Το μέλλον για τη νεολαία παραμένει αβέβαιο

Τι σημαίνει να δώσουμε μέλλον στη νεολαία 

Ο πρωθυπουργός έκανε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που «χτίστηκε» γύρω από την ανακοίνωση της στατιστικής υπηρεσίας ότι η ανεργία των νέων έως 25 ετών υποχώρησε σημαντικά με βάση τη μηνιαία έρευνα εργατικού δυναμικού, στοιχεία πάντως αμφιλεγόμενα με ειδικούς να μιλούν χαρακτηριστικά για «greek statistics» στην ανεργία. 

Βεβαίως, η προσεκτική ανάγνωση ακόμη και αυτών των στατιστικών δεδομένων, ιδίως σε σύγκριση με την πιο αναλυτική τριμηνιαία έρευνα εργατικού δυναμικού, δείχνει ότι μιλάμε για μια ηλικιακή κατηγορία που το μεγαλύτερο μέρος είναι ούτως ή άλλως εκτός εργατικού δυναμικού. Όμως, ακόμη και έτσι είναι και αυτή ένα σημάδι μιας τάσης που τη γνωρίζουμε, δηλαδή της υποχώρησης της ανεργίας εδώ και αρκετά χρόνια. 

Ο πρωθυπουργός προσπάθησε σε αυτή τη βάση να διαμορφώσει ένα αφήγημα ότι η κυβέρνησή του σταδιακά εξασφαλίζει ότι η νέα γενιά θα ζήσει καλύτερα από τις προηγούμενες. Παρότι παραδέχτηκε την ακρίβεια και το στεγαστικό πρόβλημα, που επηρεάζει ιδιαίτερα τη νεολαία, εντούτοις υποστήριξε ότι με την υποχώρηση της ανεργίας, την αύξηση του κατώτατου μισθού, τη μείωση της φορολογίας για τους νέους και τα μέτρα για φτηνότερα δάνεια για κατοικία, θα εξασφαλίσει ότι οι σημερινοί νέοι θα έχουν μια καλύτερη ζωή από τους γονείς τους. 

Ως στόχος, σίγουρα είναι σημαντικός, ιδίως εάν αναλογιστούμε ότι εδώ και χρόνια βλέπουμε τους νέους να ζουν χειρότερα από τους γονείς τους, με την έννοια ότι χρειάζεται να εργαστούν πολύ πιο σκληρά για να πετύχουν ένα επίπεδο ευημερίας ανάλογο με αυτό που εξασφάλιζαν προηγούμενες γενιές. Αρκεί να σκεφτούμε ότι στη δεκαετία του 1980 ένας μισθός αρκούσε ώστε μια οικογένεια να τα φέρνει βόλτα και μάλιστα παραπάνω από αξιοπρεπώς, ενώ στη δεκαετία του 1990 η ύπαρξη δύο μισθών στην οικογένεια επέτρεπε αγορά καλύτερου σπιτιού και τη δυνατότητα να κάνουν οι οικογένειες όνειρα. Όμως, ήδη από τη δεκαετία του 2000 οι νέοι ένιωθαν ότι χρειάζεται να προσπαθήσουν πολύ περισσότερο για να εξασφαλίσουν ένα στοιχειώδες επίπεδο ζωής. Και μετά ήρθε η κρίση και η ριζική επιδείνωση της κατάστασης των εργαζομένων και η έκρηξη της ανεργίας, ιδίως της ανεργίας των νέων, στοιχείο που οδήγησε και σε μια μαζική μετανάστευση που ακόμη δεν έχει αντιστραφεί. 

Αυτή τη στιγμή τα πράγματα είναι διαφορετικά. Κυρίως, όμως, ως προς το ότι υπάρχουν περισσότερες δουλειές. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι όλες είναι υψηλών προσόντων, υψηλής προστιθέμενης αξίας και υψηλών αμοιβών. Αντιθέτως σε μεγάλο βαθμό είναι κακοπληρωμένες δουλειές σε υπηρεσίες, όπως ο τουρισμός και η εστίαση, που δίνουν απασχόληση, αλλά όχι προοπτική. Το δημόσιο εξακολουθεί να είναι υποστελεχωμένο, την ώρα που οι απολαβές παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλές, κάτι που έχει ήδη αρχίσει να δημιουργεί προβλήματα σε χώρους όπως η υγεία όπου συχνά υπάρχει δυσκολία να προσελκυστούν γιατροί στο ΕΣΥ. Ανησυχητικά μεγάλο ποσοστό νέων αναγκάζονται να εργαστούν σε δουλειές που δεν αντιστοιχούν στο μορφωτικό επίπεδο και στις σπουδές τους, υπο-αμειβόμενες και χωρίς προοπτικές, «εγκλωβισμένοι» στο παιδικό δωμάτιο στο πατρικό τους. Οι αυξήσεις των ονομαστικών μισθών υπολείπονται σημαντικά των αυξήσεων του πραγματικού κόστους ζωής και εξανεμίζονται. Άρα, ναι, έχουν περισσότερες δουλειές οι νέοι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν καλές δουλειές και προοπτική. 

Έπειτα δεν είναι δεδομένο ότι και αυτή η βελτίωση των οικονομικών συνθηκών θα συνεχιστεί εσαεί, εάν αναλογιστούμε ότι αναμένουμε μια υποχώρηση της οικονομικής δυναμικής με το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. 

Κυρίως, όμως, αυτό που δεν συζητά ο πρωθυπουργός είναι ότι πίσω από τη «μαγική εικόνα» όπου όλα πάνε προς το καλύτερο, υπάρχουν όλα τα ανοιχτά ερωτήματα για το μέλλον της χώρας: η αδυναμία προσέλκυσης μεγάλων επενδύσεων σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας πέραν της ενέργειας, η αδυναμία να γίνουμε κόμβος στις νέες τεχνολογίες, η υποχώρηση της ίδιας της οικονομικής βαρύτητας της χώρας σε σχέση ακόμη και με χώρες της «διεύρυνσης», δεν επιτρέπουν μεγάλη αισιοδοξία. 

