Τρίτη, Μαΐου 05, 2026
Μειωμένες προσδοκίες σε ξενοδοχεία, εστίαση και τουριστικά γραφεία
Με χαμηλότερες προσδοκίες μπαίνει η θερινή περίοδος για τις τουριστικές επιχειρήσεις, την ώρα που το οικονομικό κλίμα στην Ελλάδα αντέχει καλύτερα από την Ευρώπη, αλλά οι καταναλωτές παραμένουν οι πιο απαισιόδοξοι στην ΕΕ.
Με ένα πρώτο προειδοποιητικό σήμα μπαίνει ο ελληνικός τουρισμός στη θερινή περίοδο, καθώς οι προσδοκίες σε ξενοδοχεία, εστιατόρια και τουριστικά πρακτορεία υποχωρούν τον Απρίλιο, παρότι οι Υπηρεσίες συνολικά εμφανίζουν σαφή βελτίωση. Το στοιχείο αυτό, από μόνο του, έχει ιδιαίτερη σημασία: δείχνει ότι η γενική εικόνα της οικονομίας μπορεί να παραμένει σχετικά ανθεκτική, όμως ο στενός τουριστικός πυρήνας αρχίζει να κινείται πιο επιφυλακτικά, υπό το βάρος της αβεβαιότητας, των τιμών και των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την Έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας του ΙΟΒΕ για τον Απρίλιο 2026, ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στον κλάδο «Ξενοδοχεία – Εστιατόρια – Τουριστικά Πρακτορεία» κινήθηκε πτωτικά, στις 104,3 μονάδες, από 107,8 μονάδες τον Μάρτιο. Ο συγκεκριμένος δείκτης δείχνει πώς βλέπουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις την κατάστασή τους, τη ζήτηση που έχουν σήμερα και τη ζήτηση που περιμένουν το επόμενο διάστημα. Είναι δηλαδή ένα είδος «θερμομέτρου» της αγοράς: αν ανεβαίνει, οι επιχειρήσεις νιώθουν μεγαλύτερη σιγουριά· αν πέφτει, αρχίζουν να βλέπουν περισσότερη αβεβαιότητα μπροστά τους.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο η πτώση του δείκτη, αλλά το από πού προέρχεται. Οι εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων βελτιώθηκαν ελαφρά, από τις -8 στις -1 μονάδες, κάτι που σημαίνει ότι η εικόνα του «τώρα» δεν είναι καταστροφική. Όμως η τρέχουσα ζήτηση επιδεινώθηκε, με τον σχετικό δείκτη να υποχωρεί στις -12 μονάδες από -5, ενώ ακόμη πιο έντονη ήταν η πτώση στις προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη ζήτηση, οι οποίες έπεσαν στις +36 μονάδες από +47 τον προηγούμενο μήνα.
Από τα στοιχεία εξάγεται το συμπέρασμα ότι οι τουριστικές επιχειρήσεις εκτιμούν ότι η ζήτηση δεν έχει την ίδια δυναμική που περίμεναν και ότι το επόμενο διάστημα χρειάζεται προσοχή. Αυτό αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς βρισκόμαστε στην αρχή της θερινής περιόδου, δηλαδή στη στιγμή που οι επιχειρήσεις συνήθως μετρούν κρατήσεις, προκρατήσεις, προσωπικό, τιμές και αντοχές.
Την ίδια ώρα, οι προβλέψεις για την απασχόληση στον κλάδο ενισχύονται σημαντικά, στις +53 μονάδες από +26, με τις επιχειρήσεις να εξακολουθούν να έχουν ανάγκη από προσωπικό και να προετοιμάζονται για αυξημένη δραστηριότητα.
Στο ίδιο κάδρο μπαίνουν και οι τιμές. Ο δείκτης τιμών στον κλάδο παραμένει σε έντονα πληθωριστικά επίπεδα, στις +44 μονάδες. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις βλέπουν ή αναμένουν αυξημένες τιμές. Για τον τουρισμό, αυτό είναι κρίσιμο, γιατί οι υψηλότερες τιμές μπορεί να στηρίζουν τα έσοδα, αλλά ταυτόχρονα δοκιμάζουν την αντοχή της ζήτησης, ειδικά όταν οι ταξιδιώτες επηρεάζονται από αβεβαιότητα, ακριβότερες μετακινήσεις και πιέσεις στα διαθέσιμα εισοδήματα.
