Μαξίμου gate: Η κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει ότι θα λογοδοτήσει για τις υποκλοπές

Η κυβέρνηση οφείλει να καταλάβει ότι δεν μπορεί άλλο να συγκαλύπτει την ευθύνη της για τις υποκλοπές και πλέον ό,τι λέει μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον της - Γράφει ο Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος (in.gr) 

Την περασμένη εβδομάδα είχαμε μια από τις πιο σημαντικές αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των υποκλοπών, το Μαξίμου gate. Ο Ταλ Ντίλιαν, ένας από τους «ιδιώτες» που καταδικάστηκαν πρωτόδικα για τις υποκλοπές, δήλωσε (στη Δώρα Αναγνωστοπούλου και στην εκπομπή Mega Stories) ότι η εταιρεία του παρέχει το παράνομο κατασκοπευτικό λογισμικό Predator μόνο σε κυβερνήσεις και κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας και αυτό ακριβώς έκανε και στην Ελλάδα. 

Με άλλα λόγια επιβεβαίωσε αυτό που όλοι είχαμε υποπτευθεί εξαρχής, ότι δηλαδή ήταν η ελληνική κυβέρνηση και η ΕΥΠ που προμηθεύτηκαν το κατασκοπευτικό λογισμικό που χρησιμοποιήθηκε στην προσπάθεια να «μολυνθούν» τα τηλέφωνα υπουργών, δικαστικών, ανώτατων αξιωματικών, πολιτικών, δημοσιογράφων και επιχειρηματιών. 

Δηλαδή, αποκάλυψε ότι το Μέγαρο Μαξίμου, δηλαδή ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο ανιψιός του και γενικός γραμματέας του τότε, Γρηγόρης Δημητριάδης, έκαναν την πολιτική επιλογή να προμηθευτούν λογισμικό για να παρακολουθούν το μισό υπουργικό συμβούλιο, την ηγεσία του στρατού και της δικαιοσύνης, επιχειρηματίες και δημοσιογράφους. Και μάλιστα, αφού πρώτα είχαν δοκιμάσει να κάνουν το ίδιο πράγμα χρησιμοποιώντας τις «νόμιμες επισυνδέσεις» της ΕΥΠ, που όμως δεν προσέφεραν τις ίδιες δυνατότητες με το λογισμικό Predator. 

Η είδηση αυτή για τις υποκλοπές υπογραμμίστηκε από τα Μέσα που δεν έχουν ξεχάσει τι σημαίνει δημοσιογραφία και ενημέρωση και αποσιωπήθηκε από εκείνα, που είναι πολύ χορτασμένα από κρατική διαφήμιση, για να ασχοληθούν με τη δημοσιογραφία, ακόμη και όταν έχει αποκαλυφθεί ότι και οι ιδιοκτήτες τους είχαν βρεθεί στο στόχαστρο του Predator. 

Η κυβέρνηση επέλεξε να αρνηθεί να απαντήσει επί της ουσίας σε αυτή την αποκάλυψη. Φάνηκε αυτό από την άρνηση του κυβερνητικού εκπροσώπου να τοποθετηθεί απέναντι στις επίμονες ερωτήσεις των δημοσιογράφων και να οχυρωθεί για άλλη μια φορά πίσω από το διαβόητο πόρισμα του Αρείου Πάγου. 

Μόνο που το πόρισμα αυτό είναι σαν μην υπάρχει. Πιο σωστά, υπάρχει μόνο ως μια αρνητική στιγμή στην ιστορία της ελληνικής δικαιοσύνης, που αντί να ρίξει φως σε μια δυσώδη υπόθεση, απλώς επιβεβαίωσε ότι όποιος υποκλέπτει τις επικοινωνίες δικαστικών, μετά εξασφαλίζει ευνοϊκές τοποθετήσεις της δικαιοσύνης. 

Και είναι σαν να μην υπάρχει, γιατί υπήρξε και μια φωτεινή στιγμή της δικαιοσύνης. Αυτή του Μονομελούς Πρωτοδικείου, που έκανε τη δουλειά του και όχι μόνο καταδίκασε τους τέσσερις ιδιώτες, αλλά και έφερε στο φως κρίσιμα στοιχεία που η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου έκανε ότι δεν υπήρχαν, διαβίβασε τη δικογραφία για αναβάθμιση των κατηγοριών και διεύρυνση της λίστας των υπόπτων, ανοίγοντας τον δρόμο για την πραγματική διερεύνηση της υπόθεσης. Και βέβαια με το να καταδικάσει τους τέσσερις ιδιώτες, σε βαριές ποινές και άρα να τους φέρει αντιμέτωπους με το ενδεχόμενο να γίνουν τα εξιλαστήρια θύματα, αυτή τη στιγμή τους εξωθεί, αντικειμενικά, να κάνουν και αυτοί αποκαλύψεις για την κυβερνητική συμβολή στο σκάνδαλο, ιδίως από τη στιγμή που για όλες τις άδειες προμήθειας του Predator και χαρτιά υπάρχουν και αποδείξεις. 

Καθόλου όμως ασφαλές καταφύγιο δεν είναι για την κυβέρνηση και το επιχείρημα περί «μη ύπαρξης κρατικής εμπλοκής» στις υποκλοπές και «υπόθεση ιδιωτών». Γιατί όπως επισημαίνουν ειδικοί εάν το το Predator δεν αποτελεί κυβερνητική προμήθεια και το χρησιμοποιούσαν ιδιώτες, χωρίς την επίσημη συμμετοχή της ΕΥΠ ή του Ελληνικού Κράτους, έχουμε πλέον, μετά την δικαστική απόφαση της καταδίκης του Φέλιξ Μπίτζιου της Intellexa, δύο ενδεχόμενα: 

α) είτε ιδιώτες και εξωεθνικοί παράγοντες παρακολουθούσαν εντός της χώρας, αξιωματούχους της κυβέρνησης, των Ενόπλων Δυνάμεων και επιχειρηματίες και ως εκ τούτου η ΕΥΠ πρέπει να ξεκινήσει «διαδικασία» και έρευνα για την εξάρθρωση του συνόλου του δικτύου παρακολουθήσεων, τη διερεύνηση του περιεχομένου της παρακολούθησης και των σκοπών αυτής. Να διαταχθεί έρευνα σκοπιμότητας από τον Άρειο Πάγο και ως υποστηρικτής κατηγορίας να δηλώσει παράσταση και η Ελληνική Πολιτεία. 

β) είτε να δεχθούμε πως ένα κλιμάκιο της ΕΥΠ αυτονομήθηκε και αυτοβούλως συνεργάστηκε με δίκτυο ξένων πρακτόρων με σκοπό την παρακολούθηση κρίσιμων «στόχων», υποβοηθώντας με αυτό τον τρόπο κατασκοπεία κατά της χώρας και διευκόλυνση στη διάτρηση της Εθνικής Ασφάλειας και της θεσμικής πολιτειακής προστασίας. Οπότε θα κινηθούν αναλόγως οι διαδικασίες που προβλέπονται τόσο σε δικαστικό, όσο και σε διοικητικό εσωτερικό έλεγχο στην Υπηρεσία. 

Κοινώς το ότι εξακολουθεί να προσποιείται η κυβέρνηση πως δεν γνωρίζει ποιος ακριβώς ήταν ο χειριστής του Predator δεν αμβλύνει τις ευθύνες της, ούτε διαφεύγει από τις παραπάνω εκδοχές, αντιθέτως τις ενισχύει! 

Κρίσιμο και επιτακτικό ερώτημα, που επιβαρύνει τη θέση της κυβέρνησης, αφορά και το «προϊόν» που προέκυψε από τις επισυνδέσεις του Predator. Εάν έχει αποτελέσει μέρος αναφορών ανάμεσα σε κλιμάκια της ΕΥΠ, έχει πρωτοκολληθεί και έχει καταχωρηθεί με τις προβλεπόμενες διαδικασίες ασφαλείας ευαίσθητων για την εθνική ασφάλεια πληροφοριών, τότε αποτέλεσε συγγνωστό κυβερνητικό project. Εάν όχι, ισχύουν τα ενδεχόμενα που αναφέρθηκαν παραπάνω και πρέπει να εξεταστεί η περίπτωση, ως γεγονός υψίστης σημασίας λόγω διακεκριμένης εθνικής δολιοφθοράς και συστηματικής κατασκοπείας κατά της χώρας. 

Ανεξιχνίαστο και ύποπτο παραμένει όμως και το πώς ενήργησε το Μαξίμου το καλοκαίρι του 2022, οπότε πληροφορήθηκε την υπόθεση Predator και ειδικά μετά τον Αύγουστο του 2022, όταν και οδηγούνται σε παραίτηση ο Γρηγόρης Δημητριάδης και Παναγιώτης Κοντολέων. 

Τα ερωτήματα πολλά: Κίνησε τις διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου στα στελέχη και στο περιβάλλον του Μαξίμου; Ζήτησε την συνδρομή της ΕΥΠ για τη διερεύνηση ευρύτερης διάτρησης του Μαξίμου και του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος, λόγω των ενδείξεων απειλής που ανέδειξε το θέμα; Έκανε ΕΔΕ; Κατασχέθηκαν οι υπολογιστές και τα τηλέφωνα Δημητριάδη και ελέγχθηκαν και τα αντίστοιχα μέσα των λοιπών μελών του Μαξίμου; Ο Δημητριάδης και ο Κοντολέων ανακρίθηκαν πολυμετρικά από κλιμάκια της ΕΥΠ για τη διαλεύκανση του ρόλου τους, όπως θα γίνονταν από κάθε Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών στον κόσμο που σέβεται τον εαυτό της; Εάν αυτά έγιναν υπάρχουν αρχεία και αναφορές που έχουν αρχειοθετηθεί προβλεπόμενα; Ερευνήθηκε ο κύκλος επαφών και των δύο, όπως και των συνεργατών τους; Διακόπηκε άμεσα σε αυτόν τον κύκλο ανθρώπων, μετά την δημοσιοποίηση του θέματος, κάθε πρόσβαση σε αρχεία του Κράτους; Τους αφαιρέθηκε κάθε διαβάθμιση πρόσβασης σε δεξαμενές ευαίσθητων και μη πληροφοριών; Αφαιρέθηκε κάθε εξουσία πρόσβασης και διαταγής επί τρίτων, όπως θα γίνονταν σε κάθε σοβαρό κράτος που θέλει να μονώσει και να θωρακίσει την Εθνική του Ασφάλεια και την Υπηρεσία Πληροφοριών; Υπήρξε απαγόρευση στον Δημητριάδη και τον Κοντολέοντα για  μετάβαση στο εξωτερικό και η οποιαδήποτε επαφή, συνεργασία ή συναλλαγή με υπηκόους ή αξιωματούχους ξένων κρατών, έως ότου διαλευκανθεί η υπόθεση; 

Εάν δεν έγιναν όλα αυτά, με ποιού την παραίνεση ή την διαταγή δεν έγιναν; Τί τρομερές παραλήψεις είναι αυτές; Εάν δεν έγιναν σκοπίμως τότε όλα ήταν υπό την αιγίδα της όποιας Ανωτάτης Αρχής, το εύλογο συμπέρασμα που προκύπτει. Εάν δεν έγιναν λόγω παράλειψης , τότε η Ανωτάτη Αρχή είναι άχρηστη, επικίνδυνη και επιζήμια για τα Εθνικά συμφέροντα. 

Η κυβέρνηση έχει βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο και προφανώς θα κάνει ό,τι μπορεί για να μην προχωρήσουν οι αποκαλύψεις. Ήδη προσπαθεί να ασκήσει κάθε πιθανή επιρροή στη δικαιοσύνη για να μην συνεχιστεί η δικαστική διερεύνηση και φτάσει κοντά στις κυβερνητικές ευθύνες. Θα προσπαθήσει να αποφύγει όσο μπορεί το ενδεχόμενο νέας εξεταστικής επιτροπής. Θα ανακαλύψει προφανώς «διαχρονικές ευθύνες», όπως έκανε και με τον ΟΠΕΚΕΠΕ. 

Μόνο που όλα αυτά θα πέσουν στο κενό. Το κουβάρι των αποκαλύψεων για τις υποκλοπές δεν πρόκειται να σταματήσει εδώ. Η αναφορά για πρώτη φορά του Αντώνη Σαμαρά, που υπήρξε θύμα των υποκλοπών, στο θέμα από τη βήμα της Βουλής δεν ήταν τυχαία, ενώ και οι πληροφορίες ότι ετοιμάζονται νέες προσφυγές προοιωνίζονται ραγδαίες εξελίξεις. Σύντομα η πραγματική κυβερνητική εμπλοκή θα έρθει στο φως. Δηλαδή, θα έρθει πλήρως στο φως ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα παράνομης παρακολούθησης στην Ευρώπη και η ελληνική κοινωνία θα βρεθεί αντιμέτωπη με το γεγονός ότι αυτό που μεθόδευσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του, ήταν στην πραγματικότητα ένα επιτελικό παρακράτος και μια πλήρης εργαλειοποίηση του κρατικού μηχανισμού και μάλιστα των υπηρεσιών ασφαλείας για τους πιο κοντόθωρους μικροπολιτικούς, κομματικούς και σε ορισμένες περιπτώσεις προσωπικούς σχεδιασμούς. 

Και όταν συμβεί αυτό, τότε η κυβέρνηση και η Νέα Δημοκρατία θα διαπιστώσουν ότι εν τέλει η κοινοβουλευτική πλειοψηφία δεν αποτελεί απαλλακτικό βούλευμα και ότι δεν μπορεί να αποτρέψει την αναμέτρηση με τις πραγματικές πολιτικές και ποινικές ευθύνες που της αναλογούν. 

Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος / in.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Στο σπίτι του Μητσοτάκη δεν μιλάνε για fake news - Του Κώστα Βαξεβάνη

Η κυβέρνηση που το διοργάνωσε έχει χαρακτηριστεί διεθνώς και επισήμως ως εχθρική προς την αλήθεια και τη δημοσιογραφία. Παρά την αναμφίβολη δεξιότητα στο fake, η κυβέρνηση διά του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη διοργάνωσε το Alitheia Forum, όπου συμμετείχε ως επιτομή αληθείας ο Κυριάκος Μητσοτάκης. 

