Τρία χρόνια μετά τη φονική σύγκρουση στα Τέμπη, η Ελλάδα συνεχίζει να μετράει νεκρούς, όχι μόνο ανάμεσα στους 57 επιβάτες που χάθηκαν, αλλά και ανάμεσα στην εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος δικαίου. Το δυστύχημα, που θα έπρεπε να γίνει αφορμή για σοβαρή πολιτική κάθαρση, μετατράπηκε σε παράδειγμα συγκάλυψης. Η Δικαιοσύνη ασφυκτιά. Η εξουσία σιωπά. Και οι πολίτες μένουν με την πικρή αίσθηση ότι η ζωή τους μετρά λιγότερο.
Από την πρώτη στιγμή, η πολιτική ηγεσία προσπάθησε να κλείσει το κάδρο. «Ανθρώπινο λάθος», ειπώθηκε. Ένας σταθμάρχης, μια βάρδια, ένα βράδυ που κόστισε δεκάδες ζωές. Το αφήγημα αυτό ήταν άμεσο, απλό και βολικό: οι ευθύνες περιορίζονταν σε ατομικά λάθη, ώστε η πολιτική ευθύνη να παραμείνει ανέγγιχτη. Όμως, πίσω από το τραγικό λάθος κρυβόταν ένα πλέγμα διοικητικών, τεχνικών και θεσμικών αποτυχιών: ανολοκλήρωτα συστήματα ασφαλείας, παρατάσεις συμβάσεων, προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν, αδράνεια δεκαετιών, βίντεο που «φυγαδεύτηκαν», εμπορικά φορτία που δεν εξακριβώθηκαν και έλαια σιλικόνης που «σκέπασαν» τα πάντα.
Ωστόσο όλα ήταν πολιτική επιλογή: η επιλογή να λειτουργεί ο φθηνός, λαϊκός σιδηρόδρομος οριακά, όσο «αντέχει».
Και όταν το οριακό έγινε φονικό, το κράτος λειτούργησε με ταχύτητα – όχι για να αποδώσει συνολική ευθύνη, αλλά για να περιορίσει τη ζημιά… για εκείνο
Στο μεταξύ, η Hellenic Train συνεχίζει να λαμβάνει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε κρατική επιδότηση για άγονες γραμμές. Το τροχαίο υλικό παραμένει γερασμένο. Οι επενδύσεις που κάποτε εξαγγέλθηκαν συρρικνώθηκαν. Και το όραμα για σύγχρονο σιδηρόδρομο μετατράπηκε σε διαχείριση ζημιών.
Έτσι η πολιτική ευθύνη εξαφανίστηκε από το δημόσιο κάδρο με μαθηματική ακρίβεια. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη επαναλάμβανε και επαναλαμβάνει εμφατικά ότι «η Δικαιοσύνη θα κάνει τη δουλειά της», παραβλέποντας ότι η ίδια η Δικαιοσύνη δεν είναι ελεύθερη όταν η εκτελεστική εξουσία κρατά το κλειδί της δίωξης πολιτικών. Η Βουλή αποφασίζει ποιοι θα ελεγχθούν και ποιοι όχι. Οι δικογραφίες περνούν από φίλτρα που είναι ταυτόχρονα θεσμικά και κομματικά. Και η αίσθηση ότι η κορυφή της πυραμίδας μένει ανέγγιχτη, παραμένει έντονη και πικρή.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έδειξε ότι υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις κακοδιαχείρισης ευρωπαϊκών πόρων. Υπηρεσιακοί παράγοντες αντιμετώπισαν βαριές κατηγορίες. Η πολιτική πυραμίδα όμως έμεινε σχεδόν άθικτη. Το «επιτελικό κράτος» αποδείχθηκε ικανό να συγκεντρώνει εξουσία, αλλά όχι να εγγυάται την ασφάλεια των πολιτών του.
Τρία χρόνια μετά, ο ΟΣΕ λειτουργεί ακόμα με υποστελεχωμένες δομές, οι ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές παραμένουν, και οι οικογένειες των θυμάτων περιμένουν την πλήρη διαλεύκανση ενώ η Κυβέρνηση τους περιπαίζει. Η αίσθηση συγκάλυψης δεν είναι θεωρία συνωμοσίας. Είναι κοινωνική εμπειρία. Είναι η εμπειρία μιας χώρας που βλέπει ότι όταν πεθαίνουν οι «απλοί άνθρωποι», το σύστημα κλείνει προς τα μέσα, προστατεύει τον πυρήνα του και μεταφέρει την ευθύνη προς τα κάτω.
Το ελληνικό κράτος απέδειξε ότι η ισότητα απέναντι στον νόμο είναι θεωρητική. Αν η Δικαιοσύνη δεν μπορεί να κινηθεί χωρίς πολιτικά φίλτρα, τότε η δημοκρατία λειτουργεί με όρους επιλεκτικής ευαισθησίας. Και όταν οι ζωές των «από κάτω» δεν προκαλούν ρήξεις «από πάνω», τότε δεν μιλάμε απλώς για διοικητική ανεπάρκεια, αλλά για βαθιά θεσμική και ταξική ανισότητα.
Τα Τέμπη δεν ζητούν εκδίκηση. Ζητούν αλήθεια. Ζητούν δικαιοσύνη. Ζητούν πολιτική κάθαρση ανάλογη της τραγωδίας. Ζητούν μια χώρα όπου οι ευθύνες μετρώνται και για τους ισχυρούς, όχι μόνο για τους πληβείους. Μέχρι τότε, οι ράγες δεν θα ενώνουν πόλεις. Θα μετρούν τη χαώδη απόσταση ανάμεσα στην εξουσιαστική ελίτ και τη ζωή των πολιτών.
Η Ελλάδα του 2026 καλείται να απαντήσει σε ένα απλό, αλλά κρίσιμο ερώτημα: θα είναι η δημοκρατία της επιλεκτική, ή θα σταθεί τελικά στο ύψος της τραγωδίας;
Γιατί όταν μια Δημοκρατία λειτουργεί περιστασιακά και «φτιασιδωμένα» παύει να είναι Δημοκρατία. Είναι μια κανονικότητα της λωτοφαγικής αμεριμνησίας, της σιωπής των «αμνών» και του ατομικισμού του καναπέ (του πληκτρολογίου & του ψυγείου) με «ολίγη» από Δημοκρατία.
Καληνύχτα Ελλάδα…
ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΥΚΟΣ*
*Δρ Ολοκληρωμένης Περιβαλλοντικής Διαχείρισης Παν/μιου ΚΡΗΤΗΣ & Ανεξάρτητος Περιφερειακός Σύμβουλος Στ. Ελλαδας
Πηγή: militaire.gr

Πέμπτη, Φεβρουαρίου 26, 2026

Ετικέτες: