲν ἐφάνη...

αὐτὸς ὁ πλάνος κόσμος καὶ πάντοτε καὶ τώρα,

δὲν κάνει ὅ,τι λέγει, δὲν λέγει ὅ,τι κάνει.

Σουλούπι, μπόϊ, μικρομεσαῖο,

ὕφος τοῦ γόη, ψευτομοιραῖο.

Λίγο κατσούφης, λίγο γκρινιάρης,

λίγο μαγκούφης, λίγο μουρντάρης.

Σπαθὶ ἀντίληψη, μυαλὸ ξεφτέρι,

κάτι μισόμαθε κι ὅλα τὰ ξέρει.

Κι ἀπὸ προσπάππου κι ἀπὸ παπποῦ

συγχρόνως μποῦφος καὶ ἀλεποῦ.

Καὶ ψωμοτύρι καὶ γιὰ καφὲ

τὸ «δὲ βαρυέσαι» κι «ὢχ ἀδερφέ».

Ὡσὰν πολίτης, σκυφτὸς ραγιᾶς

σὰν πιάσει πόστο: δερβεναγᾶς.

Θέλει ἀκόμα -κι αὐτὸ εἶναι ὡραῖο-

νὰ παριστάνει τὸν εὐρωπαῖο.

Στὰ δυὸ φορώντας τὰ πόδια πού ῾χει

στό ῾να λουστρίνι, στ᾿ ἄλλο τσαρούχι.

Δυστυχία σου Ἑλλάς, μὲ τὰ τέκνα ποὺ γεννᾶς.

Ὦ Ελλάς, ἡρώων χώρα, τί γαϊδάρους βγάζεις τώρα;

 

koutipandoras.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »

Η Τουρκία δεν θα ρισκάρει πόλεμο με Ελλάδα ή σκληρές κυρώσεις

Τι επιδιώκει η Αγκυρα με τις κινήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με το Stratfor. Η αντίδραση της Αθήνας με τις ανακηρύξεις ΑΟΖ και το αίτημα για κυρώσεις. Πώς θα κινηθούν Ευρώπη και ΗΠΑ σε περίπτωση στρατιωτικής κλιμάκωσης στη Μεσόγειο. 


Οι έρευνες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο οδηγούν την Ελλάδα να εξασκήσει προσεκτικά τα δικαιώματά της στην θάλασσα προκειμένου να προστατεύσει τις διεκδικήσεις της σε ότι αφορά την οικονομική εκμετάλλευση θαλασσίων ζωνών (ενέργεια και αλιεία) στην περιοχή, χωρίς να προκαλέσει νέο γύρο συγκρούσεων στην περιοχή.

Στις 26 Αυγούστου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα θα επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη στο Ιόνιο από τα 6 στα 12 μίλια, το μέγιστο που προβλέπει το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Προς ώρας, η Αθήνα δεν κάνει το ίδιο στη Μεσόγειο και το Αιγαίο, αν και ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η χώρα διατηρεί το δικαίωμα να το πράξει στο μέλλον αν το επιθυμεί.

Υπενθυμίζεται ότι το 1996 Ελλάδα και Τουρκία βρέθηκαν σε κρίση στην υπόθεση των Ιμίων, ενώ απειλή στρατιωτικής εμπλοκής υπήρξε και το 1987 με αφορμή ενεργειακές έρευνες κοντά στη Θάσο.

Από την δεκαετία του 1970 η Τουρκία θεωρεί μια επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια ως «casus belli» (αιτία πολέμου), ενώ η Ελλάδα επί μακρόν απέφυγε την ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στην Μεσόγειο για να αποφύγει μια σύγκρουση με την Τουρκία. Η πρόσφατες συμφωνίες για τις ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο ήταν οι πρώτες που έχει συνάψει.

Στην καρδία της διαμάχης βρίσκεται το κατά πόσο νησιά, όπως η Κρήτη και το Καστελόριζο έχουν τα ίδια δικαιώματα σε ότι αφορά την διεκδίκηση θαλασσίων ζωνών με αυτά που έχουν μεγάλες χερσαίες ακτές, όπως αυτές της Τουρκίας.

