Οταν η Τράπεζα της Ελλάδος ωραιοποιεί τη φτώχεια, βαφτίζει την ακρίβεια «βελτίωση ανισοτήτων» και επαναφέρει το σύνδρομο του 2009.
Η φράση «εμείς πάμε καλά», όπως ειπώθηκε πρόσφατα από τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, δεν είναι απλώς ατυχής. Είναι πολιτικά επικίνδυνη, κοινωνικά προσβλητική και οικονομικά παραπλανητική. Διότι αν «πάμε καλά», γιατί ένας στους τέσσερις πολίτες ζει σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού; Αν «πάμε καλά», γιατί ένας στους πέντε Ελληνες δηλώνει ότι δεν είχε πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα που χρειαζόταν; Γιατί η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα καταρρέει με ρυθμούς πενταπλάσιους του ευρωπαϊκού μέσου όρου;
01 Εργαλείο παραπλάνησης
Η Τράπεζα της Ελλάδος εμφανίζει ως τεκμήριο «βελτίωσης των κοινωνικών ανισοτήτων» τις ονομαστικές αυξήσεις μισθών. Οχι τις καθαρές. Οχι τις πραγματικές. Οχι τις αποπληθωρισμένες. Αλλά τις ακατέργαστες, προ φόρων και εισφορών αποδοχές. Πρόκειται για μεθοδολογικό τέχνασμα που δεν αντέχει ούτε σε στοιχειώδη οικονομική κριτική.
02 Τα πραγματικά στοιχεία
Τα επίσημα στοιχεία της Eurostat και της ΕΛΣΤΑΤ δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφισβήτησης. Το 2024 το 26,9% του πληθυσμού στην Ελλάδα βρέθηκε σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ, ξεπερνώντας αρνητικά σχεδόν όλες τις χώρες του Νότου.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το στοιχείο για την υγεία. Το 21,9% των Ελλήνων δεν έλαβε την ιατρική φροντίδα που χρειαζόταν. Στην υπόλοιπη Ευρώπη το ποσοστό αυτό είναι 3,6%. Πρόκειται για κοινωνικό χάσμα που δεν χωρά καμία «βελτίωση». Οταν η πρόσβαση στην υγεία γίνεται ταξικό προνόμιο, δεν μιλάμε για ανισότητες που μειώνονται. Μιλάμε για κοινωνική αποσύνθεση.
03 Καταρρέουν οι μικρομεσαίοι
Η Eurostat καταγράφει αύξηση 47,8% στα λουκέτα μικρομεσαίων επιχειρήσεων το τρίτο τρίμηνο του 2025. Την ίδια στιγμή ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις 4,4%. Αυτή δεν είναι απλώς αρνητική απόκλιση. Είναι κατάρρευση. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στραγγαλίζονται από τα ληξιπρόθεσμα χρέη του δημοσίου ύψους 3,8 δισ. ευρώ, τον τραπεζικό αποκλεισμό, τη φορομπηχτική πολιτική και βέβαια την αύξηση του λειτουργικού κόστους με αιχμή την ενέργεια. Κι όμως, στο θεσμικό αφήγημα όλα βαίνουν καλώς. Η πραγματική οικονομία πεθαίνει, αλλά οι πίνακες «δείχνουν» πρόοδο.
04 Το έχουμε ξαναζήσει
Πληροφορούμε τον οικονομολόγο Γ. Στουρνάρα ότι η φράση «εμείς πάμε καλά» θυμίζει ανατριχιαστικά τον Γιώργο Αλογοσκούφη λίγο πριν από την πτώχευση του 2010, όταν διαβεβαίωνε τους πολίτες ότι «η ελληνική οικονομία είναι θωρακισμένη». Και τότε υπήρχαν νούμερα. Και τότε υπήρχαν παρουσιάσεις. Και τότε υπήρχαν «θεσμικές διαβεβαιώσεις». Αυτό που δεν υπήρχε ήταν επαφή με την κοινωνία. Το αποτέλεσμα το πλήρωσε η χώρα με δεκαετή ύφεση, μνημόνια και κοινωνική καταστροφή.
05 Ανάπτυξη με πήλινα πόδια
Η ανάπτυξη 2-2,2% δεν είναι προϊόν παραγωγικής δυναμικής. Είναι προϊόν κυρίαρχα των ευρωπαϊκών κονδυλίων της τουριστικής μονοκαλλιέργειας και βέβαια της φούσκας των ακινήτων. Ας μην ξεχνάμε ότι πάνω από το 60% των επενδύσεων συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με το Ταμείο Ανάκαμψης. Το Ταμείο τελειώνει το 2026, αφήνοντας χρηματοδοτικό κενό άνω των 15 δισ. ευρώ ετησίως. Χωρίς αυτά τα χρήματα η ανάπτυξη καταρρέει στο 0,8-1%. Αυτό δεν λέγεται «ισχυρή οικονομία». Λέγεται οικονομία εξάρτησης.
06 Γιγάντιο ιδιωτικό χρέος
Το ιδιωτικό χρέος ξεπερνά τα 230 δισ. ευρώ. Χρέη προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία και «κόκκινα» δάνεια εκτός τραπεζικών ισολογισμών. Πρόκειται για βόμβα θεμελίων. Σχεδόν 4 εκατ. φορολογούμενοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές. Λιγότερο από το 25% μπορεί να τηρήσει ρύθμιση. Αυτή δεν είναι εικόνα υγιούς οικονομίας. Είναι εικόνα κοινωνικής εξάντλησης.
07 Πληθωρισμός απληστίας
Το ΔΝΤ ήταν ξεκάθαρο. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη –και στην Ελλάδα– οφείλεται:
Κατά 45% στα αυξημένα επιχειρηματικά κέρδη.
Κατά 40% στις τιμές εισαγωγών.
Μόλις κατά 25% στις αυξήσεις μισθών.
Ομως ο Γ. Στουρνάρας έχει άλλη άποψη. Η οικονομία μας κινδυνεύει από τις αυξήσεις μισθών. Αυτό δεν είναι οικονομική ουδετερότητα. Είναι πολιτική επιλογή.
08 Φόβος και ανασφάλεια
Σήμερα η ελληνική κοινωνία δαπανά πάνω από το 35% του εισοδήματός της για στέγη, πληρώνει τρόφιμα σε τιμές δυτικής Ευρώπης με μισθούς φτωχοποιημένης βαλκανικής χώρας (δεύτερη φτωχότερη χώρα σε μονάδες αγοραστικής δύναμης) και ζει με ανασφάλεια, φόβο και έλλειψη προοπτικής. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον το να μιλά κανείς για «βελτίωση κοινωνικών ανισοτήτων» δεν είναι απλώς λάθος. Είναι αμετροέπεια.
Μπροστά σε νέα κρίση
Η ελληνική οικονομία δεν έχει καταρρεύσει ακόμη. Αλλά κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Στηρίζεται σε ευρωπαϊκά χρήματα που τελειώνουν, με το χρέος να διογκώνεται και μια κοινωνία να αντέχει όλο και λιγότερο. Χωρίς παραγωγική ανασυγκρότηση, χωρίς ουσιαστική αύξηση καθαρών εισοδημάτων, χωρίς σύγκρουση με τον πληθωρισμό της απληστίας, η επόμενη κρίση δεν είναι θέμα «αν». Είναι θέμα «πότε». Και τότε καμία στατιστική ωραιοποίηση δεν θα μπορεί να πει ότι «πάμε καλά».
Τζώρτζης Ρούσσος / documentonews.gr

Πέμπτη, Φεβρουαρίου 19, 2026












