Καθώς
οι εορτασμοί και οι ανταλλαγές ευχών έχουν ξεκινήσει εδώ και πολύ καιρό
-στην Αμερική ο “Σάντα” έχει βγεί απο τον Σεπτέμβρη, και είμαι βέβαιος
πως τώρα κυκλοφορεί και στην Κωνσταντινούπολη, την Σαγκάη και το Τόκιο-
προσπαθούσα να αντισταθώ στον πειρασμό να γράψω κάτι για τα
Χριστούγεννα. Ασε, λέω, να’ρθουν πιο κοντά, να μπούμε πιο καλά στο πνεύμα, να έχουν και περισσότερη αξία οι ευχές. Είναι όμως αδύνατο να περιμένω άλλο καθώς κατακλύζομαι ήδη απο ευχές και είμαι υποχρεωμένος να ανταποδώσω.
Προσπαθόντας
να μπω στο πνεύμα των ημερών έτυχε τώρα να φυλλομετρώ ένα έμμετρο
ρομάντσο του 14ου αιώνα, το “Sir Gawain and the Green Knight”, κι έπεσα
πάνω στην περιγράφη των Χριστουγέννων – Νέου Έτους στην Αυλή του Βασιλιά
Αρθούρου -ξέρετε, εκείνου με το στρογγυλό τραπέζι. Μεταφράζω λίγο προς τέρψιν υμών:
…Εκείνη
την ημέρα διπλές ποσότητες σερβιρίστηκαν στο ψηλό τραπέζι για τους
ευγενείς προσακαλεσμένους κι όταν η λειτουργία στο παρεκκλήσι είχε
τελειώσει έφτασε ο Βασιλιάς με όλους τους Ιππότες του. Και
χαιρετίστηκαν όλοι μεταξύ τους και ευχήθηκαν και αντάλλαξαν πλούσια
δώρα κι αυτοί που τα δέχτηκαν, πιστέψτε με, δεν είχαν κανένα λόγο να
δυσαρεστηθούν. Και οι Κυράδες γελούσαν και αστειεύονταν μέχρι που ήρθε η ώρα να καθίσουν στο τραπέζι. Τότε
πλύθηκαν και κάθισαν σύμφωνα με τον βαθμό και την τάξη του ο καθένας…
Ϋστερα ξεκίνησε το πρώτο σερβίρισμα με τους ήχους της σάλπιγγας και με
σημαίες ν’ ανεμίζουν, με τύμπανα και πίπιζες, τραγούδια και λαούτα έτσι
που οι καρδιές ευφράνθηκαν στο άκουσμα της μελωδίας…
Τι ωραία, σκέφτηκα, να’μαστε στολισμένοι με τα λοφία και τα πλουμιά μας, γενναίοι ιππότες και κρινόλευκες κυράδες με λαιμούς σαν του κύκνου,
και να διασκεδάζουμε όλοι τουρλού τουρλού και να τρώμε και να πίνουμε,
και νά οι πίπιζες και τα λαούτα. Τι μεγαλεία, τι φιέστες! Αυτά είναι Χριστούγεννα κι όταν γίνω δήμαρχος της Ρόδου θα μπω στο Καστέλλο και θα το κάνω το πάρτυ αυτό εγώ, να με θυμάστε! Αυτά όλα ήταν για τους έχοντες και κατέχοντες βέβαια, γιατί ο κοσμάκης τότε βολευόταν όπως όπως, σαν και τώρα. Μόνο
που τότε ούτε Τρόικα ούτε Μνημόνιο είχε, οι πρόγονοι της κυρίας Μέρκελ
κυκλοφορούσαν ημίγυμνοι, ούτε είχε έλατα στολισμένα, ούτε Άγιο Νικόλαο,
πολιούχο της Ολλανδίας, που έγινε Santa (Ni)Claus για να αντικαταστήση
τον δικό μας Άγιο Βασίλη, όπως επέβαλε η κοινωνία της παγκοσμιοποίησης
και του καταναλωτισμού. Λέω
βέβαια για κείνον τον αγαθό κύριο με τ’ άσπρα γένια, που είναι ντυμένος
σαν τους Tomte και Nisse της Σκανδιναυικής μυθολογίας και που κατοικεί,
λέει, στον μακρινό βορρά, στο Rovaniemi της Φινλανδίας ή και παραπέρα,
στον Β. Πόλο. Αν και η φαντασία
μου πετάει συχνά απο δω κι απο κεί, δυσκολεύομαι να φανταστώ τον Άγιο
Βασίλειο, επίσκοπο Καισαρείας ούτε και τον γείτονα και σύγχρονό του Άγιο
Βασίλειο, επίσκοπο Μύρων, με έλκυθρο και τάρανδους να καλπάζουν στους
κάμπους και τα όρη της Καππαδοκίας και της Λυκίας.