Οι προκλητικές κινήσεις της Τουρκίας τον τελευταίο χρόνο έχουν σχεδιαστεί ώστε να στηρίξουν τις θέσεις της Αγκυρας ότι αυτά τα νησιά δεν μπορούν να έχουν ίσα δικαιώματα, αντιδρώντας στη θέση της Αθήνας αλλά και του Δικαίου της Θάλασσας ότι έχουν. Η χρήση της Κρήτης, του Καστελόριζου και άλλων νησιών στην οριοθέτηση της ΑΟΖ θα περιορίσει τις διεκδικήσεις της Αγκυρας καθώς σημαντικός αριθμός μικρών νησιών βρίσκονται κοντά στις ακτές της χώρας. Αυτό η Τουρκία θεωρεί ότι είναι άδικος διαμοιρασμός των θαλασσίων ζωνών μεταξύ της ίδιας και της Ελλάδας. Οι κινήσεις του Oruc Reis έχουν στόχο να πλήξουν το επιχείρημα ότι το Καστελόριζο έχει ΑΟΖ καθώς κινείται σε θαλάσσια περιοχή κοντά στο νησί.

Στα τέλη του 2019 η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία με την κυβέρνηση της Τρίπολης η οποία αμφισβητεί την δυνατότητα της Κρήτης να έχει ΑΟΖ. Η συμφωνία όμως της Ελλάδας με την Αίγυπτο, δηλώνει ρητά ότι η Κρήτη μπορεί να έχει ΑΟΖ, αλλά η Αθήνα απέφυγε να προχωρήσει σε πλήρη καθορισμό της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με βάση αυτό που θα μπορούσε να παράξει το Καστελόριζο.

Οι διαφωνίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες θα απαιτήσουν πιθανότατα διαμεσολάβηση από άλλες δυνάμεις προκειμένου να αποφευχθεί κλιμάκωση, αν και μια λύση μέσω διαπραγμάτευσης στις διαφορές τους παραμένει απίθανη. Η Τουρκία πιθανότατα θα συνεχίσει να υπερασπίζεται επιθετικά αυτά που θεωρεί δικαιώματά της, καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν αυξανόμενα στρέφεται προς τον εθνικισμό και την εθνική ασφάλεια για να αποσπάσει την προσοχή από τις εγχώριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η οικονομία.

Η Τουρκία θα επιδιώξει να αποφύγει κινήσεις που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν πόλεμο με την Ελλάδα ή σημαντικές κυρώσεις από την ΕΕ στην εύθραυστη οικονομία της. Η μεγάλη συγκέντρωση πολεμικών πλοίων στην Μεσόγειο, όμως, αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων που θα μπορούσαν να κλιμακώσουν την κρίση, όπως φάνηκε και από την μίνι-σύγκρουση ελληνικής και τουρκικής φρεγάτας κοντά στο Καστελόριζο.

Οι εκκλήσεις της Ελλάδας για ευρείες κλαδικές και οικονομικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας δεν έχουν ακόμα οδηγήσει σε σημαντικό αποτέλεσμα από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μια άμεση όμως πρόκληση από την πλευρά της Τουρκίας γύρω από την Κρήτη ή στο Αιγαίο θα μπορούσε να κάνει αυτές τις κυρώσεις πιο πιθανές.

Αν η παρούσα διαμάχη, όμως, εξελιχθεί σε ευρύτερη στρατιωτική κρίση μεταξύ δυο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ πιθανότατα θα στηρίξουν στενότερα την Ελλάδα στέλνοντας πολεμικά πλοία στην περιοχή και διεξάγοντας ασκήσεις με το Πολεμικό Ναυτικό. Μια τέτοια φανερή εύνοια θα ενισχύσει την πεποίθηση του Ερντογάν ότι προτεραιότητες ασφάλειας της Τουρκίας (όπως η αντιμετώπιση των Κούρδων στο Βόρειο Ιράκ) δεν είναι ψηλά στις προτεραιότητες του ΝΑΤΟ, κάτι που θα ενθαρρύνει την Αγκυρα να επιδιώξει στρατηγική αυτονομία

Αυτό με τη σειρά του, θα οδηγήσει την Τουρκία στο να περιορίσει την συνεργασία με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ και να αναζητήσει μεγαλύτερη αμυντική συνεργασία με τη Ρωσία, ξεφτίζοντας περαιτέρω τους δεσμούς της με τη Δύση.