Αν δεν μιλήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης για fake news, τότε ποιος θα μιλήσει; Εχει εκτοξεύσει κατά καιρούς αθλιότητες που εμφάνισε ως ειδήσεις (κάνοντας μάλιστα χρήση του θεσμικού ρόλου του πρωθυπουργού), ενώ η κυβέρνησή του είχε οργανώσει ένα ολόκληρο σύστημα παραπληροφόρησης που κατ’ ευφημισμόν ονόμαζε «Ομάδα Αλήθειας». Η ομάδα αυτή συκοφαντούσε συστηματικά πολιτικούς αντιπάλους, ενώ μέλη της ήταν στελέχη της ΝΔ που έγιναν μετέπειτα υπουργοί, προφανώς ως επιβράβευση. Το σύστημα αυτό μάλιστα χρηματοδοτήθηκε πλαγίως και παρανόμως από ιδιωτικές εταιρείες. Παρά την αναμφίβολη δεξιότητα στο fake, η κυβέρνηση διά του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη διοργάνωσε το Alitheia Forum, όπου συμμετείχε ως επιτομή αληθείας ο Κυριάκος Μητσοτάκης. 

Αφού κατακεραύνωσε τα fake news, ο πρωθυπουργός έκανε αναφορά σε ένα ιστορικό fake news, του οποίου θύμα ήταν ο πατέρας του Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Με δημοσιεύματά της η εφημερίδα «Αυριανή» είχε εμφανίσει, ψευδώς, ότι ο πατέρας Μητσοτάκης υπήρξε συνεργάτης των ναζί επί Κατοχής. Αυτό που ξέχασε να πει ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ότι το ψεύδος του δημοσιεύματος αποκάλυψε ο γράφων, με μια έρευνα που αποδείκνυε ότι ήταν επιχείρηση της Στάζι, της μυστικής υπηρεσίας της Ανατολικής Γερμανίας. Γι’ αυτή την αποκάλυψη ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε πει στο βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά «Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με δικά του λόγια»: «Αυτή η αθλιότητα που επιχειρήθηκε εναντίον μου αποκαλύφθηκε πλήρως στην πορεία διότι ένας έντιμος δημοσιογράφος, ο Κώστας Βαξεβάνης, έψαξε χωρίς καμία δική μου ανάμειξη τα αρχεία της Στάζι. Ηρθε σε επαφή με τους παλιούς ανθρώπους της Στάζι και βρήκε τον αρμόδιο, ο οποίος κατέθεσε υπεύθυνα, και είναι γραμμένο στα αρχεία και το έχει δώσει και ως κατάθεση, και στην τηλεόραση το δήλωσε, ότι η Στάζι κατασκεύασε κατ’ εντολή άνωθεν αυτά τα στοιχεία για να με δυσφημήσει εμένα». 

Σε αυτό το συνέδριο, στο οποίο εκλήθησαν οι πάντες, δεν κλήθηκε το Documento, παρότι ο εκδότης του έκανε ό,τι έκανε. Είναι ακόμη μια επιλογή διάκρισης και αντιδημοσιογραφικής συμπεριφοράς του ίδιου του Κυριάκου Μητσοτάκη ενάντια στο Documento, το οποίο επιχείρησε να κλείσει με πολλούς και διάφορους τρόπους ως ενοχλητικό. Εχει σημασία ακόμη μία λεπτομέρεια: ο Μητσοτάκης, στην προσπάθεια να συκοφαντήσει το Documento και να ακυρώσει όσα αποκάλυπτε η εφημερίδα γι’ αυτόν, σε συνέντευξή του στους «Times» του Λονδίνου, όταν ρωτήθηκε για όσα αποκαλύπτονταν, με εμφάνισε ως αποδέκτη ρωσικού χρήματος και μάλιστα ισχυρίστηκε ότι αυτό προέκυπτε από έρευνα της αμερικανικής Δικαιοσύνης. Οι «Times», μετά τα στοιχεία που τους προσκόμισα με βάση την έρευνα που επικαλέστηκε ο ίδιος ο Μητσοτάκης, με δημοσίευμά τους διαβεβαίωσαν ότι αυτά δεν προκύπτουν από κάπου, είναι δηλαδή fake news του πρωθυπουργού. 

Τη συνέντευξη για τα fake news πήρε από τον πρωθυπουργό ο γνωστός δημοσιογράφος Ιωάννης Βαπτιστής (κατά το Ζαν Μπατίστ) Πρετεντέρης. Αυτός κι αν έχει δεξιότητα στο fake. Σε εκπομπή του στο ραδιόφωνο του «Πρώτου Θέματος» είχε πει ότι το Documento δημιουργήθηκε γιατί ο Καλογρίτσας και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έδωσαν 3 εκατομμύρια σ’ εμένα. Αναγκάστηκα να στείλω εξώδικο στο «Πρώτο Θέμα», το οποίο αποκατέστησε την αλήθεια και θύμισε μάλιστα ότι από έρευνα της ίδιας της εφημερίδας του Τάσου Καραμήτσου προέκυπτε πως αυτό είναι κάτι ψευδές. Το «Πρώτο Θέμα» κατέβασε την εκπομπή του Πρετεντέρη από το διαδίκτυο επιβεβαιώνοντας την αναλήθεια όσων είπε. 

Επί τιμή ή αληθεία καλεσμένος στο Forum ήταν ο δημοσιογράφος Βασίλης Χιώτης. Εχει διαπρέψει στα fake news όσο λίγοι. Παραθέτω μια μικρή λίστα επιτυχιών. Οταν ο Β. Χιώτης ήταν υπεύθυνος του πολιτικού ρεπορτάζ στο «Βήμα» την εποχή του Σταύρου Ψυχάρη, η εφημερίδα είχε δημοσιεύσει εκτενές ρεπορτάζ από τη συνάντηση Ερντογάν – Καραμανλή. Ο Ερντογάν είχε επισκεφτεί κατά την εφημερίδα την Αθήνα στα εγκαίνια του νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Η συνάντηση έγινε σε θερμό κλίμα, ενώ όπως έλεγε το ρεπορτάζ υπήρξε και ανταλλαγή φιλοφρονήσεων από τους δύο ηγέτες. Γλαφυρό ρεπορτάζ από τα μέσα της συνάντησης, το οποίο έφερε την πιστοποίηση του δημοσιογράφου Β. Χιώτη που το ενέκρινε ως έγκυρο. Μόνο που η συνάντηση δεν έγινε ποτέ γιατί ο Ερντογάν ματαίωσε το ταξίδι. O Β. Χιώτης δεν άφησε όμως την πραγματικότητα να του χαλάσει μια τόσο καλή ιστορία κι έτσι την τύπωσε. 

Δεν σταμάτησε όμως εκεί. Σε άλλη μεγάλη fake επιτυχία, ο Β. Χιώτης είχε εμφανίσει ότι ο τότε υπουργός Γιώργος Κατρούγκαλος ως εργατολόγος το προηγούμενο διάστημα υποσχόταν διορισμούς όσων είχαν απολυθεί με προμήθεια 12%. Ο Γ. Κατρούγκαλος ζήτησε με ένδικα μέσα από τον Β. Χιώτη να το αποδείξει. Δεν μπορούσε να αποδείξει κάτι που δεν ίσχυε και η εφημερίδα αναγκάστηκε να ζητήσει συγνώμη για το fake. 

Σε άλλη επιτυχία, ο Β. Χιώτης στην εκπομπή του στο ραδιόφωνο Βήμα FM, στο οποίο ήταν διευθυντής, ενημέρωσε το 2016 ψευδέστατα το κοινό ότι ο τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας αγόρασε το σπίτι που έμενε στην Κυψέλη σε πλειστηριασμό και μάλιστα ο πρώην ιδιοκτήτης αυτοκτόνησε λόγω χρεών. Αυτό το fake news ανάγκασε τον Β. Χιώτη να παραιτηθεί από τον ραδιοφωνικό σταθμό, αλλά όχι και να πτοηθεί. Ετσι έφτασε μέχρι το Forum για να δώσει συνταγές ενάντια στα fake news! 

Θα περιορίσω την ακτινογραφία και τη βιογραφία όσων επιφανών συμμετείχαν στο Forum, του οποίου μάλιστα το κόστος άγγιξε τα 160.000 ευρώ. Να παραθέσω ακόμη ένα εντυπωσιακό δεδομένο. Η εφημερίδα «Απογευματινή», της οποίας οι εκπρόσωποι, εν αντιθέσει με το Documento, κλήθηκαν και συμμετείχαν στο fake forum, πρόσφατα σε πρωτοσέλιδό της διαβεβαίωνε: «Ρεσιτάλ διπλωματίας από τον Μητσοτάκη στο Νταβός». Η εφημερίδα περιέγραφε με ρεπορτάζ πώς ο Ελληνας πρωθυπουργός πήγε στη συνάντηση του Νταβός και, ως κολοσσός διπλωματίας και πολιτικής, έβαλε τα γυαλιά ακόμη και στους μεγάλους ξένους ηγέτες. Μόνο που ο Μητσοτάκης δεν πήγε ποτέ στο Νταβός. Το fake ρεπορτάζ πάλι, προφανώς της σχολής Χιώτη, πήγε. 

Ας αφήσουμε όμως το τεκμήριο της αναλήθειας που κατείχαν οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες στο Alitheia Forum. Ας πάμε στην ουσία της διοργάνωσης. Η κυβέρνηση που το διοργάνωσε έχει χαρακτηριστεί διεθνώς και επισήμως ως εχθρική προς την αλήθεια και τη δημοσιογραφία. Η Ελλάδα έχει δραματική θέση στην κατάταξη περί σεβασμού της αλήθειας (και σε ό,τι αφορά το κράτος δικαίου αλλά και την περιφρούρηση της δημοσιογραφικής αλήθειας). Είναι η τελευταία που δικαιούται να μιλά για κάτι που επισήμως σκοτώνει κάθε μέρα. 

Τι προσπαθεί να κάνει η κυβέρνηση; Με πρόσχημα τους ανώνυμους λογαριασμούς στα social media, εμφανίζει ως τοξικό το περιβάλλον της πληροφόρησης και δείχνει διατεθειμένη ως εκ τούτου να το ρυθμίσει. Πριν από μερικά χρόνια επιχείρησε ανεπιτυχώς να το κάνει με τα Ellinika Hoaxes που επιχείρησαν να εμφανιστούν ως fact checker στην Ελλάδα. Στην πραγματικότητα, κάποιοι αξιωματικοί του στρατού εμφανίζονταν να ελέγχουν και να λογοκρίνουν δημοσιογραφικά ρεπορτάζ, ώστε να μην έχουν διεισδυτικότητα στις πλατφόρμες των social media. Μετά την αποκάλυψη του ρόλου των μπάτσων του διαδικτύου και την κατακραυγή, το εγχείρημα γύρισε μπούμερανγκ. Ετσι τώρα ο Μητσοτάκης κάνει προσπάθεια δήθεν θεσμικής τακτοποίησης, που στην πραγματικότητα στοχεύει σε λογοκρισία και αποκλεισμό. Προσπαθεί να βρει άλλοθι για να ανατρέψει τον βασικό κανόνα ελευθερίας και δημοκρατίας που λέει ότι για όσα γράφουν τα ΜΜΕ υπεύθυνοι είναι οι δημοσιογράφοι, οι οποίοι κρίνονται από τους πολίτες και τα όργανα των δημοσιογράφων. Αν υπάρχει παρανομία κατά την άσκηση αυτής της λειτουργίας, τότε υπεύθυνη μπορεί να γίνει και η Δικαιοσύνη. Οι κυβερνήσεις, τα κόμματα και οι πολιτικοί είναι αυτοί που ελέγχονται από τους δημοσιογράφους, όχι αυτοί που ελέγχουν τη δημοσιογραφία. 

Είναι φυσικά τραγικό που σε αυτή την προσπάθεια του Forum έβαλαν πλάτη δημοσιογράφοι και δημοσιογράφοι. Αν και απέδειξαν με την παρουσία τους ότι είναι το σκοινί στο σπίτι του κρεμασμένου. Οπότε για τι να μιλήσουν; 

Κώστας Βαξεβάνης / documentonews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Ο Μακρόν στην Πάφο, δώρο στον πελάτη Μητσοτάκη

Δυστυχώς όμως κανείς δεν ξέρει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στη Μέση Ανατολή. 

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστησε μια τηλεοπτική παράσταση στην Πάφο της Κύπρου με την άδεια του Κύπριου προέδρου και την «ευγενική» συμμετοχή του κατασκευαστή και πωλητή της φρεγάτας «Κίμων» και των αεροσκαφών Rafale, του Εμανουέλ Μακρόν, για να στείλουν – είπαν– μήνυμα. Και ο δικός μας τόνισε με αυστηρό ύφος: «Από εδώ στέλνουμε ένα κοινό, καθαρό, ηχηρό, αποφασιστικό μήνυμα ενότητας και αλληλεγγύης. Ενα σαφές μήνυμα ότι η Κύπρος της ευρωπαϊκής οικογένειας δεν είναι και δεν θα μείνει ποτέ μόνη». Μπορεί να μείνει όμως χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα επειδή το απαγορεύει η Τουρκία. 

Για να συμπληρώσει ο Γάλλος: «Η όποια επίθεση στην Κύπρο είναι επίθεση στην Ευρώπη» και μετά έκανε λόγο σε ανάρτησή του για επιθέσεις από «πολλαπλά drones και πυραύλους» κατά της Κύπρου. Αυτό το τελευταίο προκάλεσε την αντίδραση του κυβερνητικού εκπρόσωπου της Κυπριακής Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη, που όταν ρωτήθηκε για τις επιθέσεις που ανέφερε ο Μακρόν απάντησε κατηγορηματικά ότι «δεν υπάρχει κάτι τέτοιο»! 

Και όλα αυτά όταν οι επιθέσεις ήταν από ένα μόνο drone στη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι, που μάλιστα –σύμφωνα με ανακοίνωση του βρετανικού υπουργείου Αμυνας– δεν εκτοξεύτηκε από το Ιράν! Κανένα πρόβλημα. Η παράσταση στην Πάφο ήταν δώρο στον Μητσοτάκη. Κανείς (!) δεν σχολίασε την κίνηση της Τουρκίας, που διαθέτει στρατεύματα στο νησί, να στείλει αυτές τις μέρες και πολεμικά αεροσκάφη στα κατεχόμενα. 

Και τώρα φτάνουμε στο ερώτημα. Από ποιον κινδυνεύει η Κύπρος όταν η μοναδική επίθεση που έχει υποστεί ήταν αυτή της εισβολής της Τουρκίας πριν από 52 χρόνια, που κατέλαβε το 40% του νησιού και ποτέ δεν αποκαταστάθηκε η νομιμότητα, ακόμη κι όταν η Κύπρος έγινε μέλος της ΕΕ. Για την Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, που απειλεί την Ελλάδα, επίσης μέλος του ΝΑΤΟ, που μέλος του είναι και η Γαλλία, δεν κούνησαν το δαχτυλάκι τους τόσα χρόνια για την αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας. Κι εμείς συστήνουμε στην Κύπρο να γίνει και αυτή μέλος του ΝΑΤΟ. 

Και ο Ελλην mr Bean, ενθουσιασμένος από την παράσταση στην Πάφο, επιστρέφοντας μας ενημέρωσε ότι «ήρθε η ώρα η Ελλάδα να αποκτήσει πυρηνική ηλεκτρική ενέργεια», όταν δεν μπορεί να αποκτήσει ασφαλή σιδηρόδρομο και να διαχειριστεί τους πόρους του ΟΠΕΚΕΠΕ. Φαίνεται ότι εξαντλήθηκαν τα όρια για ανεμογεννήτριες στα καμένα βουνά και τα ηλιακά πάνελ στα εγκαταλελειμμένα χωράφια και μένουν οι μπίζνες της πυρηνικής παραγωγής που ξέρει να φτιάχνει ο Μακρόν, ο οποίος έκανε τον κόπο να πεταχτεί μέχρι την Πάφο. Το αν θα γίνει φτηνότερο το ηλεκτρικό ρεύμα το μάθαμε για τα καλά από την ιδιωτικοποιημένη ΔΕΗ, την υποτιθέμενη φτηνή πράσινη ενέργεια και τα πολύχρωμα τιμολόγια των εμπόρων που έχουν συγκροτήσει ένα ισχυρό εκτός ελέγχου καρτέλ. Μάθαμε επίσης ότι ακρίβυνε το νερό και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, που σαρώνει τα δημόσια έργα, απέκτησε το 10% των μετοχών της ΕΥΔΑΠ. Τι άλλο δημόσιο περιουσιακό στοιχείο απομένει να πουληθεί προτού αποχωρήσει η φαμίλια; 

Οσο για την απρόκλητη πολεμική επιχείρηση Αμερικανών και Ισραηλινών στο Ιράν, δεν υπήρξε η παραμικρή αντίδραση από την ελληνική πλευρά, ούτε καν για το τραγικό περιστατικό του βομβαρδισμού σχολείου στην Τεχεράνη, όπου σκοτώθηκαν περίπου 170 μικρές μαθήτριες. Την ίδια ώρα που πύραυλοι και drones πάνε κι έρχονται στη Μέση Ανατολή, η παραγωγή καυσίμων πάγωσε και η διακίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ σταματά. 

Ισως η παρέα του Μαξίμου θεωρήσει ότι είναι ευκαιρία σε αυτήν τη συγκυρία της διεθνούς ρευστότητας και των κινδύνων να πάει σε πρόωρες εκλογές, καθώς ελέγχοντας τα συστημικά ΜΜΕ και τις δημοσκοπήσεις μπορεί να αξιοποιήσει το κλίμα, με τον ισχυρισμό ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική λύση για διαχείριση της πολιτικής εξουσίας σε εμπόλεμη κατάσταση. Ο φόβος του πολέμου πιάνει και σκεπάζει σκάνδαλα, ακρίβεια και αντιδράσεις. Παράδειγμα ο Ζελένσκι. 

Δυστυχώς όμως κανείς δεν ξέρει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στη Μέση Ανατολή. Κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει τις συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία με την Ευρώπη απόλυτα εξαρτημένη από εισαγωγές ενεργειακών προϊόντων. Είναι πλέον βέβαιο ότι εισερχόμαστε σε νέα ρευστότητα στο παγκόσμιο εμπόριο, με την ακρίβεια να απογειώνεται, την ανεργία να εκτοξεύεται, τα χρέη να πολλαπλασιάζονται και τη ζωή να παίζεται κορόνα γράμματα. 

Ο Τραμπ σε ρόλο παγκόσμιου σερίφη έχει αποφασίσει ότι στη σκακιέρα της οικονομίας δεν έχει ελπίδες νίκης επί της Κίνας και ρισκάρει χρησιμοποιώντας τον στρατό και τις απειλές σε όποιους δεν υπακούσουν και δεν παραχωρούν κυριαρχικά δικαιώματα. Και βρισκόμαστε στην αρχή της περιπέτειας, καθώς του απομένουν άλλα τρία χρόνια εξουσίας. Αν δεν τον σταματήσουν οι ίδιοι οι Αμερικανοί με το χρέος της χώρας να γίνεται βουνό, οι κίνδυνοι φτάνουν μέχρι και τη χρήση ατομικής βόμβας και δεν θα προλάβει ο Κυριάκος να εγκαινιάσει το νέο μας πυρηνικό εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρισμού. 

Δημήτρης Χρήστου / documentonews.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Τουρισμός: «Φρένο» στις κρατήσεις – Η διάρκεια του πολέμου θα καθορίσει τη σεζόν

Πιο διστακτικοί οι ταξιδιώτες ενόψει καλοκαιριού, χωρίς όμως κύμα ακυρώσεων - Ο τουρισμός και τι δείχνουν τα στοιχεία 

Με το βλέμμα στραμμένο στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή βρίσκονται επιχειρηματίες και εργαζόμενοι στον ελληνικό τουρισμό, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχει επιβραδύνει τον ρυθμό των νέων κρατήσεων ενόψει της καλοκαιρινής σεζόν. 

Στάση αναμονής για τον τουρισμό 

Αν και μέχρι στιγμής δεν καταγράφεται κύμα ακυρώσεων, η αγορά κινείται σε «στάση αναμονής», με ταξιδιώτες και επαγγελματίες να περιμένουν να ξεκαθαρίσει το διεθνές περιβάλλον. 

Παράγοντες του κλάδου αναφέρουν ότι οι ενδιαφερόμενοι συνεχίζουν να αναζητούν προορισμούς στην Ελλάδα, ωστόσο εμφανίζονται πιο διστακτικοί στο να οριστικοποιήσουν τις διακοπές τους. 

Η αντιπρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Κω, Κωνσταντίνα Σβήνου, μιλώντας στο Mega, επισημαίνει ότι «υπάρχει μια επιβράδυνση στον ρυθμό των κρατήσεων, αλλά προς το παρόν δεν δημιουργεί σοβαρή ανησυχία». Ανάλογη είναι η εκτίμηση και άλλων παραγόντων της αγοράς, ενώ όλοι συμφωνούν ότι η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης θα καθορίσουν τις εξελίξεις και στον τουρισμό. 

Η νέα πρόεδρος του ΙΤΕΠ και πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Ζακύνθου, κα Χριστίνα Τετράδη, σημειώνει πάντως ότι είναι ακόμη νωρίς για την εξαγωγή συμπερασμάτων και ότι πιο καθαρή εικόνα θα υπάρχει προς το τέλος του Μαρτίου. 

Οι πρώτες άμεσες επιπτώσεις εμφανίζονται κυρίως στις αγορές που συνδέονται στενά με τη Μέση Ανατολή. Ενδεικτικό είναι ότι τέσσερα οργανωμένα γκρουπ από το Ισραήλ προς την Κρήτη ακυρώθηκαν τις τελευταίες ημέρες, σύμφωνα με τον Νίκο Χαλκιαδάκη πρόεδρο της Ένωσης Ξενοδόχων Ηρακλείου, ενώ ανάλογη είναι η εικόνα και στη Ρόδο. Το βασικό σημείο ανησυχίας στο «σμαραγδένιο νησί» αφορά την αγορά του Ισραήλ, καθώς για τα τέλη Μαρτίου είχαν προγραμματιστεί δεκάδες πτήσεις προς το νησί με αρκετές χιλιάδες επισκέπτες. 

Οι εκτιμήσεις της AEGEAN 

Το κλίμα που επικρατεί αυτή την περίοδο στα ταξίδια, περιέγραψε με σαφήνεια ο πρόεδρος της AEGEAN, κ. Ευτύχης Βασιλάκης, κατά την πρόσφατη παρουσίαση των αποτελεσμάτων της εταιρείας στους αναλυτές. 

«Ως προς το τι βλέπουμε σε επίπεδο κρατήσεων από την αρχή του πολέμου, η εικόνα είναι αντίστοιχη με ό,τι συνέβη πριν από τέσσερα χρόνια, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία: έχουμε μείωση κατά 8% – 10% στη ροή κρατήσεων σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες, ποσοστό που ενδέχεται να ομαλοποιηθεί ανάλογα με το τι θα συμβεί το επόμενο διάστημα», είπε ο κ. Βασιλάκης. 

«Οι προορισμοί της Μέσης Ανατολής αντιπροσωπεύουν το 4% – 5% της χωρητικότητας επί του συνόλου της δραστηριότητάς μας, άρα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα θα έχουμε μια χρονιά που θα κινηθεί σε πιο σταθερά επίπεδα σε σχέση με πέρυσι από ό,τι είχαμε υπολογίσει. Σε αυτή τη φάση δεν μπορούμε να έχουμε εκτίμηση για το διάστημα που θα αναγκαστούμε να μην πετάμε σε αυτούς τους προορισμούς.

Τις τελευταίες ημέρες κάποιες εταιρείες έχουν αφαιρέσει εντελώς το Ισραήλ από το καλοκαιρινό τους πρόγραμμα, ωστόσο εμείς θεωρούμε ότι είναι ακόμη νωρίς για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Εκτός από τις χώρες όπου δεν πετάμε, έχει επηρεαστεί η κίνηση από και προς την Κύπρο, με μείωση των κρατήσεων πάνω από 10% λόγω των εξελίξεων. Όλα θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια του πολέμου», ανέφερε ο κ. Βασιλάκης. 

Ισχυρό ξεκίνημα στις αρχές του έτους

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι το πρώτο δίμηνο του τρέχοντος έτους (Ιανουάριος – Φεβρουάριος) ξεκίνησε με ισχυρή αύξηση στην επιβατική κίνηση τόσο στο αεροδρόμιο της Αθήνας όσο και στα περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του ελληνικού τουρισμού στην αρχή της χρονιάς.

Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» στο πρώτο δίμηνο του έτους διακίνησε 3,97 εκατ. επιβάτες, σημειώνοντας αύξηση 10,8% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Η εγχώρια κίνηση αυξήθηκε κατά 8,5%, ενώ η διεθνής κίνηση ενισχύθηκε κατά 11,7%.

Παράλληλα, τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια (Θεσσαλονίκη, Ρόδος, Κέρκυρα, Χανιά, Σαντορίνη κ.ά.) που διαχειρίζεται η Fraport ξεκίνησαν επίσης τη χρονιά με ανοδική πορεία. Το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου του 2026 η συνολική κίνηση αυξήθηκε κατά 8,6%, ενώ οι αφίξεις από το εξωτερικό ενισχύθηκαν κατά 5,7%.

Ο θρησκευτικός τουρισμός 

Μια ιδιαίτερη πτυχή της αγοράς αφορά τον θρησκευτικό τουρισμό ενόψει και του Πάσχα. Όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, το μεγαλύτερο πρόβλημα παρουσιάζουν τα ταξίδια από την Ελλάδα προς το Ισραήλ και την Ιορδανία, που θεωρούνται παραδοσιακοί προορισμοί για τους Έλληνες τουρίστες την περίοδο των εορτών του Πάσχα. Πολλά ταξιδιωτικά πρακτορεία τηρούν στάση αναμονής πριν λάβουν οριστικές αποφάσεις για ενδεχόμενη ακύρωση των ταξιδιών προς τις δύο χώρες.

Ρεπορταζ: Λάμπρος Καραγεώργος / ot.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »

Tο παράδοξο του ελληνικού τουρισμού – 80.000 κενές θέσεις εν μέσω ανεργίας

 

Την ώρα που ο ελληνικός τουρισμός προετοιμάζεται για ένα νέο ρεκόρ αφίξεων το 2026, οι ξενοδόχοι και οι επιχειρηματίες της εστίασης βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν «εφιάλτη» στελέχωσης. 

Παρά το γεγονός ότι η ανεργία στην Ελλάδα υποχώρησε στο 7,7% τον Ιανουάριο του 2026 (το χαμηλότερο επίπεδο από το 2008), ο κλάδος της φιλοξενίας αδυνατεί να καλύψει πάνω από 80.000 κενές θέσεις εργασίας. 

Η ακτινογραφία των ελλείψεων 

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία των θεσμικών φορέων (ΣΕΤΕ, ΠΟΞ), οι ελλείψεις δεν εντοπίζονται μόνο σε εξειδικευμένο προσωπικό, αλλά κυρίως στην «πρώτη γραμμή». Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί:

Καμαριέρες: Πάνω από 7.300 κενές θέσεις.

Σερβιτόροι: Περίπου 5.200 άτομα λείπουν από τα εστιατόρια.

Receptionists & Baristas: Συνολικό έλλειμμα που ξεπερνά τις 6.000 θέσεις.

Συνολικά, οι ξενοδοχειακές μονάδες χρειάζονται άμεσα 50.000 εργαζόμενους, ενώ άλλες 30.000 θέσεις παραμένουν «ορφανές» στον τομέα της εστίασης. 

Γιατί δεν «παντρεύεται» η Ανεργία με τη Ζήτηση; 

Το ερώτημα είναι εύλογο: γιατί οι άνεργοι δεν απορροφώνται από τον τουρισμό; Οι αιτίες είναι δομικές και οικονομικές: 

1 Το κόστος διαβίωσης vs μισθού: Σε τουριστικούς προορισμούς όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη ή η Ρόδος, το κόστος στέγασης για έναν εργαζόμενο συχνά «καταπίνει» το μεγαλύτερο μέρος του μισθού του, καθιστώντας τη σεζόν οικονομικά ασύμφορη.

2 Η «Εξάντληση» της σεζόν: Οι δύσκολες συνθήκες εργασίας, με τα εξαντλητικά ωράρια και την έλλειψη ρεπό, αποθαρρύνουν πλέον τους νέους, οι οποίοι στρέφονται σε κλάδους με καλύτερη ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής.

3 Εποχικότητα & επίδομα ανεργίας: Οι εργαζόμενοι ζητούν την επαναφορά της χρονικής διάρκειας του επιδόματος ανεργίας στα προ-μνημονίων επίπεδα, καθώς η 3μηνη ή 4μηνη απασχόληση δεν αρκεί για να βγει ο χειμώνας. 

Η Λύση των «μετακλήσεων» 

Προκειμένου να σωθεί η παρτίδα, το 2026 η Πολιτεία έχει ανοίξει τον δρόμο για τη μετάκληση 94.240 εργαζομένων από τρίτες χώρες (όπως η Αίγυπτος, το Βιετνάμ και οι Φιλιππίνες), εκ των οποίων οι 48.000 προορίζονται αποκλειστικά για εποχιακή εργασία στον τουρισμό και τη γεωργία.