Η συνολική εικόνα της ελληνικής οικονομίας παραμένει καλύτερη από την ευρωπαϊκή, αλλά όχι χωρίς ρωγμές. Ο γενικός δείκτης οικονομικού κλίματος στην Ελλάδα, το συνολικό μείγμα προσδοκιών επιχειρήσεων και καταναλωτών, υποχώρησε τον Απρίλιο στις 105,7 μονάδες, από 106,8 μονάδες τον Μάρτιο. Παρά την πτώση, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αισθητά υψηλότερα από την ΕΕ, όπου ο δείκτης διαμορφώθηκε στις 93,5 μονάδες, και από την Ευρωζώνη, όπου υποχώρησε στις 93 μονάδες.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, η υποχώρηση του Απριλίου προέρχεται κυρίως από τη Βιομηχανία και την καταναλωτική εμπιστοσύνη, ενώ οι Κατασκευές, το Λιανικό Εμπόριο και οι Υπηρεσίες κινούνται ανοδικά. Η αντίφαση, όμως, βρίσκεται μέσα στις ίδιες τις Υπηρεσίες: συνολικά βελτιώνονται, αλλά ο τουριστικός υποκλάδος των ξενοδοχείων, της εστίασης και των πρακτορείων εμφανίζει πτώση.
Άμεση σύνδεση με την αγορά πετρελαίου και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Το ΙΟΒΕ συνδέει ευθέως το ευμετάβλητο περιβάλλον με τις νέες πληθωριστικές πιέσεις, τις διακυμάνσεις στην ενέργεια και την αβεβαιότητα γύρω από τη ναυσιπλοΐα στα στενά του Ορμούζ, η οποία επηρεάζει κρίσιμα την αγορά πετρελαίου. Για την Ελλάδα, αυτό έχει ειδική σημασία, καθώς τα έσοδα από ταξιδιωτικές υπηρεσίες αποτελούν κρίσιμη συνιστώσα του ακαθάριστου προϊόντος της χώρας.
Πρακτικά, εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή πιέσει τις τιμές ενέργειας, τα αεροπορικά εισιτήρια, το κόστος μετακινήσεων ή την ψυχολογία των ταξιδιωτών, ο τουρισμός είναι από τους πρώτους κλάδους που μπορεί να δεχθεί την πίεση. Και επειδή ο τουρισμός συνδέεται με ξενοδοχεία, εστίαση, μεταφορές, εμπόριο και απασχόληση, οι επιπτώσεις δεν μένουν στενά στον κλάδο.
Οι Έλληνες καταναλωτές οι πιο απαισιόδοξοι στην ΕΕ
Το τρίτο στοιχείο που βαραίνει την εικόνα είναι οι καταναλωτές, διατυπώνοντας ακόμη πιο αρνητικές προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, αλλά και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ εξασθενεί η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές, καθώς και η πρόθεση για αποταμίευση. Οι Έλληνες παραμένουν οι πιο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, με τον δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης να υποχωρεί στις -54,7 μονάδες, από -52,5 τον Μάρτιο. Η διαφορά από την Ευρώπη είναι μεγάλη, καθώς ο αντίστοιχος δείκτης διαμορφώθηκε στις -19,4 μονάδες στην ΕΕ και στις -20,6 μονάδες στην Ευρωζώνη. Επίσης, με διαφορά ακολουθούν οι καταναλωτές στην Ρουμανία με επίπεδο δείκτη –35,1 και τη Σλοβενία (-30,8).
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο καθαρή όταν κοιτάξει κανείς τι λένε τα ίδια τα νοικοκυριά. Το 71% των νοικοκυριών εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση επιδεινώθηκε τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ το 69% περιμένει νέα επιδείνωση το επόμενο διάστημα. Παράλληλα, εξασθενεί η πρόθεση για μεγάλες αγορές και υποχωρεί έντονα η πρόθεση για αποταμίευση.
Αυτό το στοιχείο αφορά άμεσα και τον τουρισμό. Όταν ο καταναλωτής φοβάται για το εισόδημά του, κόβει πρώτα τις μεγάλες δαπάνες, γίνεται πιο προσεκτικός στις αγορές και περιορίζει ό,τι θεωρεί μη απολύτως αναγκαίο. Για τον εσωτερικό τουρισμό, αυτό μπορεί να σημαίνει μικρότερη διάρκεια διακοπών, φθηνότερες επιλογές, πιο αργές αποφάσεις ή περισσότερες κρατήσεις της τελευταίας στιγμής.
Έτσι, η εικόνα του Απριλίου δεν δείχνει κατάρρευση. Δείχνει, όμως, μια οικονομία που κρατά καλύτερα από την Ευρώπη, έναν τουρισμό που μπαίνει στη σεζόν με επιφυλάξεις και έναν καταναλωτή που παραμένει βαριά πιεσμένος. Το κρίσιμο ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι αν η θερινή περίοδος θα επιβεβαιώσει την ανθεκτικότητα της ελληνικής αγοράς ή αν οι πιέσεις από τιμές, ενέργεια και γεωπολιτική αβεβαιότητα θα αρχίσουν να φαίνονται πιο καθαρά στις κρατήσεις, στη δαπάνη και στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων.
Φωτο: shutterstock Λίνδος Ρόδος
Πηγή: Χριστίνα Λαΐνοπούλου / tornosnews.gr
Ετικέτες: 
