Σε ιδι­ώ­τες η περιου­σία του ΥΠΠΟ

Το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού δρο­μο­λο­γεί εν κρυ­πτώ την ίδρυση ανώ­νυ­μης εται­ρείας για τη δια­χείριση της κινη­τής και ακίνη­της περιου­σίας του και των εσόδων του. 

Χωρίς καμία επίσημη ενη­μέρωση για τις προ­θέσεις του, το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού (ΥΠΠΟ) δρο­μο­λο­γεί την άμεση ίδρυση «ανώ­νυ­μης εται­ρείας, η οποία θα επο­πτεύε­ται από τον ΟΔΑΠ (Οργα­νι­σμός Δια­χείρι­σης και Ανάπτυ­ξης Πολι­τι­στι­κών Πόρων) και το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού, θα δια­θέτει διοι­κη­τική και οικο­νο­μική αυτο­τέλεια, λογι­στική και λει­τουρ­γική ευε­λι­ξία, και οι σκο­ποί και το αντι­κείμενό της θα συν­δέο­νται τόσο με τη δια­χείριση του συστήμα­τος ηλε­κτρο­νι­κού εισι­τη­ρίου όσο και με τη δια­χείριση της κινη­τής και ακίνη­της περιου­σίας του ΟΔΑΠ». Ο τελευ­ταίος, όπως είναι γνω­στό, λει­τουρ­γεί από την ίδρυσή του το 2020 με τη μορφή του ΝΠΔΔ –απο­τε­λεί μετε­ξέλιξη του Ταμείου Αρχαιο­λο­γι­κών Πόρων και Απαλ­λο­τρι­ώ­σεων (ΤΑΠΑ)– ως δια­χει­ρι­στής της περιου­σίας και των εσόδων του ΥΠΠΟ. 

Ένα σχέδιο στα κρυφά 

Το παρα­πάνω απόσπα­σμα βρίσκε­ται κρυμ­μένο σχε­δόν στο παράρ­τημα (!) σύμ­βα­σης παρο­χής υπη­ρε­σιών συμ­βου­λευ­τι­κής νομι­κής υπο­στήρι­ξης που συνήψε την προ­πα­ρα­μονή των Χρι­στου­γέν­νων ο ΟΔΑΠ με δικη­γόρο «για την ανα­μόρ­φωση του θεσμι­κού πλαι­σίου ενόψει της ολο­κλήρω­σης του ενταγ­μένου στο ΤΑΑ έργου “Ανάπτυξη & Εφαρ­μογή Ψηφια­κών Δια­δρα­στι­κών Υπη­ρε­σιών και Περιε­χο­μένου για τη βελ­τίωση της εμπει­ρίας του επι­σκέπτη σε Αρχαιο­λο­γι­κούς Χώρους, Μου­σεία, Μνη­μεία και Ιστο­ρι­κούς Τόπους με τη χρήση Και­νο­τόμων Τεχνο­λο­γιών και Ανοι­χτών Συστη­μάτων” (όπως περι­γράφε­ται στο Παράρ­τημα Ι)». 

Πρέπει λοι­πόν να ανα­τρέξει κανείς στο παράρ­τημα μιας σύμ­βα­σης με δικη­γόρο για να δια­πι­στώ­σει πως, σύμ­φωνα με τον ΟΔΑΠ, η ολο­κλήρωση του συγκε­κρι­μένου έργου «οδη­γεί σε έναν “νέο ΟΔΑΠ” (σ.σ.: με έντονα στοι­χεία από τον συντάκτη του κει­μένου), ο οποίος –πέραν της δημόσιας απο­στο­λής του, όπως αυτή καθο­ρίζε­ται από τον ιδρυ­τικό του νόμο (ν. 4761/2020)– καλείται να δια­θέτει παράλ­ληλα και έναν ανα­πτυ­ξιακό βρα­χίονα, ικανό να υπο­στη­ρίζει εξει­δι­κευ­μένα έργα τόσο του συστήμα­τος ηλε­κτρο­νι­κού εισι­τη­ρίου όσο και της ευρύτε­ρης ανα­πτυ­ξια­κής λει­τουρ­γίας του Οργα­νι­σμού». 

Και συνε­χίζει το έγγραφο: «Περαι­τέρω, σύμ­φωνα με το άρθρο 5 του ιδρυ­τι­κού νόμου του ΟΔΑΠ (ν. 4761/2020), προς υπο­στήριξη της εκπλήρω­σης των ανα­πτυ­ξια­κών σκο­πών του προ­βλέπε­ται η σύσταση νομι­κού προ­σώ­που ιδι­ω­τι­κού δικαίου [ΝΠΙΔ] με την έκδοση προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος για τη δια­χείριση της περιου­σίας του ΟΔΑΠ. Ενόψει, όμως, της παράδο­σης του έργου του νέου συστήμα­τος ηλε­κτρο­νι­κού εισι­τη­ρίου που αφορά σε 108 αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους τον Φεβρου­άριο του έτους 2026, καθίστα­ται επι­τα­κτική η ανάγκη τρο­πο­ποίη­σης του άρθρου 5 του ν. 4761/2020 και ίδρυ­σης διά νόμου ανώ­νυ­μης εται­ρείας». 

Σημει­ώ­νουμε ότι η πρόβλεψη για σύσταση ΝΠΙΔ εντός του ΟΔΑΠ είχε προ­κα­λέσει έντο­νες αντι­δράσεις κατά τη συζήτηση του νομο­σχε­δίου το 2020, με την αντι­πολίτευση και τα σωμα­τεία εργα­ζο­μένων στον πολι­τι­σμό να εκφράζουν την ανη­συ­χία τους πως η ρύθμιση ευνοεί τη δια­χρο­νική προ­σπάθεια εκποίη­σης και ιδι­ω­τι­κο­ποίη­σης της ακίνη­της περιου­σίας του ΥΠΠΟ, θέτο­ντας εν αμφι­βόλω ακόμη και τον δημόσιο χαρα­κτήρα της δια­χείρι­σης των εσόδων του ΥΠΠΟ. 

Σήμερα έχουμε προ­χω­ρήσει πολλά βήματα παρα­κάτω στην κατεύθυνση εμπο­ρι­κής «αξιο­ποίη­σης», στην ουσία έμμε­σης ιδι­ω­τι­κο­ποίη­σης, της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς. Το ΥΠΠΟ διά του ΟΔΑΠ έχει ήδη προ­χω­ρήσει σε κινήσεις όπως οι πριβέ ξενα­γήσεις των 5.000 ευρώ στην Ακρόπολη, η παράδοση σε μία αλυ­σίδα όλων των ανα­ψυ­κτη­ρίων της χώρας, η εκχώ­ρηση στο του­ρι­στικό κεφάλαιο, αντί ενοι­κίου, 19 αρχαιο­λο­γι­κών χώρων και μνη­μείων για… γαστρο­νο­μι­κές εμπει­ρίες, με τον ανε­κδι­ήγητο τίτλο «The Eaternity Experience», ενώ σε εξέλιξη βρίσκε­ται και το σχέδιο «αξιο­ποίη­σης» 21 πωλη­τη­ρίων του ΟΔΑΠ, ήτοι παρα­χώ­ρη­σής τους σε ιδι­ώ­τες αντί μισθώ­μα­τος. 

Σε αυτό το πλαίσιο κινείται και η προ­ω­θούμενη ίδρυση της ανώ­νυ­μης εται­ρείας για την οποία γίνε­ται λόγος παρα­πάνω. Για τους θια­σώ­τες μάλι­στα της αγο­ραίας εκμε­τάλ­λευ­σης του… brand Hellenic Heritage δεν αρκεί πια ένα ΝΠΙΔ. 

Χρειάζε­ται μια ΑΕ, αυτο­τε­λής και «ευέλι­κτη». «Και προ­κει­μένου το νομικό πρόσωπο να συστα­θεί και να λει­τουρ­γήσει άμεσα» συνε­χίζει το παράρ­τημα της σύμ­βα­σης που εξε­τάζουμε, «δεδο­μένου ότι το έργο παρα­δίδε­ται τον Φεβρου­άριο του 2026 και η υπό σύσταση ανώ­νυμη εται­ρεία πρέπει να είναι απο­λύτως έτοιμη να τεθεί σε πλήρη λει­τουρ­γία, απαι­τούνται σύνθε­τες ενέρ­γειες και νομική εξει­δίκευση σε κανο­νι­στικά και νομο­τε­χνικά κείμενα, ώστε να συντα­χθεί ένα συνε­κτικό σχέδιο νόμου, συνο­δευ­όμενο από προ­κα­ταρ­κτική Ανάλυση Συνε­πειών Ρύθμι­σης, το οποίο θα περι­λαμ­βάνει τις απαι­τούμε­νες τρο­πο­ποι­ήσεις του Ν. 4761/2020 για την εύρυ­θμη λει­τουρ­γία του Οργα­νι­σμού καθώς και τις ανα­γκαίες μετα­βα­τι­κές δια­τάξεις». 

Το εγχείρημα της υπο­κα­τάστα­σης, επί της ουσίας, του ΝΠΔΔ που δια­χει­ρίζε­ται την περιου­σία και τα έσοδα του ΥΠΠΟ –του ΤΑΠΑ παλιότερα, του ΟΔΑΠ τώρα– από μια ανώ­νυμη εται­ρεία που λει­τουρ­γεί με τους κανόνες της αγο­ράς, εκτός δημόσιου λογι­στι­κού, εκτός ενιαίου μισθο­λο­γίου, εκτός προ­σλήψεων μέσω ΑΣΕΠ και εκτός δημόσιου ελέγ­χου, δεν είναι και­νούρ­γιο. Επι­χει­ρήθηκε και στο παρε­λθόν με τον αλήστου μνήμης Οργα­νι­σμό Προ­ώ­θη­σης Ελλη­νι­κού Πολι­τι­σμού ΑΕ (ΟΠΕΠ), ο οποίος ξεκίνησε τη δια­δρομή του με τη διορ­γάνωση της απίθα­νης εκείνης Πολι­τι­στι­κής Ολυ­μπιάδας 20012004 που άφησε άφωνη την υφήλιο: από τη «Μυθω­δία», την ωδή στον Δία που μετα­δόθηκε και στον… Αρη μέσω της NASA, μέχρι το φαντα­σμα­γο­ρικό πολυ­θέαμα για τους άθλους του Ηρα­κλή που παρου­σιάστηκε στη Μόσχα και προ­κάλεσε γενική θυμη­δία. 

Συνέχισε παίρ­νο­ντας από το ΤΑΠΑ τα πωλη­τήρια στους πλέον προ­βε­βλη­μένους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και μου­σεία της χώρας, προ­χώ­ρησε στην παρα­γωγή ενη­με­ρω­τι­κών DVDs (ποτέ κανείς δεν τα είδε), ανέλαβε την εκχώ­ρηση της παρα­γω­γής μου­σεια­κών αντι­γράφων σε ιδι­ω­τι­κές εται­ρείες, υπέγραψε μια σκαν­δα­λώδη σύμ­βαση με τη Siemens για την εγκα­τάσταση 4.500 «φορη­τών ξενα­γών» σε 15 αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους (δεν υλο­ποι­ήθηκε ποτέ, ενώ δόθη­καν 4 εκα­τομ­μύρια ευρώ ως προ­κα­τα­βολή…), έκανε μέχρι και τον… ενδιάμεσο για την πρόσληψη προ­σω­πι­κού στο Μου­σείο Ακρόπο­λης.

Κοντο­λο­γίς, ο ΟΠΕΠ ΑΕ, χωρίς έλεγχο από το δημόσιο λογι­στικό, λεη­λάτησε ταχύτατα δημόσιο και ευρω­παϊκό χρήμα, δείχνο­ντας την ανα­γκαία «ευε­λι­ξία» στην κατά το δοκούν πρόσληψη (αλλά και απόλυση) προ­σω­πι­κού, επίσης «ευέλι­κτα» αμει­βο­μένου (προς τα πάνω ή προς τα κάτω) και φτάνο­ντας ταχύτατα το χρέος του στα 10 εκα­τομ­μύρια ευρώ, μέχρι να κλείσει και να μπει σε εκκα­θάριση το 2011 (εκκα­θάριση που δεν έχει ακόμη ολο­κλη­ρω­θεί…). 

Αντι­δράσεις

Το σκάν­δαλο του ΟΠΕΠ ΑΕ, το οποίο γνω­ρίζει πολύ καλά η υπουρ­γός Πολι­τι­σμού Λίνα Μεν­δώνη από την περίοδο που ήταν γενική γραμ­μα­τέας του ΥΠΠΟ στις κυβερ­νήσεις του ΠΑΣΟΚ, υπε­νθυ­μίζει και ο Σύλ­λο­γος Ελλήνων Αρχαιο­λόγων (ΣΕΑ) σε ανα­κοίνωσή του που τιτλο­φο­ρεί «Ποιος θέλει να βάλει χέρι στα έσοδα από τα μνη­μεία;» σχε­τικά με τις τωρι­νές προ­θέσεις του ΥΠΠΟ. «Πρόκει­ται για μια προ­κλη­τική ενέρ­γεια, τόσο από άποψη συνταγ­μα­τική όσο και από άποψη δημο­σίων εσόδων, μακριά από κάθε έννοια δημο­σίου συμ­φέρο­ντος» παρα­τη­ρεί ο ΣΕΑ και συμπλη­ρώ­νει: «Το σκάν­δαλο του ΟΠΕΠ ΑΕ, που έκλεισε μετά τη δια­σπάθιση εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ του ελλη­νι­κού λαού, αλλά και του Οργα­νι­σμού Πολι­τι­στι­κής Πρω­τεύου­σας Θεσ­σα­λο­νίκη 1997, απο­τε­λούν εύγλωττα παρα­δείγ­ματα. Ακόμη και τότε όμως ουδείς σκέφτηκε να παρα­δώ­σει στον αμαρ­τωλό ΟΠΕΠ και τα έσοδα από τα εισι­τήρια των αρχαιο­λο­γι­κών χώρων».

