Πέμπτη, Απριλίου 23, 2026
Η μακροοικονομική σταγόνα στον ωκεανό της ακρίβειας.
Για άλλη μία φορά πομφόλυγες ώστε να βρουν σημεία πανηγυρισμού τα συστημικά ΜΜΕ και με τελικό στόχο τις εκλογές του 2027. Για άλλη μία φορά ψίχουλα σε «πεινασμένους». Ας μην ξεχνάμε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος στην πρόσφατη έκθεση αναγράφει ότι το μηνιαίο εισόδημα επαρκεί στα νοικοκυριά για 18-23 μέρες το μήνα. Το νέο πακέτο στήριξης που στηρίζεται στο «ματωμένο» υπερπλεόνασμα του 2025 αποτελεί μια απλή αναδιανομή μικρής κλίμακας των φορομπηχτικών πολιτικών που φούσκωσαν το ΑΕΠ εις βάρος της κοινωνίας. Αν μη τι άλλο η κυβερνητική αφήγηση περί «μερίσματος ανάπτυξης» επιχειρεί να δώσει κοινωνικό πρόσημο σε ένα πακέτο που, όταν αποδομηθεί αριθμητικά και δημοσιονομικά, προκύπτει η φούσκα που πόρρω απέχει από το να χαρακτηριστεί ουσιαστική στήριξη εισοδήματος. Με άλλα λόγια, το επικοινωνιακό περίβλημα είναι σαφώς μεγαλύτερο από το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα.
Η μακροοικονομική σταγόνα στον ωκεανό της ακρίβειας
Ας ξεκινήσουμε από το βασικό μέγεθος: τα 500 εκατ. ευρώ νέων παρεμβάσεων (ή 800 εκατ. αν συμπεριληφθούν ήδη ανακοινωθέντα μέτρα). Σε μια οικονομία με ΑΕΠ άνω των 220 δισ. ευρώ, μιλάμε για δημοσιονομική παρέμβαση της τάξης του 0,2%–0,35% του ΑΕΠ. Πρόκειται για κλίμακα που, σε μακροοικονομικούς όρους, δύσκολα μπορεί να αντισταθμίσει πληθωριστικές πιέσεις που έχουν διαβρώσει σωρευτικά τα πραγματικά εισοδήματα κατά πολλαπλάσια ποσοστά τα τελευταία χρόνια.
Πολυδιάσπαση πόρων: Προεκλογική στόχευση έναντι οικονομικής ουσίας
Το κρίσιμο όμως δεν είναι μόνο το συνολικό μέγεθος, αλλά και η κατανομή. Εδώ αναδεικνύεται ξεκάθαρα το πρόβλημα: η πολυδιάσπαση των πόρων σε ευρύτατες κατηγορίες δικαιούχων οδηγεί σε εξαιρετικά χαμηλή κατά κεφαλή ενίσχυση.
* Τα 240 εκατ. ευρώ για οικογένειες μεταφράζονται σε 150 ευρώ ανά παιδί, δηλαδή ένα εφάπαξ ποσό που δεν καλύπτει ούτε έναν μήνα αυξημένων δαπανών διατροφής.
* Τα 198 εκατ. ευρώ για 1,87 εκατ. συνταξιούχους αντιστοιχούν σε ετήσια ενίσχυση 300 ευρώ – ουσιαστικά 25 ευρώ τον μήνα, σε μια περίοδο που το κόστος βασικών αγαθών έχει αυξηθεί κατά πολύ περισσότερο.
* Τα 25 εκατ. ευρώ για ενοικιαστές, ακόμη και με διεύρυνση κριτηρίων, είναι στατιστικά αμελητέα μπροστά στην εκρηκτική αύξηση των ενοικίων, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: μεγάλος αριθμός δικαιούχων, αλλά εξαιρετικά μικρό ύψος ενίσχυσης ανά άτομο. Πρόκειται για κλασική περίπτωση όπου η πολιτική στόχευση είναι περισσότερο εκλογική (να καλυφθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι) παρά οικονομικά αποτελεσματική.
Παροδικά αντίδοτα χωρίς διαρθρωτική επίδραση
Ακόμη πιο προβληματική είναι η επιλογή ορισμένων παρεμβάσεων ως «αντιστάθμισμα» της ακρίβειας. Η επιδότηση diesel με 20 λεπτά το λίτρο για έναν μήνα, κόστους 55 εκατ. ευρώ, έχει καθαρά παροδικό χαρακτήρα και μηδενική διαρθρωτική επίδραση. Ουσιαστικά πρόκειται για μια προσωρινή ανακούφιση που εξανεμίζεται άμεσα από τη μεταβλητότητα των διεθνών τιμών ενέργειας. Αντίστοιχα, η επιδότηση λιπασμάτων (23 εκατ. ευρώ) είναι μεν στοχευμένη στον πρωτογενή τομέα, αλλά ανεπαρκής σε σχέση με το συνολικό κόστος παραγωγής που αντιμετωπίζουν οι αγρότες. Δεν αλλάζει ουσιαστικά τη δομή κόστους, ούτε ενισχύει την ανταγωνιστικότητα – απλώς περιορίζει οριακά τις απώλειες.
Η μεγάλη αντίφαση: Η «υπεραπόδοση» και η πικρή αλήθεια του χρέους
Στο μέτωπο του ιδιωτικού χρέους, οι ρυθμίσεις (72 δόσεις, διεύρυνση εξωδικαστικού, άρση κατασχέσεων) κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση σε θεσμικό επίπεδο, αλλά δεν συνοδεύονται από πραγματική μείωση οφειλών. Δηλαδή, το πρόβλημα της υπερχρέωσης –που αγγίζει τα 170 δισ. ευρώ μόνο από κόκκινα δάνεια του τραπεζικού τομέα– παραμένει ακέραιο. Εδώ εντοπίζεται και η βασική αντίφαση της κυβερνητικής ρητορικής: από τη μία προβάλλεται η «υπεραπόδοση» της οικονομίας, από την άλλη το μέρισμα αυτής της υπεραπόδοσης είναι τόσο περιορισμένο που δεν μεταβάλλει ουσιαστικά το βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών. Αν η οικονομία πράγματι υπεραποδίδει, τότε γιατί το δημοσιονομικό περιθώριο που επιστρέφει στην κοινωνία είναι τόσο μικρό; Και αν το περιθώριο είναι πράγματι περιορισμένο, τότε η εικόνα ισχυρής ανθεκτικότητας είναι υπερβολικά αισιόδοξη.
Μισθοί εν μέσω πληθωρισμού: Η ψαλίδα με την Ευρώπη
Επιπλέον, η επίκληση χαμηλότερων φόρων και αύξησης κατώτατου μισθού ως συμπληρωματικών παρεμβάσεων δεν αναιρεί το βασικό πρόβλημα: η αγοραστική δύναμη παραμένει συμπιεσμένη ως η φτωχότερη κοινωνία στην ΕΕ-27 μαζί με τη Βουλγαρία. Ο ονομαστικός κατώτατος μπορεί να αυξήθηκε, αλλά σε πραγματικούς όρους –λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό– η βελτίωση είναι πολύ πιο περιορισμένη.
Συνολικά, το πακέτο χαρακτηρίζεται από τρία βασικά ελλείμματα:
1. Κλίμακας: τα ποσά είναι μικρά σε σχέση με το μέγεθος του προβλήματος.
2. Διάρκειας: πολλές παρεμβάσεις είναι εφάπαξ ή βραχυπρόθεσμες.
3. Διαρθρωτικότητας: δεν αντιμετωπίζονται οι βαθύτερες αιτίες της ακρίβειας και της υπερχρέωσης.
Το τελικό συμπέρασμα είναι δύσκολο να αποφευχθεί: πρόκειται για ένα πακέτο που απλώνεται σε εκατομμύρια δικαιούχους, αλλά καταλήγει να δίνει ελάχιστα στον καθένα. Σε μια συγκυρία όπου το κόστος ζωής έχει αυξηθεί δομικά, τέτοιου τύπου παρεμβάσεις λειτουργούν περισσότερο ως συμβολικές κινήσεις παρά ως ουσιαστική οικονομική στήριξη. Με όρους πολιτικής οικονομίας, αυτό που παρουσιάζεται ως «μέρισμα ανάπτυξης» προσεγγίζει περισσότερο την έννοια της ελάχιστης αναδιανομής με υψηλό επικοινωνιακό πολλαπλασιαστή: λίγα χρήματα, πολλοί αποδέκτες, περιορισμένο πραγματικό αποτέλεσμα. Για τα νοικοκυριά που πιέζονται καθημερινά, η απόσταση μεταξύ αφήγησης και πραγματικότητας παραμένει αισθητή.
Πηγή: Τζώρτζης Ρούσσος / documentonews.gr
Ετικέτες: 
.jpg)