Αρνητικά λειτουργεί και η διάχυτη αίσθηση ότι πόροι που υποτίθεται ότι θα έβαζαν τις βάσεις για ένα καλύτερο μέλλον, από τις αγροτικές ενισχύσεις, έως τα ευρωπαϊκά κονδύλια για την κατάρτιση αντιμετωπίστηκαν στην καλύτερη των περιπτώσεων ως «ζεστό χρήμα», στη χειρότερη ως πεδίο εκτεταμένης διασπάθισης, χωρίς κανένα άλλο αποτέλεσμα. 

Όλα αυτά δεν πρόκειται να αλλάξουν την εικόνα μιας χώρας που δεν δίνει άλλη προοπτική στη νεολαία, από το να έχει απλώς μια δουλειά, μιας χώρας που πολώνεται ανάμεσα σε μια ευνοούμενη μειοψηφία και μια πλειοψηφία που ανησυχεί όλο και περισσότερο, μιας χώρας «μειωμένων προσδοκιών», μιας χώρας που εξακολουθεί να μην μπορεί να πει με σαφήνεια ποιο είναι το καλύτερο μέλλον που υπόσχεται πέραν από την απλή συνέχεια της κατάστασης όπως είναι σήμερα, με όλες τις αβεβαιότητες που αυτή περιλαμβάνει. 

Και δεν της δίνει προοπτική γιατί αυτή η κυβέρνηση σε όλη της τη διαδρομή δεν θέλησε ποτέ να συνομιλήσει με τη νεολαία. Πάντα συμπεριφέρθηκε ως να ήξερε καλύτερα από την ίδια τη νεολαία τι θέλουν όντως οι νέοι. Καθόλου τυχαία, όποτε οι νέοι κινητοποιήθηκαν και διαδήλωσαν για τα δικά τους προβλήματα και τα δικά τους αιτήματα πιο πιθανό ήταν να δουν τα ΜΑΤ παρά τους αρμόδιους υπουργούς. 

Γιατί το ζήτημα δεν είναι γενικά κάποιος να πει: «νοιάζομαι για τους νέους». Το ζήτημα είναι να τους ακούσει, να αφουγκραστεί την αγωνία τους, να τους δώσει βήμα και πάνω από όλα να τους καλέσει να συνεισφέρουν σε έναν κοινό στόχο και ένα κοινό όραμα για έναν τόπο που να είναι πιο φιλόξενος για όσους ζουν εντός του. Και μόνο αυτός θα κερδίσει μια νεολαία πιο δύσπιστη παρά ποτέ. Και που δεν θα μεταπειστεί με ένα reel…

Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος / in.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Η νησι­ω­τι­κότητα, τα όρια του­ρι­στι­κής μεγέθυν­σης και το μοντέλο ανάπτυ­ξης

Ταυ­τότητα, ποιότητα και slow tourism είναι η βιώ­σιμη επι­λογή. 

Η του­ρι­στική μεγέθυνση που έφερε απα­σχόληση και εισο­δήματα στους κατοίκους των νησιών για αρκε­τές δεκα­ε­τίες έχει δώσει τη σκυ­τάλη σε ένα επι­θε­τικό real estate και σε μεγάλης κλίμα­κας επεν­δύσεις που αλλοι­ώ­νουν ριζικά την ταυ­τότητα των τόπων, τα ελκυ­στικά τοπία, τις κοι­νω­νι­κές δομές και λει­τουρ­γίες, αλλάζουν τη ροή των εισο­δη­μάτων και εξα­ντλούν τους έτσι κι αλλιώς περιο­ρι­σμένους πόρους τους, με κυριότε­ρους το νερό και τον χώρο. Ταυ­τόχρονα η πίεση για περισ­σότερα και μεγα­λύτερα κρου­α­ζιε­ρόπλοια σε όλο και περισ­σότερα νησιά απλώς θα συμ­βάλει στην αύξηση του συνω­στι­σμού, του θορύβου και άλλων φαι­νο­μένων υπερ­του­ρι­σμού που υπο­βα­θμίζουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων και της εμπει­ρίας των του­ρι­στών. 

Η ακραία επο­χι­κότητα, σε συν­δυ­α­σμό με την ακραία μονο­καλ­λιέρ­γεια, οδη­γεί τους κατοίκους από την καλο­και­ρινή υπε­ρένταση και την υπε­ρερ­γα­σία στη χει­με­ρία νάρκη. Παράλ­ληλα η ανυ­παρ­ξία εναλ­λα­κτι­κών δυνα­το­τήτων απα­σχόλη­σης, οι ελλείψεις σε κρίσι­μες υπο­δο­μές και υπη­ρε­σίες για υγεία, εκπαίδευση, κατάρ­τιση, περιο­ρι­σμένες δυνα­τότη­τες άθλη­σης και ανα­ψυ­χής και άλλες ελλείψεις καθη­με­ρι­νότη­τας αλλά και η ακρίβεια δεν συμ­βάλ­λουν σε μια ομαλή οικο­νο­μική και κοι­νω­νική ζωή και στην προ­σέλ­κυση ενός ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού με προ­σόντα και προσ­δο­κίες για μια ποιότητα ζωής δια­φο­ρε­τική από αυτή των αστι­κών κέντρων. Ταυ­τόχρονα η έλλειψη εξει­δι­κευ­μένης στα νησιά αγρο­τι­κής πολι­τι­κής οδη­γεί στην επι­τάχυνση της εγκα­τάλει­ψης της υπαίθρου, με ό,τι αυτό σημαίνει για την ενίσχυση των περι­βαλ­λο­ντι­κών κιν­δύνων που φέρ­νει η κλι­μα­τική αλλαγή. 

Η συνέχιση του ίδιου μοντέλου επέκτα­σης της προ­σφο­ράς σε κλίνες κάθε μορ­φής που προ­ω­θεί ο κυβερ­νη­τι­κός σχε­δια­σμός μέσα από εθνικά χωρο­τα­ξικά και τοπικά πολε­ο­δο­μικά σχέδια μη θεω­ρώ­ντας την εκτός οικι­σμού γη ως κοινό πολι­τι­στικό και φυσικό αγαθό, που πρέπει να μετα­βι­βα­στεί στις επόμε­νες γενιές (βιώ­σιμη ανάπτυξη) για να ενι­σχυ­θεί η ανθε­κτι­κότητα των νησιών αλλά ως ιδι­ω­τικό αγαθό ανα­λώ­σιμο στον βωμό του πρόσκαι­ρου κέρ­δους, είναι αδιέξοδη. 

Είναι αυτό το σενάριο ανα­πόφευ­κτο; Υπάρ­χει εναλ­λα­κτική βιώ­σιμη λύση και ποια είναι αυτή; Με βάση τους παγκόσμιους στόχους βιώ­σι­μης ανάπτυ­ξης, απο­τε­λεί μονόδρομο η αλλαγή του παρα­γω­γι­κού και κατα­να­λω­τι­κού προ­τύπου με στόχο: Την αύξηση της οικο­νο­μι­κής απόδο­σης και την καλύτερη διάχυση στο σύνολο της τοπι­κής οικο­νο­μίας μέσα από την αξιο­ποίηση του τοπι­κού φυσι­κού, πολι­τι­στι­κού και παρα­γω­γι­κού κεφα­λαίου για παρα­γωγή ποιο­τι­κών αγα­θών και υπη­ρε­σιών υψη­λής προ­στι­θέμε­νης αξίας με απα­σχόληση εκπαι­δευ­μένου ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού. Τη μείωση του απο­τυ­πώ­μα­τός του ειδικά σε ό,τι αφορά την κατα­νάλωση γης και τοπίου, νερού και ενέρ­γειας. 

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; 

Την αντι­κα­τάσταση του μοντέλου του «fast» από τον «slow tourism». Να υπο­γραμ­μι­στεί ότι τα 20 τελευ­ταία χρόνια κατα­γράφε­ται μείωση της μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής των επι­σκε­πτών από 10,6 σε 6,3 ημέρες, με απο­τέλε­σμα να χρειάζο­νται σχε­δόν διπλάσιες αφίξεις για να έχουμε τον ίδιο αρι­θμό δια­νυ­κτε­ρεύσεων με ό,τι αυτό συνε­πάγε­ται. Ο γρήγο­ρος του­ρι­σμός, όπου η selfie έχει στα­διακά αντι­κα­τα­στήσει τη γνω­ρι­μία με τον τόπο και τους ανθρώ­πους του, πρέπει να δώσει ξανά τη θέση του στον «αργό του­ρι­σμό» λαμ­βάνο­ντας μέτρα που θα «επι­δο­τούν» τη μακρά διάρ­κεια παρα­μο­νής και δεν θα «τιμω­ρούν» τους λιγότερο εύπο­ρους. Για παράδειγμα τα τέλη παρα­μο­νής πρέπει να είναι αντι­στρόφως ανάλογα του αρι­θμού των ημε­ρών παρα­μο­νής. Το ίδιο και οι τιμές των αερο­πο­ρι­κών εισι­τη­ρίων. Η δια­μονή σε κατα­λύματα πολυ­τε­λείας θα πρέπει να έχει σημα­ντικά υψη­λότερα τέλη, εκτός αν έχουν πάρει μέτρα για μικρό απο­τύπωμα. Τα τέλη εισόδου σε μια πόλη όπως η Βενε­τία απο­δείχτη­καν μη απο­τρε­πτικά και χρειάζε­ται να αντι­κα­τα­στα­θούν από κλει­στό αρι­θμό επι­τρε­πόμε­νων επι­σκέψεων, όπως οι θέσεις σε ένα θέα­τρο. Το πρόβλημα είναι ότι δεν χωράνε άλλοι, όχι ότι χωράνε όσοι μπο­ρούν να πλη­ρώ­σουν. 

Ταυ­τότητα, ποιότητα και slow tourism είναι η βιώ­σιμη επι­λογή. 

Γιάννης Σπιλάνης 

*Ο Γιάννης Σπιλάνης είναι ομότιμος καθηγητής του τμήματος Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. 

Πηγή: documentonews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

«Δεν πιστεύω στον Θεό αλλά τον φοβάμαι»: Η Αρβελέρ μέσα από τα δικά της λόγια

Εφυγε μια κορυφή της ευρωπαϊκής διανόησης 

Πολυγραφότατη ενεργή και διαυγής μέχρι βαθέος γήρατος, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ που έφυγε  σήμερα, υπήρξε αφειδής στις δημόσιες τοποθετήσεις της. 

Σκοπός της δεν ήταν ποτέ η «παρέμβαση». Αρκούσε όμως το κύρος, η οντότητα και η ευλογία της σκέψης της για να γίνει «είδηση» κάθε της φράση. 

Ακολουθούν μερικά μόνο από τα λόγια της, μέσα από σχετικά πρόσφατες συνεντεύξεις της: 

Ποια θα ήταν η εξέλιξή της αν θα έμενε στην Ελλάδα 

«Αν ζούσα στην Ελλάδα, το πολύ να ήμουν βοηθός καθηγητή. Αλλά και στη Γαλλία, δεν είναι πιο ανοιχτοί στο θέμα του φύλου. Οταν ακόμη ήμουν μονάχα πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, ρωτούσαν δημοσιογράφοι τους υπαλλήλους πώς τα βγάζω πέρα. Και εκείνοι απαντούσαν “La présidente est un homme” (Η πρόεδρος είναι άνδρας)! Γιατί για να τα βγάλεις πέρα έπρεπε να ήσουν άνδρας. Σε μία επίσκεψη του αλγερινού προέδρου Τσαντλί Μπεντζεντίτ στη Γαλλία, με σύστησε ο Μιτεράν λέγοντας “Κάναμε πρύτανη όλων των πανεπιστημίων και της Ακαδημίας του Παρισιού, γυναίκα. Πρώτη γυναίκα!”. Απάντησα στον Μιτεράν: “Δεν έχει αξία αυτό που λέτε. Οι γυναίκες δεν έχουμε το δικαίωμα να αποτύχουμε. Αν μία αποτύχει, πάνε όλες”». 

(Βήμα, 2017) 

Θεός, πίστη και γήρας 

«Τα γηρατειά είναι να κάνεις από καθήκον αυτά που κάποτε εκανες από ευχαρίστηση. Δεν πιστεύω στον Θεό αλλά τον φοβάμαι. Δεν θα πω ποτέ ότι δεν υπάρχει Θεός. Ο Βολταίρος που ήταν ο πιο άθεος είχε πει: Το σύμπαν με βάζει σε αμηχανία δεν μπορώ να σκεφτω ότι το ρολόι υπάρχει και δεν υπάρχει ο ωρολογοποιός 

(Ναυτεμπορική ΤV 2023) 

Για την πολιτική της ταυτότητα 

Γεννήθηκα και είμαι Αριστερή και Αριστερό θεωρώ αυτόν, ο οποίος μάχεται για μια δικαιότερη διανομή του κρατικού και του δημόσιου πλούτου.

(ΚΥΠΕ 2018)

«Δεν νομίζω ότι το δεξιός και το αριστερός είναι πράγματα υπαρκτά. Σήμερα, είμαι αριστερή, αν θέλετε, επειδή ακριβώς όλα πρέπει να περάσουν από εκεί, αλλά είμαι δεξιά γιατί νομίζω ότι από εκεί όλα θα φτιάξουν»

(Σκάι 2025)

Tι την στενοχωρεί, τι την εκνευρίζει στη σημερινή Ελλάδα;

«Η έλλειψη αυτογνωσίας. Ακόμα και αν δεν υπήρχε ο Εφιάλτης, οι Πέρσες θα είχαν περάσει. Ακόμα και αν δεν είχε ξεσπάσει η κερκυραϊκή, η Πόλη θα έπεφτε. Για να πούμε αυτά που ξέρουμε, στην Πόλη ο διχασμός ήταν τέτοιος που, όπως γράφει ο Πλήθων, στον «Δωδεκάλογο του Ιστορικού»: «Και ήταν οι καιροί που η Πόλη, πόρνη σε μετανάστες ξενυχτούσε και τα χέρια της έδειχναν τα κρατούν εν κρατήρει· ένα μακελειό (…) Και καρτέριαζε τον Τούρκο να την πάρει». Για να πάμε πιο μακριά. Όλοι μετά το θέμα των Σκοπίων μιλάνε για τον Μέγα Αλέξανδρο και ξεχάσαμε τον Δημοσθένη. Γιατί; Για να μη θυμόμαστε τον Φιλιππικό εναντίον του Φιλίππου, εναντίον του Αλεξάνδρου, ότι είναι βάρβαροι κ.λπ. Εκείνο ακριβώς που ενοχλεί είναι ότι κάνουμε μια επιλεκτική ιστορία με απόλυτη γνώση της μη αυτογνωσίας μας».

(Telling Stories 2012)

Για την προσφυγική της ταυτότητα

Όντας κι εγώ ένα προσφυγάκι ή τουρκόσπορος όπως λέγανε, έχω και το κρατώ ακόμη ένα κλειδί τεράστιο σκουριασμένο, από την αυλή του σπιτιού των πατεράδων μου, γιατί ελπίζουμε ότι θα γυρίσουν κάποτε στον τόπο τους” την ακούμε να λέει.

(Σκάι, 2025)

Για τη συνεισφορά της Μικρασίας 

«Η Μαργαρίτα Γιουρσενάρ έγραψε ότι η παγκόσμια Ιστορία αρχίζει από την αφύπνιση του ελληνικού πνεύματος. Και ο ιστορικός χώρος αυτής της αφύπνισης είναι η αιγαιακή Μικρασία και τα νησιά της, με κέντρο κυρίως τη Μίλητο και την Εφεσο. Σκεφτείτε τον Ηρόδοτο, τον Θαλή, οι οποίοι έκαναν και τον πρώτο στοχασμό για την κοσμογονία. Δεύτερον, χωρίς τη Μικρά Ασία δεν υπάρχει Βυζάντιο. Τι εννοώ; Το Βυζάντιο ως συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας χαίρει παγκοσμιότητας και ως χριστιανικό χαίρει αιωνιότητας. Οταν όμως εμφανίστηκαν οι Αραβες στην Ανατολή, έχασε τις επαρχίες, την Παλαιστίνη, την Αίγυπτο, τη Συρία, και ως καρδιά του έμεινε η Μικρά Ασία. Ο ρόλος της Μικράς Ασίας βέβαια συνεχίστηκε και το 1821: ο αρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης ήταν πρώτα ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και αργότερα ο αδελφός του Δημήτριος. Δύο Πόντιοι δηλαδή. Πρέπει ακόμη να πούμε ότι μετά την Καταστροφή του 1922, το Αιγαίο υποφέρει από ημιπληγία. Και θέλω να πω ότι το 1,5 εκατ. προσφύγων που ήρθαν στην Ελλάδα έφεραν έναν καινούργιο πολιτισμό. Επρεπε να περάσουν όμως σχεδόν τρεις γενιές για να εκτιμηθεί η προσφορά των Μικρασιατών. Και γι’ αυτό και σημειώνω ότι μου φαίνεται απαραίτητο να δημιουργηθούν πανεπιστημιακές έδρες, κέντρα ερευνών και μελέτης»

(Βήμα, 2017)

Ελληνικότητα και Βυζάντιο

Η ελληνικότητα είναι πρώτα απ΄όλα ελληνογλωσσία και ελληνοφωνία, έπειτα μια συνείδηση συνέχειας ιστορικής, αλλά αυτοί που το κάνουν λέγονται Ρωμιοί. Μάλιστα υπάρχουν ένα σωρό κείμενα που μιλούν για καθαρούς Ρωμαίους, γιατί αυτοί που ήτανε στα σύνορα και οι οποίοι στα μεν βόρεια έχουνε επαφή με τους Σλάβους, στα δε ασιατικά με τους Άραβες, είναι μιξοέλληνες ή μιξοβάρβαροι, ενώ οι καθαροί Έλληνες, οι καθαροί Ρωμαίοι είναι αυτοί της Πόλης. Οπότε ελληνοφωνία από τη μια μεριά και συνείδηση της ιστορικής συνέχειας, αυτά τα δύο κάνουν κατά κάποιο τρόπο μία πτυχή της ταυτότητας της βυζαντινής η οποία όμως πάνω από όλα είναι -και το υπογραμμίζω- η συνείδηση έθνους χριστιανών. Το λέει ο ίδιος ο Λέων ο 6ος στα τακτικά του ότι «αγωνιζόμεθα υπέρ των αλυτρώτων αδελφών ως έθνος χριστιανών» οπότε χριστιανοί ελληνόφωνοι με ρωμαϊκή καταβολή όσον αφορά τα διοικητικά πράγματα.

(Huffington Post 2016)

Εκκλησία και Διαφωτισμός

Το θέμα είναι ότι η Ελλάδα δεν γνώρισε Διαφωτισμό. Ποιος φταίει; Θα το πω, η εκκλησία. Αφόρισαν σχεδόν τον Βολταίρο και όλους αυτούς, ο μόνος διαφωτιστής στην Ελλάδα ήταν ο Ρήγας Φερραίος. Όταν τον σκότωσαν και αυτόν, ε… να μην τα λέω η εκκλησία δεν θρήνησε τον Ρήγα.

(Huffington Post 2016)

Βαλκάνια και Ρωμιοσύνη

Είμαστε ο μόνος βαλκάνιος λαός που δεν απελευθέρωσε το λίκνο και την κοιτίδα του γένους. Σώθηκαν όλα, όπως η ορθοδοξία, η γλώσσα, χάρη στην Πόλη. Και όμως, δεν την απελευθερώσαμε. Έπειτα, το 1833 κάναμε πρωτεύουσα την Αθήνα και ξαφνικά γίναμε απόγονοι του Περικλή, αγκιστρωθήκαμε στο μεγαλείο της αρχαιότητας, ξεπερνώντας περισσότερα από 1.000 ενδιάμεσα χρόνια ιστορίας. Κανένας Ρωμιός δεν γνωρίζει την ιστορία του Βυζαντίου. Μιλάμε για τουρκοκρατία, για φραγκοκρατία, για ενετοκρατία, αλλά δεν μιλάμε για τη ρωμαιοκρατία. Και ξεχνάμε ότι η αρχαιότητα δεν είναι ελληνική, αλλά ελληνορωμαϊκή. Σβήσαμε τη ρωμιοσύνη και γίναμε Έλληνες.

(Lifo 2020)

Πηγή: naftemporiki.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή: Η αξιοπρέπεια εκείνων που δεν λύγισαν

Εμφανίστηκαν σε δημοπρασία στο eBay από πωλητή στο Βέλγιο. 

Ο ψυχρός φακός του κατακτητή συναντά το αγέρωχο βλέμμα των αγωνιστών. Καλοντυμένοι, κατεβαίνουν από τα φορτηγά με παράστημα στητό. Τα πρόσωπα των μελλοθανάτων φαίνονται καθαρά. Μισάνοιχτα στόματα στο βάδισμα — τραγουδούν. Ένας υψώνει τη γροθιά. Η εικόνα παγώνει τον χρόνο: άνθρωποι που βαδίζουν προς τον θάνατο με το κεφάλι ψηλά, αλύγιστοι, σχεδόν ειρωνικοί απέναντι στη μοίρα τους. 

Η είδηση ήρθε ψυχρά, σχεδόν λακωνικά. Οκτώ μικρές φωτογραφίες από τη ναζιστική Κατοχή, που αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών αγωνιστών την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν σε δημοπρασία στο eBay από πωλητή στο Βέλγιο. Πρόκειται για τα μοναδικά μέχρι σήμερα οπτικά τεκμήρια από το Σκοπευτήριο Καισαριανής, τα οποία φαίνεται να προέρχονται από αρχείο Γερμανού στρατιωτικού και να είχαν παραμείνει για δεκαετίες σε ιδιωτική συλλογή στη Γερμανία. 

Μέχρι σήμερα ο ηρωισμός των 200 ζούσε κυρίως μέσα από αφηγήσεις, χαρακτικά όπως εκείνα του Τάσσου και στίχους ποιητών. Τώρα όμως γίνεται εικόνα αδιάψευστη. Οι φωτογραφίες δεν αφήνουν περιθώριο αμφιβολίας: το ήθος των αγωνιστών αποτυπώνεται σε κάθε βλέμμα, σε κάθε βήμα προς τη μάντρα που ο Κώστας Βάρναλης αποκάλεσε «σύνορο του κόσμου». 

Η αντίθεση που αναδύεται από τα καρέ είναι συγκλονιστική. Από τη μία πλευρά, η παγερή βαρβαρότητα της ναζιστικής μηχανής θανάτου — μια διαδικασία σχεδόν γραφειοκρατική, χωρίς συναίσθημα, χωρίς δισταγμό. Από την άλλη, η αξιοπρέπεια εκείνων που δεν λύγισαν. Οι φωτογραφίες αποκαλύπτουν κάτι βαθύτερο από μια ιστορική στιγμή: τη σύγκρουση δύο κόσμων. Του κόσμου της ναζιστικής βίας και του φασισμού απέναντι στον κόσμο της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

Κοιτάζοντας προσεκτικά, δεν βλέπει κανείς απλώς ανθρώπους που οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα. Βλέπει μια στάση ζωής. Βλέπει την περιφρόνηση για τον φόβο, την πίστη σε ιδανικά, την απόφαση να μη σκύψουν το κεφάλι. Λέξεις όπως «ηρωισμός» παύουν να είναι ιστορικές αφαιρέσεις και αποκτούν πρόσωπο, βλέμμα, βήμα. Οι εικόνες μοιάζουν να έχουν ήχο — σχεδόν ακούς το τραγούδι, σχεδόν νιώθεις τον παλμό μιας γενιάς που διάλεξε τη θυσία αντί της υποταγής. Ο φακός δεν κατέγραψε μόνο ένα έγκλημα· κατέγραψε το μεγαλείο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

Ογδόντα και πλέον χρόνια μετά, οι φωτογραφίες αυτές λειτουργούν σαν ηλεκτρικό ρεύμα στη συλλογική μνήμη. Θυμίζουν ότι η ελευθερία δεν είναι αφηρημένη έννοια αλλά πράξη, επιλογή, κόστος. Και μέσα από την αμείλικτη αντίθεση ανάμεσα στη βαρβαρότητα των Γερμανών κατακτητών και την αγέρωχη στάση των αγωνιστών, φωτίζεται πιο έντονα το ήθος όσων παλεύουν για έναν κόσμο πιο δίκαιο. 

Οι εικόνες της Καισαριανής στέκονται μπροστά μας σαν σιωπηλή κραυγή και σαν υπόσχεση. Ότι όσο θα υπάρχουν άνθρωποι που βαδίζουν προς το σκοτάδι με το κεφάλι ψηλά, η ιστορία δεν θα γράφεται από τον φόβο — αλλά από όσους έχουν το θάρρος να σταθούν όρθιοι. 

Πηγή: documentonews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Με άδειο πορτοφόλι για σχεδόν μισό μήνα

Αρνητικό ρεκόρ για τα εισοδήματα των νοικοκυριών το 2025. 

Στο Μέγαρο Μαξίμου, περιπλεγμένοι στη σκληρή πραγματικότητα, βρίσκουν «ακούμπημα» για πανηγύρια στην οριακή αποκλιμάκωση 0,1% του γενικού πληθωρισμού που ανακοίνωσε για τον Ιανουάριο 2026 η Eurostat. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, ο γενικός δείκτης του πληθωρισμού στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον περασμένο μήνα σε 2,8% έναντι 2,9% τον Δεκέμβριο και 3,1% που ήταν τον Ιανουάριο του 2025.  

Η πραγματικότητα που βιώνει η ελληνική κοινωνία ωστόσο διαψεύδει με τον πιο σκληρό τρόπο το κυβερνητικό αφήγημα της «ανάπτυξης για όλους». Τα στοιχεία της Eurostat για τον Ιανουάριο του 2026 δεν αφήνουν περιθώρια για παρερμηνείες: η Ελλάδα έχει εγκλωβιστεί σε έναν πληθωρισμό δύο ταχυτήτων, όπου η ευημερία των αριθμών συγκρούεται μετωπικά με τη φτωχοποίηση των νοικοκυριών. 

Καλπάζει η ακρίβεια 

Το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό, είναι πλέον δομικό. Οταν στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός στα τρόφιμα «φρενάρει» στο 2,7%, στην Ελλάδα καλπάζει σχεδόν στο 4% (πάνω από 3,7%). Αυτή η απόκλιση της μίας ποσοστιαίας μονάδας δεν είναι απλώς ένα στατιστικό δεδομένο· είναι η απόδειξη της αποτυχίας των ελεγκτικών μηχανισμών και της κυβερνητικής αδράνειας απέναντι στην αισχροκέρδεια. Ενώ ο μέσος Ευρωπαίος βλέπει μια εξομάλυνση, ο Ελληνας καταναλωτής πληρώνει το βαρύ τίμημα μιας αγοράς που λειτουργεί ανεξέλεγκτα, με τις ανατιμήσεις στο ράφι να έχουν δυσανάλογο αντίκτυπο στον οικογενειακό προϋπολογισμό, δεδομένης της μεγαλύτερης βαρύτητας που έχουν τα τρόφιμα στο καλάθι του ελληνικού νοικοκυριού. 

Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής αποτυπώνεται με δραματικούς τόνους στην τελευταία έρευνα του ΙΜΕ/ΓΣΕΒΕΕ. Η κοινωνική συνοχή διαρρηγνύεται. Το αρνητικό ρεκόρ του 2025 είναι αποκαλυπτικό: για το 62,1% των νοικοκυριών το μηνιαίο εισόδημα δεν επαρκεί. Το πιο σοκαριστικό στοιχείο ωστόσο είναι η χρονική διάρκεια της επάρκειας. Το εισόδημα τελειώνει, κατά μέσο όρο, στις 18 του μήνα. Για τις υπόλοιπες 12 ημέρες η ελληνική οικογένεια ζει με δανεικά, με «κομμένα» τα απαραίτητα ή με την αγωνία της επιβίωσης. 

Φτωχοί και οι «μεσαίοι» 

Η φτωχοποίηση δεν αφορά πλέον μόνο τα χαμηλά εισοδήματα. Η «μεσαία τάξη», την οποία η κυβέρνηση είχε κάνει σημαία προεκλογικά, βλέπει το βιοτικό επίπεδό της να κατακρημνίζεται. Οικογένειες με ετήσιο εισόδημα έως 25.000 ευρώ αναγκάζονται να περικόψουν βασικά αγαθά. Το 54% των νοικοκυριών κάνει περικοπές για να καλύψει τα αναγκαία, ενώ σχεδόν τέσσερις στους δέκα έχουν περιορίσει δραστικά την έξοδο και την ένδυση. 

