Σάββατο, Ιουλίου 11, 2026
Παγκόσμια έρευνα: Οι προορισμοί που «βουλιάζουν» από τον υπερτουρισμό
.jpg)
Οι διακοπές, στο συλλογικό ασυνείδητο, είναι συνδεδεμένες με την αποσυμπίεση, τη χαλάρωση και την απόδραση από την καθημερινότητα. Στη σύγχρονη realpolitik του παγκόσμιου τουρισμού, ωστόσο, η πραγματικότητα είναι συχνά διαφορετική: ατελείωτες ουρές, φρακαρισμένοι δρόμοι, απρόσιτα ενοίκια για τους ντόπιους και μια μόνιμη αίσθηση ασφυξίας. Ο όρος «υπερτουρισμός» (overtourism) δεν είναι πλέον μια θεωρητική έννοια των κοινωνιολόγων, αλλά μια σκληρή καθημερινότητα που αποτυπώνεται με σοκαριστικά νούμερα.
Μια πρόσφατη διεθνής μελέτη της πλατφόρμας MoneyTransfers.com, η οποία ανέλυσε την πυκνότητα των επισκεπτών σε παγκόσμιο επίπεδο, έφερε στο φως δεδομένα που προκαλούν ίλιγγο. Στην κορυφή της σχετικής λίστας δεν βρίσκονται οι γνωστές ευρωπαϊκές μητροπόλεις, αλλά προορισμοί όπου οι τουρίστες έχουν κυριολεκτικά «καταπιεί» τον γηγενή πληθυσμό. Το πιο ανησυχητικό; Στην πρώτη δεκάδα αυτής της παγκόσμιας κατάταξης φιλοξενούνται δύο ελληνικοί προορισμοί.
Το «μοντέλο» της Ταϊλάνδης και το σοκ του 118 προς 1
Η Ταϊλάνδη κρατά τα σκήπτρα του παγκόσμιου συνωστισμού, καταλαμβάνοντας και τις τρεις πρώτες θέσεις της λίστας. Το απόλυτο παράδειγμα τουριστικής ασυδοσίας αποτελεί το Πουκέτ. Στο διάσημο θέρετρο, η αναλογία αγγίζει το εξωπραγματικό 118 τουρίστες για κάθε 1 μόνιμο κάτοικο. Ακολουθούν η Πατάγια και το Κράμπι, επιβεβαιώνοντας ότι η ασιατική χώρα έχει θυσιάσει τη βιωσιμότητα των υποδομών της στον βωμό των εσόδων.
Στην ίδια λίστα, η Μεσόγειος και η Ερυθρά Θάλασσα ακολουθούν με γοργούς ρυθμούς, με τη Μούγλα της Τουρκίας και τη Χουργκάντα της Αιγύπτου να μετατρέπονται σε απέραντα ξενοδοχειακά γκέτο κατά τους θερινούς μήνες.
Η ελληνική πραγματικότητα: Ρόδος και Ηράκλειο στο «Top 10»
Για την Ελλάδα, τα ευρήματα της έρευνας αποτελούν ένα ηχηρό καμπανάκι κινδύνου. Η Ρόδος φιγουράρει στην 6η θέση της παγκόσμιας κατάταξης και το Ηράκλειο στην 8η θέση, καταγράφοντας πάνω από 20 τουρίστες ανά μόνιμο κάτοικο.
Η παρουσία αυτών των δύο περιοχών στην πρώτη δεκάδα του πλανήτη αποδεικνύει ότι το αφήγημα των «ρεκόρ αφίξεων», που συχνά υιοθετείται με θριαμβευτικούς τόνους από κρατικούς και δημόσιους φορείς και αξιωματούχους, έχει μια σκοτεινή και μη βιώσιμη πλευρά:
* Στέγαση: Η έκρηξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb) έχει εκτινάξει τα ενοίκια, καθιστώντας την εύρεση κατοικίας για γιατρούς, εκπαιδευτικούς και δημόσιους υπαλλήλους έναν καθημερινό γολγοθά.
* Υποδομές στα όρια: Τα δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης απορριμμάτων των νησιών, σχεδιασμένα για τον πληθυσμό του χειμώνα, «κρασάρουν» κάτω από το βάρος εκατομμυρίων επισκεπτών.
* Αλλοίωση ταυτότητας: Ο κίνδυνος μετατροπής των ιστορικών αυτών τόπων σε αποστειρωμένα «θεματικά πάρκα» για καταναλωτές είναι πλέον ορατός.
Από τα ρεκόρ αφίξεων στη βιωσιμότητα
Το ερώτημα που προκύπτει αμείλικτο είναι αν ο τουρισμός πρέπει να μετριέται με κεφάλια ή με ποιότητα ζωής. Όταν οι κάτοικοι της Ρόδου ή του Ηρακλείου νιώθουν ξένοι στον τόπο τους, το τουριστικό προϊόν αρχίζει να αυτοκαταστρέφεται.
Η συζήτηση για τον «αργό τουρισμό» (slow tourism), τη θέσπιση ανώτατων ορίων (caps) στις αφίξεις κρουαζιερόπλοιων και τη στήριξη των λιγότερο προβεβλημένων περιοχών της ενδοχώρας δεν είναι πια μια πολυτέλεια για το μέλλον. Είναι μια επείγουσα ανάγκη για το παρόν, αν θέλουμε οι προορισμοί μας να παραμείνουν ζωντανές κοινωνίες και όχι απλά στατιστικά στοιχεία σε μια λίστα υπερτουρισμού.
Η επίσημη δεκάδα του υπερτουρισμού (αναλογία ανά κάτοικο)
Η παρακάτω λίστα δείχνει πόσοι τουρίστες αντιστοιχούν σε κάθε 1 μόνιμο κάτοικο σύμφωνα με την διεθνή μελέτη της MoneyTransfers.com.
1. Πουκέτ (Ταϊλάνδη) – 118,5 τουρίστες ανά κάτοικο
2. Πατάγια (Ταϊλάνδη) – 98,7 τουρίστες ανά κάτοικο
3. Κράμπι (Ταϊλάνδη) – 72,2 τουρίστες ανά κάτοικο
4. Μούγλα (Τουρκία) – 40,2 τουρίστες ανά κάτοικο
5. Χουργκάντα (Αίγυπτος) – 28,2 τουρίστες ανά κάτοικο
6. Ρόδος (Ελλάδα) – 20,3 τουρίστες ανά κάτοικο
7. Τσεσμέ (Τουρκία) – 19,7 τουρίστες ανά κάτοικο
8. Ηράκλειο (Ελλάδα) – 19,4 τουρίστες ανά κάτοικο
9. Μαϊάμι (ΗΠΑ) – 18,6 τουρίστες ανά κάτοικο
10. Αττάλεια (Τουρκία) – 16,5 τουρίστες ανά κάτοικο
Οι «μικροί» που βουλιάζουν (απόλυτοι αριθμοί)
Προορισμοί με ελάχιστο πληθυσμό, αλλά εκατομμύρια επισκέπτες:
* Βατικανό: 882 κάτοικοι – 6.800.000 τουρίστες ετησίως
* Ανδόρα: 81.938 κάτοικοι – 9.600.000 τουρίστες ετησίως
* Σαν Μαρίνο: 33.581 κάτοικοι – 2.000.000 τουρίστες ετησίως
* Μπαχάμες: 400.000 κάτοικοι – 11.200.000 τουρίστες ετησίως
Πηγή: Κατερίνα Ρίγκου / documentonews.gr
Ετικέτες: 
