Τετάρτη, Αυγούστου 05, 2026
Δεν χρειάζεται να εξηγήσει κανείς την αξία που έχει το νερό για την ανθρώπινη ζωή. Ούτε να επιχειρηματολογήσει για τους λόγους που αυτό το ζωτικής σημασίας αγαθό πρέπει να προστατεύεται από τη σπατάλη και την καταστροφή, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να γίνονται όλες οι αναγκαίες επενδύσεις για τη διασφάλιση της επάρκειάς του. Υπό κανονικές συνθήκες όλη η συζήτηση θα έπρεπε να αρχίζει και να τελειώνει με αυτές τις φράσεις.
Δυστυχώς όμως ζούμε στην Ελλάδα, όπου το αυτονόητο αποτελεί πάντοτε όχι μόνο το υπό συζήτηση ζήτημα αλλά και το ζήτημα που πρέπει να επιλυθεί. Σε αυτό το πλαίσιο το νερό παραμένει -κατά κοινή ομολογία και παραδοχή- ανεκτίμητο αγαθό, αλλά η προστασία του είναι μονίμως το ζητούμενο. Τη μέγιστη απόδειξη αυτού του συμπεράσματος δίνει σήμερα το βασικό θέμα της «Εφ.Συν.» που εξετάζει το πιεστικό πρόβλημα της λειψυδρίας στα ελληνικά νησιά και κυρίως στο Αιγαίο.
Γιατί υπάρχει αυτό το πρόβλημα; Κατά κοινή ομολογία, αιτία είναι ο υπερτουρισμός. Η λεγόμενη δηλαδή βαριά βιομηχανία της χώρας που -για να καλυφθεί το κενό που άφησε στην οικονομία η αποβιομηχάνιση- αναπτύχθηκε εντελώς άναρχα, χωρίς σχέδιο και χωρίς υποδομές. Εκεί που όλο τον χρόνο κατοικούν μερικές εκατοντάδες, μερικές χιλιάδες ή μερικές δεκάδες χιλιάδες πολιτών, στη διάρκεια της τουριστικής περιόδου προστίθενται κάποια εκατομμύρια.
Η Κρήτη για παράδειγμα υποδέχεται κάθε χρόνο κατά την τουριστική περίοδο πάνω από έξι εκατομμύρια ανθρώπους και είναι εντελώς αδύνατο να καλύψει τις ανάγκες τους χωρίς σχεδιασμό έργων με πολλές εναλλακτικές και σε μεγάλο βάθος χρόνου. Η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη στα μικρότερα νησιά, όπου ο υδροφόρος ορίζοντας είναι περιορισμένος.
Με δυο λόγια, η λειψυδρία στα νησιά συνιστά το κλασικότερο παράδειγμα κλιματικής κρίσης με εμφανή αιτία την ανθρώπινη δραστηριότητα. Η κατάσταση είναι αναστρέψιμη και τα χρήματα υπάρχουν σε αυτούς που πλουτίζουν από τον τουρισμό. Λύση υπάρχει, αν υπάρξει και η κατάλληλη πολιτική βούληση.
efsyn.gr
====================================
Νερό: εκστρατεία παραποίησης της αλήθειας
Η ψήφιση του νομοσχεδίου για την εμπορευματοποίηση και την ιδιωτικοποίηση του νερού στηρίχτηκε σε μια μεγάλη εκστρατεία παραποίησης της αλήθειας και παραπλάνησης της κοινής γνώμης. Ο ίδιος ο υπουργός Περιβάλλοντος προσπάθησε να παραπλανήσει, διαβεβαιώνοντας ότι στόχος του νομοθετήματος δεν είναι η εμπορευματοποίηση και η ιδιωτικοποίηση του νερού.
Η μεταφορά, όμως, των αρμοδιοτήτων και της περιουσίας των Δημοτικών Επιχειρήσεων Υδρευσης Αποχέτευσης από τους δήμους σε Ανώνυμες Εταιρείες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο, στην ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, στους μετόχους των οποίων, μάλιστα, συμπεριλαμβάνονται μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι που εποφθαλμιούν τα φαραωνικά έργα που το νομοθέτημα περιγράφει, είναι ο ορισμός της εμπορευματοποίησης και της ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης του νερού.
Αν η κυβέρνηση ήθελε να υλοποιήσει όσα επικοινωνιακά εξαγγέλλει, ότι, δηλαδή, το νερό είναι κοινωνικό αγαθό, τότε οι αρμοδιότητες και η περιουσία των ΔΕΥΑ έπρεπε να παραμείνουν στους δήμους. Και αν, όπως ειπώθηκε, οι ΔΕΥΑ αδυνατούν να υλοποιήσουν την αποστολή τους, τότε η Πολιτεία όφειλε να τις ενισχύσει με πόρους και προσωπικό και όχι να τις καταργήσει.
Το παράδειγμα της Ευρώπης, άλλωστε, είναι πρόσφατο και διδακτικό. Εκατοντάδες ευρωπαϊκές πόλεις σε Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία κ.λπ. καταγράφεται ότι επανέφεραν την ιδιωτικοποιημένη ύδρευση στην ευθύνη των δήμων, λόγω δραματικής αύξησης των τιμολογίων και μεγάλης επιδείνωσης των υπηρεσιών και της συντήρησης.
Ενα δεύτερο πεδίο παραποίησης της αλήθειας είναι αυτό που αφορά τον επείγοντα χαρακτήρα τής, καθ’ υπέρβαση της νομιμότητας, απευθείας ανάθεσης των έργων που υποτίθεται ότι θα αντιμετωπίσουν τη λειψυδρία.
Θα είχε δίκιο η κυβέρνηση ως προς τις επείγουσες διαδικασίες, αν η λειψυδρία ήταν το αποτέλεσμα ενός εξαιρετικά ακραίου μετεωρολογικού φαινομένου. Ομως η κλιματική αλλαγή στη δική μας περιοχή της Μεσογείου δεν φέρνει μόνο περιόδους ξηρασίας, αλλά αλληλουχία ξηρών και υγρών περιόδων. Οπότε το ζητούμενο δεν είναι μόνο η εκμετάλλευση νέων αποθεμάτων νερού με νέα υδραυλικά έργα, αλλά, αντίθετα, η εκπόνηση μιας βιώσιμης πολιτικής για την προσαρμογή της χώρας στη νέα κλιματική πραγματικότητα. Η οποία μόνο αιφνιδιαστικά δεν ενέσκηψε…
Παραβιάζονται, έτσι, όλες οι αρχές της βιώσιμης διαχείρισης του νερού. Σύμφωνα με τις οποίες:
1. Το πρόβλημα της λειψυδρίας δεν είναι συνέπεια ακραίων φυσικών φαινομένων, αλλά αποτέλεσμα της μακροχρόνιας διατάραξης των ισοζυγίων προσφοράς και ζήτησης του νερού στις λεκάνες απορροής.
2. Τα αρνητικά ισοζύγια δεν αντιμετωπίζονται με μονόπλευρα έργα διαχείρισης της προσφοράς του νερού, αλλά με συνδυασμένες πολιτικές με έμφαση στη διαχείριση της ζήτησης του νερού. Δηλαδή στην εξοικονόμηση ενός φυσικού αγαθού σε ανεπάρκεια.
3. Ο εξαπλασιασμός της ζήτησης του νερού τις τελευταίες δεκαετίες σε ολόκληρο τον κόσμο δεν οφείλεται στην αύξηση του πληθυσμού, ο οποίος, άλλωστε, μόλις διπλασιάστηκε, αλλά στην απουσία βιώσιμων πολιτικών διαχείρισης της ζήτησης του νερού.
Αν, λοιπόν, το νομοθέτημα ήταν ειλικρινές ως προς τις προθέσεις αντιμετώπισης της λειψυδρίας, θα έπρεπε να προβλέπει πολιτικές και έργα εξοικονόμησης νερού κατά προτεραιότητα στον αγροτικό τομέα, όπου καταναλώνεται το 85% του νερού ετησίως.
Ομως η μεγάλη ευκαιρία των 36 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης χάθηκε χωρίς να εκσυγχρονιστεί ο πρωτογενής τομέας με νέα εγγειοβελτιωτικά έργα. Και ακόμη, αν το νομοθέτημα ήταν ειλικρινές, θα έπρεπε να προβλέπει πολιτικές αντιμετώπισης του υπερτουρισμού, προκειμένου να επανέλθει η ζήτηση σε νερό στις τουριστικές περιοχές εντός ορίων φέρουσας ικανότητας των υδατικών αποθεμάτων.
Πόσο σύμπτωση είναι συνεπώς το γεγονός ότι το νομοθέτημα δεν ασχολείται καθόλου με τα μεγάλα ζητήματα της βιώσιμης διαχείρισης του νερού, αλλά εστιάζει στην κατάργηση των ΔΕΥΑ και στην κατασκευή μεγάλων και περιβαλλοντικά καταστροφικών έργων εκτροπής ποταμών από εισηγμένες Α.Ε.;
Γιάννης Μυλόπουλος*
*Καθηγητής Πολυτεχνικής Σχολής, πρώην πρύτανης ΑΠΘ
Πηγή: efsyn.gr
Ετικέτες: 