Η αγορά στεγνώνει, η κατανάλωση συρρικνώνεται στα απολύτως απαραίτητα (λογαριασμοί και τρόφιμα) και ο κύκλος της ύφεσης στην πραγματική οικονομία διευρύνεται. Ακόμη και ο «πυλώνας» του τουρισμού, στον οποίο η κυβέρνηση στηρίζει μονίμως τις ελπίδες της, παρουσιάζει σημάδια κόπωσης λόγω της αισχροκέρδειας. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση εκτοξεύτηκε κατά 20,6% την τελευταία δεκαετία, φτάνοντας τα 89,1 ευρώ το 2024. Το αποτέλεσμα; Οι τουρίστες μένουν λιγότερο. Η μέση διάρκεια παραμονής μειώθηκε κατά 1,4 διανυκτέρευση, συμπαρασύροντας προς τα κάτω και τη μέση κατά κεφαλή δαπάνη. Η Ελλάδα γίνεται ένας ακριβός προορισμός που προσφέρει λιγότερα, ακολουθώντας την ίδια στρεβλή λογική που επικρατεί στα σουπερμάρκετ: υψηλότερες τιμές, μικρότερη αξία. 

Πολιτική επιλογή η φοροαφαίμαξη 

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν παρακολουθεί μόνο ως θεατής την εξέλιξη ενός φαινομένου που διαλύει τον κοινωνικό ιστό, αλλά την υποδαυλίζει κιόλας. Ετσι εξακολουθεί να δηλητηριάζει την οικονομία φουσκώνοντας με υπεραπόδοση ΦΠΑ τα κρατικά έσοδα. Οσο η μάχη κατά της ακρίβειας βασίζεται σε επικοινωνιακά τεχνάσματα και pass επιδομάτων και όχι σε ουσιαστικό έλεγχο της αγοράς και πάταξη των καρτέλ, η κοινωνία θα συνεχίζει να πληρώνει ακριβά το «μάρμαρο». Η ακρίβεια στην Ελλάδα δεν είναι πλέον εισαγόμενη· είναι πολιτική επιλογή μη παρέμβασης. Και το κόστος αυτής της επιλογής μετριέται πλέον σε ημέρες επιβίωσης: 18 ημέρες με εισόδημα, 12 ημέρες στο κενό. 

Τζώρτζης Ρούσσος / documentonews.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »

Μαρινάκης – Γεωργιάδης – Τασούλας: Αλαζονεία ευτελισμός, ελαφρότητα…

Αλαζονεία, ευτελισμός, ελαφρότητα. Το τρίπτυχο που θα έπρεπε να αποφεύγουν πρωτίστως όσοι κυβερνούν και προεδρεύουν. Αλλά είναι αυτοί που πολιτεύονται με βάση αυτό. 

 

Περιστατικό πρώτο: Ένας υπουργός, που έχει επιφορτιστεί με την κυβερνητική ενημέρωση, μια μέρα χάνει εντελώς το μέτρο, κατά το κοινώς λεγόμενον «ξεφεύγει» και επιδίδεται σε μπούλινγκ εναντίον δημοσιογράφου μέσα στην Αίθουσα Τύπου: θυμώνει με τις ερωτήσεις, του αφαιρεί το λόγο και τον απειλεί με νομικές συνέπειες, επειδή υπέπεσε στο…κακούργημα της παραποίησης λεγομένων του. Όποιος διαβάσει το σχετικό διάλογο θα καταλάβει αμέσως ότι ο υπουργός και κυβερνητικός εκπρόσωπος απλώς ξέφυγε. Τέτοιο «αδίκημα» δεν υφίσταται και ευτυχώς που το κατάλαβε ή κάποιοι τον συγκράτησαν και δεν έκανε μήνυση, διότι θα γελούσαν και τα τσιμέντα κάποιας αίθουσας δικαστηρίου της Ευελπίδων. 

Γιατί έγιναν όλα αυτά; Πρώτον, διότι ο Παύλος Μαρινάκης δυσκολεύεται να διαχειριστεί προπαγανδιστικά την τραγωδία στη Χίο με τους νεκρούς μετανάστες. Και, δεύτερον, διότι και αυτός, όπως και άλλοι συνάδελφοί του, έχει καταληφθεί από την αλαζονεία της εξουσίας, που σημαίνει: λένε και κάνουν ό,τι θέλουν, επειδή δεν έχουν αντίπαλο στις δημοσκοπήσεις. 

Περιστατικό δεύτερο: Μια πολιτική αρχηγός (Ζωή Κωνσταντοπούλου) πάει σε ένα Αστυνομικό Τμήμα και καταθέτει μήνυση εναντίον ενός υπουργού (Άδωνις Γεωργιάδης). Ο υπουργός αυτός ανακοινώνει υπερηφάνως ότι ένας φίλος του αστυνομικός τον ενημέρωσε ξημερώματα για τη μήνυση και καταφεύγει σε μια ευτελιστική περιγραφή της σκηνής κατάθεσής της, λέγοντας (ο υπουργός) ότι η μηνύτρια αρχηγός πήγε στο Α.Τ με όχι κατάλληλη περιβολή (robe de champre, γαλλιστί). Ο υπουργός βρίσκεται σε πόλεμο με την αρχηγό(«εγώ θα σε κλείσω φυλακή», την απειλεί εκείνος, «είσαι ελεεινό υποκείμενο», λέει εκείνη). Και, μολονότι είναι δεινός στην προπαγάνδα, δεν μπόρεσε να καταλάβει ότι η χρησιμοποίηση εκ μέρους του ενός αστυνομικού υπαλλήλου σε ρόλο πληροφοριοδότη αποτελεί ατόπημα. Και, επιπλέον, ότι η περιγραφή της αμφίεσης μιας αντιπάλου δεν απαντά στο ατόπημα αυτό, αλλά συνιστά ευτελισμό για το δημόσιο βίο.

Περιστατικό τρίτο: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας καλεί σε συνάντηση τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Και αμέσως μετά γίνεται κάτι το πρωτοφανές. Από την Προεδρία διοχετεύεται σε μέσα ενημέρωσης άτυπη ενημέρωση γι’ αυτά που συζητήθηκαν. Και ας πούμε ότι η διαρροή πως ο Τσίπρας συμφωνεί με την αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος είναι θεμιτή, διότι αφορά ένα θεσμικό ζήτημα (αν και πρόσφατα, σε δημόσια ομιλία του, είχε πει άλλα για τις επιδιώξεις του πρωθυπουργού με την επικείμενη αναθεώρηση). Όμως, η διαρροή από το Προεδρικό Μέγαρο για το πότε ο πρώην πρωθυπουργός σχεδιάζει να ανακοινώσει την ίδρυση κόμματος («δεν βιάζεται») συνιστά πρωτοφανή πρακτική, τέτοιες διαρροές δεν έχουν ξαναγίνει ποτέ. Είτε τις έκανε αυθαίρετα το Γραφείο Τύπου της Προεδρίας είτε με την έγκριση του Προέδρου είναι(επιεικώς…) ελαφρότητα. 

Αλαζονεία, ευτελισμός, ελαφρότητα. Το τρίπτυχο που θα έπρεπε να αποφεύγουν πρωτίστως όσοι κυβερνούν και προεδρεύουν. Αλλά είναι αυτοί που πολιτεύονται με βάση αυτό. 

Σημεία των καιρών… 

Γιώργος Καρελιάς / news247.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ελληνοτουρκικά: Χαμόγελα που δείχνουν τα δόντια τους

 

Πήγε, ήλθε και απήλθε. 

Οι «δίαυλοι επικοινωνίας» έμειναν ευτυχώς ανοιχτοί και έτσι τον άφησαν να φύγει, και να επιστρέψει. 

Η γλώσσα του σώματος, από την οποίαν έκαναν ρεπορτάζ κάποιοι δημοσιογράφοι είναι θετική. Δεν διακρίνονται πουθενά εκχυμώσεις και μώλωπες. 

Η κυβερνητική ρητορική που προηγήθηκε της επίσκεψης υπήρξε πρωτοφανής: «Πάμε για να μείνουν οι δίαυλοι επικοινωνίας ανοιχτοί»! Πώς; μέσα ή έξω από τις Navtex;  Πολύ μλινιμαλ προσδοκίες για μείζονα θέματα – ή μάλλον προβλήματα. 

Αλλά εκεί που θα έπρεπε να μείνει κανείς άφωνος είναι με τη λογική “να τα πούμε, πριν αναλάβει να μας τα βρει ο Τραμπ”. 

Τι να πούμε για να μην μας τα βρει ο Τραμπ; Να τα βρούμε μόνοι μας; Τι να βρούμε; Έχουμε κάτι να μοιράσουμε; 

Παιδαριώδεις ρητορικές και αμήχανες. 

Πάντως δεν έχουμε παράπονο! με τον καλό λόγο στο στόμα ο Ερντογάν: «Φυσάει άνεμος Τουρκίας στην περιοχή», αλλά δεν ταράζει τα ήρεμα νερά. Ούτε γύρω από την Κάσο. 

Τέλος πάντων, ο γέγονε, γέγονε, η συνάντηση έγινε.

Οι δηλώσεις των δύο πλευρών που ακολούθησαν ήταν σχεδόν αναμενόμενες. 

Ο φίλος Ταγίπ με τον τρόπο του υποσημείωσε το θέμα του Αιγαίου, αναφέρθηκε σε διευθετήσεις στη Γάζα και τη Συρία, ενώ υπήρξε έντονος για τη μειονότητα στη Θράκη.

Στην απαντήσή του ο Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη φιλοξενία, τον τουρισμό και την κλιματική αλλαγή, ενώ υπήρξε σταθερός στις ελληνικές θέσεις για τη μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη. 

Για το μοναδικό θέμα που χωρίζει τις δύο χώρες στο Αιγαίο, ο Κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε σε πιθανή προσφυγή σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο που θα αποφανθεί με βάση το Διεθνές Δίκαιο.

Ο Ταγίπ είπε ότι οι δύο αρχηγοί “μοιράστηκαν τις σκέψεις τους” και ο Κ. Μητσοτάκης δεν είπε ότι “μοιράστηκαν” οτιδήποτε άλλο.

Αυτά μπροστά από τις ανοιχτές πόρτες, τι συζητήθηκε όμως πίσω από τις κλειστές πόρτες ουδείς γνωρίζει.

Φυσικά είναι αδύνατον η Τουρκία να άδειασε την ατζέντα της από τη διεκδίκηση του ελέγχου ανατολικώς του 25ου Μεσημβρινού ή την αποστρατιωτικόποιηση των νησιών κτλ. Το αμέσως επόμενο διάστημα πάντως θα δείξει αν προχωρήσαμε προς την κατεύθυνση ενός προαναγγελθέντος και προσυμφωνημένου Βατερλώ ή όχι.

Η Τουρκία πάντως βρίσκεται σε κατάσταση «υπερεπέκτασης» με όλους τους κίνδυνους που συνεπάγεται κάτι τέτοιο για την ίδια (αλλά και για την Ελλάδα όπως και για την Κύπρο).

Για την ώρα ο Ερντογάν παραμένει χαμογελαστός αφήνοντας τους υπουργούς του να δείχνουν τα δόντια του… 

ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ /militaire.gr

Διαβάστε Περισσότερα »