Η έλλειψη προσωπικού δεν είναι πλέον ένα προσωρινό πρόβλημα, αλλά μια «θηλιά» στην ποιότητα του ελληνικού προϊόντος. Αν ο τουρισμός θέλει να παραμείνει η ατμομηχανή της οικονομίας, θα πρέπει να επενδύσει στον «άνθρωπο» όσο επενδύει και στις υποδομές, προσφέροντας μισθούς και συνθήκες που θα κάνουν τη φιλοξενία επάγγελμα επιλογής και όχι ανάγκης. 

Αντριάνα Βασιλά / topontiki.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Χρειαζόμαστε μέτρα κατά της ακρίβειας, όχι απλώς κατά της «αισχροκέρδειας»

Τα μέτρα της κυβέρνησης παραμένουν κατώτερα των περιστάσεων 

Με δεδομένο ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν προκαλεί ήδη κύματα ανατιμήσεων παγκοσμίως, ο φόβος για ένα νέο κύμα ακρίβειας είναι πραγματικός. Ιδίως όταν στην Ελλάδα είχαμε σημαντική αύξηση του κόστους ζωής και πριν τον πόλεμο. 

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε τα πρώτα μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Τα μέτρα αυτά επικεντρώνουν στον κίνδυνο αισχροκέρδειας. Δηλαδή, τον κίνδυνο οι πωλητές των προϊόντων να εκμεταλλευτούν τη γενική αύξηση του κόστους και των τιμών ώστε να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τα περιθώρια κέρδους τους. 

Δηλαδή εκεί που το κόστος αυξάνεται 10%, η συνολική αύξηση να καταλήγει 15% ή 20% γιατί εκμεταλλεύονται την ευκαιρία για να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τα κέρδη τους. 

Τα μέτρα της κυβέρνηση επομένως στοχεύουν σε αυτή την αιτία αύξησης των τιμών, περιορίζοντας τα περιθώρια κέρδους σε συγκεκριμένα προϊόντα. 

Σημαίνει αυτό ότι δεν θα ακριβύνουν τα καύσιμα στην αντλία και τα προϊόντα στο ράφι του σουπερμάρκετ; Όχι, σημαίνει ότι θα ακριβύνουν αλλά όχι «υπέρμετρα» καθώς δεν θα επιτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας.

Και εδώ είναι που αρχίζουν να φαίνονται τα προβλήματα με την κυβερνητική απόφαση που επί της ουσίας δείχνει και την πραγματική πρόθεση. Ή, για να το πω πιο επιεικώς, οι περιορισμένες δυνατότητες της. 

Γιατί τα κυβερνητικά μέτρα δεν θα αποτρέψουν την αύξηση γενικά των τιμών. Θα την περιορίσουν και θα αποτρέψουν την υπέρμετρη αύξηση. Όμως, αύξηση θα υπάρξει. Και αυτή μπορεί να είναι σημαντική εάν υπάρξουν μεγάλες ανατιμήσεις στα καύσιμα και άλλες πρώτες ύλες. 

Η κυβέρνηση ουσιαστικά λέει: «δεν μπορώ να κάνω κάτι παραπάνω. Δεν μπορώ να ζητήσω από τη βιομηχανία και το εμπόριο να μην έχουν κέρδη, ούτε να ‘απορροφήσουν’ τις αυξήσεις σε βάρος τους, δηλαδή ως καθαρή αύξηση του κόστους».

Όντως, σε μια οικονομία της αγοράς δεν μπορείς να ζητάς από τις επιχειρήσεις απλώς να «απορροφήσουν» μια σημαντική αύξηση του κόστους, από ένα σημείο και μετά – παρότι, μεταξύ μας, κάποιοι κλάδοι που είχαν πολύ υψηλή κερδοφορία τα προηγούμενα χρόνια έχουν μεγάλα περιθώρια ευελιξίας προς τα κάτω ως προς την τιμολόγηση.

Όμως, μπορείς να κάνεις άλλα πράγματα για να συγκρατήσεις τις τιμές. Μπορείς να δεις εάν υπάρχουν περιθώρια να βελτιώσεις τον ανταγωνισμό και την αποφυγή μονοπωλιακών καταστάσεων και βεβαίως μπορείς να δεις την κατάσταση με τους κοινωνικά άδικα έμμεσους φόρους. Ιδίως στο θέμα των έμμεσων φόρων έχεις μεγάλα περιθώρια παρέμβασης και μείωσης των τιμών για τους τελικούς καταναλωτές, ιδίως σε μια φάση που η χώρα «τρέχει» με δημοσιονομικά πλεονάσματα.

Και εδώ είναι που αρχίζουν τα δύσκολα. Γιατί σε όλη τη μέχρι τώρα ανοδική πορεία του κόστους ζωής, που έχει ήδη καταφέρει να υπερκαλύψει τις αυξήσεις των ονομαστικών μισθών, η κυβέρνηση έχει αποτύχει. Άλλωστε, αυτός είναι ο λόγος που έχουμε κρίση κόστους ζωής. Δεν έχει συγκρατήσει τιμές και έχει αρνηθεί πεισματικά να παρέμβει στους έμμεσους φόρους και στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, επικαλούμενη μάλιστα το καινοφανές επιχείρημα ότι αυτό δεν θα έχει κοινωνικό αποτύπωμα. Για να μην αναφερθώ στην αποτυχία των διαφόρων «καλαθιών» που διαφήμισε αλλά δεν συγκράτησαν τις αυξήσεις στα είδη πρώτης ανάγκης.

Αυτό σημαίνει ότι το πιθανότερο είναι και αυτά τα μέτρα να αποβούν ανεπαρκή. Γιατί δεν χτυπούν στον πυρήνα του προβλήματος της ακρίβειας και γιατί δεν καλύπτουν το σύνολο των προϊόντων που μπορούν να επηρεαστούν. Αλλά και γιατί έρχονται από μια κυβέρνηση που πεισματικά αρνείται να «παρέμβει στην αγορά» ακόμη και όταν οι καταστάσεις το απαιτούν.

Γιατί, δυστυχώς, έχουμε να αντιμετωπίσουμε έκτακτες καταστάσεις. Από αυτές που η απλή εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της αγοράς δεν μπορεί να απαντήσει. Από αυτές που απαιτούν ένα ισχυρό κράτος αποφασισμένο να παρέμβει με κριτήριο το κοινωνικό συμφέρον, και όχι ένα «επιτελικό κράτος» συνηθισμένο απλώς να διευκολύνει συμφέροντα και να ποντάρει στο «καλό οικονομικό κλίμα» και δομικά ανίκανο να έχει σχέδιο για περιστάσεις σαν κι αυτές που ζούμε. Και που απαιτούν πολύ περισσότερα από απλώς κάποια μέτρα «αποφυγής της αισχροκέρδειας». 

Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος / in.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Βόμβες στα θεμέλια της τουριστικής μονοκαλλιέργειας

Η βαριά σκιά του πολέμου πάνω από την ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας, καθώς στο δυσμενές σενάριο, οι απώλειες μπορεί να φτάσουν τα 8 δισ. ευρώ. 