Πηγή: euro2day.gr - Aug 30, 2020

Διαβάστε Περισσότερα »

Ο τουρισμός ως «αρπακτικό»

Το ταξίδι στο εξωτερικό, λόγω των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους αλλά και της εκρηκτικής ανόδου βραχυπρόθεσμης ενοικίασης, δεν αποτελεί πλέον πολυτέλεια. Η Ελλάδα κάθε χρόνο καταρρίπτει το προηγούμενο ρεκόρ αφίξεων με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για πάνω από 32 εκατομμύρια τουρίστες το 2018. Πολλοί είναι αυτοί που εκτιμούν πως oi δυνατότητες της χώρας είναι πολύ μεγαλύτερες ωστόσο το φαινόμενο του υπερτουρισμού που μαστίζει άλλους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς αποτελεί ένα σημαντικό μάθημα, μια προειδοποίηση για τον τρόπο διαχείρισης και ανάπτυξης της τουριστικής βιομηχανίας.

Είναι χαρακτηριστικό το σχόλιο του Spiegel σε δημοσίευμά του με το οποίο προσδίδει στον σύγχρονο τουρισμό τα στοιχεία του «αρπακτικού» που καταβροχθίζει όλα τα όμορφα μέρη. Πλήθη τουριστών κατακλύζουν υπέροχες περιοχές, καθιστώντας τις πλέον απωθητικές και κυρίως απρόσιτες για τους ντόπιους. Είναι γεγονός πως πόλεις και ολόκληρες χώρες επένδυσαν στον τουρισμό, ο οποίος τους προσέφερε και συνεχίζει να τους προσφέρει σημαντικά έσοδα και οικονομική ανάκαμψη. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία της κρίσης ο τουρισμός υπήρξε η σημαντικότερη πηγή εσόδων και στη Βουλγαρία αποτελεί την ελπίδα των ντόπιων για αύξηση του εισοδήματός τους. Αντίθετα σε άλλες γωνιές της Ευρώπης, όπως στη Βαρκελώνη, στη Μαγιόρκα και στο Άμστερντάμ, ο υπερτουρισμός αποτελεί βάσανο για τον γηγενή πληθυσμό, αποδομώντας και το αισθητικό πλεονέκτημα αυτών των περιοχών.

Σταδιακά, εδώ και πολλά χρόνια, πέρα από τις παραδοσιακές καλοκαιρινές ή χειμερινές εξορμήσεις, έχει καταγραφεί άνοδος και του ολιγοήμερου αστικού τουρισμού. Ένας διαρκώς αυξανόμενος στόλος οικονομικών αεροπορικών εταιρειών μεταφέρει δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε παραλιακά μέρη, νησιά και πόλεις, λεωφορεία μεγάλων αποστάσεων προσφέρουν ταξίδια σε χαμηλές τιμές μεταξύ γειτονικών χωρών στην Ευρώπη και «σμήνη» τουριστών με κρουαζιερόπλοια φτάνουν σε πόλεις που ήδη είναι ασφυκτικά γεμάτες.

Η ευκολία και η ταχύτητα στις μετακινήσεις επιτρέπουν στους τουρίστες να επισκέπτονται για λίγο τις περιοχές - αξιοθέατα και στη συνέχεια να συνεχίζουν για τον επόμενο προορισμό τους. Σε πολλές περιπτώσεις, με υποδομές που δεν επαρκούν, με πόλεις και παραλίες υπερπλήρεις, η τουριστική βιομηχανία πνίγεται από τη δική της επιτυχία. Σύμφωνα με το Spiegel 670 εκατομμύρια άνθρωποι ταξίδεψαν στην Ευρώπη το 2017. Και προφανώς η έκρηξη αυτή δεν οφείλεται αποκλειστικά στους Ευρωπαίους. Καθοριστική είναι η συμβολή των ταξιδιωτών από χώρες εκτός Ευρώπης και κυρίως από τη Ρωσία, την Άπω Ανατολή και τις Αραβικές Χώρες.

Τα νέα δεδομένα του μαζικού τουρισμού όμως προκαλούν και αντιδράσεις, τόσο από εργαζόμενους όσο και από τους ντόπιους. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα από την πρώτη κατηγορία είναι οι πιλότοι της Ryanair, οι οποίοι προχώρησαν σε απεργίες διαμαρτυρόμενοι για τις κακές συνθήκες εργασίας και τους χαμηλούς μισθούς, στοιχεία που καθιστούν δυνατή και τη στρατηγική χαμηλού κόστους της εταιρείας, όπως γράφει το Spiegel.

Όμως η δεύτερη κατηγορία, αυτή των ντόπιων πολιτών, μοιάζει να είναι η περισσότερο θιγόμενη από την επέλαση των τουριστών. Όταν για παράδειγμα μια μερίδα κερδίζει νοικιάζοντας διαμερίσματα σε τουρίστες, άλλοι χάνουν τη δυνατότητα να βρουν ένα προσιτό μέρος για να ζήσουν στην ίδια τους την πόλη. Παράλληλα η καθημερινότητά τους γίνεται δύσκολη καθώς η αύξηση του τουρισμού παρασύρει κερδοσκοπικά και τις τιμές προς τα πάνω. Ενώ σε ακραίες περιπτώσεις, όπως στη Βαρκελώνη, προβλήματα προκύπτουν ακόμη και στις μετακινήσεις. Σε κάθε περίπτωση οι ανάγκες των τουριστών δεν συνάδουν με τις ανάγκες των ντόπιων και με το πέρασμα του χρόνου τα καταστήματα μιας τουριστικής περιοχής προσαρμόζονται στις ανάγκες των τουριστών.

Η τουριστική βιομηχανία έχοντας επικεντρωθεί στους φιλοξενούμενους τείνει να αγνοεί τους οικοδεσπότες. «Ο τουρισμός είναι ένα φαινόμενο που δημιουργεί πολλά ιδιωτικά κέρδη αλλά και μεγάλες κοινωνικές απώλειες», υπογραμμίζει ο Κρίστιαν Λίζερ, καθηγητής τουρισμού στο Πανεπιστήμιο του St. Gallen στην Ελβετία. Όσοι εμπλέκονται επιχειρηματικά κερδίζουν από τον τουρισμό, οι υπόλοιποι είναι απλά κολλημένοι στο χάος, τον θόρυβο, τα υψηλά ενοίκια και την αίσθηση του να νιώθεις ξένος στο ίδιο σου το μέρος. Είναι σαν να βρίσκεσαι σε μια Disney Land για τους τουρίστες.

Μάλιστα το τελευταίο διάστημα αυτά τα συναισθήματα έχουν αρχίσει να εξωτερικεύονται, οδηγώντας σε μια δημόσια σύγκρουση. Ακτιβιστές σε διάφορες περιοχές, που πνίγονται από τον τουρισμό, πραγματοποιούν δράσεις διαμαρτυρίας, ενώ σε τοίχους έχουν κάνει την εμφάνισή τους συνθήματα όπως «τουρίστες πηγαίνετε σπίτι σας». Στη Μαγίορκα ακτιβιστές κήρυξαν το «καλοκαίρι δράσης» με διαμαρτυρίες κατά τουριστών στο αεροδρόμιο αλλά και σε ξενοδοχεία. Στην Πάλμα ομάδες πέταξαν σε τουρίστες περιττώματα αλόγων. Επιθέσεις κατά τουριστών έχουν σημειωθεί και στη Βαρκελώνη, ενώ στη Βενετία μια ομάδα εμπόδισε την είσοδο κρουαζιερόπλοιων στο λιμάνι. Σε πολλές περιπτώσεις οι τουρίστες εκλαμβάνονται ως «ξένοι εισβολείς» που αποτελούν κάποιο είδος απειλής για την πολιτιστική ταυτότητα του τοπικού πληθυσμού. Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για «ξενοφοβία», ωστόσο στη Βαρκελώνη οι διαδηλωτές στοχεύουν αποκλειστικά τουρίστες. Αντίθετα οι Καταλανοί έχουν υποδεχτεί εγκάρδια πρόσφυγες και μετανάστες. «Η μετανάστευση άλλαξε την πόλη, αλλά ο τουρισμός την αποσταθεροποιεί», έγραφε χαρακτηριστικά ο Guardian, πριν από μερικούς μήνες, περιγράφοντας την άποψη που κυριαρχεί στην πόλη για τους τουρίστες και τους πρόσφυγες.