Ο ΣΕΑ, θεω­ρώ­ντας μείζον ζήτημα την κυβερ­νη­τική πρόθεση για την ίδρυση ΑΕ, όπως και συνο­λικά τη μετα­τροπή του ΟΔΑΠ σε όχημα ιδι­ω­τι­κο­ποίη­σης των μνη­μείων και κατα­σπα­τάλη­σης των εσόδων από τους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους της χώρας σε αλλότριους σκο­πούς, καλεί όλα τα σωμα­τεία του ΥΠΠΟ, τους πολίτες και τα κόμ­ματα να πάρουν θέση ενάντια στη δημιουρ­γία ΑΕ με τους σκο­πούς που περι­γράφο­νται.

Την αντίθεσή του με την ίδρυση της ΑΕ έχει εκφράσει και ο Σύλ­λο­γος Υπαλ­λήλων του ΟΔΑΠ που σημει­ώ­νει σε ανα­κοίνωσή του πως «δια­χρο­νικά, δεν συμ­φω­νεί με τη λογική εκχώ­ρη­σης αρμο­διο­τήτων σε εται­ρείες/ιδι­ώ­τες, ούτε και με τη λογική σύστα­σης ανω­νύμων εται­ριών, αλλά αντι­θέτως προ­τάσ­σει τη πρόσληψη του απαι­τούμε­νου και εξει­δι­κευ­μένου προ­σω­πι­κού για την εύρυ­θμη λει­τουρ­γία των Υπη­ρε­σιών του ΟΔΑΠ». 

Σε πρόσφατη (27 Ιανου­α­ρίου) μάλι­στα γενική συνέλευση των μελών του συλ­λόγου επι­βε­βαι­ώ­θηκε η ομόφωνη κατα­δίκη της κυβερ­νη­τι­κής πρόθε­σης και απο­φα­σίστηκε σειρά δράσεων (ενη­μέρωση των κομ­μάτων με επι­στολή, δημο­σιο­ποίηση της θέσης του συλ­λόγου, συντο­νι­σμός με την ομο­σπον­δία των εργα­ζο­μένων –ΠΟΕΥΠΠΟ– και τα πρω­το­βάθμια σωμα­τεία), με προ­ο­πτική την κλι­μάκωση των αντι­δράσεων. 

Η δικη­γόρος του Γεραπ­ε­τρίτη

H σύνταξη σχε­δίου νόμου για την ίδρυση της ΑΕ και η σύνταξη σχε­δίου νόμου (δια­κρι­τού μέρους ή ενιαία με το προη­γούμενο) για τις ανα­γκαίες τρο­πο­ποι­ήσεις του ν. 4761/2020 και των μετα­βα­τι­κών δια­τάξεων του ν/σ ανα­τέθηκε, αντί αμοι­βής 30.000 ευρώ, στη δικη­γόρο Δήμη­τρα Ανα­γνω­στο­πούλου, συνερ­γάτιδα την περίοδο 2019-2023 του δικη­γο­ρι­κού γρα­φείου του σημε­ρι­νού υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Γιώρ­γου Γερα­πε­τρίτη. Η Δ. Ανα­γνω­στο­πούλου είναι από το 2023 έως και σήμερα νομική σύμ­βου­λος της Enterprise Greece, της ΑΕ που λει­τουρ­γεί υπό την επο­πτεία του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών, ενώ έχει χρη­μα­τίσει νομική σύμ­βου­λος και στην Ειδική Υπη­ρε­σία Δια­χείρι­σης και Εφαρ­μο­γής Δράσεων στους τομείς της Ερευ­νας, της Τεχνο­λο­γι­κής Ανάπτυ­ξης και της Και­νο­το­μίας (ΕΥΔΕ ΕΤΑΚ) του υπουρ­γείου Ανάπτυ­ξης και Επεν­δύσεων (την περίοδο 2022-2023), καθώς και νομική σύμ­βου­λο­ςμέλος τεχνι­κής βοήθειας της Παγκόσμιας Τράπε­ζας για την ανα­μόρ­φωση του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου (2020-2021). 

Στάθης Γκότσης / documentonews.gr

Ετικέτες: ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ,ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ,ΕΛΛΑΔΑ,ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ,ΜΕΝΔΩΝΗ,ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ,ΡΟΔΟΣ,ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