Τρίτη, Ιανουαρίου 13, 2026
Ο Γιάννης Σπιλάνης (Παν. Αιγαίου) στο Τ.Ν.
Σε μια συγκυρία όπου κρίσιμες αποφάσεις για τον χώρο, τους προορισμούς και τις τοπικές κοινωνίες λαμβάνονται ταυτόχρονα και συχνά χωρίς συνοχή, ο τουριστικός σχεδιασμός στην Ελλάδα δείχνει να προηγείται της τεκμηρίωσης αντί να βασίζεται πάνω της. Αυτό ακριβώς το θεσμικό και χρονικό παράδοξο αναδεικνύει σε δηλώσεις του στο Tornos News ο Γιάννης Σπιλάνης, προειδοποιώντας ότι επιλογές που δεσμεύουν το μέλλον των προορισμών λαμβάνονται χωρίς σαφή αξιολόγηση των πραγματικών τους επιπτώσεων, τη στιγμή που οι αντοχές των τόπων και των κοινωνιών δοκιμάζονται όλο και περισσότερο.
Ο ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου και επικεφαλής του Εργαστηρίου Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης και του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού Αιγαίου τοποθετεί στο «Tornos News» τον προβληματισμό του στο ευρύτερο πλαίσιο της τρέχουσας χωροταξικής και τουριστικής πολιτικής. Την περίοδο κατά την οποία στους δήμους της χώρας υλοποιούνται Τοπικά Χωροταξικά Σχέδια και αναμένεται η υπογραφή του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού, η ανακοίνωση του Υπουργείου Τουρισμού για την ανάθεση της «Λευκής Βίβλου Τουριστικού Μετασχηματισμού και Ανάπτυξης» γεννά εύλογες απορίες ως προς τη σειρά και τη λογική των παρεμβάσεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Σπιλάνης επισημαίνει ότι η αναφορά του Υπουργείου στην ανάγκη ανάλυσης της υφιστάμενης κατάστασης υποδηλώνει πως η μέχρι σήμερα πολιτική δεν στηρίχθηκε σε τεκμηρίωση για το κατά πόσο ο τουρισμός ενισχύει πράγματι τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα της χώρας, ούτε για το ποιο σχέδιο υπηρετεί αυτόν τον στόχο- και επιπλέον τονίζει ότι η διαδικασία αυτή κινδυνεύει να πραγματοποιηθεί αφού το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο θα έχει ήδη προκαθορίσει το μέλλον, περιορίζοντας εκ των υστέρων τη δυνατότητα ουσιαστικής αναθεώρησης.
Την ίδια στιγμή, οι τοπικές κοινωνίες, ιδιαίτερα στα νησιά, αντιδρούν εδώ και χρόνια απέναντι στην υπερ – επέκταση του τουρισμού, η οποία καταλαμβάνει δημόσιους χώρους, εξαντλεί φυσικούς πόρους όπως το νερό και αλλοιώνει τη φυσιογνωμία των τόπων. Οι αντιδράσεις αυτές εκφράζονται μέσα από δημόσιες κινητοποιήσεις και παρεμβάσεις που ζητούν από τις τοπικές αρχές να ανακόψουν την ανεξέλεγκτη μεγέθυνση και να επανεξετάσουν το αναπτυξιακό μοντέλο.
Ενδεικτική αυτής της δυναμικής είναι η πρόσφατη παρέμβαση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου, η οποία με ψήφισμά της ζήτησε από την Πολιτεία να «παγώσουν» στρατηγικές επενδύσεις και ιδιωτικές πολεοδομήσεις χωρίς τη συγκατάθεση των τοπικών κοινωνιών, καθώς και να καταργηθεί η σχετική νομοθεσία. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει θεσμικά τη συσσωρευμένη πίεση σε περιοχές όπου ο τουρισμός έχει υπερβεί τα όρια αντοχής.
Τα ευρήματα ερευνών που υλοποιήθηκαν από το Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου, σε συνεργασία με τις «Φωνές για το Αρχιπέλαγος», ενισχύουν αυτή την εικόνα. Σε ελληνικά νησιά καταγράφονται προβλήματα στην ποιότητα ζωής, συγκέντρωση των ωφελειών σε λίγους και συχνά μη κατοίκους, καθώς και συνθήκες δεν αφήνουν περιθώρια βιώσιμης προοπτικής. Πρόκειται για κοινωνίες που βιώνουν διαδοχικά όλο και πιο «θερμά» καλοκαίρια και όλο και πιο «ψυχρούς» χειμώνες, τόσο κοινωνικά όσο και οικονομικά.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η δημιουργία του Εθνικού και των Περιφερειακών Παρατηρητηρίων Βιώσιμου Τουρισμού, καθώς και η εκπόνηση περιφερειακών και τοπικών μελετών για Φορείς Διαχείρισης και Προβολής Προορισμών, θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημείο καμπής. Η προσδοκία που διατυπώνει ο κ. Σπιλάνης στο «Tornos News» είναι ότι η νέα μελέτη να μπει στην ουσία της αξιολόγησης της κατάστασης και να ανοίξει έναν πραγματικό διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες, ώστε ο τουριστικός σχεδιασμός να πάψει να κινείται ερήμην των τόπων και των ανθρώπων που καλείται να υπηρετήσει.
Χριστίνα Κουσουνή / tornosnews.gr
Ετικέτες: 
