Σε όλη την Ευρώπη οι νέοι – και όχι μόνο – ξεσηκώνονται απέναντι στην πρωτοφανή αδυναμία του πολιτικού συστήματος να απαντήσει σε στοιχειώδεις ανάγκες
Όποιος νομίζει ότι όσα συνέβησαν στη Γαλλία, με τις πρωτοφανούς μαζικότητας διαδηλώσεις και τις συγκρούσεις με την αστυνομία είναι απλώς κάποια γαλλική ιδιαιτερότητα απλώς δεν καταλαβαίνει τι ακριβώς συμβαίνει στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Το ίδιο ισχύει, προφανώς, και για όσους αυτή τη στιγμή σπεύδουν κυρίως να δώσουν έμφαση στις καταστροφές ή τους βανδαλισμούς, για να υποστηρίξουν ότι αυτό που συμβαίνει είναι απλώς μια έκρηξη παραβατικότητας, την ώρα βέβαια που δεν έχουν να πουν λέξη για την ωμή αστυνομική βία που ρίχνει λάδι στη φωτιά.
Γιατί αυτό που συμβαίνει στη Γαλλία είναι έκφραση ενός πανευρωπαϊκού προβλήματος. Άλλωστε, δεν συμβαίνει μόνο στη Γαλλία: είχαμε μεγάλες κινητοποιήσεις στην Ισπανία γύρω από τη στεγαστική κρίση και η γειτονική Αλβανία συγκλονίζεται από μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις.
Δεν είναι τυχαίο ότι σε όλες αυτές τις κινητοποιήσεις πρωταγωνιστεί η νεολαία. Είναι η κοινωνική κατηγορία που αυτή τη στιγμή είναι στο στόχαστρο και πληρώνει το μεγαλύτερο τίμημα από όλες τις άλλες κοινωνικές κατηγορίες.
Σε όλη την Ευρώπη η δημόσια εκπαίδευση, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, είναι υποχρηματοδοτημένη, καθώς εφαρμόζονται πολιτικές λιτότητας στο όνομα της «δημοσιονομικής πειθαρχίας», με αποτέλεσμα προβλήματα όπως η έλλειψη εκπαιδευτικών, οι υπερβολικά μεγάλες τάξεις, και οι σοβάδες που πέφτουν. Η πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση δεν σημαίνει υποχρεωτικά και κοινωνική άνοδο, όπως ίσχυε στο παρελθόν, και ακόμη και οι πτυχιούχοι καταλήγουν σε κακοπληρωμένες θέσεις εργασίας που σήμερα υποτίθεται ότι κρατούν χαμηλά την ανεργία. Οι νέες και οι νέοι είναι αυτοί που σήμερα αναγκάζονται να μένουν με τους γονείς τους, θύματα της στεγαστικής κρίσης που κάνει τα σπίτια απλησίαστα, ενώ ακριβώς επειδή αναλαμβάνουν τις πιο κακοπληρωμένες εργασίες υφίστανται πολύ πιο άμεσα τις επιπτώσεις της συνολικότερης κρίσης κόστους ζωής.
Όμως, δεν είναι μόνο οι νέοι. Αυτή τη στιγμή σε όλη την Ευρώπη, εάν κανείς κοιτάξει τι υπόσχονται οι «συστημικές» πολιτικές δυνάμεις, αυτό που θα δει είναι ακόμη περισσότερη λιτότητα, ακόμη περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις, ακόμη μεγαλύτερο περιορισμό των καλύψεων που προσφέρουν τα δημόσια συστήματα υγείας, ακόμη πιο ελαστικές σχέσεις εργασίας. Το κοινωνικό κράτος βάλλεται από παντού και κατακτήσεις όπως οι συλλογικές συμβάσεις αφορούν ολοένα και μικρότερο τμήμα του εργατικού δυναμικού. Την ίδια στιγμή αναγκαίες πολιτικές, όπως αυτές που αφορούν την πράσινη μετάβαση, κατά βάση θα χρηματοδοτηθούν με το να μεταφερθεί το κόστος στις πλάτες των νοικοκυριών.
Όλα αυτά πλέον παρουσιάζονται ως αυτονόητα. Πρωθυπουργοί και υπουργοί μιλούν μόνο τη γλώσσα των αριθμών και οποτεδήποτε πρέπει να απαντήσουν για πραγματικές κοινωνικές ανάγκες το μόνο που έχουν να πουν είναι ότι «δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος». Την ίδια ώρα, προσπαθούν να πείσουν τις κοινωνίες ότι τα πραγματικά τους προβλήματα είναι μόνο αυτά που αφορούν την ασφάλεια, υποδεικνύοντας ως «εχθρούς» τους μετανάστες, τους πρόσφυγες και τους Ρομά και «προσφέροντας» αντί για καλύτερη δημόσια εκπαίδευση και υγεία απλώς περισσότερη αστυνομία.
Σε αυτό το φόντο είναι που η Ευρώπη αυτή τη στιγμή επενδύει στους αμυντικούς εξοπλισμούς και σκοπεύει να μεταφέρει πόρους από το κοινωνικό κράτος στην άμυνα. Κάτι που απλώς θα δημιουργήσει ακόμη περισσότερα κοινωνικά προβλήματα και που συνεπάγεται μεγάλους κινδύνους.
Την ώρα που οι δείκτες δυσαρέσκειας και απονομιμοποίησης των κυβερνήσεων και των πολιτικών τους είναι σε δυσθεώρητα ύψη, το πολιτικό σύστημα, οι δημοσιογράφοι, οι κάθε λογής «ειδικοί» προσπαθούν να πείσουν τους ανθρώπους, ότι δεν υπάρχει καμία άλλη εναλλακτική από τη σημερινή κατάσταση και πως οτιδήποτε άλλο θα ισοδυναμούσε με κάθοδο στο χάος.
Αυτή τη στιγμή οι κυβερνήσεις είναι τελείως αμήχανες απέναντι σε αυτή την κατάσταση, πρωτίστως γιατί δεν περνάει καν από το μυαλό τους μια διαφορετική πολιτική που θα απαντάει σε υπαρκτά προβλήματα και κοινωνικές ανάγκες και θα μειώσει την κοινωνική ανασφάλεια που αυτή τη στιγμή κυριαρχεί στις κοινωνίες.
Γι’ αυτό τον λόγο και αντί να μιλήσουν πραγματικά με τις κοινωνίες, δηλαδή να ανταποκριθούν στα αιτήματά τους, αυτό που κάνουν είναι να προσπαθούν να μιλήσουν για «υποκινητές» ή να στοχοποιήσουν όσους πολιτικούς χώρους αμφισβητούν τις τρέχουσες καταστροφικές πολιτικές.
Όλα αυτά επιτείνονται από τον τρόπο που μέσα στα κόμματα, στα κάθε λογής think tanks, στα πανεπιστήμια, στα ΜΜΕ, διαμορφώθηκε ένα διανοητικό κλίμα που μετέτρεψε τον νεοφιλελευθερισμό σχεδόν σε θρησκευτικό δόγμα και έφτιαξε μια ολόκληρη γενιά πολιτικών, «αναλυτών», δημοσιογράφων που δεν μπορεί να σκεφτεί έξω από αυτό το πλαίσιο, ακόμη και όταν αυτό εμφανώς έχει αποτύχει και να φέρει την ανάπτυξη – η Ευρώπη είναι σε στασιμότητα εδώ και καιρό – και να απαντήσει στις απαιτήσεις της κοινωνίας για μια αξιοπρεπή ζωή.
Για αυτό τον λόγο και όλο αυτό το σύστημα όχι μόνο δεν μπορεί να σκεφτεί ότι μπορούν να υπάρξουν εναλλακτικές, αλλά και επιδίδεται στη συκοφάντηση εκείνων των ρευμάτων και των πολιτικών που σήμερα επιμένουν ότι όχι μόνο μπορεί να υπάρξει μια εναλλακτική πολιτική, αλλά μπορεί να είναι και εφικτή και να συνδυάζει την ανάπτυξη με την κοινωνική δικαιοσύνη.
Όμως, φαίνεται ότι οι κοινωνίες, η καθεμιά με το δικό της τρόπο, αρχίζουν να αρνούνται το «δεν υπάρχει καμία εναλλακτική» και για αυτό κατεβαίνουν στο δρόμο. Όμως, αυτό που πραγματικά θα τους δώσει διέξοδο – και όχι απλώς εκτόνωση της οργής – θα είναι να υπάρξουν πολιτικές προτάσεις που να δείχνουν το δρόμο μιας εναλλακτικής διακυβέρνησης. Αυτή είναι σήμερα η ιστορική ευθύνη των δημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων στην Ευρώπη.
Πηγή: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος / in.gr

Δευτέρα, Οκτωβρίου 19, 2026












.jpg)