Μάλιστα, όπως γράφει το Spiegel, η τουριστική βιομηχανία φαίνεται να αναγνωρίζει όλο και περισσότερο το πρόβλημα και κυρίως το γεγονός πως η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί υπονομεύει το θεμέλιο του επιχειρηματικού της μοντέλου. Για το λόγο αυτό διεξάγονται συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των τουριστικών ροών, ώστε να μην επιβαρύνονται σε τέτοιο βαθμό οι τοπικές κοινωνίες και να μην εκλαμβάνεται πλέον ο τουρίστας ως απειλή.

Είναι όμως αυτό δυνατό με δεδομένο τη ραγδαία αύξηση των τουριστών; Στις αναδυόμενες ασιατικές χώρες εκατομμύρια άνθρωποι εντάσσονται σταδιακά στη μεσαία τάξη, πράγμα που σημαίνει πως μπορούν να ξοδέψουν μέρος του εισοδήματός τους για ταξίδια στο εξωτερικό. Και αυτό ακριβώς κάνουν. Σύμφωνα μάλιστα με εκτιμήσεις ειδικών της αγοράς, ο αριθμός των τουριστών παγκοσμίως αναμένεται να αυξηθεί κατά 500 εκατομμύρια μέχρι το 2030, με τους Κινέζους να αντιστοιχούν περίπου στο μισό αυτής της αύξησης. Πολλοί από αυτούς είναι δεδομένο πως θα θελήσουν να επισκεφτούν την Ευρώπη και τα αξιοθέατά της.

Ο τουριστικός κλάδος είναι ίσως ο ισχυρότερος τομέας παγκοσμίως, πολύ μεγαλύτερος από τη βιομηχανία πετρελαίου ή την αυτοκινητοβιομηχανία με εκτιμώμενο κύκλο εργασιών 7 τρισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, περίπου δηλαδή το 10% της παγκόσμιας οικονομικής παραγωγής. Εκτός από τα άμεσα έσοδα, σε αυτό το εντυπωσιακό ποσό περιλαμβάνονται και συναφείς επιχειρηματικοί τομείς όπως το ξενοδοχειακό εμπόριο, ο κλάδος των μεταφορών (αεροπλάνα, πλοία, λεωφορεία), καταστήματα λιανικής με αναμνηστικά, ταξιδιωτικά γραφεία κλπ.

Στην Ισπανία, έναν από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς, η τουριστική βιομηχανία αντιπροσωπεύει σχεδόν το 15% του ΑΕΠ της χώρας. Σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Γαλλία και η Τσεχία, ο αριθμός των τουριστών υπερβαίνει κατά πολύ των αριθμό των κατοίκων. Αυτό σίγουρα δημιουργεί θέσεις εργασίας και αύξηση της ευημερίας, αλλά και μια σημαντική εξάρτηση, άκρως επικίνδυνη στην περίπτωση που υπάρξει μια σημαντική πτώση των επισκεπτών, όπως συνέβη για παράδειγμα τα τελευταία χρόνια στην Τουρκία και την Αίγυπτο.

«Αυτή τη στιγμή εξετάζεται μια νέα προσέγγιση, πέρα από τη μονόπλευρη σκέψη για ανάπτυξη, βάσει της οποίας έχει χαραχτεί η πολιτική του τουρισμού στις περισσότερες πόλεις μέχρι σήμερα», αναφέρει, σύμφωνα με το Spiegel, ο Γιοχάνες Νόβι, ειδικός της αστικής ανάπτυξης και του τουρισμού στο Πανεπιστήμιο Westminster του Λονδίνου. Το ερώτημα που κυριαρχούσε μέχρι σήμερα ήταν «πως προσελκύουμε περισσότερους τουρίστες σε μια πόλη;». Κανείς δεν εξέταζε κάτι πέρα από αυτό, όπως για παράδειγμα πως θα αντιμετωπιστούν οι αρνητικές επιπτώσεις του υπερτουρισμού. Πολλές χώρες και δήμοι πλέον προσπαθούν να περιορίσουν τα προβλήματα που προκύπτουν από τις διαφορετικές ανάγκες και συμπεριφορές. Εξάλλου και οι ίδιοι οι τουρίστες απογοητεύονται όταν φτάνουν σε ένα μέρος γεμάτο κόσμο που ελάχιστα θυμίζει το ειδυλλιακό τοπίο που είχαν δει μέσα από τις φωτογραφίες. Και σίγουρα δεν αισθάνονται άνετα όταν νιώθουν ανεπιθύμητοι.

Στην πραγματικότητα η ευθύνη για το πρόβλημα του υπερτουρισμού είναι κοινή και πολυσύνθετη. Οι αρμόδιοι φορείς πρέπει να αναγνωρίσουν ότι υπάρχουν συγκεκριμένα όρια ανάπτυξης και να λάβουν κατάλληλα μέτρα. Η παγκόσμια βιομηχανία του τουρισμού πρέπει να εξασφαλίσει ότι η ανάπτυξη προϊόντων επιτυγχάνει μια ισορροπία μεταξύ της βέλτιστης τουριστικής εμπειρίας και ενός ανάλογου τοπικού οφέλους. Αλλά και οι τουρίστες από μόνοι τους οφείλουν να κάνουν πιο συνειδητές επιλογές, στα μέρη που επιλέγουν να ταξιδέψουν, και ταυτόχρονα να περιορίσουν τις ξέφρενες συμπεριφορές, σεβόμενοι τον τοπικό πληθυσμό, και αντίστροφα.


Πηγή: tvxs.gr - Aug 22, 2018 

Διαβάστε Περισσότερα »

Ryan Air, ο νεοφιλελευθερισμός έρχεται!

Του Νίκου Σταθόπουλου* -

Η Ryan Air είναι μια «δυναμική» αεροπορική εταιρεία που σχεδιάζει να οργανώσει αεροπορικά ταξίδια με επιβάτες… όρθιους! Μη γελάτε, είναι αλήθεια. Και μην το θεωρήσουμε αστείο, δείχνει τι σημαίνει νεοφιλελευθερισμός και τι κόσμο μας ετοιμάζει.

Ποιο είναι το επιχείρημα του ιδιοκτήτη της εταιρείας: «σήμερα ο κόσμος δεν νοιάζεται να ταξιδέψει όρθιος προκειμένου να πληρώσει λιγότερα». Το θέμα της ασφάλειας το ξεπετάει με μια αληθοφανή μπούρδα: αν πέσει το αεροπλάνο, όλοι σκοτώνονται. Ψέμα βέβαια, πάμπολλα τα παραδείγματα (βλ. Γιάννο Κρανιδιώτη, από τα γνωστά θύματα θανάσιμου τραυματισμού, επειδή το ατύχημα τον βρήκε όρθιο, ενώ σώθηκαν οι καθιστοί επιβάτες).

Αλλά ας πάρουμε το θέμα από την αρχή. Σε τι χρησιμεύει η «πρόοδος». Αυτονόητη απάντηση: στο να ζούμε καλύτερα και ασφαλέστερα. Παραδείγματος χάρη, στα αυτοκίνητα μπήκαν ζώνες ασφάλειας, airbag κοκ. Παρά τον ταξικό του χαρακτήρα, αυτό ίσχυε και στο καπιταλιστικό σύστημα. Μέχρι πρότινος τουλάχιστον. Δηλαδή μέχρι την έλευση του νεοφιλελευθερισμού.

Αν ο βιομηχανικός καπιταλισμός του περασμένου αιώνα, δημιούργησε μια μεσαία τάξη, σχετικά ευημερούσα, ο νεοφιλελευθερισμός του δικού μας αιώνα πλέον την προλεταριοποιεί. Δεν χρειάζεται να περιγράψουμε αυτό το φαινόμενο,  το ζούμε καθημερινά σχεδόν όλοι μας. Το επιχείρημα του μέχρι τώρα καπιταλισμού ήταν ότι με το καθεστώς αυτό, τα 2/3 του κόσμου ευημερεί (άλλοι λιγότερο και άλλοι πολύ περισσότερο, αλλά ας προσπεράσουμε τώρα αυτή την λεπτομέρεια). Στον νεοφιλελευθερισμό η συσσώρευση του πλούτου επιταχύνεται ακραία. Δεν υπάρχει πλέον «κοινωνία των 2/3», αλλά μια νέο-ελίτ του 5% (και πολλά λέω). Το υπόλοιπο 95% βαδίζει ολοταχώς προς το βυθό.

Αυτοί οι νεόπτωχοι αποτελούν όμως ακόμα μια μη αμελητέα εκμεταλλεύσιμη μάζα. Αυτούς λοιπόν στοχεύει η Ryan Air, λέγοντάς τους: «ξεχάστε την πολυτέλεια του καθίσματος, αν θέλετε ακόμα αεροπλάνο, όρθιοι κύριοί μου και το ρίσκο δικό σας!». Αλλά η δολιότητα δεν σταματάει εδώ, και η εξαπάτηση προστίθεται στον κυνισμό. Φτηνότερα τα εισιτήρια της  Ryan Air είναι μόνο… στην πρώτη όψη. Διότι η παμπόνηρη εταιρεία έκανε το εξής εξυπνότατο: τεμάχισε τις υπηρεσίες της, μεταφέροντας το κόστος από ένα «πακέτο» σε πλήθος μικρά κομματάκια.

Έτσι, αν θέλετε πχ να αλλάξετε θέση, ακόμα και αν υπάρχουν ελεύθερες θέσεις, χρεώνεστε 10 € επιπρόσθετα. Αν δεν προλάβετε να κάνετε ιντερνετικό τσεκίν, ακόμα και αν φτάσετε στο αεροδρόμιο 2 ώρες πριν την αναχώρηση, ακόμα και αν υπάρχουν ελεύθερες θέσεις, ακυρώνεται το εισιτήριό σας και πρέπει να πληρώσετε, επί τόπου, καινούργιο εισιτήριο! Αν, πχ εσείς και το παιδί σας, διψάσετε στη διαδρομή,  θα πληρώσετε 6 ευρώ για λίγο νερό (το οποίο παρεμπιπτόντως απαγορεύεται να φέρετε απ’ έξω).

Επικαλούμενη πάντα τη δήθεν εξυπηρέτηση του κοινού, η λογική της Ryan Air είναι η μεγιστοποίηση του κέρδους της, πάση θυσία. Αντιστρέφοντας τη λογική της προόδου. «Πρόοδος» πλέον σημαίνει στην πράξη επιδείνωση των συνθηκών ζωής.

Αν η Ryan Air μπορούσε να μας στοιβάζει οριζοντίως, σαν τις σαρδέλες, δεν θα δίσταζε να το κάνει. Για το καλό μας βέβαια, για να πληρώνουμε λιγότερο (ας λογικευτούμε και ας μάθουμε να ζούμε με όσα λεφτά μας μένουν). Βλέπω ότι σύντομα θα καταργηθούν και οι τουαλέτες, στο χώρο των οποίων σίγουρα θα χωράνε 2 ή 3 όρθιοι. Με την «λογική Ryan Air», αξίζει το κόπο να κρατηθείς λίγες ώρες, αν είναι να πληρώσεις λιγότερο. Και όσοι δεν μπορούν, ας φροντίσουν να έχουν ένα μπουκαλάκι άδειο μαζί τους. Εξάλλου, αν το ξεχάσουν, σίγουρα η Ryan Air θα έχει προβλέψει να τους προσφέρει ένα, στη συμβολική τιμή, ας πούμε των 15 €.

Ίσως αυτή η κριτική σας φανεί υπερβολική. Μάθετε λοιπόν ότι η Ryan Air πράγματι προσπάθησε πρόσφατα να επιβάλει ταρίφα για την χρήση της τουαλέτας και να ζυγίζει τους επιβάτες για να τους χρεώνει… με το κιλό. Σαν οι άνθρωποι να ήταν κατσίκες ή καρπούζια προς μεταφορά.

Γιατί όμως αυτό μας εκπλήσσει;  Αυτή τη φθορά της καθημερινής  ζωής δεν βιώνουμε σήμερα; Η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας κάνει αλματώδη βήματα. Ζούμε όμως καλύτερα; Η τεράστια πλειοψηφία του κόσμου αντιμετωπίζει όλο και μεγαλύτερες δυσκολίες. Ταυτόχρονα οι ανισότητες μεγαλώνουν (σήμερα 8 «Κροίσοι» κατέχουν όσο πλούτο κατέχουν οι 3,6 δισεκατομμύρια φτωχότεροι άνθρωποι). Πλούτος παράγεται, αλλά τον απορροφάνε όλο και λιγότεροι, όλο και περισσότερο, μέχρι σκασμού.

Αυτός είναι ο κόσμος που ζούμε σήμερα. Και η Ryan Air είναι μόνο ένα γλαφυρό μικρό παράδειγμα.
 

* O Νίκος Σταθόπουλος είναι πολιτικός επιστήμονας και έχει σπουδάσει στον Καναδά


tvxs.gr - July 12, 2017

Διαβάστε Περισσότερα »