Η πιθανότητα μιας παρατεταμένης πολεμικής σύρραξης μεταξύ ΗΠΑ – Ισραήλ και Ιράν αποτελεί το σενάριο που προκαλεί τρόμο για το ελληνικό καλοκαίρι. Αν εξελιχθεί σε μακροχρόνια κρίση στη Μέση Ανατολή, οι επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν στις αγορές ενέργειας ή τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Ενας από τους πρώτους τομείς που θα δεχτούν ισχυρές πιέσεις είναι ο παγκόσμιος τουρισμός και ειδικά της Μεσογείου. Για την Ελλάδα ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της οικονομίας και οποιαδήποτε διαταραχή στις διεθνείς ταξιδιωτικές ροές μπορεί να μετατραπεί σε ευρύτερο μακροοικονομικό σοκ. 

Τα τελευταία χρόνια ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται σε τροχιά ιστορικών ρεκόρ, που αφορούν όμως τις αφίξεις και τα έσοδα που φουσκώνουν λόγω της αισχροκέρδειας. Το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ρεκόρ σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), με τα συνολικά ταξιδιωτικά έσοδα να φτάνουν περίπου τα 23,6 δισ. ευρώ και τις διεθνείς αφίξεις να προσεγγίζουν τα 38 εκατομμύρια επισκέπτες. Ωστόσο η ελληνική οικονομία παραμένει ιδιαίτερα εξαρτημένη από τη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού και μάλιστα του τουρισμού των tour operators που διακινούν περίπου το 75% των εισερχόμενων τουριστών. Η άμεση συμβολή του κλάδου στο ΑΕΠ υπολογίζεται περίπου στο 13%, ενώ αν συνυπολογιστούν οι έμμεσες δραστηριότητες –εστίαση, μεταφορές, λιανεμπόριο, κατασκευές– η συνολική συμβολή μπορεί να φτάσει ακόμη και το 30% της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας. Παράλληλα ο τουρισμός αποτελεί βασική πηγή εισροής ξένου συναλλάγματος. Περίπου το 84% των τουριστικών εσόδων προέρχεται από εισερχόμενο τουρισμό, γεγονός που σημαίνει ότι ο κλάδος λειτουργεί ουσιαστικά ως ένας από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς τομείς της οικονομίας. 

Ενέργεια και αερομεταφορές

Σε περίπτωση πολεμικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή η πρώτη επίπτωση αναμένεται να εμφανιστεί στην αγορά ενέργειας. Η περιοχή του Περσικού Κόλπου είναι κρίσιμη για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου και οποιαδήποτε απειλή για τη ναυσιπλοΐα ή τις εξαγωγές ενέργειας μπορεί να προκαλέσει σημαντικές ανατιμήσεις. 

Για την τουριστική βιομηχανία αυτό έχει άμεσες συνέπειες. Το κόστος καυσίμων αποτελεί περίπου το ένα τρίτο των λειτουργικών δαπανών των αεροπορικών εταιρειών. Μια σημαντική άνοδος της τιμής του πετρελαίου μεταφράζεται σε ακριβότερα αεροπορικά εισιτήρια. Οταν μιλάμε για την Ευρώπη που κλυδωνίζεται από την ύφεση, τότε εύκολα καταλαβαίνουμε ότι οι τουρίστες είτε θα αναζητήσουν φτηνότερους προορισμούς είτε θα μειώσουν τις ημέρες παραμονής τους. 

Ο ρόλος των tour operators 

Οι μεγάλοι οργανωτές ταξιδιών έχουν σημαντική παρουσία στον ελληνικό τουρισμό σε τέτοιο βαθμό που εν πολλοίς θεωρείται «καρκίνωμα». Συνολικά εκτιμάται ότι οι tour operators μετακινούν περίπου το 75% του εισερχόμενου τουρισμού προς την Ελλάδα. 

Περίπου 4 εκατομμύρια τουρίστες ετησίως έρχονται στην Ελλάδα μέσω της TUI, η οποία διαχειρίζεται περίπου 50 ιδιόκτητα ή συνεργαζόμενα ξενοδοχεία στη χώρα και εκτελεί 180 εβδομαδιαίες πτήσεις προς ελληνικά νησιά.

Ιστορικά έως και 75% των Δυτικοευρωπαίων τουριστών έρχεται μέσω charter και tour operators.

Μόνο η TUI αντιπροσώπευε περίπου το 29% των αφίξεων από βασικές ευρωπαϊκές αγορές σε ορισμένες περιόδους.

Το βασικό χαρακτηριστικό των tour operators είναι η ευελιξία τους. Σε περίπτωση παρατεταμένης πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή μπορούν να μεταφέρουν σχετικά γρήγορα μέρος των πακέτων τους προς άλλους μεσογειακούς προορισμούς, όπως η Ισπανία.

Το απαισιόδοξο σενάριο

Με βάση οικονομικά μοντέλα εκτίμησης κινδύνου, ένα σενάριο παρατεταμένης πολεμικής έντασης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προκαλέσει αισθητή κάμψη στον ευρωπαϊκό τουρισμό κυρίως λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους και του κόστους των αεροπορικών εισιτηρίων, αλλά και της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των Ευρωπαίων ταξιδιωτών.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον η Ελλάδα θα μπορούσε να καταγράψει πτώση στις αφίξεις μεταξύ 5-10% το 2026. Αν σημειωθεί αυτή η μείωση στα έσοδα του 2025, οι απώλειες θα μπορούσαν να φτάσουν μόνο στον τουριστικό κλάδο στη ζώνη του 1-1,5 δισ. ευρώ στο ήπιο σενάριο, που σημαίνει συνολική επίδραση στην πραγματική οικονομία της τάξης των 2-2,5 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα στο μέτριο και πλέον πιθανό σενάριο της πτώσης στο 10%, για τον τουριστικό κλάδο αυτή εκτιμάται στα 2,5 δισ. ευρώ και 4,5 δισ. ευρώ συνολική επίδραση. Στο ακραίο δε σενάριο που η παρατεταμένη σύγκρουση έχει φέρει και πυραυλικό χτύπημα σε Κύπρο ή Κρήτη, η πτώση αναμένεται σε περισσότερο από 20%, δηλαδή σημαίνει μείωση 4,5 δισ. ευρώ στον τουριστικό κλάδο και συνολική πτώση περίπου 8 δισ. ευρώ.

Επισημαίνεται ότι η πτώση του τουρισμού δεν θα επηρεάσει ομοιόμορφα τη χώρα. Οι περιοχές που βασίζονται περισσότερο στον μαζικό διεθνή τουρισμό είναι και οι πιο ευάλωτες. Ιδιαίτερα εκτεθειμένες θεωρούνται το νότιο Αιγαίο (Κυκλάδες, Δωδεκάνησος), η Κρήτη (έχει και τη βάση των ΗΠΑ στη Σούδα) και τα Ιόνια νησιά. 

Κρίσιμο τεστ

Αν η κρίση περιοριστεί χρονικά στις πέντε εβδομάδες όπως έχει εξαγγείλει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο ελληνικός τουρισμός πιθανότατα θα συνεχίσει την ανοδική πορεία του. Αν όμως εξελιχθεί σε μακροχρόνια γεωπολιτική αναμέτρηση, το 2026 με δεδομένο και το κλείσιμο της στρόφιγγας του Ταμείου Ανάκαμψης θα φέρει την ελληνική οικονομία προ του κινδύνου να εισέλθει εκ νέου σε διαδικασίες μνημονίων.

Σε μια οικονομία που ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες ανάπτυξης, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μπορεί να έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία από ό,τι φαίνεται με την πρώτη ματιά. 

Τζώρτζης Ρούσσος / documentonews.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »