Μην πυροβολείτε τον Παύλο Μαρινάκη. Του ξέφυγε η «αλήθεια»

Ο Παύλος Μαρινάκης καμιά «προσωπική άποψη» δεν εξέφρασε για την αντιμετώπιση των ανέργων. Αυτή είναι η στρατηγική της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη 

Η αντίληψη ότι για την ανεργία δεν ευθύνεται η κατάσταση και τα δομικά προβλήματα της οικονομίας γενικά ή της αγοράς εργασίας ειδικότερα, αλλά το γεγονός ότι οι άνεργοι είναι τεμπέληδες και δεν επιθυμούν να αναζητήσουν εργασία είναι μία από τις βασικές θέσεις όχι απλώς του νεοφιλελευθερισμού, αλλά και συνολικά όλων όσων διαχρονικά υποστήριξαν ότι κανένα εμπόδιο δεν πρέπει να μπαίνει στις «δυνάμεις της αγοράς». 

Σύμφωνα με αυτό το σχήμα οι άνθρωποι μένουν άνεργοι είτε γιατί δεν «επένδυσαν» στο να είναι ειδικευμένοι με τρόπο που να μπορούν να προσαρμόζονται στις αλλαγές της οικονομίας, είτε γιατί δεν δέχονται να εργαστούν κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες και με οποιαδήποτε αμοιβή, ακόμη και πολύ χαμηλή. 

Γι’ αυτό τον λόγο και πολύ νωρίς, ήδη από τη δεκαετία του 1980, με πρωτοπόρα την κυβέρνηση της Μάργκαρετ Θάτσερ, οι νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις υποστήριξαν ότι τα επιδόματα ανεργίας, που αποτέλεσαν βασικό αρμό του κράτους πρόνοιας, στην πραγματικότητα αποτελούν αντικίνητρα για εργασία και κάνουν τους ανέργους να «τεμπελιάζουν». Αυτό, συχνά συνδυαζόταν με δηλώσεις του τύπου, «να πάτε να βρείτε δουλειά». Μάλιστα, ένας υπουργός της Θάτσερ, ο Νόρμαν Τέμπιτ, είχε υποστηρίξει το 1981, ότι αρκούσε ο άνεργος να πάρει το ποδήλατό του και να ψάξει και θα έβρισκε δουλειά. 

Είναι προφανές ότι μια τέτοια αντίληψη συνειδητά εθελοτυφλεί απέναντι σε όλα αυτά που προκαλούν την ανεργία: τα μεγάλα κύματα αναδιαρθρώσεων και αποβιομηχάνισης, τη μαζική «έξοδο» μεταποιητικών δραστηριοτήτων εκτός εθνικών συνόρων, τις οικονομικές κρίσεις όταν επιχειρήσεις κλείνουν μαζικά. 

Δεν είναι τυχαίο ότι ήδη από τότε υπάρχουν στην Ευρώπη αλλεπάλληλα σχέδια ώστε οι άνεργοι να «ωθούνται» στην εργασία, συμπεριλαμβανομένων και αλλαγών στον τρόπο χορήγησης των επιδομάτων ανεργίας. 

Η Νέα Δημοκρατία σε αυτό το ρεύμα και σε αυτή τη λογική εντάσσεται, εδώ και πολλά χρόνια. Αυτή είναι η ιδεολογία της και αυτή είναι η πολιτική κουλτούρα των στελεχών της. Αυτά πιστεύουν και αυτά συζητούν όταν μιλούν μεταξύ τους. 

Γι’ αυτόν τον λόγο και όσα είπε ο Παύλος Μαρινάκης, μόνο προσωπικές απόψεις δεν ήταν. 

Ο Παύλος Μαρινάκης μίλησε ως ένας νεοδημοκράτης της εποχής του Κυριάκου Μητσοτάκη. Αυτό που είπε είναι η πεποίθηση της κυβέρνησης του 13ωρου, των επισφαλών θέσεων εργασίας, των ποινών στους άνεργους, της διάλυσης του ΣΕΠΕ. Αυτή είναι η στρατηγική της. 

Προφανώς και καμία κυβέρνηση που δεν έχει τάσεις πολιτικής αυτοκτονίας δεν θα άνοιγε θέμα μείωσης της περιόδου επιδότησης ανεργίας παραμονές εκλογών, ιδίως όταν είναι σαφές ότι μία από τις επιδιώξεις του πρωθυπουργού είναι να πείσει ότι έχει «κοινωνικό πρόσωπο» και είναι έτοιμος να κάνει ακόμη και λελογισμένες κοινωνικές παροχές. 

Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί έσπευσαν όλοι αμέσως να αποκηρύξουν τις δηλώσεις Μαρινάκη, σε μια προσπάθεια να μη χαλάσουν την εικόνα της κυβέρνησης προεκλογικά. 

Όμως, αυτό δεν αναιρεί την ουσία. Με τη δήλωσή του ο Παύλος Μαρινάκης, ένας άνθρωπος που βρίσκεται στον πυρήνα του πολιτικού σχεδιασμού του κυβερνητικού κόμματος και που έχει πρόσβαση προφανώς και στις σκέψεις για τις κυβερνητικές προτεραιότητες σε περίπτωση επανεκλογής, δεν αποκάλυψε μόνο τις προσωπικές του ιδεολογικές του τοποθετήσεις, αλλά και τον ίδιο τον προεκλογικό σχεδιασμό. Που προφανώς και περιλαμβάνει σχέδια για «αναδιάρθρωση» του καθεστώτος γύρω από την επιδότηση ανεργίας, πιθανώς και στην προοπτική πόροι από εκεί να μεταφερθούν αλλού.

Όλα αυτά δείχνουν ότι όσο και εάν η κυβέρνηση προσπαθεί να επικεντρώσει στην εικόνα που προσπαθεί να παρουσιάσει ενόψει εκλογών, έναν συνδυασμό ανάμεσα στη «εικονική πραγματικότητα» μιας οικονομίας στην οποία όλοι ευημερούν, ακόμη και εάν δεν το καταλαβαίνουν, και την υπόμνηση ότι «έρχονται και παροχές», στην πραγματικότητα η βαθύτερη λογική της κυβερνητικής στρατηγικής πάντα θα βρίσκει τρόπους να επανέρχεται στο προσκήνιο, ακόμη και μέσα από «παραπατήματα» και «προσωπικές απόψεις» υπουργών. Είναι και αυτός ένας τρόπος να γίνει επιτέλους η πραγματική προεκλογική συζήτηση και να ξέρουν οι ψηφοφόροι όντως ποιες επιλογές έχουν. 

Πηγή: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος / in.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Θα μας σφάξουν όλοι, αν δεν τον ψηφίσουμε

 

Αν δεν βγει αυτοδύναμη η Νέα Δημοκρατία θα κάνουν ντου οι Τούρκοι. Οι «γυφτοσκοπιανοί» θα κάτσουν φρόνιμα, δεν θα επιχειρήσουν να πάρουν όλη τη Μακεδονία; 

Οι Αλβανοί που καλοβλέπουν την Ηπειρο; Οι Αφγανοί που θα θελήσουν να εκδικηθούν για τις ήττες που υπέστησαν από τον Μέγα Αλέξανδρο; Οι Πέρσες γιατί δεν έχουν ξεχάσει τις πανωλεθρίες τους στον Μαραθώνα και στη Σαλαμίνα; 

Και γενικώς όλοι οι εχθροί του ανάδελφου έθνους θα φύγουν από τη στάση «το όπλο παρά πόδα» και θα βάλουν τις ξιφολόγχες στα όπλα τους για να μας σφάξουν χωρίς έλεος. 

Οπότε, για να μη γίνουμε ξανά η μικρή Ελλάδα, ας ψηφίσουμε με κλειστά τα μάτια τον σύγχρονο Ελευθέριο Βενιζέλο. 

Πηγή: Τάσος Παππάς / efsyn.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »

Το νησί των Δωδεκανήσων που αποτελεί κρυφό ευρωπαϊκό διαμάντι για τους αναγνώστες του Guardian (Photos)

Το άρθρο παρουσιάζει νησιωτικούς προορισμούς που ξεχωρίζουν για τη φυσική ομορφιά, την αυθεντικότητα και την αίσθηση ηρεμίας που προσφέρουν, μακριά από τους προορισμούς που συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο όγκο τουριστών. Ανάμεσα στις επιλογές των αναγνωστών από την Ευρώπη βρίσκεται η Κάρπαθος, η οποία παρουσιάζεται ως ένα νησί που «περνά κάτω από τα ραντάρ» του μαζικού τουρισμού, διατηρώντας έναν αυθεντικό χαρακτήρα και προσφέροντας στον επισκέπτη μια εμπειρία πολύ διαφορετική από εκείνη των ιδιαίτερα δημοφιλών και πολυσύχναστων ελληνικών νησιών. Η συγκεκριμένη περιγραφή αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο το βασικό πλεονέκτημα της Καρπάθου: έναν προορισμό που εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρή τη σχέση του με το φυσικό περιβάλλον και την τοπική ζωή, προσφέροντας στον επισκέπτη την αίσθηση ότι ανακαλύπτει ένα νησί που δεν έχει αλλοιωθεί από τη μαζική τουριστική ανάπτυξη. 

Καλοκαιρινές εικόνες απο την Παραλία Άπελλα, την Κάρπαθο, Sooc

Καλοκαιρινές εικόνες από την παραλία Κυρά Παναγιά, Κάρπαθος, Sooc 

Ιδιαίτερη θέση στην παρουσίαση του Guardian καταλαμβάνει η Όλυμπος, η οποία περιγράφεται ως ένα απομακρυσμένο χωριό που μοιάζει «παγωμένο στον χρόνο». Το φυσικό περιβάλλον αποτελεί ένα ακόμη βασικό στοιχείο της εικόνας που μεταφέρει το αφιέρωμα. Στην αναφορά των αναγνωστών για την Κάρπαθο, οι παραλίες Άπελλα και Αχάτα χαρακτηρίζονται ως δύο από τις καλύτερες της Ευρώπης, με γαλαζοπράσινα νερά και ανέγγιχτες, πευκόφυτες πλαγιές να τις περιβάλλουν. 

Σημειώνεται πως το νησί εμφανίζεται δίπλα σε άλλους ευρωπαϊκούς προορισμούς από Κροατία, Ιρλανδία, Γαλλία, Εσθονία, Ιταλία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Σουηδία που οι αναγνώστες του Guardian επιλέγουν επειδή προσφέρουν μια διαφορετική εμπειρία από εκείνη των υπερκορεσμένων τουριστικών προορισμών. 

 Καλοκαιρινές εικόνες από την Όλυμπο 

Το άγαλμα της Μάνας Ολυμπίτισσας,στην Όλυμπο, Κάρπαθος 

Το άρθρο παρουσιάζει νησιωτικούς προορισμούς που ξεχωρίζουν για τη φυσική ομορφιά, την αυθεντικότητα και την αίσθηση ηρεμίας που προσφέρουν, μακριά από τους προορισμούς που συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο όγκο τουριστών. Ανάμεσα στις επιλογές των αναγνωστών από την Ευρώπη βρίσκεται η Κάρπαθος, η οποία παρουσιάζεται ως ένα νησί που «περνά κάτω από τα ραντάρ» του μαζικού τουρισμού, διατηρώντας έναν αυθεντικό χαρακτήρα και προσφέροντας στον επισκέπτη μια εμπειρία πολύ διαφορετική από εκείνη των ιδιαίτερα δημοφιλών και πολυσύχναστων ελληνικών νησιών. Η συγκεκριμένη περιγραφή αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο το βασικό πλεονέκτημα της Καρπάθου: έναν προορισμό που εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρή τη σχέση του με το φυσικό περιβάλλον και την τοπική ζωή, προσφέροντας στον επισκέπτη την αίσθηση ότι ανακαλύπτει ένα νησί που δεν έχει αλλοιωθεί από τη μαζική τουριστική ανάπτυξη. 

Καλοκαιρινές εικόνες απο το χωριό Πυλές 

Καλοκαιρινές εικόνες από το χωριό Πυλές, Κάρπαθος. Sooc. 

Η διεθνής αυτή προβολή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Κάρπαθος ενισχύει συστηματικά το τουριστικό της «προϊόν» με έμφαση στη φύση, την υπαίθρια δραστηριότητα, τον πολιτισμό, τη γαστρονομία και την αυθεντική εμπειρία, στοιχεία που βρίσκονται στον πυρήνα της ταυτότητας του νησιού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το 2ο Karpathos Adventure Festival, που διοργανώνει ο Δήμος Καρπάθου από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026, με κεντρικό μήνυμα «Find your element – Βρες το στοιχείο σου». Η συμμετοχή είναι δωρεάν. 

«Με το φεστιβάλ μετατρέπουμε σε βίωμα την εικόνα της Καρπάθου που αναδεικνύουν διεθνή μέσα ενημέρωσης: ενός νησιού που δεν καλεί τον επισκέπτη απλώς να το παρατηρήσει, αλλά να το γνωρίσει ενεργά» δηλώνει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Εντεταλμένος Δημοτικός Σύμβουλος Τουρισμού του Δήμου Καρπάθου, Τάσος Μηλιός. 

Κατά τη διάρκεια του τριημέρου, οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε δραστηριότητες όπως πεζοπορία, αναρρίχηση, ορεινή ποδηλασία, windsurfing, windfoiling, καταδύσεις γνωριμίας και καθοδηγούμενο snorkeling, με όλες τις δράσεις να πραγματοποιούνται από πιστοποιημένους τοπικούς οδηγούς και εκπαιδευτές. Η συμμετοχή απευθύνεται τόσο σε αρχάριους όσο και σε πιο έμπειρους λάτρεις των υπαίθριων δραστηριοτήτων, με έμφαση στην ασφάλεια, την εκπαίδευση και τη βιωματική γνωριμία με το νησί. Οι δραστηριότητες θα αναπτύσσονται σε διαφορετικές περιοχές της Καρπάθου, αναδεικνύοντας τη γεωγραφική και φυσική ποικιλομορφία του νησιού. Παράλληλα, το πρόγραμμα συνδέει την περιπέτεια με την πολιτιστική και γαστρονομική ταυτότητα του νησιού, μέσα από εργαστήριο ψηφιδωτού, γνωριμία με την παρασκευή των μακαρούνων, γευστικές εμπειρίες με τοπικά προϊόντα, κρασί, θυμαρίσιο μέλι και ψωμί της Καρπάθου, ενώ η διοργάνωση ολοκληρώνεται με παραδοσιακή μουσική και χορό. 

Καλοκαιρινές εικόνες απο τον Άγιο Θεόδωρο, Κάρπαθος, Sooc.

Η επιλογή των ημερομηνιών 25-27 Σεπτεμβρίου δεν είναι τυχαία, καθώς η διοργάνωση κορυφώνεται την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού, στέλνοντας παράλληλα το μήνυμα ότι η Κάρπαθος μπορεί να προσφέρει αυθεντικές και ποιοτικές εμπειρίες και πέρα από την κορύφωση της θερινής περιόδου. 

Με το Karpathos Adventure Festival ο Δήμος Καρπάθου επιδιώκει να αναδείξει στην πράξη την πολυμορφία του νησιού και να ενισχύσει τη θέση του ως προορισμού εναλλακτικού και βιωματικού τουρισμού, συνδέοντας τη θάλασσα και το βουνό με τον πολιτισμό, την παράδοση και την τοπική γαστρονομία. 

Πηγή: efsyn.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Και μετά τις διακοπές, τι;

Διασκεδάζουμε επειδή το επιλέγουμε ή επειδή δεν ξέρουμε τι άλλο να κάνουμε; 

Κοιτάζοντας σε μια παραλία αυτές τις ημέρες είδα νέους ανθρώπους στοιβαγμένους σε ένα beach bar, με τη μουσική στη διαπασών, ένα ποτό στο χέρι και τα κινητά να καταγράφουν σχεδόν κάθε στιγμή. Και αναρωτήθηκα, άραγε ξέρουν γιατί βρίσκονται εκεί; 

Όχι γιατί πήγαν στη θάλασσα. Αλλά τι αναζητούν πραγματικά. Διασκέδαση, ξεκούραση, παρέα ή απλώς μια ακόμη εμπειρία που πρέπει να καταγραφεί και να προβληθεί; 

Την ίδια ώρα, δύο πόλεμοι μαίνονται στην ευρύτερη περιοχή μας, η ακρίβεια πιέζει τα νοικοκυριά, η στέγη γίνεται απρόσιτη για πολλούς νέους, η εργασία δεν προσφέρει την ασφάλεια του παρελθόντος και η κλιματική αλλαγή μετατρέπει τα καλοκαίρια σε δοκιμασία. Κι όμως, εμείς χορεύουμε. 

Δεν είναι αυτό κατ’ ανάγκη κακό. Η χαρά δεν είναι πολυτέλεια και κανείς δεν οφείλει να αισθάνεται ενοχές επειδή διασκεδάζει, ενώ ο κόσμος αντιμετωπίζει προβλήματα. Το ερώτημα είναι άλλο, διασκεδάζουμε επειδή το επιλέγουμε ή επειδή δεν ξέρουμε τι άλλο να κάνουμε; 

Το beach bar είναι, ίσως, μια μικρογραφία της εποχής μας. Δεν καταναλώνουμε μόνο ποτά και υπηρεσίες. Καταναλώνουμε εμπειρίες, εικόνες και έναν τρόπο ζωής που κάποιος άλλος έχει σχεδιάσει για εμάς. Η ευτυχία συχνά μετριέται σε «likes» και η επιτυχία σε όσα μπορούμε να αγοράσουμε. 

Ίσως, λοιπόν, το πρόβλημα δεν είναι οι νέοι που χορεύουν. Είναι ότι εμείς, οι μεγαλύτεροι, τους παραδώσαμε έναν κόσμο γεμάτο επιλογές, αλλά φτωχότερο σε βεβαιότητες και προοπτική. 

Δεν περιμένω από έναν εικοσάχρονο να λύσει τα προβλήματα του πλανήτη. Θα ήθελα, όμως, κάποια στιγμή, ανάμεσα σε δύο τραγούδια, να σηκώσει το βλέμμα και να αναρωτηθεί, «εγώ τι θέλω πραγματικά από αυτή τη ζωή;». 

Γιατί μπορεί τελικά οι διακοπές να μην κρίνονται από το πόσα beach bars επισκεφθήκαμε, πόσες φωτογραφίες ανεβάσαμε ή πόσα χρήματα ξοδέψαμε. 

Μπορεί να κρίνονται από κάτι πολύ απλούστερο, αν επιστρέψαμε από αυτές λίγο πιο ελεύθεροι, λίγο πιο καθαροί στο μυαλό και λίγο πιο έτοιμοι να ζήσουμε τη ζωή που πραγματικά θέλουμε και όχι εκείνη που κάποιος άλλος σχεδίασε για να μας πουλήσει. 

Πηγή: Έφη Τριήρη / naftemporiki.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »

Όψεις του ελληνικού θέρους

Απέναντι στο καλοκαίρι σκοτεινιάζουμε λόγω της οικονομικής ασφυξίας, της εκτόξευσης του κόστους στέγασης και βασικών αγαθών, κάτι που οξύνεται στις τουριστικές περιοχές και κάνει τη ζωή μας ανυπόφορη. 

Οι χαρές του θέρους στην καθ’ ημάς κουλτούρα παλαιόθεν συνδέονταν με την απελευθέρωση των αισθήσεων, ενίοτε και των ηθών, με το μεσογειακό φως, το κολύμπι, την επαφή με τη φύση, τη μυρωδιά από το γιασεμί και τη ρίγανη, τα τζιτζίκια και κυρίως με την απλότητα των διακοπών, με υπαίθρια πανηγύρια και έναστρα βράδια. Αυτές οι χαρές ακόμη κι αν δεν έχουν αποτυπωθεί στη μνήμη υπάρχουν στη λογοτεχνία μας· στα χαρακτηριστικά έργα της ξεχωρίζει το χρονογράφημα Καλοκαίρι στην Αθήνα του Γρηγορίου Ξενόπουλου (1867-1951), στο οποίο υπογραμμίζεται η απομίμηση του συνήθειου των διακοπών (vacances) από τους πιθηκίζοντες ιθαγενείς. Υπάρχει αλώβητο εσαεί το καλοκαίρι στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη (1951-1911), στα ερωτικά και λυρικά διηγήματά του, όπου η φύση της Σκιάθου μετατρέπεται σε σκηνικό άδολου ερωτισμού, νεανικού πόθου και ειδυλλιακής ονειροπόλησης. Μας έδωσε το κατεξοχήν αισθησιακό θερινό διήγημα Όνειρο στο κύμα (1900) με έναν ανώτερο ερωτικό μυστικισμό· στα Ρόδινα Ακρογιάλια (1908), στην ώριμη φάση του, αφήνει τα μυστικά της θάλασσας να μπλέξουν με τον πόθο και τη νοσταλγία· στο Υπό την βασιλικήν δρυν (1901) η φύση όλη είναι ο ναός της αισθαντικής δροσιάς της βελανιδιάς στο θερινό λιοπύρι. Το νερό στο έργο του είναι κάθαρση και πόθος, η θάλασσα και τα ρυάκια είναι τόποι αποκάλυψης του κάλλους, η αγνότητα του ματιού συνοδεύει την ηδονοβλεπτική αθωότητα. 

Από τα προσωπικά διαβάσματά μου θυμάμαι το πιο βιωματικό κείμενο του Ισίδωρου Ζουργού, Η Ψίχα εκείνου του καλοκαιριού (2002), για το καλοκαίρι του 1974, του βάρβαρου Αττίλα, και προτείνω το Περί ελληνικού θέρους και μεταμορφώσεων (2026) του Στέλιου Κούκου, ο οποίος αντιλαμβάνεται το θέρος ως μοναδική υπαρκτή ουτοπία, ως υψικάμινο που εξαϋλώνει τα πάντα· εξετάζει το καλοκαίρι ως εσωτερική καταφυγή και περιγράφει το φως και τον Δεκαπενταύγουστο ως τον συνδετικό αρμό της παράδοσης με τη λαϊκότητα και το εκκλησιαστικό ημερολόγιο, από την 20η Ιουλίου του Προφήτη Ηλία, μέχρι τις 2 του Σεπτέμβρη, του Αϊ Μάμμα. 

Η δική μου άπωση για το ελληνικό καλοκαίρι υπήρξε οριστική. Πρόσφατος όρος ο «υπερτουρισμός», δηλαδή το στριμωξίδι, η εκτόξευση του κόστους διαβίωσης και η απώλεια της αυθεντικότητας. Πέρασε και ο παρατεταμένος καύσων με πάνω από χίλιους θανάτους στη δυτική Ευρώπη, ήρθαν και οι αγχωτικές πυρκαγιές που καθιστούν το θέρος αφόρητο, καταστροφικό, επικίνδυνο και επιβλαβές. 

Με βαραίνει όμως και η κοινωνική ανισότητα, η αδυναμία ολοένα και μεγαλύτερης μερίδας του πληθυσμού να κάνει διακοπές· τούτο και μόνο αποδυναμώνει το λαϊκό αφήγημα περί το καλοκαίρι. Η κλιματική κρίση και η οικολογική υποβάθμιση αποτελούν παγκόσμιες και μακροπρόθεσμες απειλές, αλλά οι εγχώριες κοινωνικοοικονομικές πιέσεις βιώνονται καθημερινά στο επίπεδο της οικογενειακής και προσωπικής επιβίωσης. 

Απέναντι στο καλοκαίρι σκοτεινιάζουμε λόγω της οικονομικής ασφυξίας, της εκτόξευσης του κόστους στέγασης και βασικών αγαθών, κάτι που οξύνεται στις τουριστικές περιοχές και κάνει τη ζωή μας ανυπόφορη. Στην αδυναμία κάλυψης των εξόδων για ολιγοήμερα μπάνια ευδοκιμεί η πικρή αίσθηση μιας αδικίας. Ο συνωστισμός, η καταχρηστική κατάληψη της δημόσιας παραλίας από ξαπλώστρες και η άλογη πίεση στις δικτυακές υποδομές επιφέρουν διακοπές νερού, ρεύματος και κυκλοφοριακό χάος. Όσοι εργάζονται σεζόν στα θέρετρα δεν έχουν «χαρές», αλλά εξουθενωτικά ωράρια υπό χείριστες συνθήκες εργασίας. Για τον μέσο εργαζόμενο, το δικαίωμα στην ξεκούραση κατάντησε απρόσιτη πολυτέλεια. 

Και επειδή η περιπλοκότητα δεν είναι απλώς της μόδας, αλλά έχει την τεκμηρίωσή της, διαπιστώνουμε ότι ο υπερτουρισμός τροφοδοτεί ευθέως την περιβαλλοντική υποβάθμιση με τη σπατάλη φυσικών πόρων, τα σκουπίδια και την τσιμεντοποίηση ολούθε. Η κλιματική κρίση επιφέρει ακραία φαινόμενα πιο αισθητά στις πόλεις και στα νησιά λόγω των παραπάνω. Αναγνωρίζουμε την ανάγκη για «τουριστική περίοδο», αλλά νιώθουμε «αλλοτριωμένοι» και αποστρεφόμαστε το καλοκαίρι. Γκαρσόνια μάς ήθελαν και πράγματι τα κουτσοκαταφέραμε! 

* ΔΡ. ΚΩΣΤΑΣ ΘΕΟΛΟΓΟΥ

* Ο Κώστας Θεολόγου είναι Καθηγητής, διευθυντής του Τομέα Ανθρωπιστικών, Κοινωνικών Επιστημών και Δικαίου στη ΣΕΜΦΕ ΕΜΠ

Πηγή: huffingtonpost.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »

Δεκαπενταύγουστος: Τα 5 πιο παράξενα έθιμα της Παναγίας στην Ελλάδα (και τα Δωδεκάνησα)

Ο Δεκαπενταύγουστος αποκαλείται δικαίως το «Πάσχα του καλοκαιριού». Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, από τα ορεινά χωριά της Μακεδονίας μέχρι τα απομονωμένα νησιά του Αιγαίου, η Κοίμηση της Θεοτόκου γιορτάζεται με μια κατάνυξη που συχνά μπλέκεται γλυκά με τη λαϊκή παράδοση, τη δεισιδαιμονία και τα διονυσιακά στοιχεία. 

Αν νομίζεις ότι ο Δεκαπενταύγουστος είναι μόνο λιτανείες, κλαρίνα και νησιώτικα πανηγύρια, τα παρακάτω 5 έθιμα θα σε κάνουν να αναθεωρήσεις. 

1. Τα φίδια της Παναγίας στην Κεφαλονιά 

Στο χωριό Μαρκόπουλο της Κεφαλονιάς, κάθε χρόνο από τις 6 έως τις 15 Αυγούστου, συμβαίνει ένα φαινόμενο που προκαλεί δέος ακόμα και στους πιο σκεπτικιστές. Μικρά, ακίνδυνα φίδια με ένα μαύρο σταυρό στο κεφάλι εμφανίζονται στον προαύλιο χώρο και στο εσωτερικό του ναού της Παναγίας της Λαγκουβάρδας. 

Ο θρύλος λέει ότι όταν το μοναστήρι δέχτηκε επίθεση από πειρατές, οι μοναχές προσευχήθηκαν στην Παναγία να τις μεταμορφώσει σε φίδια για να γλιτώσουν. Έκτοτε, η έμφανισή τους θεωρείται σημάδι καλοτυχίας. Αν μια χρονιά τα φίδια δεν εμφανιστούν όπως συνέβη το 1940 και το 1953, πριν από τους καταστροφικούς σεισμού,  οι ντόπιοι το θεωρούν κακό οιωνό. 

2. Οι «Καβαλάρηδες» της Παναγίας στη Σιάτιστα 

Στη Σιάτιστα της Κοζάνης, το προσκύνημα στην Παναγία του Μικροκάστρου γίνεται πάνω σε…σέλα. Το πρωί του Δεκαπενταύγουστου, δεκάδες έφιπποι προσκυνητές, οργανωμένοι σε παρέες με στολισμένα άλογα, ξεκινούν από τη Σιάτιστα για να διανύσουν μια απόσταση περίπου 12 χιλιομέτρων μέχρι το μοναστήρι. 

Το έθιμο έχει τις ρίζες του στην Τουρκοκρατία, όταν οι Οθωμανοί επέτρεπαν στους υπόδουλους Έλληνες μόνο αυτή την ημέρα να καλπάζουν ελεύθεροι στα άλογά τους. Το απόγευμα, οι καβαλάρηδες επιστρέφουν στη Σιάτιστα, όπου στήνεται ένα ασταμάτητο γλέντι στους δρόμους της πόλης. 

3. Τα ξερά κρίνα που «ανασταίνονται» στην Κεφαλονιά και τη Λέρο 

Στο χωριό Πάστρα της Κεφαλονιάς (στην Παναγία τη Γραβιώτισσα), αλλά και στη Λέρο (στην Παναγία τη Γουρλομάτα), οι πιστοί τοποθετούν ξερούς κρίνους μπροστά στην εικόνα της Θεοτόκου από την άνοιξη. 

Οι κρίνοι παραμένουν εντελώς ξεροί και αφυδατωμένοι καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ωστόσο, καθώς πλησιάζει ο Δεκαπενταύγουστος, οι ξεροί μίσχοι αρχίζουν ανεξήγητα να βγάζουν πράσινα μπουμπούκια και ανήμερα της γιορτής ανθίζουν ξανά, αναδύοντας ένα μεθυστικό άρωμα. 

4. Το συλλογικό μαγείρεμα και η «ανθρώπινη αλυσίδα» στην Κάσο 

Στην Κάσο, στο χωριό Πέρα Παναγιά, το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου είναι μια τεράστια συλλογική γιορτή. Από την παραμονή, δεκάδες γυναίκες μαζεύονται για να τυλίξουν χιλιάδες από τα περίφημα, μικροσκοπικά κασιώτικα ντολμαδάκια. 

Την ίδια ώρα, οι άνδρες αναλαμβάνουν αποκλειστικά τις φωτιές και τα καζάνια, μαγειρεύοντας το παραδοσιακό πιλάφι με κανέλα. Όταν έρθει η ώρα του φαγητού, οι άνδρες σχηματίζουν μια ανθρώπινη αλυσίδα και μεταφέρουν τα πιάτα χέρι-με-χέρι, σερβίροντας πρώτα τα γυναικόπαιδα, πριν ξεκινήσει το μεγάλο γλέντι με τις λύρες και τις μαντινάδες. 

5. Κάρπαθος: Ο χορός στην Όλυμπο 

Το δικό της μοναδικό χρώμα στον εορτασμό του Δεκαπενταύγουστου δίνει και η Κάρπαθος με κορυφαία στιγμή τον χορό που στήνεται στην Όλυμπο, στην κεντρική εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Πλατύ δηλαδή στην πλατεία του οικισμού. Πρόκειται για ένα ναό του 17ου αιώνα, βυζαντινού ρυθμού, με τοιχογραφίες από την εποχή της Τουρκοκρατίας και με ξυλόγλυπτο τέμπλο εξαιρετικής τέχνης. 

Στο προαύλιο της εκκλησίας οργανοπαίκτες παίζουν τον Κάτω Χορό. Ο χορός αργός και πάντα με σταθερό βήμα και κατανυκτική διάθεση, διαρκεί ώρες. Αρχικά, οι άντρες καθισμένοι στο τραπέζι και με ένα κομμάτι βασιλικό στο πέτο, τραγουδούν και πίνουν, με τη συνοδεία λαούτου, λύρας και τσαμπούνας. Στη συνέχεια, ξεκινά ο χορός, στον οποίο μπαίνουν, σιγά σιγά, και οι γυναίκες ντυμένες με τις παραδοσιακές γιορτινές τους φορεσιές. 

Πηγή: Πηνελόπη Μποσταντζόγλου / ladylike.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »

Δεκαπενταύγουστος: Τα πανηγύρια, τα έθιμα και οι παραδόσεις στα Δωδεκάνησα.

Η ιδιαίτερη θέση που έχει η Παναγία στη λαϊκή θρησκευτικότητα των νησιών αποτυπώνεται και στον μεγάλο αριθμό εκκλησιών, μοναστηριών και ξωκλησιών που είναι αφιερωμένα στη χάρη της 

Στα Δωδεκάνησα, όπως και σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου, η σχέση των κατοίκων με την Παναγία συνδέθηκε επί αιώνες με την οικογένεια, τη θάλασσα, την ξενιτιά και την προσδοκία της επιστροφής. Η ιδιαίτερη θέση που έχει στη λαϊκή θρησκευτικότητα των νησιών αποτυπώνεται και στον μεγάλο αριθμό εκκλησιών, μοναστηριών και ξωκλησιών που είναι αφιερωμένα στη χάρη της. 

Στα Δωδεκάνησα το πανηγύρι δεν νοείται χωρίς την προσφορά φαγητού και χωρίς τη συλλογική προετοιμασία του 

Από τα μεγάλα προσκυνήματα και τα παραδοσιακά γλέντια στις πλατείες των χωριών, η γιορτή της Παναγίας παραμένει βαθιά δεμένη με τη ζωή, τη μνήμη και την ταυτότητα των Δωδεκανησίων. Ο Δεκαπενταύγουστος στα Δωδεκάνησα δεν είναι απλώς μία μεγάλη θρησκευτική γιορτή. Είναι αντάμωμα, επιστροφή στον τόπο καταγωγής από όλες τις χώρες του κόσμου όπου υπάρχουν ξενιτεμένοι Δωδεκανήσιοι. 

Είναι προσκύνημα, μουσική και χορός. Είναι η εποχή που χωριά και μικρά νησιά γεμίζουν ξανά κόσμο και οι πλατείες ζωντανεύουν μέσα από πανηγύρια που διατηρούν στοιχεία μιας παράδοσης πολλών γενεών. 

Από τη Ρόδο και την Κάρπαθο μέχρι την Κάσο, τη Σύμη, την Τήλο, τη Χάλκη, τη Νίσυρο, την Κω, την Κάλυμνο, τη Λέρο, την Αστυπάλαια και την Πάτμο, η Κοίμηση της Θεοτόκου κατέχει ξεχωριστή θέση ζωή των νησιωτών. Αν και κάθε νησί έχει τη δική του έκφραση, σχεδόν παντού υπάρχουν κοινά στοιχεία: η προετοιμασία της εκκλησίας, ο Εσπερινός, η Θεία Λειτουργία, η προσφορά φαγητού, τα τοπικά όργανα, οι χοροί και, κυρίως, η συμμετοχή ολόκληρης της κοινότητας. 

Η σημασία των πανηγυριών 

Για τις παλαιότερες κοινωνίες των νησιών, το πανηγύρι είχε πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια απλή ευκαιρία διασκέδασης. Ήταν μία από τις σημαντικότερες στιγμές κοινωνικής συνεύρεσης. Οικογένειες συναντιούνταν, συγγενείς επέστρεφαν από μακριά, νέοι γνωρίζονταν και ολόκληρο το χωριό συμμετείχε στην προετοιμασία. 

Σε εποχές κατά τις οποίες οι μετακινήσεις μεταξύ χωριών και νησιών ήταν δυσκολότερες, τα μεγάλα θρησκευτικά πανηγύρια λειτουργούσαν ως σημεία αναφοράς για την κοινωνική ζωή του τόπου. 

Αυτός ο χαρακτήρας δεν έχει χαθεί εντελώς. Ακόμα και σήμερα, ο Αύγουστος είναι ο μήνας της επιστροφής για χιλιάδες Δωδεκανήσιους που ζουν στην Αθήνα, σε άλλες περιοχές της Ελλάδας ή στο εξωτερικό. Για πολλούς, το πανηγύρι της Παναγίας είναι η ημερομηνία γύρω από την οποία οργανώνεται η επιστροφή στο χωριό και η συνάντηση με συγγενείς και φίλους. 

Τάματα, προσκυνήματα και οικογενειακές παραδόσεις περνούν από γενιά σε γενιά. Πολλές οικογένειες εξακολουθούν να επισκέπτονται κάθε χρόνο την ίδια εκκλησία, συνεχίζοντας μία συνήθεια που ξεκίνησε από τους γονείς ή τους παππούδες τους. 

Επίσης, στα παραδοσιακά πανηγύρια το φαγητό δεν αποτελεί απλώς συνοδευτικό του γλεντιού. Η προετοιμασία και η προσφορά του έχουν κοινωνική σημασία. Κάτοικοι και εθελοντές εργάζονται πολλές φορές από την προηγούμενη ημέρα για την προετοιμασία των εδεσμάτων. Μεγάλα καζάνια, τοπικές συνταγές και προϊόντα του τόπου γίνονται μέρος μιας συλλογικής διαδικασίας. 

Οι συνταγές διαφέρουν από νησί σε νησί, όπως διαφορετικοί είναι οι χοροί, οι μουσικές και ο τρόπος οργάνωσης κάθε πανηγυριού. Το κοινό στοιχείο, όμως, παραμένει το μοίρασμα. 

Ρόδος: Η Παναγία στα χωριά του νησιού 

Στη Ρόδο ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί παραδοσιακά μία από τις σημαντικότερες ημέρες του καλοκαιριού. Εκκλησίες και μοναστήρια αφιερωμένα στην Παναγία γίνονται επίκεντρο θρησκευτικών εκδηλώσεων, με κυρίαρχο τον εορτασμό της Παναγίας της Κρεμαστής, του μεγαλύτερου θρησκευτικού πανηγυριού της Ρόδου ίσως, ενώ σε πολλά χωριά η θρησκευτική τελετή συνοδεύεται από το παραδοσιακό πανηγύρι. 

Οι αυλές των εκκλησιών και οι πλατείες μετατρέπονται σε χώρους συνάντησης. Η μουσική, οι τοπικοί χοροί, το φαγητό και το κρασί συμπληρώνουν το θρησκευτικό μέρος της γιορτής και δημιουργούν το γνώριμο σκηνικό του ροδίτικου πανηγυριού. 

Κάρπαθος: Η παράδοση ως ζωντανή συνέχεια 

Ξεχωριστή θέση στην πολιτιστική παράδοση των Δωδεκανήσων κατέχει η Κάρπαθος, όπου πολλά έθιμα, μουσικές και χοροί διατηρούν έναν ιδιαίτερα έντονο τοπικό χαρακτήρα. 

Τα πανηγύρια εξακολουθούν να αποτελούν ουσιαστικό κομμάτι της κοινωνικής ζωής και όχι απλώς μια αναπαράσταση του παρελθόντος. 

Η λύρα και το λαούτο, τα τραγούδια, οι αυτοσχέδιες μαντινάδες και οι παραδοσιακοί χοροί δημιουργούν μια τελετουργία στην οποία συμμετέχουν διαφορετικές γενιές. Ιδιαίτερα στα χωριά που έχουν διατηρήσει ισχυρούς δεσμούς με την παράδοση, το πανηγύρι λειτουργεί σαν ζωντανός σύνδεσμος ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. 

Κάσος: Γλέντι με βαθιές ρίζες 

Ανάλογη είναι η εικόνα και στην Κάσο, ένα νησί με ιδιαίτερα ισχυρή μουσική και γαστρονομική παράδοση. Τα κασιώτικα γλέντια χαρακτηρίζονται από τη συμμετοχή της κοινότητας, τα παραδοσιακά όργανα και τα τραγούδια που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά. 

Το τραπέζι αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της γιορτής. Άλλωστε, στα περισσότερα Δωδεκάνησα το πανηγύρι δεν νοείται χωρίς την προσφορά φαγητού και χωρίς τη συλλογική προετοιμασία του. 

Στην Κάλυμνο, την Κω και τη Λέρο, όπως και στα μικρότερα νησιά του συμπλέγματος, ο Δεκαπενταύγουστος εξακολουθεί να συγκεντρώνει κατοίκους, επισκέπτες και απόδημους γύρω από εκκλησίες και μοναστήρια. 

Στη Νίσυρο, την Τήλο, τη Χάλκη, τη Σύμη και την Αστυπάλαια, η τοπική  προσδίδει συχνά στα πανηγύρια έναν ακόμη πιο έντονο χαρακτήρα κοινότητας: ντόπιοι και επισκέπτες βρίσκονται στο ίδιο τραπέζι και συμμετέχουν στην ίδια γιορτή. 

Μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο δήμαρχος Νισύρου κ. Χριστοφής Κορωναίος, αναφέρθηκε στο έθιμο της «Κούππας» που γίνεται στο νησί: «Το έθιμο αποτελεί ξεχωριστή θέση στην παράδοση της Νισύρου καθώς πρόκειται για έναν ιδιαίτερο χορό που συνδυάζει το θρησκευτικό συναίσθημα με τη διασκέδαση και την προσφορά προς την Παναγία Σπηλιανή». 

Το βράδυ του Δεκαπενταύγουστου, στο Μανδράκι, οι κάτοικοι συγκεντρώνονται στο χοροστάσι και το γλέντι αρχίζει με την «κούππα». Μια γυναίκα παίρνει το μπροστάρι του χορού, ενώ ο άνδρας που την επιλέγει ρίχνει τον οβολό του στην ειδική κούππα που εκείνη κρατά. Με αυτόν τον τρόπο, το έθιμο λειτουργούσε επί δεκαετίες όχι μόνο ως έκφραση τιμής, αγάπης και κοινωνικής αναγνώρισης, αλλά και ως μέσο οικονομικής ενίσχυσης της Μονής. 

Στα παλαιότερα χρόνια, μάλιστα, η Παναγία Σπηλιανή είχε καθοριστικό ρόλο στην κοινωνική και οικονομική ζωή του νησιού, ακόμη και στη λειτουργία των σχολείων, γεγονός που καθιστούσε ιδιαίτερα σημαντική τη συγκέντρωση χρημάτων μέσω του εθίμου.  Η «κούππα» παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα της Νισύρου, συνδέοντας την πίστη με τη μνήμη, την οικογένεια, τον έρωτα και τη συλλογική προσφορά. Ένα έθιμο που, όπως επισημαίνει και ο δήμαρχος Νισύρου, «εξακολουθεί να τηρείται με ξεχωριστή ευλάβεια και αποτελεί πολύτιμο κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού». 

Λύρα και λαούτο μέχρι το ξημέρωμα 

Η μουσική αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους φορείς της δωδεκανησιακής παράδοσης. Λύρα, λαούτο και άλλα όργανα, ανάλογα με το νησί, συνοδεύουν τραγούδια και χορούς που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά. 

Στα αυθεντικά πανηγύρια ο χορός δεν αποτελεί θέαμα για τους επισκέπτες. Είναι συμμετοχή. Οι μεγαλύτεροι μεταφέρουν στους νεώτερους βήματα, τραγούδια και έναν ολόκληρο τρόπο συμπεριφοράς μέσα στο γλέντι. Και όταν το πανηγύρι κρατά μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, επαναλαμβάνεται μια εικόνα που συναντάται στα νησιά του Αιγαίου εδώ και πολλές δεκαετίες. 

Τα πανηγύρια των Δωδεκανήσων έχουν αναπόφευκτα αλλάξει. Ο τουρισμός, οι σύγχρονες μορφές διασκέδασης και οι διαφορετικοί ρυθμοί ζωής έχουν επηρεάσει τον τρόπο διοργάνωσής τους.

Ωστόσο, πίσω από τα μεγάφωνα, τα φώτα και τα πολυπληθέστερα καλοκαιρινά γλέντια παραμένει ένας πολύ παλιότερος πυρήνας: η ανάγκη της κοινότητας να συναντηθεί. Γι’ αυτό και ο Δεκαπενταύγουστος στα Δωδεκάνησα εξακολουθεί να είναι κάτι περισσότερο από μία ημερομηνία στο εορτολόγιο.

Είναι η επιστροφή του ξενιτεμένου, το άναμμα του κεριού στο εκκλησάκι, το οικογενειακό τραπέζι, η μουσική στην πλατεία, ο πρώτος χορός και το γλέντι που μπορεί να φτάσει μέχρι το ξημέρωμα. Είναι, τελικά, μία από εκείνες τις στιγμές του χρόνου κατά τις οποίες τα νησιά θυμούνται, μέσα από τους ανθρώπους τους, ποια είναι. 

Πηγή: in.gr 

Διαβάστε Περισσότερα »