Εαρινή ισημερία: Η πρώτη μέρα της Άνοιξης έφτασε

 

Το φαινόμενο της ισημερίας παρουσιάζεται σε όλους τους πλανήτες κάθε ηλιακού συστήματος οι οποίοι παρουσιάζουν κλίση του άξονα περιστροφής ως προς το επίπεδο περιφοράς 

Το βλέπουμε εδώ και μέρες στον καιρό και στη φύση, αλλά είναι πλέον και επίσημο. Η Άνοιξη έφτασε. Η 20η Μαρτίου είναι αστρονομικά η εαρινή ισημερία του 2024. 

Δύο φορές τον χρόνο, τον Μάρτιο και τον Σεπτέμβριο, η Γη διέρχεται από τα σημεία τομής της εκλειπτικής (ελλειπτική τροχιά της γης) και του ουράνιου ισημερινού. 

Η γραμμή ηλίου – γης είναι κάθετη στον άξονα περιστροφής της γης, με αποτέλεσμα η ημέρα και η νύχτα να έχουν ίση διάρκεια σε οποιοδήποτε σημείο της γήινης επιφάνειας. 

Οι ονομασίες εαρινή και φθινοπωρινή ισημερία είναι σχετικές και αναφέρονται σε περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου, καθώς στις αντίστοιχες ημερομηνίες στο νότιο ημισφαίριο οι εποχές είναι αντίθετες.

Το φαινόμενο

Το φαινόμενο οφείλεται στην περιφορά της γης γύρω από τον ήλιο και στην κλίση του άξονα περιστροφής της. Καθώς η Γη περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο και επειδή ο άξονας περιστροφής της δεν είναι κάθετος στο επίπεδο περιφοράς, η διάρκεια της ημέρας αλλάζει.

Δύο φορές το χρόνο η Γη βρίσκεται σε τέτοια θέση που οι ακτίνες του ήλιου πέφτουν εντελώς κατακόρυφα στον ισημερινό.

Να σημειωθεί ότι το φαινόμενο της ισημερίας παρουσιάζεται σε όλους τους πλανήτες κάθε ηλιακού συστήματος οι οποίοι παρουσιάζουν κλίση του άξονα περιστροφής ως προς το επίπεδο περιφοράς.

Πηγή: www.naftemporiki.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Οι οκτώ Έλληνες ναυτικοί που ταξίδεψαν με τον Μαγγελάνο - Από Ρόδο, Χίο, Ναύπλιο, Κέρκυρα (Video)

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Εστία το νέο βιβλίο του ελληνιστή Πέδρο Ολάγια με τίτλο «Έλληνες ναυτικοί στον Πρώτο Περίπλου της Γης» που αναφέρεται στην άγνωστη ιστορία των Ελλήνων ναυτικών που συμμετείχαν στο πλήρωμα των πλοίων με τα οποία ο Μαγγελάνος επιχείρησε πριν από 500 χρόνια τον μακρινό και ταραχώδη πρώτο γύρο του κόσμου.

Λίγοι Ισπανοί –και, επίσης λίγοι Έλληνες– γνωρίζουν ότι στο μοναδικό πλοίο που ύστερα από τρία χρόνια κατάφερε να επιστρέψει από την παράτολμη επιχείρηση κάποιοι από τους επιζήσαντες ήταν Έλληνες. Ανάμεσά τους και ο πλοηγός που το έφερε πίσω στο λιμάνι και που τεκμηρίωσε την πρωτόγνωρη ρότα του.

Πρόκειται για μια δίγλωσση έκδοση (Ελληνικά και Ισπανικά) η οποία περιλαμβάνει το κείμενο της διάλεξης που ο Ισπανός ελληνιστής και συγγραφέας Πέδρο Ολάγια εκφώνησε στα ελληνικά στο ιστορικό «Κατάλυμα της Ισπανίας» των Ιωαννιτών Ιπποτών στη Ρόδο, με αφορμή τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου προς τιμήν των Ελλήνων ναυτικών που έλαβαν μέρος στον Πρώτου Περίπλου της Γης. Η διάλεξη έγινε κατ’ ανάθεση της της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Ελλάδα και του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας και βασίστηκε στις έρευνες των ιστορικών Ιωάννη Χασιώτη, Χουάν Χιλ και Ίνιγκο Άλμπο.

Ο Πέδρο Ολάγια (Αστούριας, Ισπανία, 1966) είναι συγγραφέας, ελληνιστής, καθηγητής, μεταφραστής και κινηματογραφιστής. Τα λογοτεχνικά και οπτικοακουστικά του έργα μελετούν και προβάλλουν τον ελληνικό πολιτισμό. Διακρίνονται για το έντονο προσωπικό ιδίωμα του δημιουργού, το οποίο συνδυάζεται με λογοτεχνικά, επιστημονικά και εικαστικά στοιχεία. Για το σύνολο του έργου του και για τη συνεισφορά του στην προώθηση του ελληνικού πολιτισμού έχει αναγορευτεί Πρεσβευτής του Ελληνισμού από το ελληνικό κράτος, Ιππότης του Τάγματος της Αξίας του Πολίτη από το ισπανικό κράτος και Associate Member του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Harvard University. Έχει τιμηθεί και με άλλες σημαντικές διακρίσεις.

Οι Ελληνες που ταξίδεψαν με τον Μαγγελάνο

Στις 20 Σεπτεμβρίου του 1519 πέντε πλοία αναχωρούσαν από το ισπανικό λιμάνι του Σανλουκάρ ντε Μπαραμέδα για το πιο σαγηνευτικό ταξίδι στην ιστορία του σύγχρονου κόσμου. Ο πορτογάλος θαλασσοπόρος Φερδινάνδος Μαγγελάνος ξεκινούσε, για λογαριασμό της Ισπανίας, μια φιλόδοξη αποστολή με σκοπό την ανακάλυψη ενός σύντομου δρόμου προς τα Νησιά των Μπαχαρικών, μαζί με 240 ριψοκίνδυνους ναυτικούς: ελάχιστοι γνωρίζουν ότι ανάμεσά τους, σε εκείνη τη θρυλική περιπέτεια που θα μετατρεπόταν τελικά στον πρώτο περίπλου της Γης, υπήρχαν και οκτώ Ελληνες.

Και ότι ο καπετάνιος του «Βικτόρια», του μοναδικού πλοίου που κατόρθωσε να επιστρέψει από την παράτολμη επιχείρηση, ήταν Ελληνας. Το «ημερολόγιο καταστρώματος» που κρατούσε εκείνος ο Χιώτης πλοηγός, ο Φρανθίσκο Αλμπο, αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα έγγραφα στην ιστορία της ναυσιπλοΐας, καθώς τεκμηριώνει τη ρότα του ταξιδιού, τα άγνωστα μέρη που συνάντησαν, τις πρωτόγνωρες περιπέτειες που έζησαν, πριν γίνουν τελικά οι πρώτοι άνθρωποι που κατόρθωσαν να διασχίσουν όλους τους μεσημβρινούς της Γης.

Ο Μαγγελάνος σκοτώθηκε από ιθαγενείς στρατιώτες στις Φιλιππίνες, όμως δεκαοκτώ άνδρες επέστρεψαν ζωντανοί – ανάμεσά τους πέντε Έλληνες. Τη μνήμη τους τίμησαν 500 χρόνια αργότερα , η ισπανική πρεσβεία και το Ινστιτούτο Θερβάντες εκδίδοντας μεταφρασμένο σε τρεις γλώσσες το «ημερολόγιο καταστρώματος» του έλληνα πλοηγού και φτιάχνοντας ένα μνημείο στη Ρόδο.

 

 

Από Ρόδο, Χίο, Ναύπλιο, Κέρκυρα

«Στον κατάλογο ναυτιλλομένων που φυλάσσεται στα Αρχεία της Σεβίλλης εγγράφονται εννέα ελληνικά ονόματα. Οι Μιγκέλ ντε Ρόδας, Φελίπε ντε Ρόδας, Μιγκέλ Σάντσεθ ντε Ρόδας από τη Ρόδο, Φρανθίσκο Αλμπο, Σιμόν ντε Αξιο, Αντόνιο ντε Αξιο από τη Χίο, Νικολάο Γριέγο, Χουάν Γριέγο από το Ναύπλιο και Ματέο ντε Γκόρφο από την Κέρκυρα. Τελικά επιβιβάστηκαν οκτώ», λέει ο συγγραφέας Πέδρο Ολάγια. «Ο Φρανθίσκο Αλμπο, ο οποίος επέστρεψε το “Βικτόρια” στη Σεβίλλη, ήταν πολύ σημαντικός. Ηταν ο ένας από τους δύο ανθρώπους που παρουσιάστηκαν με τον Χουάν Σεμπαστιάν Ελκάνο, επικεφαλής της αποστολής μετά τον Μαγγελάνο, στον αυτοκράτορα Κάρολο ώστε να τον πληροφορήσουν για την επιτυχία του ταξιδιού και για τις περιπέτειες τριών ετών».

Από τους Έλληνες του Μαγγελάνου διακρίθηκε επίσης ο Μιγκέλ ντε Ρόδας που ανακηρύχθηκε Ιππότης του Τάγματος του Αγίου Ιακώβου και Μέγας Πιλότος της Αυτού Μεγαλειότητος, αναλαμβάνοντας τη μυστική χαρτογραφία του βασιλιά και την ευθύνη της διοργάνωσης των επόμενων αποστολών στον Νέο Κόσμο.

«Ο Μιγκέλ ντε Ρόδας ξαναταξίδεψε στη Γη του Πυρός με καπετάνιο τον Σεμπαστιάνο Καμπότο, με τον οποίο διαφώνησε στην πορεία. Ο Καμπότο τον εξόρισε σε κάποιο νησί του Ρίο ντε λα Πλάτα και εκείνος προσπαθώντας να δραπετεύσει με ένα μονόξυλο πνίγηκε. Επίσης ο Γριέγο κι ένας ακόμη Έλληνας έμειναν για πάντα με τους ιθαγενείς στο Βόρνεο» λέει ο Ολάγια.

«Η συμβολή των Ελλήνων στις εξερευνητικές αποστολές εκείνης της εποχής είναι σημαντική», προσθέτει ο ίδιος. «Παράλληλα με την αναγέννηση που γνώρισαν οι θετικές επιστήμες υπήρξε και μια ναυτική αναγέννηση με την εκ νέου ανακάλυψη ναυτικών γνώσεων όχι μόνο από την κλασική και αλεξανδρινή παράδοση των Ελλήνων, αλλά και από παλαιότερους χρόνους, όπως η εποχή των Μινωιτών. Από τον 13ο αιώνα, που οι Λατίνοι σμίγουν με τους Έλληνες, αρχίζει να επωάζεται με νέο, πιο δυναμικό τρόπο αυτή η ναυτική αναγέννηση που επέτρεψε τις μεγάλες εξερευνήσεις».

Ναυτική ταυτότητα

Το γεγονός επιβεβαιώνει και ο καθηγητής στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου Σπύρος Συρόπουλος: «Η συμμετοχή και η επιβίωση Ελλήνων στην αποστολή του Μαγγελάνου δεν εκπλήσσουν. Ειδικά για τη Ρόδο, επισφραγίζουν τη ναυτική ταυτότητα του νησιού, που καταγράφεται ήδη από την αρχαϊκή εποχή στην “Ιλιάδα” του Ομήρου. Συνυφασμένη με τη ναυτοσύνη, είχε εκπληκτικό εμπορικό στόλο, ήταν οικονομικό κέντρο λόγω της κομβικής θέσης της και γι’ αυτό μεγάλες θαλάσσιες δυνάμεις – Ισπανοί και Πορτογάλοι – επέλεξαν ναύτες από το νησί».

 

Mε πληροφορίες από  Εκδόσεις Εστία μέσω ertnews.gr, Φούλη Ζαβιτσάνου, tanea.gr, Kατερίνα Ροββά

 

hellasjournal.com

Διαβάστε Περισσότερα »

Υπερπανσέληνος του Φεβρουαρίου: Αύριο το φεγγάρι πλησιάζει τη Γη

Η δεύτερη Υπερ-Σελήνη του 2019 θα υπάρξει αύριο Τρίτη (19 Φεβρουαρίου), στις 17:53 ώρα Ελλάδας. Η πρώτη υπερπανσέληνος είχε συμβεί στις 21 Ιανουαρίου, ενώ φέτος θα υπάρξει μόνο άλλη μία στις 21 Μαρτίου.

Υπερ-Σελήνη ή υπερπανσέληνος συμβαίνει, όταν υπάρχει πανσέληνος και ταυτόχρονα η τροχιά του φεγγαριού το φέρνει πιο κοντά στη Γη (περίγειο), με αποτέλεσμα ο δορυφόρος του πλανήτη μας να φαίνεται μεγαλύτερος και πιο φωτεινός από ό,τι συνήθως.

Η Σελήνη ακολουθεί μια ελλειπτική τροχιά και η απόστασή της από τον πλανήτη μας δεν είναι σταθερή. Η μέση απόσταση Γης-Σελήνης είναι περίπου 384.400 χιλιόμετρα, αλλά αυξάνεται κατά 5% περίπου στο απόγειο και μειώνεται κατά 5% στο περίγειο.

Ο όρος Υπερ-Σελήνη ή σούπερ-Σελήνη δεν είναι επιστημονικός, αλλά μάλλον δημιουργήθηκε από αστρολόγους.


Feb 18, 2019

Διαβάστε Περισσότερα »

Ένας καταστροφικός χειμώνας σκότωσε τους δεινόσαυρους

Όλοι γνωρίζουμε ότι ένας αστεροειδής που χτύπησε τη Γη ήταν η αιτία που εξαφανίστηκαν οι δεινόσαυροι -αλλά και τα δύο τρίτα της χλωρίδας και πανίδας του πλανήτη- πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο οι επιστήμονες έως πολύ πρόσφατα δεν μπορούσαν να εξηγήσουν ποιες ακριβώς ήταν οι κλιματολογικές συνθήκες που επικράτησαν μετά τη σύγκρουση και οδήγησαν στις τεράστιες αλλαγές που σήμερα γνωρίζουμε.

Έπειτα από γεώτρηση που πραγματοποίησαν επιστήμονες, με επικεφαλής την καθηγήτρια Τζοάνα Μόργκαν του Κολεγίου Imperial του Λονδίνου, στον κρατήρα Τσιξουλούμπ που προκάλεσε ο αστεροειδής -βρίσκεται στον Κόλπο του Μεξικού- βρήκαν ότι η σύγκρουση απελευθέρωσε στην ατμόσφαιρα περισσότερους από 300 δισ. τόνους θείου.

Η ποσότητα αυτή του χημικού στοιχείου, εκτιμούν οι επιστήμονες, πρέπει να έριξε τη θερμοκρασία του πλανήτη πολλού βαθμούς υπό το μηδέν για πολλά χρόνια, ενώ η θερμοκρασία του νερού στους ωκεανούς πρέπει να έμεινε πολύ χαμηλή για εκατονταετίες.

Ακριβώς επειδή η αλλαγή αυτή ήταν απότομη, πολύ μεγάλος αριθμός ειδών έκανε μεγάλο αγώνα για να επιβιώσει.

Σύμφωνα με την Τζοάνα Μόργκαν, οι επιστήμονες «πάντα πίστευαν ότι προκλήθηκε παγκόσμιος χειμώνας, αλλά πλέον έχουν περισσότερες ενδείξεις για το τι πραγματικά συνέβη».

Από τα πετρώματα και τα δείγματα που έχουν στα χέρια τους μετά τη γεώτρηση, πιστεύουν ότι θα μπορέσουν να περιγράψουν επακριβώς πώς αντέδρασε η Γη μετά τη σύγκρουση με τον τεράστιο αστεροειδή που έπεσε στα εδάφη της με τεράστια ταχύτητα.

Όπως υπολογίζουν, ήταν ένας τεράστιος διαστημικός βράχος πλάτους 12 χιλιομέτρων που κινούνταν με ταχύτητα 18 χλμ./δευτερόλεπτο, που δημιούργησε έναν κρατήρα βάθους 30 χλμ. και πλάτους 80-100 χλμ. Μέρος του εδαφους που δέχτηκε το χτύπημα έπεσε μέσα στον κρατήρα εξαιτίας της βαρύτητας, ενώ το υπόλοιπο εξαερώθηκε.

Κατά τη σύγκρουση τινάχτηκαν στον αέρα και έγιναν ατμός δισεκατομμύρια τόνοι βράχων, που περιείχαν θειούχα μέταλλα αλλά και ενώσεις άνθρακα, όπως διοξείδιο του άνθρακα.

Οι υπολογισμοί των επιστημόνων δίνουν 325 γιγατόνους θείου και 425 γιγατόνους διοξειδίου του άνθρακα. Και παρ' όλο που το διοξείδιο του άνθρακα σε βάθος χρόνου λειτούργησε προκαλώντας θερμότητα, η ποσότητα του θείου, σε συνδυασμό με τη σκόνη και την αιθάλη που εκτινάχτηκαν στην ατμόσφαιρα, προκάλεσαν άμεσα σοβαρό παγετό.

Συνέπεια των ακραίων και απότομων κλιματολογικών αλλαγών ήταν η εξαφάνιση τεράτιου αριθμου ειδών χλωρίδας και πανίδας, στην οποία συμπεριλαμβάνονται και οι δεινόσαυροι.

Η γεώτρηση στον κρατήρα Τσιξουλούμπ πραγματοποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινοπραξία Γεωτρήσεων και Ωκεανογραφικών Ερευνών (ECORD), που είναι μέλος του Διεθνούς Προγράμματος Ωκεανογραφικών Ανακαλύψεων (IODP).


Πηγή: BBC / efsyn.gr - Nov 01, 2017

Διαβάστε Περισσότερα »

Ένας κομήτης η ...αρχή του πολιτισμού στη Γη

Ένας Έλληνας και ένας Βρετανός ερευνητής, οι οποίοι μελέτησαν τα μυστηριώδη σχέδια ζώων που είναι χαραγμένα στους πέτρινους στύλους που έχουν βρεθεί στην περιοχή Γκεμπεκλί Τεπέ της νότιας Τουρκίας.

Οι ερευνητές  πιστεύουν ότι αυτά όχι μόνο αντιστοιχούν σε αστερισμούς, αλλά δείχνουν ότι πριν από περίπου 13.000 χρόνια -πιθανώς το 10950 π.Χ.- ένας κομήτης έπεσε στη Γη.

Η πτώση είχε ως συνέπεια να σκεπαστεί ο πλανήτης μας από νέφη σωματιδίων και σκόνης που μπλόκαραν τον ήλιο, με αποτέλεσμα να πέσει η θερμοκρασία, να επεκταθούν οι πάγοι και να επικρατήσει η λεγόμενη περίοδος της Νεότερης Δρυάδας. Οι περιβαλλοντικές αυτές επιπτώσεις θεωρείται ότι οδήγησαν στην εξαφάνιση των μαμούθ και άλλων μεγάλων ζώων, αλλά και στη διευκόλυνση της ανάδυσης των κατοπινών πρώτων μεγάλων αγροτικών νεολιθικών πολιτισμών, που αντικατέστησαν τους νομάδες-τροφοσυλλέκτες.

Οι ερευνητές Δημήτρης Τσικριτσής και Μάρτιν Σουίτμαν της Σχολής Μηχανικής του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Mediterranean Archaeology and Archaeometry" (Μεσογειακή Αρχαιολογία και Αρχαιομετρία), που εκδίδει το Πανεπιστήμιο του Αιγαίου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, οι απεικονίσεις ζώων πάνω στους πέτρινους στύλους έχουν αστρονομική εξήγηση και αποκαλύπτουν ότι πολλαπλά κομμάτια ενός κομήτη -ο οποίος ίσως είχε διασπασθεί στον αέρα- έπεσαν στη Γη, συμβάλλοντας καθοριστικά στην απότομη πτώση της θερμοκρασίας. Οι παλαιοκλιματολόγοι έχουν επιβεβαιώσει ότι η Γη είχε σχετικά πρόσφατα βγει από την τελευταία εποχή των πάγων και η θερμοκρασία βρισκόταν πλέον σε ανοδική πορεία. Όμως, για κάποιο μυστηριώδη λόγο η τάση αυτή ανακόπηκε και ο πλανήτης βίωσε ξανά μια μίνι-εποχή πάγων, που ονομάσθηκε «Νεότερη Δρυάς» και η οποία διήρκεσε πάνω από 1.000 χρόνια.

Επειδή με βάση λήψεις πυρήνων αρχαίου πάγου από τη Γροιλανδία, ως πιθανότερη εποχή εκκίνησης αυτής της εποχής θεωρείται το 10890 π.χ., οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ότι τότε περίπου έπεσε ο κομήτης.

Οι δύο ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα πρόγραμμα αστρονομικού λογισμικού για να υπολογίσουν ποιες θα ήταν οι θέσεις των αστερισμών στον ουρανό της Τουρκίας εκείνη την εποχή. Πιστεύουν ότι έχουν πλέον σοβαρές ενδείξεις πως τα χαραγμένα σύμβολα του Γκεμπελί Τεπέ αντιστοιχούν στον ουρανό του 10950 π.χ. (συν/πλην 250 χρόνια) και «προδίδουν» έτσι το χτύπημα του κομήτη σε μια εποχή που σχεδόν συμπίπτει με τις εκτιμήσεις για το ξεκίνημα της Νεότερης Δρυάδας (10890 π.Χ.).

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ιδίως μιά λίθινη στήλη («των Ορνέων») φαίνεται να είναι αναμνηστική για το συγκεκριμένο καταστροφικό -ίσως και κατακλυσμικό- συμβάν. Πιθανώς, επρόκειτο για τη χειρότερη μέρα στην ιστορία της Γης μετά το τέλος της εποχής των πάγων, η οποία θα προκάλεσε το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων και γι' αυτό ίσως μια άλλη στήλη του Γκεμπεκλί Τεπέ απεικονίζει έναν ακέφαλο άνθρωπο.

Οι αντίξοες κλιματικές συνθήκες που ακολούθησαν, σύμφωνα με αυτό το σενάριο, ανάγκασαν τους ανθρώπους να συνεργασθούν για την καλλιέργεια της γης και για την εκτροφή ζώων, «πυροδοτώντας» πιο εξελιγμένες μορφές πολιτισμού. Το Γκεμπεκλί Τεπέ, κοντά στην πόλη Ούρφα, που χρονολογείται περίπου στο 9000 π.χ. (6.000 χρόνια πριν το Στόουνχετζ), θεωρείται ο αρχαιότερος γνωστός ναός. Πιθανώς, μεταξύ άλλων, εκτελούσε καθήκοντα παρατήρησης του νυχτερινού ουρανού και προφανώς των κομητών.

Οι ερευνητές επισήμαναν ότι «περισσότερες αρχαιολογικές έρευνες αναμένεται να πραγματοποιηθούν στο Γκεμπεκλί Τεπέ και στο γειτονικό Καραχάν Τεπέ. Θα είναι πολύ ενδιαφέρον να δούμε πού θα οδηγήσουν αυτά τα πρόσθετα στοιχεία. Στο μεταξύ, φαίνεται συνετό να πάρουμε στα σοβαρά την πιθανότητα καταστροφής λόγω κομήτη».

Ο πατέρας του Δημήτρη Τσικριτσή, Μηνάς Τσικριτσής, ερευνητής των γραφών του Αιγαίου, είχε προκαλέσει αίσθηση πριν λίγα χρόνια με τη δημοσίευση του βιβλίου του «Αστρονομία Κρητομυκηναϊκού Πολιτισμού», όπου παρουσίαζε τις προχωρημένες επιστημονικές και τεχνολογικές γνώσεις των Μινωιτών.


Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ / documentonews.gr - Apr 22, 2017

Διαβάστε Περισσότερα »