Η αλήθεια είναι πως μέχρι τον 4ο αιώνα δεν υπήρχε ημερομηνία για τα Χριστούγεννα. Όχι
μόνο γιατί κανένας δεν ήξερε πότε ακριβώς ήταν μα και γιατί πολλοί
είχαν αντιρρήσεις. Φαίνεται πως αποφασιστικό ρόλο στην καθιέρωση της
συγκεκριμένης ημερομηνίας έπαιξε το γεγονός πως αρχές Δεκέμβρη-αρχές
Γενάρη ήταν περίοδος εορτών για τις προ χριστιανικές θρησκείες. Σ’
αυτές τις τριάντα μέρες ήταν οι γιορτές του Χειμερινού Ηλιοστασίου των
Κελτών, των Γερμανών και των Δρυίδων (πού’σαι Πανοραμίξ!), που μας
άφισαν σαν ανάμνηση το γκύ και το στολισμένο έλατο. Κι
ύστερα, ήταν οι γιορτές του Μίθρα και τα Σατουρνάλια προς τιμήν του
Κρόνου και, παραμονή του νέου έτους, η γιορτή του Ιανού με ανταλλαγή
δώρων και στόλισμα των σπιτιών με αειθαλή φυτά -σύμβολο της φύσης που θα
αναγεννηθεί την άνοιξη.
Γιορτάζει
λοιπόν που γιορτάζει ο κοσμάκης, σκέφτηκε ο Πάπας Ιούλιος Α’ και οι
άλλοι πατέρες της εκκλησίας, γιατί να τους πάμε κόντρα και νά’χουμε και
τίποτα άσχημες αντιδράσεις. Τους
καπελώνουμε λοιπόν. Βάζουμε όλα τα παραπάνω μαζί, τα λέμε Χριστούγεννα,
προσθέτουμε και μερικές γιορτές δικές μας, κι άσε τους να διασκεδάζουν.
Νά ‘μαστε λοιπόν σήμερα να γιορτάζουμε κι εμείς, κι εγώ να εύχομαι σε
όλους καλές γιορτές, καλή καρδιά και και καλή διάθεση.
Μπράβο λέω στους δημάρχους εκείνους που προτίμησαν το καραβάκι για να στολίσουν την πόλη τους. Θαλασσινοί εμείς οι Ελληνες. Ούτε έλατα, ούτε χιόνια, ούτε έλκυθρα με τάρανδους και κουδούνια να κουδουνίζουν έχουμε στα νησιά.
Celebrations
for Christmas have been under way for quite some time now ant Santa is
on the loose from New York to Istanbul and Tokyo. I’ve been trying to
resist the temptation to write about the season, “Wait”, I thought, “let
Xmas come closer, wishes have more meaning then”. But I cannot postpone it any longer as I am already being flooded by cards and e-mails wishing me all kinds of nice things.
In my attempt to get into the season’s spirit I happened to leaf through a 14th
century romance, “Sir Gawain and the Green Knight” when I came across a
description of Christmas – New Year celebrations in the court of King
Arthur… you know, the one with the round table. And
I thought, how nice if we could now be dressed up with our plumes and
shining armors, and the beautiful snow-white ladies with swan like necks
in their fancy dresses and hairdos. Oh what a great feast we would
have, how grand! Anyway, this
kind of celebration was reserved exclusively for the “haves”, for the
“have nots’ had to be content with whatever they could put together,
pretty much like today. Only then, there was no IMF and no Troika, neither spruce to decorate. And
for us Greeks there was no Santa (Ni)Claus, Saint Nicolas, to push
aside our own Saint Basil, who brings the gifts on new years eve. I
am of course speaking of the jovial, a bit overweight gentleman with a
white beard, dressed like the Tomte or Nisse of the Scandinavian lore
who lives in the far North of Finland or even further.
The fact is that up until the 4th century there was no fixed date for Christmas. Not only because no one knew when Christ was really born but also because there were some who objected to such celebration. Origen,
for instance, thought it wasn’t proper to celebrate Christ as if he
were the Pharaoh. It is obvious that crucial role in deciding for a date
was the fact that back in those times the whole month of December was
full of celebrations of all kinds for the pre-christian religions. There
were the celebrations of the Druids, the Celts and the Germans for the
Winter Solstice, their memory surviving in the mistletoe and the Xmas
tree. And then there were the
holidays of Mithra and the Saturnalia and on new year’s eve the
celebrations of Ianus, with the exchange of gifts and decorations with
evergreens- symbol of the coming regeneration of nature in spring.
“So,
the people are celebrating anyway”, thought Pope Julius I and the other
fathers of the church, “why oppose them and possibly create some
violent reaction. Let’s put everything together, add some of our own feasts and call it Christmas instead. And let them go on celebrating as ever”. Ηere we are then celebrating these days, and me wishing all the best to all. “Peace on earth, and mercy mild”.
I would like to comment on those mayors who instead of a tree chose to decorate their cities with the traditional Greek sailing ship. We are a people of the sea and there are neither spruce nor snow no jingling sleigh bells in our islands.
http://pavlidiscartoons.com/blog/?p=2477

Τρίτη, Δεκεμβρίου 17, 2013

Ετικέτες: